1. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2020 |
|
Babuchowska K. Wpływ zniesienia kwot mlecznych na funkcjonowanie gospodarstw specjalizujących się w produkcji mleka
Autor | Karolina Babuchowska |
Tytuł | Wpływ zniesienia kwot mlecznych na funkcjonowanie gospodarstw specjalizujących się w produkcji mleka |
Title | Impact of the Abolition of Milk Quotas on the Functioning of Dairy Farms |
Słowa kluczowe | produkcja mleka, gospodarstwa rolne, zniesienie kwot mlecznych |
Key words | dairy production, farms, the abolition of milk quotas |
Abstrakt | Rynek mleka od początku integracji europejskiej należał do najbardziej uregulowanych. Jednym w kluczowych instrumentów, które miały zapewnić jego stabilizację były wprowadzone w 1984 r. kwoty mleczne. Dążąc do większej liberalizacji rynku mleka UE zdecydowała o zniesieniu od 1 kwietnia 2015 r. limitów produkcji. Fakt ten znacząco zmienił warunki funkcjonowania gospodarstw specjalizujących się w produkcji mleka. Celem artykułu była próba ukazania jak zniesienie limitowania produkcji mleka wpłynęło na funkcjonowanie polskich gospodarstw mleczarskich. Podstawowym źródeł informacji były wyniki badań ankietowych przeprowadzonych wśród 1047 właścicieli gospodarstw specjalizujących się w produkcji mleka. Informacje te uzupełniono danymi Agencji Rynku Rolnego, Głównego Urzędu Statystycznego oraz Eurostat. W opinii ponad połowy respondentów na skutek likwidacji w 2015 r. kwot mlecznych pogorszyła się sytuacja ich gospodarstwa. Wynikało to przede wszystkim z niskich cen mleka, które wpłynęły na obniżenie opłacalności produkcji. Z tego względu aż 62% badanych było zdania, że na rynku mleka powinien być większy stopień interwencji. |
Abstract | The milk market was one of the most regulated since the beginning of European integration. One of the key instruments to stabilize this market was milk quota. It was introduced in 1984. Aiming at greater milk market liberalization, the EU decided to lift limits of the production from 1 April 2015. This fact significantly changed the operating conditions of dairy farms. The aim of the article was to show how the implementation (along with Poland's accession to the EU), and then the abolition of milk production, affected the situation of Polish dairy farms. The primary sources of information were the results of a survey in 1047 dairy farm owners operating throughout the country. This information was supplemented by Agriculture Market Agency and Milk Market Observatory data. In the opinion of more than half of the respondents, as a result of the abolition of milk quotas in 2015, the situation of their farms worsted. This fact was primarily due to the low prices of raw milk, which was driven by lower efficiency of production. As a result, 62% of the respondents believed that there should be a greater degree of intervention on the milk market. |
Cytowanie | Babuchowska K. (2020) Wpływ zniesienia kwot mlecznych na funkcjonowanie gospodarstw specjalizujących się w produkcji mleka.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 20(35), z. 1: 5-14 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | PRS_2020_T20(35)_n1_s5.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
2. |
Turystyka i Rozwój Regionalny, 2019 |
|
Szalaty N. Południowo-zachodni obszar funkcjonalny województwa wielkopolskiegojako obszar intensywnego rozwoju rolnictwa
Autor | Norbert Szalaty |
Tytuł | Południowo-zachodni obszar funkcjonalny województwa wielkopolskiegojako obszar intensywnego rozwoju rolnictwa |
Title | The South-West functional area of Wielkopolska voivodship as an area of intensive development of agriculture |
Słowa kluczowe | rolnictwo, obszar funkcjonalny, Południowo-Zachodni Obszar Funkcjonalny, rozwój rolnictwa |
Key words | agriculture, functional area, Southwest Functional Area, agricultural development |
Abstrakt | Celem opracowania jest przybliżenie rolnictwa w Południowo-zachodnim obszarze funkcjonalnym województwa wielkopolskiego jako regionu uznanego za najlepiej rozwinięty rolniczo. W pracy wykorzystano źródła pierwotne oraz wtórne. Źródła wtórne stanowiła literatura naukowa z zakresu rozwoju lokalnego i rozwoju rolnictwa. Źródła pierwotne to wyniki badań przeprowadzonych w okresie od grudnia 2018 roku do lipca 2019 roku dotyczących m.in. inwestycji przeprowadzonych i planowanych, źródeł finansowania, czynników rozwojowych czy kierunku produkcji rolników. Na podstawie uzyskanych z badań wyników można stwierdzić, że rolnicy badanego obszaru skutecznie wykorzystali możliwości wynikające z mechanizmów wspólnej polityki rolnej (WPR). Akcesja Polski do Unii Europejskiej miała bardzo pozytywny wpływ na rozwój regionu, o czym świadczą rezultaty inwestycyjne osiągnięte w badanych podmiotach oraz pozytywne oceny integracji europejskiej formułowane przez rolników. |
Abstract | The aim of the study is to familiarize agriculture in the Southwestern Functional Area of the Wielkopolskie Voivodship as a region recognized as the best developed for agriculture. Primary and secondary were used in the work. Secondary sources were scientific literature in the field of local development and agricultural development. Primary sources are the results of research conducted in the period from December 2018 to July 2019 regarding, among others investments carried out and planned, sources of financing, development factors or direction of farmers’ production. Based on the results of the research, it can be concluded that farmers in the area under investigation have effectively used the opportunities arising from CAP mechanisms. Poland’s accession to the European Union had a very positive impact on the development of the region, as evidenced by the investment results achieved in the surveyed entities and positive assessments of European integration formulated by farmers. |
Cytowanie | Szalaty N. |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | TIRR_2019_n11_s117.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
3. |
Economic Sciences for Agribusiness and Rural Economy, 2018 |
|
