Analiza skupień w badaniu struktury funkcjonalnej gmin na przykładzie województwa lubuskiego

Przemysław Szczuciński
Akademia im. Jakuba z Paradyża w Gorzowie Wielkopolskim
Szczuciński, Przemysław (Akademia im. Jakuba z Paradyża w Gorzowie Wielkopolskim)
Analiza skupień w badaniu struktury funkcjonalnej gmin na przykładzie województwa lubuskiego
Cluster analysis in study of the functional structure of communes at the example of Lubuskie Voivodeship
Turystyka i Rozwój Regionalny, 2017, vol., nr 8, s. 105-114

Słowa kluczowe

struktura funkcjonalna gmin województwo lubuskie rozwój lokalny analiza skupień

Key words

structure of communes Lubuskie Voivodeship local development cluster analysis

Streszczenie

W teorii oraz praktyce badań nad rozwojem regionalnym i lokalnym duże znaczenie przypisuje się oddolnym, lokalnym czynnikom rozwoju. W tym względzie jako przedmiot badań szczególną rolę pełnią gminy. W artykule przedstawiono przegląd wybranych koncepcji w klasyfikacji gmin oraz wyniki przeprowadzonych w tym zakresie badań. Na przykładzie województwa lubuskiego określono strukturę funkcjonalną gmin, tj. według pełnionych przez nie funkcji gospodarczych. Do tego celu zastosowano jedną z metod analizy skupień – metodę Warda. Sporządzony podział na wybraną liczbę klas poddano weryfikacji merytorycznej i statystycznej. Otrzymane wyniki stanowić mogą wskazówkę w zarządzaniu rozwojem przestrzennym regionu.

Abstract

In theoretical and practical study of regional and local development considerable emphasis is placed on grass-root, local development factors. A particular role in this regard play communes, as subject of the study. This article presents review of selected concepts in commune classification and results of surveys carried out within this scope. The functional structure of communes was specified at the example of Lubuskie Voivodeship, i.e. according to economic role played by them. For that purpose one of cluster analysis method was applied – Ward’s method. The division for selected number of classes was subject to factual and statistical verification. The obtained results may serve as guidance in management of spatial development of the region.

Cytowania

  1. Bański J.: Współczesne typologie obszarów wiejskich w Polsce – przegląd podejść metodologicznych, Przegląd Geograficzny 2014, t. 86, z. 4.
  2. Brdulak J.: System regionalny, [w:] K. Kuciński (red.), Geografia ekonomiczna, Oficyna Wydawnicza Wolters Kluwer Business, Warszawa 2015.
  3. Grabiński T.: Metody taksonometrii, Wydawnictwo AE w Krakowie, Kraków 1992.
  4. Heffner K., Gibas P.: Delimitacja przestrzenna obszarów wiejskich o słabym dostępie do usług publicznych w województwie lubuskim. Ekspertyza na zlecenie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubuskiego, Zielona Góra 2013.
  5. Kuciński K.: Podstawy teorii regionu ekonomicznego, Wydawnictwo PWN, Warszawa 1990.
  6. Młodak A.: Analiza taksonomiczna w statystyce regionalnej, Wydawnictwo Difin, Warszawa 2006.
  7. Portal Informacyjny GUS, Warszawa, www.stat.gov.pl/statystyka-regionalna/jednostki-terytorialne/nomenklatura-nts/ (dostęp: 06.10.2017).
  8. Potoczek A.: Polityka regionalna i gospodarka przestrzenna, Wydawnictwo TNOiK, Toruń 2003.
  9. Powszechny Spis Rolny 2010, Bank Danych Lokalnych GUS, Warszawa, www.bdl.stat.gov.pl/BDL/dane/podgrup/temat (dostęp: 06.10.2017).
  10. Rocznik Statystyczny Województwa Lubuskiego 2016, Urząd Statystyczny w Zielonej Górze, Zielona Góra 2016.
  11. Serwis Regionalnego Programu Województwa Lubuskiego, www.rpo.lubuskie.pl/-/wykaz-obszarowwiejskich-w-podziale-na-gminy-# (dostęp: 06.10.2017).
  12. Szczurowska M., Podawca K., Gworek B.: Struktura funkcjonalna obszarów wiejskich, Ochrona Środowiska i Zasobów Naturalnych 2006, 29.
  13. Śleszyński P., Komarnicki T.: Klasyfikacja funkcjonalna gmin Polski na potrzeby monitoringu planowania przestrzennego, Przegląd Geograficzny 2016, t. 88, z. 4.
  14. Turystyka w województwie lubuskim w latach 2013–2015, Urząd Statystyczny w Zielonej Górze, Zielona Góra 2016.
  15. Walesiak M.: Rekomendacje w zakresie strategii postępowania w procesie klasyfikacji zbioru obiektów, [w:] A. Zeliaś (red.), Przestrzenno-czasowe modelowanie i prognozowanie zjawisk gospodarczych, Wydawnictwo AE w Krakowie, Kraków 2005.
  16. Walesiak M., Gatnar E. (red.): Statystyczna analiza danych z wykorzystaniem programu R, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2009.
  17. Województwo lubuskie. Podregiony, powiaty, gminy 2011–2016, Urząd Statystyczny w Zielonej Górze, Zielona Góra 2011.