Pereira Lopez X., Śmiglak-Krajewska M., Veiga Carballido M., Węgrzyńska M. ECONOMIC STATUS OF FARMS IN POLAND AND SPAIN IN THE YEARS 2011–2016 BASED ON FADN STATISTICS
Autor | Xesus Pereira Lopez, Magdalena Śmiglak-Krajewska, Manuel Veiga Carballido, Malgorzata Węgrzyńska |
Tytuł | ECONOMIC STATUS OF FARMS IN POLAND AND SPAIN IN THE YEARS 2011–2016 BASED ON FADN STATISTICS |
Title | |
Słowa kluczowe | common agricultural policy, economic measures, agriculture in Spain, agriculture in Poland |
Key words | |
Abstrakt | The paper presents a comparison of the economic status of farms in two selected EU countries, Poland and Spain, in the period of 2011–2016. Both these countries were selected based on comparable qualitative and quantitative parameters characteristic of agriculture. An additional determinant for the selection of these countries was connected with the similar economic situation before and after their accession to the European Union. The economic status of these two countries was compared using the statistical data of the European Farm Accountancy Data Network (FADN), the Macroeconomic Data Bank (Poland) and the Instituto Nacional de Estadistica (Spain). In turn, the economic situation of farms in Poland and Spain was assessed on the basis of selected economic measures: Gross Farm Income, Farm Net Value Added, Farm Net Value Added/AWU, Family Farm Income/FWU, Total output of crops and crop production, total crops output (ha), total output of livestock and livestock products, total livestock output (LU), Total assets, total fixes assets, Total labour input and unpaid labour input. The study was summarised with the conclusions. |
Abstract | |
Cytowanie | Pereira Lopez X., Śmiglak-Krajewska M., Veiga Carballido M., Węgrzyńska M. |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | ESARE_2018_n1_s221.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
4. |
Economic Sciences for Agribusiness and Rural Economy, 2018 |
|
Mieczkowski M., Trajer M. TRENDS IN POULTRY CONSUMPTION AFTER POLAND’S ACCESSION TO THE EUROPEAN UNION
Autor | Martyn Mieczkowski, Marzena Trajer |
Tytuł | TRENDS IN POULTRY CONSUMPTION AFTER POLAND’S ACCESSION TO THE EUROPEAN UNION |
Title | |
Słowa kluczowe | poultry consumption, poultry, production, foreign sales |
Key words | |
Abstrakt | The poultry industry is one of the most rapidly developing sectors of the national agriculture, and Poland is the largest poultry producer in the European Union. Since Poland’s accession to the European Union, the two main factors determining the development of the poultry industry in Poland have been export demand and the growing domestic consumption. The aim of this article was to analyse the changes in the balance sheet of poultry consumption in Poland in the context of conditions of the poultry market and to analyse the impact of changes in red meat consumption on changes in the dynamics of poultry consumption. |
Abstract | |
Cytowanie | Mieczkowski M., Trajer M. |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | ESARE_2018_n2_s154.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
5. |
Economic Sciences for Agribusiness and Rural Economy, 2018 |
|
Baran J. REASONS FOR INTERNATIONALIZATION OF POLISH FOOD INDUSTRY COMPANIES
Autor | Joanna Baran |
Tytuł | REASONS FOR INTERNATIONALIZATION OF POLISH FOOD INDUSTRY COMPANIES |
Title | |
Słowa kluczowe | internationalization, food industry, companies |
Key words | |
Abstrakt | The primary aim of this article is to identify the reasons for internationalization of Polish food industry companies. As a part of empirical studies, we carried out interviews with managers at 52 of food industry companies. Poland’s accession to the EU, the managers’ experience gained on foreign markets and geographical proximity of foreign markets were the main determinants of internationalization for the respondents. For food industry companies, EU markets are the most attractive while export activities constitute the most common form of internationalization. |
Abstract | |
Cytowanie | Baran J. |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | ESARE_2018_n2_s203.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
6. |
Economic Sciences for Agribusiness and Rural Economy, 2018 |
|
Czakowski D., Czyżewski A. THE MARKETS OF POTATOES AND SUGAR BEETS IN POLAND BEFORE AND AFTER ACCESSION TO THE EUROPEAN UNION. AN ATTEMPT TO COMPARE
Autor | Dariusz Czakowski, Andrzej Czyżewski |
Tytuł | THE MARKETS OF POTATOES AND SUGAR BEETS IN POLAND BEFORE AND AFTER ACCESSION TO THE EUROPEAN UNION. AN ATTEMPT TO COMPARE |
Title | |
Słowa kluczowe | root crop market, sugar market, potato market, European integration |
Key words | |
Abstrakt | The article attempts to identify the dynamics and direction of the root plant market development in Poland in the period before and after accession to the European Union by defining resource-efficiency relations related to the cultivation of potatoes and sugar beet. The research was carried out in the years 1994–2016. Based on them, it turned out that despite the progressive process of concentration and specialization of production on the market of root crops in Poland, income efficiency (without subsidies), especially in the case of sugar beets, decreased significantly. In addition, the area of cultivation of both potatoes and sugar beet was systematically decreasing, which was partially compensated by the improvement in crops. As a result of these adjustments, sugar beet harvests were at a similar level throughout the entire period considered, while potato production decreased. |
Abstract | |
Cytowanie | Czakowski D., Czyżewski A. |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | ESARE_2018_n2_s231.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
7. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2018 |
|
Jarka S., Trajer M. Support for the Beekeeping Sector in Poland and the European Union
Autor | Sławomir Jarka, Marzena Trajer |
Tytuł | Support for the Beekeeping Sector in Poland and the European Union |
Title | Support for the Beekeeping Sector in Poland and the European Union |
Słowa kluczowe | support, beekeeping sector, sustainable development |
Key words | support, beekeeping sector, sustainable development |
Abstrakt | The aim of the work was to present a support mechanism for bee products market implemented after Poland's accession to the European Union, including within the framework of national beekeeping support programs. The elaboration included information contained in legal acts of the European Commission, MRiRW and KOWR. Support for the beekeeping sector in Poland and the EU is related to the policy of sustainable development of agriculture and rural areas. The amount of funds addressed to individual beneficiaries depends on the size of the sector in a given Member State. Spain, France, Greece, Romania and Italy, and Poland received the highest amounts of support under the EU budget. |
Abstract | The aim of the work was to present a support mechanism for bee products market implemented after Poland's accession to the European Union, including within the framework of national beekeeping support programs. The elaboration included information contained in legal acts of the European Commission, MRiRW and KOWR. Support for the beekeeping sector in Poland and the EU is related to the policy of sustainable development of agriculture and rural areas. The amount of funds addressed to individual beneficiaries depends on the size of the sector in a given Member State. Spain, France, Greece, Romania and Italy, and Poland received the highest amounts of support under the EU budget. |
Cytowanie | Jarka S., Trajer M. (2018) Support for the Beekeeping Sector in Poland and the European Union.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 18(33), z. 4: 183-191 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | PRS_2018_T18(33)_n4_s183.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
8. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2018 |
|
Mroczek R., Tereszczuk M. Wydajność pracy i koncentracja produkcji w polskim przemyśle spożywczym na tle krajów UE-28
Autor | Robert Mroczek, Mirosława Tereszczuk |
Tytuł | Wydajność pracy i koncentracja produkcji w polskim przemyśle spożywczym na tle krajów UE-28 |
Title | Labor Productivity and Concentration of Food Production in the Polish Food Industry against the EU-28 |
Słowa kluczowe | przemysł spożywczy, produkcja, zatrudnienie, parytet, wydajność pracy |
Key words | food industry, production, employment, parity, labor productivity, Poland, UE-28 |
Abstrakt | Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej okazało się korzystne dla rozwoju polskiego przemysłu spożywczego. Dynamicznemu rozwojowi produkcji w tym sektorze po 2004 roku, towarzyszyła poprawa wydajności pracy, która jest jednym z głównych czynników decydujących o konkurencyjności przedsiębiorstwa na rynku. W latach 2004-2014 wydajność pracy mierzona wartością produkcji sprzedanej wzrosła w polskim przemyśle spożywczym (w cenach porównywalnych) z 141,2 do 225,3 tys. euro/zatrudnionego i była już tylko o ok. 10 pkt proc. niższa niż przeciętnie w UE-28. Co ważne, wzrost wydajności pracy nastąpił, choć w różnym stopniu we wszystkich branżach przemysłu spożywczego w Polsce. W analizowanym okresie zmniejszyła się liczba przedsiębiorstw przemysłu spożywczego w większości krajów UE-28 i nastąpił wzrost koncentracji produkcji. Zmiany takie nastąpiły u największych producentów żywności UE-28, do których zaliczana jest też Polska. |
Abstract | The aim of this study was to show changes in labor productivity and concentration of production in the Polish food industry against the background of European Union countries and the indication of the causes (factors) which caused these changes. Poland's accession to the European Union has proved beneficial for the development of the Polish food industry. The dynamic development of production in this sector after 2004 has been accompanied by improved labor productivity, which is one of the main determinants of a company's competitiveness in the market. The assessment of changes in labor productivity was made at current prices, as well as at comparable prices, taking into account the purchasing power of currencies of individual member states. The method of compound interest was used to determine the average annual changes. In the years 2004-2014, labor productivity measured by the value of sold production increased in the Polish food industry (in comparable prices) from 141.2 to 225.3 thousand Euro/employee and was only about 10 percentage points lower than the EU-28 average. Importantly, productivity growth has occurred, although to a varying extent, in all sectors of the food industry in Poland. In the analyzed period, the number of food processing enterprises decreased in most EU-28 countries and the concentration of food production increased. Such changes have occurred in the largest EU-28 food producers, to which Poland is also counted. |
Cytowanie | Mroczek R., Tereszczuk M. (2018) Wydajność pracy i koncentracja produkcji w polskim przemyśle spożywczym na tle krajów UE-28.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 18(33), z. 1: 299-308 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | PRS_2018_T18(33)_n1_s299.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
9. |
Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, 2017 |
|
Ambroziak A. Wpływ embarga Federacji Rosyjskiej na eksport jabłek z Polski w latach 2004-2015
Autor | Adam Ambroziak |
Tytuł | Wpływ embarga Federacji Rosyjskiej na eksport jabłek z Polski w latach 2004-2015 |
Title | THE IMPACT OF RUSSIAN FEDERATION’S EMBARGOON EXPORTS OF APPLES FROM POLAND IN 2004-2015 |
Słowa kluczowe | embargo, eksport, import, Polska, Federacja Rosyjska, jabłka |
Key words | embargo, export, import, Poland, Russian Federation, apples |
Abstrakt | W sierpniu 2014 r. Federacja Rosyjska nałożyła embargo na przywóz wielu artykułów rolno-spożywczych m.in. z państw członkowskich Unii Europejskiej, w tym z Polski. W przypadku Polski było to drugie embargo nałożone po akcesji do Unii Europejskiej. Celem badania była ocena konsekwencji nałożenia przez Federację Rosyjską zakazów importu z Polski jednego z istotniejszych artykułów rolno-spożywczych – jabłek w latach 2004-2015. W badaniu określono zmianę struktury geograficznej polskiego eksportu jabłek i pozycję konkurencyjną na tle innych państw członkowskich (wskaźniki przewagi komparatywnej (RCA) oraz indeks przewagi w handlu Lafaya). W okresie pierwszego embarga nie było konieczności poszukiwania rynków zbytu poza Rosją w sytuacji braku problemów z reeksportem poprzez inne kraje (w tym przede wszystkim Litwę). W okresie drugiego embarga rosyjskiego zakaz dotyczył całej UE, co ograniczało możliwość reeksportu przez państwa unijne. W konsekwencji Polska szukała nowych rynków zbytu, w tym na jednolity rynek europejski. |
Abstract | In August 2014 the Russian Federation introduced a ban on imports of manyfood and agricultural products from the European Union member states,including Poland. It was the second embargo imposed on Poland after itsaccession to the European Union. The aim of the study is to assess theconsequences of measures adopted by the Russian Federation to restrictimports of apples, one of the most important agri-food products, in2004-2015. During the recent embargo, Poland did not limit itself, as ithad been the case during the first ban in 2006-2008, to redirectingexports to Russia via Lithuania, Belarus and Ukraine, but it looked fornew markets, including the EU single market. |
Cytowanie | Ambroziak A. (2017) Wpływ embarga Federacji Rosyjskiej na eksport jabłek z Polski w latach 2004-2015.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 104, z. 1: 22-38 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | RNR_2017_n1_s22.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
10. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2017 |
|
Szajner P. Wahania koniunkturalne na światowym i polskim rynku odtłuszczonego mleka w proszku w latach 2004-2016
Autor | Piotr Szajner |
Tytuł | Wahania koniunkturalne na światowym i polskim rynku odtłuszczonego mleka w proszku w latach 2004-2016 |
Title | Cyclical Changes of Situation on the World and Domestic Markets of Skimmed Milk Powder |
Słowa kluczowe | mleczarstwo, mleko w proszku, rynek, cykl koniunkturalny, ceny |
Key words | dairy sector, milk powder, market, economy cycle, prices |
Abstrakt | Działalność gospodarcza charakteryzuje się wahaniami koniunkturalnymi. Cykle koniunkturalne mogą dotyczyć całej gospodarki, jak i konkretnych sektorów. Mleczarstwo jest branżą, która ma duże znaczenie w polskim i światowym sektorze rolno-żywnościowym. Polskie mleczarstwo przeszło głębokie przemiany strukturalne i modernizacyjne. Po akcesji do UE nastąpiło silne powiązanie rynku krajowego, unijnego i światowego. Polska dysponuje nadwyżką mleka surowego (ok. 20%), która jest eksportowana, co skutkuje silnym uzależnieniem od sytuacji cenowej na międzynarodowym rynku. Analiza krajowego i światowego rynku chudego mleka w proszku potwierdziła, że wahania koniunkturalne są analogiczne, a ceny krajowe i światowe są silnie skorelowane. Wiedza na temat charakterystyki wahań koniunkturalnych ma utylitarny charakter, gdyż podmiotom branży umożliwia zarządzanie ryzykiem, a administracji przygotowanie efektywnych instrumentów polityki interwencyjnej. |
Abstract | Economic activities are featured with certain cycles. The cycles can concern the whole economy as well as particular sectors. The dairy industry is one of the branches that are of high importance in Polish and the world as regards food sector. Polish dairy industry faced deep structural changes and modernisation. After the accession to the EU domestic market is strongly linked to both the EU and the world markets. The production in Poland exceeds consumption by ca 20%. The surplus is exported, which ties up the situation on the domestic market with the situation on international markets. Conducted analysis of the domestic and the world markets of milk skimmed powder showed parallel fluctuations. Domestic prices and the prices on the world markets are strongly correlated. The knowledge on the characteristics of those fluctuations allows stakeholders for a proper risk management as well as elaboration of suitable policy options by government administration. |
Cytowanie | Szajner P. (2017) Wahania koniunkturalne na światowym i polskim rynku odtłuszczonego mleka w proszku w latach 2004-2016.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 17(32), z. 1: 206-215 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | PRS_2017_T17(32)_n1_s206.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
11. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2017 |
|
Tarnowska A. Kierunki rozwoju przemysłu spożywczego w Polsce i w Hiszpanii – analiza porównawcza
Autor | Agnieszka Tarnowska |
Tytuł | Kierunki rozwoju przemysłu spożywczego w Polsce i w Hiszpanii – analiza porównawcza |
Title | Directions of Food Industry Development in Polandand in Spain – Comparative Analysis |
Słowa kluczowe | przemysł spożywczy, Polska, Hiszpania |
Key words | food industry, Poland, Spain |
Abstrakt | Przemysł spożywczy jest ważnym sektorem gospodarki Polski i Hiszpanii, dwóch krajów UE o najbardziej zbliżonych potencjałach produkcyjnych ziemi i pracy. Celem artykułu było porównanie kierunków i tempa rozwoju tego przemysłu na tle UE. Hiszpania po przystąpieniu do Wspólnoty bardzo się rozwinęła gospodarczo i infrastrukturalnie. Jednak w ostatnich latach mocno odczuła skutki globalnego kryzysu gospodarczego. Wpłynął on również na przemysł spożywczy, który jest relatywnie mało podatny na wahania koniunktury. Dla Polski jest to pouczające doświadczenie, gdyż po akcesji do UE rozwija się w podobny sposób. Analiza wyników działalności polskiego przemysłu spożywczego świadczy o szybkim jego wzroście i możliwościach konkurowania z Hiszpanią w przyszłości głównie w branży mleczarskiej i paszowej. |
Abstract | The food industry is an important economic sector in Poland and Spain, two EU countries with the most similar production and land-use potential. The aim of the article was to compare the directions and pace of development of this industry against the EU. Spain, after its accession to the Community, has developed economically and infrastructurally. In recent years, however, the effects of the global economic crisis have been strongly affected Spain economy. It also affected the food industry, which is relatively less susceptible to fluctuations in economic conditions. For Poland this is an instructive experience, because after its accession to the EU it develops in a similar way. The analysis of activity results of the Polish food industry is evidence of its rapid growth and its ability to compete with Spain in the future mainly in the dairy and feed industry. |
Cytowanie | Tarnowska A. (2017) Kierunki rozwoju przemysłu spożywczego w Polsce i w Hiszpanii – analiza porównawcza.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 17(32), z. 2: 256-266 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | PRS_2017_T17(32)_n2_s256.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
12. |
Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, 2017 |
|
Pokojski Z. Dystrybucja produktów dla rolnictwa w Polsce – w poszukiwaniu nowych źródeł przewagi konkurencyjnej
Autor | Zenon Pokojski |
Tytuł | Dystrybucja produktów dla rolnictwa w Polsce – w poszukiwaniu nowych źródeł przewagi konkurencyjnej |
Title | Distribution of products for agriculture in Poland – in search of new sources of competitive advantage |
Słowa kluczowe | kanał dystrybucji, dystrybutor, rolniczy łańcuch wartości |
Key words | distribution channel, distributor, agricultural value chain |
Abstrakt | Do 2004 r. dystrybucję produktów dla rolnictwa w Polsce uważano za stosunkowo słabo rozwiniętą na tle innych krajów Europy. Wskazywano dużą liczbę małych przedsiębiorstw prowadzących dystrybucję, których strategie opierały się głównie na konkurencji cenowej. Jednak ta sytuacja po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej zaczęła się szybko zmieniać. Liczba podmiotów zaczęła się zmniejszać, a dystrybutorzy zaczęli przejmować funkcje hurtowników oraz detalistów. Model biznesowy dystrybucji w Polsce wciąż ewoluuje, dostosowując się do dynamiki zmian oczekiwań klientów. Celem pracy jest zaprezentowanie zmian w dystrybucji jako ogniwa rolniczego łańcucha wartości. Na podstawie przeglądu literatury, danych z raportów SM GP i Ibris za lata 2014 i 2015 oraz obserwacji uczestniczącej autora jako wiceprezesa zarządu GA Puławy nadzorującego omawiany obszar przedstawiono nowe aspekty w działalności dystrybutorów takie jak usługi doradztwa rolnego i organizację finansowania działalności gospodarczej rolników. |
Abstract | The distribution of agricultural products in Poland is considered to be relatively weak compared to other European countries. There is a huge number of small players whose strategies are based primarily on price competition. This situation, however, after Poland’s accession to the European Union began to change rapidly. The number of players began to decrease, distributors have overtaken the roles of wholesalers and retailers. The distribution model in Poland is still evolving, adjusting the offer to dynamic changes to meet the expectations of customers. Individual elements of the agricultural value chain seek new opportunities to create and capture the highest margins in the portfolio of companies that participate in the production and delivery of a product to a farmer. The goal of this study is to present changes in distribution as a link in the agricultural value chain. The author will more broadly present new phenomena in this market, such as agricultural advisory services and the organization of financing the economic activity of farmers. The publication is the result of a research study based on data from TNS Polska and Ibris conducted in 2015 and observations as Vice President of GA Puławy responsible for this area. |
Cytowanie | Pokojski Z. (2017) Dystrybucja produktów dla rolnictwa w Polsce – w poszukiwaniu nowych źródeł przewagi konkurencyjnej.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 104, z. 4: 86-98 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | RNR_2017_n4_s86.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
13. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2017 |
|
Graszewicz M., Łapińska J., Zdunek-Rosa E. Poland's Competitive Position in Trade in Agri-Food Products with the United Kingdom – Selected Aspects
Autor | Maurycy Graszewicz, Justyna Łapińska, Ewa Zdunek-Rosa |
Tytuł | Poland's Competitive Position in Trade in Agri-Food Products with the United Kingdom – Selected Aspects |
Title | |
Słowa kluczowe | competitive position, agri-food products, foreign trade |
Key words | |
Abstrakt | Thirteen years have passed since Poland's accession to the European Union. This is a period long enough to make some generalisations over the accession results. This paper focuses on assessing the competitive position of Poland in trade in agri-food products with one of its most important trading partners – the United Kingdom. For this purpose, quantitative indexes of competitive positioning were used, in particular, the trade coverage ratio as well as the revealed comparative advantage indexes – RCAi and LFIi. The conducted analyses show that Poland's competitive position in agri-food trade with the United Kingdom improved markedly over the period considered. The dynamic growth in trade, especially in exports, a significant increase in the trade balance surplus, and generally favourable comparative advantage indexes for Poland show that the period of EU membership has been well utilised by Polish food producers. Polish food is increasingly eagerly bought by demanding British consumers. |
Abstract | |
Cytowanie | Graszewicz M., Łapińska J., Zdunek-Rosa E. (2017) Poland's Competitive Position in Trade in Agri-Food Products with the United Kingdom – Selected Aspects.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 17(32), z. 4: 199-209 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | PRS_2017_T17(32)_n4_s199.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
14. |
Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, 2016 |
|
Seremak-Bulge J. Zmiany cen detalicznych przetworów mlecznych oraz spożycia mleka po akcesji do Unii Europejskiej
Autor | Jadwiga Seremak-Bulge |
Tytuł | Zmiany cen detalicznych przetworów mlecznych oraz spożycia mleka po akcesji do Unii Europejskiej |
Title | CHANGES IN RETAIL PRICES OF DAIRY PRODUCTS AND CONSUMPTION OF MILK IN POLAND AFTER THE ACCESSION TO THE EU |
Słowa kluczowe | spożycie mleka, ceny detaliczne, popyt, rynek mleka, konsumpcja żywności |
Key words | milk consumption, retail prices, demand, dairy market, food consumption |
Abstrakt | Zmiana uwarunkowań funkcjonowania rynku mleka po akcesji Polski do Unii Europejskiej skutkowała wzrostem zamożności polskich konsumentów oraz relatywnym spadkiem cen detalicznych nabiału, zwłaszcza w relacji do innych źródeł białka zwierzęcego. W latach 2004-2015 wzrosło bilansowe spożycie mleka i jego przetworów, głównie pod wpływem zwiększonego spożycia zbiorowego oraz zużycia pośredniego przez przemysł spożywczy w pogłębionym przetwórstwie żywności. Natomiast zmalało bezpośrednie spożycie nabiału i masła w gospodarstwach domowych. Zmieniła się także jego struktura pod wpływem zwiększonej konsumpcji przetworów głębiej przetworzonych (głównie napojów mlecznych i serów dojrzewających) kosztem przede wszystkim mleka płynnego, a w mniejszym stopniu twarogów |
Abstract | The change in dairy market environment after the Polish accession to the EU resulted in an increase in incomes of the customers which overlapped with a relative decline in prices of dairy products, particularly in comparison with other sources of animal protein. According to balance sheet data, over the period 2004-2015 the consumption of milk and dairy products increased due to a rise in consumption outside households and growing use in manufacturing processed dairy products. On the other hand, household consumption of dairy products, including butter, declined. There were also changes in the structure of milk consumption which reflected an increase in the share of processed products (mainly milk shakes and ripening cheese), while the share of milk and cottage cheese contracted. |
Cytowanie | Seremak-Bulge J. (2016) Zmiany cen detalicznych przetworów mlecznych oraz spożycia mleka po akcesji do Unii Europejskiej.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 103, z. 3: 53-65 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | RNR_2016_n3_s53.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
15. |
Zarządzanie Finansami i Rachunkowość, 2016 |
|
Szydełko D. Opodatkowanie dochodów z działalności rolniczej – propozycja rozwiązań
Autor | Dariusz Szydełko |
Tytuł | Opodatkowanie dochodów z działalności rolniczej – propozycja rozwiązań |
Title | The need for reform of the income tax for agricultural producers |
Słowa kluczowe | podatek dochodowy, podatek rolny, dochód, współczynnik standardowej produkcji |
Key words | income tax, agricultural tax, income, standard output |
Abstrakt | Podatek rolny jest jednym z najstarszych wciąż obowiązujących obciążeń prawnopodatkowych występujących w polskim systemie podatkowym. Dynamiczny rozwój wsi, szczególnie po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej, uwydatnił wiele archaicznych cech przedmiotowego podatku. Dodatkowym impulsem do zmian legislacyjnych w zakresie opodatkowania gospodarstw rolnych powinien być także wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 26 października 2010 r., sygn. akt: K58/07, stwierdzający niekonstytucyjną dyskryminację pozytywną rolników jako grupy społecznej, która in genere jest dotowana przez budżet państwa (poprzez rolniczy system ubezpieczeń społecznych). Autor stawia sobie za cel ocenę obecnego stanu prawnego w zakresie podatku rolnego, a także opisanie jednej z metod określania dochodu gospodarstwa rolnego, które mogłoby stać się przedmiotem opodatkowania nowego podatku dochodowego. Ze względu na istotne powiązanie gospodarstw rolnych z lokalną społecznością nowy podatek powinien być, podobnie jak podatek rolny, podatkiem lokalnym. |
Abstract | Agricultural tax is one of the oldest still existing burdens occurring in our tax system. The dynamic development of the rural areas, especially after the Polish accession to the European Union, emphasized many archaic features of that tax. An additional motivator to legislative changes in the taxation of farms should also be Constitutional Court’s judgment of 26 October 2010, act signature: K 58/07, declaring unconstitutional farmers discrimination as a social group, which in general is subsidized by the state budget (through the agricultural system of social insurance). Judgment mentioned above imposes on the legislature the duty of the social stratification in farmers of their income, which in the author’s opinion, can be achieved through the introduction of a new income tax. The author aims to assess the current legal status in the field of agricultural tax, as well as to describe one of the methods for determining farms income, which could be tax base of new income tax. Due to the significant connection of farms with the local community the new tax should also be the local tax, like the old agricultural tax. Therefore, these subjects are important for budgetary income of rural municipalities. |
Cytowanie | Szydełko D. (2016) Opodatkowanie dochodów z działalności rolniczej – propozycja rozwiązań.Zarządzanie Finansami i Rachunkowość, nr 2: 5-16 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | ZFIR_2016_n2_s5.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
16. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2016 |
|
Pasińska D. Rynek wieprzowiny w ujęciu globalnym i krajowym
Autor | Dorota Pasińska |
Tytuł | Rynek wieprzowiny w ujęciu globalnym i krajowym |
Title | Pork market from global and domestic perspective |
Słowa kluczowe | rynek wieprzowiny, handel zagraniczny, produkcja wieprzowiny, żywiec wieprzowy |
Key words | pork market, international trade, pork production, pigs |
Abstrakt | W artykule podjęto próbę wskazania najważniejszych zmian na krajowym i światowym rynku wieprzowiny i trzody chlewnej po wstąpieniu Polski do UE. Ponad 80% światowej produkcji wieprzowiny dostarczają Chiny, UE i Stany Zjednoczone. W 2013 r. Polska była 4-tym producentem wieprzowiny w UE. Pomimo relatywnie dużej polskiej produkcji trzody chlewnej, sektor ten nie jest konkurencyjny. Wejście Polski do UE przyczyniło się do zdynamizowania obrotów handlowych wieprzowiną. W badanym okresie z eksportera netto Polska stała się importerem netto produktów wieprzowych. |
Abstract | The article attempts to indicate the major changes in the domestic and world market of pork and pigs after Poland's accession to the EU. China, the EU and the United States supply more than 80% of world pork production. In 2013 Poland was the 4th pork producer in the EU. Despite the relatively large Polish production of pigs, the sector is not competitive. Poland's accession to the EU has led to more dynamic pork trade. In the studied period from net exporter, Poland has become a net importer of pork products. |
Cytowanie | Pasińska D. (2016) Rynek wieprzowiny w ujęciu globalnym i krajowym.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 16(31), z. 1: 187-198 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | PRS_2016_T16(31)_n1_s187.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
17. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2016 |
|
Klusek T. Inwestorzy zagraniczni na polskim rynku nieruchomości
Autor | Tomasz Klusek |
Tytuł | Inwestorzy zagraniczni na polskim rynku nieruchomości |
Title | Foreign Investors on the Polish Real Estate Market |
Słowa kluczowe | rynek nieruchomości, inwestycje, cudzoziemcy |
Key words | property market, investment, foreigners |
Abstrakt | Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej wpłynęło na wzrost zainteresowania inwestorów zagranicznych (osób fizycznych i prawnych) nabywaniem praw do nieruchomości w drodze bezpośredniego zakupu lub w sposób pośredni poprzez objęcie akcji bądź udziałów spółek handlowych będących ich posiadaczami. Celem artykułu jest ocena skali tego zjawiska w latach 2004-2014. W oparciu o oficjalne sprawozdania i raporty analizie poddano liczbę dokonanych transakcji i objętą nimi powierzchnię z uwzględnieniem rodzaju nieruchomości, ich lokalizacji i kraju pochodzenia kapitału. Tło prowadzonych rozważań stanowi sytuacja na polskim rynku nieruchomości w okresie objętym badaniem. Według oficjalnych statystyk w latach 2004-2014 na podstawie udzielonych zezwoleń i bez obowiązku ich uzyskania w rękach inwestorów zagranicznych znalazły się m.in. nieruchomości gruntowe o łącznej powierzchni około 41,2 tys. ha, co stanowi niewiele ponad 0,13% powierzchni Polski. Rzeczywista skala zjawiska jest jednak większa biorąc pod uwagę obrót nieformalny, wykorzystujący istniejące luki prawne. |
Abstract | Polish Accession to the EU triggered increase in interest of foreign investors (physical and legal persons) in acquirement of property rights on the way of direct purchases or indirectly through the purchase of shares of companies. The aim of the paper is an assessment of the scope of this process over the period of 2004-2014. In order to do so an analysis of the number and area covered with specification of the category of property, location and origin of capital involved was conducted on the basis of official financial statements and reports. A background for the conducted analysis is provided by overall situation on the Polish real estate market in the concerned period. According to official statistics (conditional upon of granted permissions or without them) foreign investors over the period of 2004-2014 acquired ca 41,2 thousand hectares of land properties which accounts for slightly over 0,13% of the total area of Poland. However real scope of this phenomenon is considerably higher than mentioned above. It considers also taking into account legal gaps informal market. |
Cytowanie | Klusek T. (2016) Inwestorzy zagraniczni na polskim rynku nieruchomości.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 16(31), z. 3: 167-180 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | PRS_2016_T16(31)_n3_s167.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
18. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2016 |
|
Kowalska A. Międzynarodowa konkurencyjność polskiego sektora owocowego po przystąpieniu do Unii Europejskiej
Autor | Anna Kowalska |
Tytuł | Międzynarodowa konkurencyjność polskiego sektora owocowego po przystąpieniu do Unii Europejskiej |
Title | International Competitiveness of Polish Fruit Sector Following the Accession to the European Union |
Słowa kluczowe | owoce, przetwory, import, eksport, handel zagraniczny, konkurencyjność |
Key words | fruits, preserves, import, export, international trade, fruit market, competitiveness |
Abstrakt | Celem artykułu jest przedstawienie zmian jakie zaszły w eksporcie oraz imporcie owoców i ich przetworów po przystąpieniu Polski do krajów UE, jak również konkurencyjności branży. Analiza dotyczyła lat 2004-2014 i była przeprowadzona na podstawie danych IERiGŻ-PIB. Analizie poddano wartość i saldo obrotów, strukturę geograficzną oraz wybrane wskaźniki konkurencyjności. Głównym importerem owoców z Polski są kraje starej UE i WNP. Polska ma przewagę komparatywną przede wszystkim w przypadku przetworów z owoców, co potwierdzają wartości wskaźników TC, LFI i GLI. Przyczyną tak dużego wzrostu eksportu do krajów unijnych było w dużej mierze zniesienie ceł, atrakcyjne ceny oraz wysoka jakość. Wpływ na handel owocami i ich przetworami, podobnie jak i innymi produktami, ma również kurs walut. |
Abstract | The aim of this article is to present the changes that have taken place in export and import of fruits and their preserves after the Polish accession to the EU, as well as the competitiveness of the trade. The analysis covered the period 2004-2014 and has been conducted on the basis of the data from IERiGŻ-PIB. The value and the balance of trade, as well as the geographical structure of exchange were analysed, as were selected indicators of competitiveness. The main importers of fruits from Poland are old EU countries as well as CIS. Poland has a comparative advantage especially in the case of processed fruit, which is confirmed by values of TC, LFI and GLI. The reason for a large increase in exports to EU countries was largely the abolition of customs duties, attractive prices and high quality. The exchange rate also has an effect on trade of fruit and their preserves, as well as other products. |
Cytowanie | Kowalska A. (2016) Międzynarodowa konkurencyjność polskiego sektora owocowego po przystąpieniu do Unii Europejskiej .Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 16(31), z. 2: 176-185 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | PRS_2016_T16(31)_n2_s176.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
19. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2016 |
|
Rosiak E. Spożycie tłuszczów w Polsce i Unii Europejskiej
Autor | Ewa Rosiak |
Tytuł | Spożycie tłuszczów w Polsce i Unii Europejskiej |
Title | The Consumption of Fats in Poland and the European Union |
Słowa kluczowe | spożycie, tłuszcze, Polska, Unia Europejska |
Key words | consumption, fats, Poland, European Union |
Abstrakt | W artykule przedstawiono zmiany jakie nastąpiły w modelu spożycia tłuszczów w Polsce w latach 1990-2015. Analizę zmian przeprowadzono na podstawie danych bilansowych oraz danych z badań budżetów rodzinnych prowadzonych przez GUS. W oparciu o dostępne dane FAO dokonano porów-nania modelu spożycia tłuszczów w Polsce i innych krajach Unii Europejskiej. Wykazano, że po ak-cesji Polski do Unii Europejskiej w spożyciu tłuszczów kontynuowane były procesy z lat poprzed-nich, upowszechniania się wzorców spożycia tłuszczów charakterystycznych dla rozwiniętych kra-jów Unii. W grupie tłuszczów kontynuowany był wzrost udziału tłuszczów roślinnych w spożyciu tłuszczów ogółem. Polska w porównaniu z pozostałymi krajami Unii Europejskiej charakteryzuje się relatywnie wysokim spożyciem tłuszczów zwierzęcych, w tym szczególnie masła, natomiast kon-sumpcja tłuszczów roślinnych, mimo dużego wzrostu w dalszym ciągu jest na niższym poziomie niż w wielu krajach Unii. |
Abstract | The article presents trends in fat consumption patterns in Poland between 1990-2015. The analysis is based on macro-economic data and data from household budget analysis conducted by CSO. The comparison between models of fat consumption in Poland and other European Union countries was based on FAO data. It was shown that after Polish accession to the European Union, previous trends in fat consumption were continued and a fat consumption model similar to that of developed EU countries become more widespread. Vegetable oils continued to grow as a proportion of all consumed fats. In comparison to other EU countries, Poland is characterized by a relatively high proportion of animal fats in consumption, especially butter. Despite high growth of vegetable oil consumption, it is still lower than in most EU countries. |
Cytowanie | Rosiak E. (2016) Spożycie tłuszczów w Polsce i Unii Europejskiej.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 16(31), z. 2: 279-288 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | PRS_2016_T16(31)_n2_s279.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
20. |
Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, 2015 |
|
Jabłońska L., Sobczak W. Ceny detaliczne warzyw w Polsce i w wybranych krajach europejskich
Autor | Lilianna Jabłońska, Wioleta Sobczak |
Tytuł | Ceny detaliczne warzyw w Polsce i w wybranych krajach europejskich |
Title | VEGETABLES RETAIL PRICES IN POLAND AND SELECTED EU COUNTRIES |
Słowa kluczowe | ceny detaliczne, warzywa, Polska, Unia Europejska |
Key words | retail prices, vegetables, Poland, European Union |
Abstrakt | W pracy dokonano poziomej oraz pionowej analizy porównawczej cen detalicznych warzyw w Polsce i w wybranych krajach europejskich. Analizowano zróżnicowanie cen pomiędzy krajami na tle zróżnicowania poziomu zamożności, dynamikę ich zmian w wybranych krajach oraz relacje cen wybranych gatunków warzyw. Szeregi czasowe dotyczące relatywnych cen produktów ogrodniczych w postaci indeksów cen i wartości PKB przypadającego na jednego mieszkańca pochodzą z Eurostatu, Głównego Urzędu Statystycznego oraz publikacji Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – Państwowego Instytutu Badawczego (IERiGŻ-PIB). Okres badawczy obejmuje lata 2004-2012, czyli po wejściu Polski do Unii Europejskiej (UE). Badania wykazały, że na europejskich rynkach występuje tendencja wzrostowa cen detalicznych warzyw, której towarzyszył wzrost produktu krajowego brutto (PKB) per capita, a siła współzależności obu zmiennych była wyższa w krajach o niższym poziomie zamożności. |
Abstract | In the paper the horizontal and vertical comparative analysis of retail prices of vegetables in Poland and selected European countries have been done. The differences in prices between countries against level of affluence differentiation, the dynamics of their changes in the selected countries and the price relationships of some vegetables have been analyzed. The time series for the relative prices of horticultural products in the form of price indexes and the GDP per capita come from Eurostat, the Central Statistical Office and the publication of the Institute of Agricultural and Food Economics - National Research Institute. The study covered the years 2004-2012, in after the Polish accession to the EU. The results of the analysis will allow to assess the situation of vegetable consumers in Poland compared to other EU countries, and may be also helpful in decision-making process of companies operating on the vegetable market. Research has shown that on the European markets there is a growing trend in vegetable retail prices, accompanied by an increase in GDP per capita. The strength of the correlation of these two variables was higher in countries with lower levels of wealth. |
Cytowanie | Jabłońska L., Sobczak W. (2015) Ceny detaliczne warzyw w Polsce i w wybranych krajach europejskich.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 102, z. 2: 97-104 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | RNR_2015_n2_s97.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |