| 41. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2017 |
|
Gołaś Z. Rentowność produkcji pszenicy zwyczajnej w UE
| Autor | Zbigniew Gołaś |
| Tytuł | Rentowność produkcji pszenicy zwyczajnej w UE |
| Title | Profitability of Common Wheat Production in the EU |
| Słowa kluczowe | pszenica zwyczajna, rentowność produkcji, UE, regresja panelowa |
| Key words | common wheat, production profitability, EU, panel regression |
| Abstrakt | Głównym celem artykułu była wielowymiarowa analiza rentowności produkcji pszenicy zwyczajnej w gospodarstwach rolnych krajów UE. Badania przeprowadzono w układzie krajów Unii Europejskiej za lata 2007-2013 na podstawie danych publikowanych przez Komisję Europejską w raportach EU Cereal Farms Report. Rentowność produkcji pszenicy analizowano na podstawie rachunku przychodów i kosztów, który umożliwia wielowymiarową ocenę zdolności gospodarstw do generowania zysków z produkcji pszenicy mierzoną rentownością brutto i netto. Ponadto, w celu identyfikacji siły i kierunku wpływu wybranych charakterystyk techniczno-ekonomicznych, cenowych oraz kosztowych na rentowność produkcji pszenicy zastosowano metody regresji panelowej. W świetle parametrów regresji panelowej na zmienność rentowność produkcji pszenicy najsilniej wpływały ceny i plony pszenicy oraz koszty nawożenia i koszty energii. |
| Abstract | The main aim of the article is to present multidimensional analysis of profitability of common wheat production in EU farms. The research focused on EU member states in years 2007-2013 and was based on statistical data published by the European Commission in EU Cereal Farms Reports. The profitability of common wheat production was analysed on the basis of income and expenditure accounts, which allowed to conduct multileveled evaluation of farms' ability to generate income from wheat production measured with gross and net margins. Furthermore, the panel regression model was used in order to identify strenght and direction of influence of chosen technical and economic price and cost characteristics on profitability of wheat production. In the light of panel model parameters, price and yield of wheat and both energy and fertilisation costs should be considered as most influential factors. |
| Cytowanie | Gołaś Z. (2017) Rentowność produkcji pszenicy zwyczajnej w UE.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 17(32), z. 2: 29-40 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | PRS_2017_T17(32)_n2_s29.pdf |
|
 |
| 42. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2017 |
|
Berbeć A., Feledyn-Szewczyk B., Kopiński J. Ocena stopnia zrównoważenia gospodarstw rolnych o różnych kierunkach produkcji za pomocą modelu RISE
| Autor | Adam Berbeć, Beata Feledyn-Szewczyk, Jerzy Kopiński |
| Tytuł | Ocena stopnia zrównoważenia gospodarstw rolnych o różnych kierunkach produkcji za pomocą modelu RISE |
| Title | The Sustainability Assessment of Farms of Different Production Profiles Using RISE Model |
| Słowa kluczowe | ocena zrównoważenia, gospodarstwa, model RISE, produkcja roślinna, produkcja zwierzęca |
| Key words | sustainability assessment, farms, RISE model, crop production, livestock production |
| Abstrakt | Model RISE (the Response-Inducing Sustainability Evaluation) jest narzędziem pozwalającym na kompleksową oceną stopnia zrównoważenia gospodarstw rolnych. Model ten uwzględnia ekologiczne, ekonomiczne oraz społeczne aspekty zrównoważenia gospodarstwa. W pracy przedstawiono wyniki oceny stopnia zrównoważenia trzech wybranych gospodarstw o różnych kierunkach produkcji (produkcja roślinna, zwierzęca i mieszana) z województwa lubelskiego. Badania wykazały, że żadnego z trzech porównywanych gospodarstw nie można uznać za zrównoważone według metodyki RISE. Wartości wskaźników w większości przypadków osiągały pozytywne wyniki, z wyjątkiem wskaźników „Różnorodność biologiczna i ochrona roślin”, „Warunki pracy” oraz „Zużycie wody”. Najbliższe osiągnięciu zrównoważenia było gospodarstwo o profilu produkcji roślinnej i wielostronnej. Najmniej korzystną ocenę zrównoważenia uzyskało gospodarstwo trzodowe. W żadnym gospodarstwie nie stwierdzono jednak poważnych problemów związanych z oceną ich stopnia zrównoważenia. |
| Abstract | The Response-Inducing Sustainability Evaluation (RISE) model is a tool for a holistic assessment of farms sustainability level. This model takes into account the ecological, economic and social aspects of farm sustainability. The paper presents the sustainability assessment results of three selected farms of different production directions (crops, livestock and mixed production) located in the province of Lublin. The study showed that none of the compared farms could be considered as sustainable according to the RISE method. Indicators in most cases achieved positive results, with the exception of "Biodiversity and plant protection", "Working conditions" and "Water use" indicators. Crop and multidirectional farms were nearest to achieve the sustainability goal, while swine farm was the farthest from this goal. Nevertheless, none of farms showed any serious problems in sustainability according to RISE assessment. |
| Cytowanie | Berbeć A., Feledyn-Szewczyk B., Kopiński J. (2017) Ocena stopnia zrównoważenia gospodarstw rolnych o różnych kierunkach produkcji za pomocą modelu RISE.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 17(32), z. 2: 7-17 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | PRS_2017_T17(32)_n2_s7.pdf |
|
 |
| 43. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2017 |
|
Gębski J., Jeznach M., Kosicka-Gębska M., Kwiecińska K., Tul Krzyszczuk A. Charakterystyka porównawcza zachowań nabywczych polskich konsumentów mięsa na tle porównań międzynarodowych
| Autor | Jerzy Gębski, Maria Jeznach, Małgorzata Kosicka-Gębska, Katarzyna Kwiecińska, Agnieszka Tul Krzyszczuk |
| Tytuł | Charakterystyka porównawcza zachowań nabywczych polskich konsumentów mięsa na tle porównań międzynarodowych |
| Title | Comparative Characteristics of the Purchasing Behavior of Polish Consumers of Meat on the Background of International Comparisons |
| Słowa kluczowe | mięso, wieprzowina, wołowina, drób, zachowania konsumenckie, miejsce zakupu |
| Key words | fresh meat, pork, beef, poultry, consumer behavior, place of purchase |
| Abstrakt | Mięso jest jednym z podstawowych produktów żywnościowych, który we współczesnych czasach wzbudza wiele kontrowersji. Z jednej strony docenia się jego walory odżywcze, a szczególnie zawartość pełnowartościowego białka, związków mineralnych i witamin. Z drugiej strony uważa się, że jego nadmierne spożycie może przyczynić się do powstawania chorób cywilizacyjnych. Celem artykułu była analiza zachowań nabywczych polskich konsumentów mięsa świeżego ogółem, mięsa wieprzowego, drobiowego i wołowego w Polsce na tle wybranych przykładów pochodzących z innych krajów. Szczególną uwagę zwrócono na wybór miejsca zakupu, ocenę częstotliwości nabywania, a także na czynniki determinujące wybór poszczególnych rodzajów mięs przez konsumentów. Oceniono również wpływ producenta na podejmowanie decyzji przez konsumentów o zakupie mięsa. Stwierdzono, że w Polsce, niezależnie od rodzaju mięsa, wzrasta popularność specjalistycznych sklepów mięsnych, czego nie odnotowuje się w innych krajach. Przeprowadzona analiza asocjacji dowiodła, że polscy konsumenci podejmując decyzje o nabyciu mięsa zwracają przede wszystkim uwagę na jego cenę, wygląd ogólny oraz barwę. |
| Abstract | Meat is one of the basic foodstuffs, which in modern times arouses a lot of controversy. On the one hand, appreciates its nutritional values, especially the content high in protein, minerals and vitamins. On the other hand, it is considered that the excessive intake can contribute to the formation of civilization diseases. The aim of the article was to analyze the purchasing behavior of Polish consumers of fresh meat in general and pork, poultry and beef. Particular attention was paid to the choice of the place of purchase, the evaluation of the frequency of purchase, as well as the factors determining the choice of different types of meat by consumers. Also evaluated the impact of the manufacturer's decision-making by consumers purchase meat. It was found that regardless of the type of meat, increases the importance of specialist butcher shops. The analysis of association proved that consumers are making decisions about the purchase of meat draw attention primarily on its price, overall appearance and color. |
| Cytowanie | Gębski J., Jeznach M., Kosicka-Gębska M., Kwiecińska K., Tul Krzyszczuk A. (2017) Charakterystyka porównawcza zachowań nabywczych polskich konsumentów mięsa na tle porównań międzynarodowych.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 17(32), z. 1: 95-105 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | PRS_2017_T17(32)_n1_s95.pdf |
|
 |
| 44. |
Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing, 2017 |
|
Bórawski P., Czaplicka J., Kochanowicz Z. Porównanie wybranych aspektów działań promocyjnych prowadzonych przez gminy wiejskie, miejsko-wiejskie i miejskie
| Autor | Piotr Bórawski, Justyna Czaplicka, Zdzisław Kochanowicz |
| Tytuł | Porównanie wybranych aspektów działań promocyjnych prowadzonych przez gminy wiejskie, miejsko-wiejskie i miejskie |
| Title | Comparison of selected aspects of promotional activities conducted by rural, urban-rural and urban communities |
| Słowa kluczowe | gmina, promocja, instrumenty promocyjne gminy |
| Key words | community, promotion, commune promotional instruments |
| Abstrakt | Celem badań było porównanie wybranych aspektów działań promocyjnych prowadzonych przez gminy miejsko-wiejskie i miejskie oraz gminy wiejskie. W ramach celu głównego realizowano następujące cele szczegółowe: rozpoznanie działań promocyjnych stosowanych przez badane gminy, rozpoznanie form współpracy badanych z gminami partnerskimi, dokonanie oceny ważkości czynników decydujących o atrakcyjności turystycznej gminy w opinii badanych, dokonanie oceny ważkości barier w rozwoju turystyki w badanej gminie. Grupę badawczą stanowiło 81 gmin z siedmiu województw Polski. Zastosowano metodę sondażu diagnostycznego z wykorzystaniem techniki ankiety według standaryzowanego kwestionariusza. Kwestionariusz ankiety wypełniały osoby odpowiedzialne w gminie za podejmowanie działań promocyjnych. Stwierdzono, że między działaniami promocyjnym prowadzonymi przez gminy miejsko-wiejskie i miejskie oraz gminy wiejskie występują różnice w rodzaju stosowanych instrumentów oraz stopniu wykorzystywania poszczególnych działań. Ponadto badania wskazują, iż gminy wiejskie rzadziej niż gminy miejsko-wiejskie nawiązują współpracę z innymi podmiotami. Analiza odpowiedzi respondentów pokazała również ważność czynników świadczących o atrakcyjności turystycznej oraz bariery jakie mogą utrudniać rozwój turystyki w gminach. Interesującym obszarem do prowadzenia kolejnych badań jest poziom zidentyfikowania i promowania produktu turystycznego na poziomie lokalnym. |
| Abstract | The aim of the study was to recognize and compare selected aspects of promotion activities conducted by urban-rural, urban communities, and rural communities. Within the framework of the main objective the following specific objectives were fulfilled: recognition of promotional measures applied by the examined communities, recognition of the forms of cooperation between communities, assessment of the importance of factors determining the tourist attractiveness of the community in the opinion of the respondents, and evaluation of the importance of barriers in the development of tourism in the studied municipality. The research group was comprised of 81 municipalities from seven Polish voivodeships. The diagnostic applied was a method using a survey technique according to a standardized questionnaire. The survey questionnaire was filled by responsible persons within the municipality, for undertaking promotional activities. It has been found that there are differences in the type of instruments used, and the extent to which individual activities are used, between promotional activities carried out by urban-rural, urban communities, and rural communities. In addition, research indicates that rural communities are less likely than urban / rural municipalities to offer cooperation with other entities. The analysis of respondents' responses also showed the importance of the supporting factors in the attractiveness of tourism and the barriers that may hinder the development of tourism in municipalities. The level of identification and promotion of a tourist product at the local level is an interesting area for further research. |
| Cytowanie | Bórawski P., Czaplicka J., Kochanowicz Z. (2017) Porównanie wybranych aspektów działań promocyjnych prowadzonych przez gminy wiejskie, miejsko-wiejskie i miejskie.Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing [t.], nr 17(66): 83-95 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | PEFIM_2017_n66_s83.pdf |
|
 |
| 45. |
Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, 2017 |
|
Kisielińska J. Ranking województw ze względu na potencjał rolnictwa
| Autor | Joanna Kisielińska |
| Tytuł | Ranking województw ze względu na potencjał rolnictwa |
| Title | RANKING VOIVODSHIPS MADE BECAUSE OF THE POTENTIAL OF AGRICULTURE |
| Słowa kluczowe | potencjał rolnictwa, metody porządkowania liniowego |
| Key words | agricultural potential, methods of linear ordering |
| Abstrakt | Celem badań było porównanie potencjału rolnictwa w województwach oraz ocena jego zmian w latach 2006 i 2014. Podstawą oceny były rankingi opracowane z wykorzystaniem wybranych metod porządkowania liniowego sporządzone ze względu na skuteczność i możliwości prowadzenia produkcji rolniczej, a nie na jej wielkość. Wykorzystując miarę podobieństwa rankingów wybrano dla obydwu lat najlepsze rankingi. Zmienne syntetyczne, na podstawie których je utworzono, wykorzystano następnie do wyodrębnienia klas typologicznych. Zaproponowano podział na pięć grup bazujący na średniej i odchyleniu standardowym. |
| Abstract | The aim of the research presented in the article was to compare the potential of agriculture in voivodships and to evaluate the changes in the potential in the period from 2006 to 2014. The evaluation was based on rankings prepared with the use of selected methods of linear ordering developed according to the effectiveness and potential of agricultural production, not its size. With the use of rankings similarity measure the best rankings were selected for both years. Synthetic variables they were based on were then used to distinguish typological classes. A division into five groups based on mean and standard deviation was proposed. |
| Cytowanie | Kisielińska J. (2017) Ranking województw ze względu na potencjał rolnictwa.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 104, z. 1: 56-71 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | RNR_2017_n1_s56.pdf |
|
 |
| 46. |
Zarządzanie Finansami i Rachunkowość, 2017 |
|
Kalisiak A., Mądra-Sawicka M. Struktura kapitału przedsiębiorstw budowlanych notowanychi nienotowanych na rynku kapitałowym
| Autor | Aneta Kalisiak, Magdalena Mądra-Sawicka |
| Tytuł | Struktura kapitału przedsiębiorstw budowlanych notowanychi nienotowanych na rynku kapitałowym |
| Title | The capital structure of the construction companies listed and non-listedon stock exchanged |
| Słowa kluczowe | struktura kapitału, spółki giełdowe, przedsiębiorstwa nienotowane,sektor budowlany |
| Key words | capital structure, stock companies, non-listed companies, constructionsector |
| Abstrakt | Celem przeprowadzonych badań była ocena różnic w kształtowaniu struktury kapitału w polskich przedsiębiorstwach sektora budowlanego notowanych i nienotowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Badania przeprowadzono dla przedsiębiorstw działających w latach 2012–2015. Do spółek notowanych zakwalifikowano 39 przedsiębiorstw, do grupy nienotowanych – 151 przedsiębiorstw o największych przychodach ogółem w badanym okresie (dla podmiotów, dla których NAICS 23 był wyróżniony jako główna działalność). Na podstawie przeprowadzonych badań potwierdzono istotne zróżnicowanie struktury kapitału w badanych grupach przedsiębiorstw. Przedsiębiorstwa niegiełdowe charakteryzowały się słabszym i bardziej zróżnicowanym zaangażowaniem zadłużenia długoterminowego. Ponadto w podmiotach tych w relacji do spółek giełdowych nie wystąpiła tendencja wzrostu kapitału własnego wraz z wyższym poziomem zadłużenia. |
| Abstract | The objective of the study was an evaluation of the differences in the capital structure among Polish construction companies listed and non-listed on the Warsaw Stock Exchange. The study was conducted in 2012–2015. The research compares two groups: 39 companies listed on the stock and 151 companies nonlisted but with the value of the highest total revenues during the research period (for entities with NAICS 23 which was awarded as the main activity). The study confirmed that there is a significant differentiation of capital structure among studied enterprise groups. The group of nonlisted companies was characterized by lower and more diversified exposure to long-term debt. Moreover, in those entities, there was no tendency towards higher equity involvement with higher debt level. |
| Cytowanie | Kalisiak A., Mądra-Sawicka M. (2017) Struktura kapitału przedsiębiorstw budowlanych notowanychi nienotowanych na rynku kapitałowym.Zarządzanie Finansami i Rachunkowość, nr 2: 77-92 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | ZFIR_2017_n2_s77.pdf |
|
 |
| 47. |
Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, 2016 |
|
Biczkowski M., Kluba M., Rudnicki R. Struktura ciągników według mocy a struktura obszarowa gospodarstw rolnych w Polsce – analiza porównawcza wyników powszechnego spisu rolnego 2010
| Autor | Mirosław Biczkowski, Mieczysław Kluba, Roman Rudnicki |
| Tytuł | Struktura ciągników według mocy a struktura obszarowa gospodarstw rolnych w Polsce – analiza porównawcza wyników powszechnego spisu rolnego 2010 |
| Title | STRUCTURE OF TRACTORS ACCORDING TO THEIR POWER AND AREA STRUCTURE OF AGRICULTURAL HOLDINGS IN POLAND – A COMPARATIVE ANALYSIS BASED ON NATIONAL AGRICULTURAL CENSUS 2010 |
| Słowa kluczowe | ciągniki, struktura agrarna, PSR 2010, analiza przestrzenna, Polska |
| Key words | tractors, agrarian structure, NAC 2010, spatial analysis, Poland |
| Abstrakt | Przeprowadzone badania dotyczą analizy dwóch struktur: ciągników według ich mocy oraz obszarowej gospodarstw rolnych prowadzących działalność rolniczą. Celem artykułu jest ustalenie zależności między wielkością gospodarstw rolnych a mocą użytkowanych przez nie ciągników w warunkach wsparcia finansowego z programów unijnych na ich zakup. Na podstawie wyników Powszechnego Spisu Rolnego w 2010 roku stwierdzono, że wśród województw tylko dolnośląskie cechuje się szczególnie dużą przewagą średniej mocy ciągników nad średnią wielkością gospodarstwa rolnego (typ 1), natomiast w województwach małopolskim, podkarpackim, ale także łódzkim i mazowieckim przeważała wielkość gospodarstwa nad mocą ciągników (typ 4). W pozostałych regionach moc ciągnika oraz wielkość gospodarstwa były na tym samym poziomie (typ 3). Zróżnicowanie przestrzenne badano także w ujęciu powiatowym. |
| Abstract | The research focused on structural analyses of tractors according to their power and of area of agricultural holdings conducting agricultural activity. The aim of this paper is to find relation between the area of agricultural holdings and the power of tractors used there in the light of tractor market expansion and the financial support within the EU programmes facilitating the purchase of tractors. On the basis of the findings of the National Agricultural Census 2010 and the method relying on juxtaposition of the intensity levels of studied features by means of the standard deviation value, the authors present the evaluation of these interdependencies. It was shown that only the Dolnośląskie Voivodship is characterised by the average tractor power being far higher than the average agricultural holding area (type 1), whereas in the Małopolskie, Podkarpackie, Łódzkie, and Mazowieckie Voivodships the average holding area is larger than the average tractor power (type 4). In other regions the tractor power and holding area are roughly the same (type 3). Slightly different proportions were observed at poviats level – type 3 accounts for as many as 57.0%, while type 5 is the least popular with 1.6% (there are only five poviats with a particularly big difference between the tractor power over the holding area). Besides the statistical and mathematical data analyses, the study was also concerned with the spatial patterns displayed by the examined phenomena – at the region and poviat levels. |
| Cytowanie | Biczkowski M., Kluba M., Rudnicki R. (2016) Struktura ciągników według mocy a struktura obszarowa gospodarstw rolnych w Polsce – analiza porównawcza wyników powszechnego spisu rolnego 2010.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 103, z. 4: 112-125 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | RNR_2016_n4_s112.pdf |
|
 |
| 48. |
Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, 2016 |
|
Król K. Audyt dostępności witryn internetowych małopolskich gmin wiejskich
| Autor | Karol Król |
| Tytuł | Audyt dostępności witryn internetowych małopolskich gmin wiejskich |
| Title | EVALUATING RURAL COMMUNITIES WEBSITES IN MAŁOPOLSKA FOR ACCESSIBILITY |
| Słowa kluczowe | elektroniczna administracja, wytyczne dostępności, ułatwienia dostępu |
| Key words | electronic administration, accessibility guidelines, facilitating access |
| Abstrakt | Jednym z celów, który powinny realizować jednostki administracji samorządowej jest ułatwienie obywatelom i przedsiębiorcom dostępu do elektronicznych usług publicznych. W czerwcu 2015 roku zapewnienie dostępności systemów teleinformatycznych dla osób niepełnosprawnych stało się obowiązkiem podmiotów realizujących zadania publiczne. Celem pracy jest ocena dostępności witryn internetowych małopolskich gmin wiejskich w świetle obowiązujących przepisów prawa. Audyt przeprowadzono z wykorzystaniem testów automatycznych oraz analizy eksperckiej. Badania pokazują, że ocena ekspercka jest relatywnie trudna, a na witrynach internetowych gmin wiejskich często występują przerost formy nad treścią oraz szum informacyjny. Ponadto wciąż liczna jest grupa witryn znacznie odbiegających od bieżących standardów, które powinny zostać zarchiwizowane i zastąpione nowymi. W zakresie dostępności witryn internetowych gmin wiejskich pozostaje więc przed ich włodarzami jeszcze wiele do zrobienia. |
| Abstract | One of the goals of administrative units is facilitating access to the electronic public services for citizens and entrepreneurs. In June 2015 providing an access to the electronic public services became mandatory according to current binding provisions of law. The aim of the paper is to assess the accessibility of rural communities’ websites in Malopolska under current binding legal provisions. The assessment was conducted with the use of automatic tests and expert analysis. The research shows that expert analysis is relatively difficult and in rural communities’ websites following problems frequently occur: form over substance, information noise, and content overload. Moreover, numerous websites still differ significantly from current standards and, according to the evaluation of technical parameters, they should be archived and replaced by new websites. The analysis shows that there is a room for improvement for the rural governments with regards to websites’ accessibility and web design techniques. |
| Cytowanie | Król K. (2016) Audyt dostępności witryn internetowych małopolskich gmin wiejskich.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 103, z. 1: 74-85 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | RNR_2016_n1_s74.pdf |
|
 |
| 49. |
Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, 2016 |
|
Jałowiecka E., Jałowiecki P., Samiec P. Wpływ zaawansowania rozwiązań logistycznych i informatycznych na rentowność polskich przedsiębiorstw przemysłu spożywczego
| Autor | Ewa Jałowiecka, Piotr Jałowiecki, Paulina Samiec |
| Tytuł | Wpływ zaawansowania rozwiązań logistycznych i informatycznych na rentowność polskich przedsiębiorstw przemysłu spożywczego |
| Title | THE IMPACT OF LOGISTICS AND ICT SOLUTIONS ADVANCEMENT ON THE PROFITABILITY OF POLISH FOOD ENTERPRISES |
| Słowa kluczowe | zaawansowanie rozwiązań logistycznych, rentowność przedsiębiorstw, paradoks produktywności |
| Key words | logistics solutions advancement, profitability of enterprises, productivity paradox |
| Abstrakt | W pracy przedstawiono ocenę sprawności działania polskich przedsiębiorstw przemysłu spożywczego oraz ich rentowności z uwzględnieniem ich podziału branżowego oraz podziału według wielkości zatrudnienia. Przedstawiono również ocenę siły zależności pomiędzy poziomem zaawansowania wykorzystywanych rozwiązań z zakresu logistyki i zarządzania informacją a badanymi wskaźnikami efektywności i rentowności. Uzyskane wyniki potwierdzają występowanie w sektorze spożywczym paradoksu produktywności Solowa, co wskazuje na poszerzenie jego zakresu również o systemy logistyczne. Niemniej w niektórych branżach, np. mięsnej czy paszowej, wydaje się on nie występować. |
| Abstract | The paper presents the evaluation of the efficiency of the Polish agri-food industry and its profitability taking into account its division of industry and employment size. It also evaluates the strength of the relationship between the level of advancement of the logistics and information management solutions used and the indicators of efficiency and profitability. The results confirm the presence of the Solow productivity paradox in the food sector, which shows that its scope is broadened by including logistics systems. However, it appears that in some industries, e.g. meat or feed industry, the Solow productivity paradox does not exist. |
| Cytowanie | Jałowiecka E., Jałowiecki P., Samiec P. (2016) Wpływ zaawansowania rozwiązań logistycznych i informatycznych na rentowność polskich przedsiębiorstw przemysłu spożywczego.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 103, z. 2: 119-128 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | RNR_2016_n2_s119.pdf |
|
 |
| 50. |
Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, 2016 |
|
Gębska M., Grontkowska A., Kosakowska A. Skutki zmiany inwestora w przedsiębiorstwie branży tytoniowej w opinii pracowników
| Autor | Monika Gębska, Anna Grontkowska, Anna Kosakowska |
| Tytuł | Skutki zmiany inwestora w przedsiębiorstwie branży tytoniowej w opinii pracowników |
| Title | THE EFFECTS OF CHANGES IN THE INVESTOR IN THE ENTERPRISE TOBACCO INDUSTRY IN THE OPINION OF STAFF |
| Słowa kluczowe | prywatyzacja, branża tytoniowa, inwestor zagraniczny, badanie ankietowe |
| Key words | privatization, tobacco industry, foreign investor, survey |
| Abstrakt | Celem opracowania jest przedstawienie opinii dotyczących procesu prywatyzacji wyrażonych przez respondentów – pracowników przedsiębiorstwa, w którym nastąpiła zmiana inwestora zagranicznego. Z badań przeprowadzonych wśród 100 pracowników przedsiębiorstwa funkcjonującego w branży tytoniowej metodą sondażową w 2015 roku z użyciem kwestionariusza ankiety wynika, że respondenci korzystnie oceniali oddziaływanie kapitału zagranicznego na polską gospodarkę, sytuację gospodarczą miasta Radom oraz na przedsiębiorstwo ich zatrudniające. Pracownicy po zmianie inwestora najbardziej obawiali się zwolnienia z pracy, likwidacji przedsiębiorstwa i pogorszenia warunków płacowych. |
| Abstract | Assessment of the effects of changes in the investor in the company of the tobacco industry in the opinion of staff Summary The aim of the study is to provide an opinion on the evaluation of the privatization process by the employees of the company, in which the change in foreign investor. The survey was carried out in 2015 using an questionnaire among the 100 employees of the company operating in the tobacco industry. The respondents after the change of the investor’s most feared dismissal, the liquidation of the company and the deterioration of paymanet conditions. |
| Cytowanie | Gębska M., Grontkowska A., Kosakowska A. (2016) Skutki zmiany inwestora w przedsiębiorstwie branży tytoniowej w opinii pracowników.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 103, z. 2: 129-142 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | RNR_2016_n2_s129.pdf |
|
 |
| 51. |
Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, 2016 |
|
Borowy M., Sawicka J. Transfer innowacji z sektora nauki do otoczenia gospodarczego – teoria i praktyka. Przykład polskich uczelni przyrodniczych
| Autor | Michał Borowy, Janina Sawicka |
| Tytuł | Transfer innowacji z sektora nauki do otoczenia gospodarczego – teoria i praktyka. Przykład polskich uczelni przyrodniczych |
| Title | INNOVATION TRANSFER FROM THE SCIENCE SECTOR TO THE ECONOMIC ENVIRONMENT ON THE EXAMPLE OF POLISH UNIVERSITIES OF LIFE SCIENCES |
| Słowa kluczowe | innowacje, transfer technologii, komercjalizacja wiedzy, uczelnie przyrodnicze, Polska |
| Key words | innovations, technology transfer, commercialization of knowledge, life science universities, Poland |
| Abstrakt | Celem badań było określenie teoretycznych podstaw oraz rozpoznanie uwarunkowań transferu wiedzy i innowacji z nauki do praktyki gospodarczej oraz jej komercjalizacji. Zidentyfikowano formy innowacyjnej przedsiębiorczości akademickiej oraz scharakteryzowano wybrane formy instytucjonalnej współpracy nauki z biznesem. Ponadto oceniono stopień przygotowania polskich uczelni przyrodniczych do procesu komercjalizacji wiedzy. Badanie przeprowadzono w sześciu polskich uczelniach przyrodniczych. Wyniki badań potwierdziły kluczową rolę w hamowaniu procesów komercjalizacji wiedzy takich czynników, jak: ograniczenia instytucjonalne funkcjonowania przedsiębiorstw sektora B+R, niedobory w zakresie kapitału ludzkiego, niedoskonałość systemu motywacyjnego pracowników badawczych, a także ich niska skłonność do podejmowania działalności typu spin-off. |
| Abstract | The aim of the research presented in the paper was to determine the theoretical basis and determinants of transfer of knowledge and innovation from science to business and its commercialization. The research aimed at identifying innovative forms of academic entrepreneurship and characterizing different forms of institutional cooperation between science and business. The important area of research was empirical analysis and evaluation of Polish universities of life sciences’ current level of preparation for knowledge commercialization process. The survey was conducted among the representatives of all six Polish universities of life sciences. The results confirmed that the factors that were the main obstacles in the process of knowledge commercialization included difficulties related to institutional environment in running R&D business, deficiency in human resources, imperfection of the motivation system for researchers as well as the fact that the latter are not likely to start up new spin-off companies. |
| Cytowanie | Borowy M., Sawicka J. (2016) Transfer innowacji z sektora nauki do otoczenia gospodarczego – teoria i praktyka. Przykład polskich uczelni przyrodniczych.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 103, z. 3: 43-52 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | RNR_2016_n3_s43.pdf |
|
 |
| 52. |
Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, 2016 |
|
Wasilewska A., Wasilewska E. Syntetyczne miary zróżnicowania struktur w ocenie związku struktury wykształcenia z poziomem innowacyjności w przedsiębiorstwach przemysłu mięsnego
| Autor | Anna Wasilewska, Ewa Wasilewska |
| Tytuł | Syntetyczne miary zróżnicowania struktur w ocenie związku struktury wykształcenia z poziomem innowacyjności w przedsiębiorstwach przemysłu mięsnego |
| Title | THE SYNTHETIC MEASURES OF STRUCTURE DIVERSITY FOR THE EVALUATION OF RELATIONSHIP BETWEEN EDUCATION STRUCTURE AND INNOVATIVENES IN MEAT PROCESSING ENTERPRISES |
| Słowa kluczowe | struktura, miary syntetyczne, wykształcenie, innowacyjność, przedsiębiorstwa przemysłu mięsnego |
| Key words | structure, synthetic measures, education, innovativeness, meat processing firms |
| Abstrakt | Celem pracy było określenie zmian struktury wykształcenia pracowników przedsiębiorstw przemysłu mięsnego w zależności od poziomu nakładów na działalność innowacyjną przy użyciu miar syntetycznych. Wykorzystano syntetyczne miary natężenia zmian struktury oraz miary przeciętnych zmian wskaźników struktury. Materiał badawczy stanowiło 225 przedsiębiorstw przemysłu mięsnego. Okres badań obejmował lata 2007-2010. Stwierdzono niewielką intensywność zmian struktury wykształcenia pracowników w badanych przedsiębiorstwach. Zaobserwowano przy tym wzrost intensywności zróżnicowania tej struktury wraz ze wzrostem poziomu nakładów na działalność innowacyjną. |
| Abstract | The aim of this paper was to denominate the education structure change for workers of the meat processing enterprises in relation to the level of input on innovations with the use of synthetic measure. The synthetic measures of the intensity of change in structure and the synthetic measures for average changes in structure were used. 225 meat processing enterprises were evaluated. The research covers the years 2007-2010. The analyses showed that the intensity of change in structure is very low. Furthermore, the increase of diversity in educational structure was positively correlated with the increase of inputs on innovations. |
| Cytowanie | Wasilewska A., Wasilewska E. (2016) Syntetyczne miary zróżnicowania struktur w ocenie związku struktury wykształcenia z poziomem innowacyjności w przedsiębiorstwach przemysłu mięsnego.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 103, z. 3: 75-83 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | RNR_2016_n3_s75.pdf |
|
 |
| 53. |
Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, 2016 |
|
Brelik A., Kułyk P. Ocena atrakcyjności turystycznej gminy jako uwarunkowanie rozwoju gospodarstw agroturystycznych
| Autor | Agnieszka Brelik, Piotr Kułyk |
| Tytuł | Ocena atrakcyjności turystycznej gminy jako uwarunkowanie rozwoju gospodarstw agroturystycznych |
| Title | THE EVALUATION OF TOURISM ATTRACTIVENESS OF A COMMUNE AS A FACTOR CONDITIONING THE DEVELOPMENT OF AGRICULTURAL TOURISM FARMS |
| Słowa kluczowe | rolnictwo, agroturystyka, wielofunkcyjność rolnictwa |
| Key words | agriculture, agritourism, multifunctional agriculture |
| Abstrakt | W pracy przedstawiono zależności między zmienną określającą ocenę atrakcyjności gmin województwa zachodniopomorskiego a zmiennymi ekonomicznymi, społecznymi i ekologicznymi charakteryzującymi właścicieli gospodarstw agroturystycznych. W celu zidentyfikowania czynników różnicujących poziom atrakcyjności badanych gmin przez gospodarstwa agroturystyczne oraz związków zachodzących pomiędzy nimi wykorzystano test niezależności ?2. Zwrócono uwagę na koncepcję wielofunkcyjności rolnictwa i znaczenie w niej działalności agroturystycznej. |
| Abstract | The paper presents the relationship between the variable of attractiveness of communes of the West Pomeranian region and the economic, social and ecological variables characterizing agritourism farms owners. The ?2 test of independence was used in order to identify factors differentiating the attractiveness of the surveyed communes and the relationship between them by the farmhouses. The attention was drawn to the concept of multifunctionality of agriculture and the importance of the tourism activities |
| Cytowanie | Brelik A., Kułyk P. (2016) Ocena atrakcyjności turystycznej gminy jako uwarunkowanie rozwoju gospodarstw agroturystycznych.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 103, z. 4: 87-96 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | RNR_2016_n4_s87.pdf |
|
 |
| 54. |
Turystyka i Rozwój Regionalny, 2016 |
|
Zawadka J. Atrakcyjność turystyczna wybranych krajów basenu Morza Śródziemnego
| Autor | Jan Zawadka |
| Tytuł | Atrakcyjność turystyczna wybranych krajów basenu Morza Śródziemnego |
| Title | Tourist attractiveness of selected countries of the Mediterranean Basin |
| Słowa kluczowe | atrakcyjność turystyczna, kraje śródziemnomorskie, walory turystyczne, infrastruktura turystyczna, dostępność komunikacyjna |
| Key words | attractive tourist destination, the Mediterranean countries, tourist attractions, tourism infrastructure, transport accessibility |
| Abstrakt | Celem pracy jest ukazanie atrakcyjności turystycznej wybranych krajów basenu Morza Śródziemnego, którymi są Hiszpania, Francja, Włochy oraz Turcja, jako państw o największej liczbie turystów międzynarodowych w ostatnich latach. Oceny atrakcyjności turystycznej tych krajów dokonano na podstawie analizy takich elementów, jak: przyrodnicze oraz antropogeniczne walory turystyczne, infrastruktura turystyczna oraz dostępność komunikacyjna. Rozpoznano także opinie na temat możliwości wypoczynku i uprawiania turystyki kwalifikowanej w tych destynacjach. |
| Abstract | The aim of this study is to show the tourist attractiveness of some Mediterranean countries, which are Spain, France, Italy and Turkey, as a country with the highest number of international tourist arrivals in recent years. Evaluation of tourist attractiveness of these countries is based on the evaluation of such elements as: natural and anthropogenic tourist attractions, tourist infrastructure and transport accessibility. Also recognized opinions about the opportunities for rest and qualified tourism in these destinations. |
| Cytowanie | Zawadka J. |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | TIRR_2016_n5_s149.pdf |
|
 |
| 55. |
Turystyka i Rozwój Regionalny, 2016 |
|
Kucher A. Intensity and competitiveness of land use at regional level
| Autor | Anatoliy Kucher |
| Tytuł | Intensity and competitiveness of land use at regional level |
| Title | Intensity and competitiveness of land use at regional level |
| Słowa kluczowe | |
| Key words | competitiveness, land use, agricultural enterprises, intensity, costs, competitiveness index |
| Abstrakt | |
| Abstract | The purpose of the research is to evaluate the competitiveness of land use of agricultural enterprises in regions of Ukraine and impact on it of level of intensity. As result of investigation it was identified the economic substance of the competitiveness of land use of agricultural enterprises; proposed to identify potential and actual level of competitiveness of land use of agricultural enterprises. It is proposed and tested the scientific and methodical approach to rating evaluation of the competitiveness of land use of agricultural enterprises in regions. |
| Cytowanie | Kucher A. |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | TIRR_2016_n5_s71.pdf |
|
 |
| 56. |
Turystyka i Rozwój Regionalny, 2016 |
|
Doronin A., Rybchak V. Diversification trends of the supply of Ukraine’ sugar-mills
| Autor | Andriy Doronin, Vitaly Rybchak |
| Tytuł | Diversification trends of the supply of Ukraine’ sugar-mills |
| Title | Diversification trends of the supply of Ukraine’ sugar-mills |
| Słowa kluczowe | |
| Key words | sugar beets, sugar, beet pulp, molasses, defecate, biogas, bio ethanol, production cost, price, production efficiency |
| Abstrakt | |
| Abstract | The evaluation of the production efficiency of sugar beets and sugar in Ukraine for the period of 2001–1015 was made. The preconditions of negative changes in the sugar branch were studied. A polynomial model which describes the yielding capacity level of sugar beets in Ukraine in 1913–2015 has been worked out; the prediction of sugar beet yield for the year of 2017 has been made and its increase by 28% is expected. Diversification trends of the supply of sugar-mills which will favour the efficiency enhancement of sugar beet production have been explained. The ways of the efficiency enhancement of sugar beet production to ensure stable business development in the branch which requires active government support of producers have been identified. |
| Cytowanie | Doronin A., Rybchak V. |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | TIRR_2016_n6_s13.pdf |
|
 |
| 57. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2016 |
|
Dolata M. Rola infrastruktury w procesach rozwoju obszarów wiejskich na przykładzie województwa wielkopolskiego
| Autor | Małgorzata Dolata |
| Tytuł | Rola infrastruktury w procesach rozwoju obszarów wiejskich na przykładzie województwa wielkopolskiego |
| Title | The Role of Infrastructure in the Development Processes of Rural Areas for the Example of the Wielkopolskie Voivodship |
| Słowa kluczowe | infrastruktura, infrastruktura społeczna, globalizacja, obszary wiejskie |
| Key words | infrastructure, social infrastructure, globalization, rural areas |
| Abstrakt | W opracowaniu wskazano na rolę infrastruktury, ze szczególnym uwzględnieniem infrastruktury społecznej, jako na jeden z fundamentalnych czynników określających tempo zachodzących na obszarach wiejskich procesów rozwojowych oraz gwarantujących proces ich konwergencji. Zaprezentowano także wyniki badań dotyczące oceny zadowolenia mieszkańców obszarów wiejskich województwa wielkopolskiego z usług świadczonych przez podstawowe składniki infrastruktury społecznej. Zastosowano metodę doboru nielosowego opartego o znajomość struktury badanej populacji. Analiza danych uzyskanych podczas badań empirycznych pozwoliła jednoznacznie stwierdzić, że dla ludność zamieszkująca tereny wiejskie, usługi dostarczane przez infrastrukturę gospodarczą są znacznie ważniejsze, niż usługi świadczone przez infrastrukturę społeczną. Istnieją także znaczące różnice w oceny zadowolenia z usług infrastruktury społecznej. Usługi świadczone przez infrastrukturę ochrony zdrowia i infrastrukturę kultury oceniane są jako wystarczające, z kolei usługi oferowanym przez infrastrukturę sportu jako dobre i bardzo dobre. |
| Abstract | The study identifies the role of infrastructure, with particular emphasis on social infrastructure, as one of the fundamental factors determining the rate that processes occur in rural development and guaranteeing the process of their convergence. It also presents the results of research on the assessment of satisfaction of Wielkopolska Voivodship rural population of the services provided by the basic components of social infrastructure. In the selection of the research sample was used non-random selection based on knowledge of studied population structure. Analysis of data obtained during the empirical research showed that today in the era of globalization processes, for people living in rural areas, services provided by the economic infrastructure are much more important than the services provided by social infrastructure. There are also significant differences in the evaluation of satisfaction with the services of social infrastructure. The services provided by the health care infrastructure and culture are judged to be sufficient, while the services offered by the sport infrastructure are assessed at the level of very good or good. |
| Cytowanie | Dolata M. (2016) Rola infrastruktury w procesach rozwoju obszarów wiejskich na przykładzie województwa wielkopolskiego.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 16(31), z. 3: 57-66 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | PRS_2016_T16(31)_n3_s57.pdf |
|
 |
| 58. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2016 |
|
Popławski Ł., Thier A. Problems of Water Management in Agriculture in the World
| Autor | Łukasz Popławski, Agnieszka Thier |
| Tytuł | Problems of Water Management in Agriculture in the World |
| Title | |
| Słowa kluczowe | |
| Key words | crisis of water supply, water deficit, retention of rainwater, irrigation of agricultural areas, overexploitation of water resources, risk of food crisis |
| Abstrakt | |
| Abstract | In connection with the frequent occurrence of water deficit in Central Poland and the growth of the phenomena of droughts and stepping formation (and desertification in southern Europe), the studies undertaken by hydrologists and representatives of agricultural scientists should be extended and stepping formation and desertification economics should be separated in these studies. Therefore, the evaluation of the management strategies in the conditions of water deficit, undertaken in agriculture, power engineering and other sectors of the economy as well as the search of suitable sources of water management financing should be brought to the forefront as they are specific in Poland due to functioning of ecological funds. |
| Cytowanie | Popławski Ł., Thier A. (2016) Problems of Water Management in Agriculture in the World.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 16(31), z. 4: 293-300 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | PRS_2016_T16(31)_n4_s293.pdf |
|
 |
| 59. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2016 |
|
Kobus P. Inequalities in Agricultural Subsidies in European Union
| Autor | Paweł Kobus |
| Tytuł | Inequalities in Agricultural Subsidies in European Union |
| Title | |
| Słowa kluczowe | |
| Key words | agricultural subsidies, Gini coefficient, beta convergence, CAP |
| Abstrakt | |
| Abstract | The paper constitutes an attempt at comparison of subsidies level in relation to utilised agricultural area, labour force and value of production throughout EU-25 member states in years 2005 – 2013. The main objective of the paper was assessment of the level of inequalities in agricultural subsidies in European Union and evaluation of their potential trends. Using FADN data aggregated at country level the Gini coefficient was calculated for mentioned dimensions of subsidies level. Additionally sigma and beta convergence analysis were carried out for subsidies and productivity levels. The general conclusion from performed analysis was that famers in EU-10N should now perceive the subsidies level throughout EU quite fair in contrast to 2005, it is especially true in case subsidies per utilised agricultural area with drop of Gini coefficient from 0.23 to 0.15, that is by 35%. On the other hand the productivity levels are converging on much slower pace than subsidies level, for both measures of productivity the beta coefficients in convergence analysis where negative but not significant at standard 5% significance level. |
| Cytowanie | Kobus P. (2016) Inequalities in Agricultural Subsidies in European Union.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 16(31), z. 4: 179-187 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | PRS_2016_T16(31)_n4_s179.pdf |
|
 |
| 60. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2016 |
|
Moldovan-Teselios C., Pocol C., Pop I., Stan L. Alfalfa Powder: Healthy Food Supplement for Sustainable Consumption
| Autor | Călin Moldovan-Teselios, Cristina-Bianca Pocol, Ioana-Delia Pop, Laura Stan |
| Tytuł | Alfalfa Powder: Healthy Food Supplement for Sustainable Consumption |
| Title | |
| Słowa kluczowe | |
| Key words | alfalfa; behaviour; consumer perception; dietary supplements; consumer sustainability, Romania |
| Abstrakt | |
| Abstract | An upward trend for plant dietary supplements has been reported lately in the Romanian market, suggesting that they could become a component of a sustainable food diet for consumers. The aim of this study was (1) to explore consumers’ perceptions about alfalfa powder (a plant dietary supplement), to identify their needs and expectations regarding the use of this product and to define the consumer profile; (2) to outline the significant factors of alfalfa sustainable consumption. For this purpose, the evaluation was performed using a questionnaire on a sample of consumers from two important Transylvanian cities (Deva and Cluj-Napoca). The results of the study indicate that the product is consumed by youth, adults and elderly people with upper-class education and high incomes. Emphasis was placed on identifying the main benefits perceived by the use of alfalfa powder. Hence, these are directly related to immunity (10%), detoxification (15%) and healthy dietary supplements (32%). Furthermore, since sustainability is a key factor for increasing quality of life, evidence emerged revealing alfalfa sustainable consumption. Consequently, this study shows that a more sustainable consumption of alfalfa can be stimulated through successful strategies for consumer education through label information including traceability data. |
| Cytowanie | Moldovan-Teselios C., Pocol C., Pop I., Stan L. (2016) Alfalfa Powder: Healthy Food Supplement for Sustainable Consumption.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 16(31), z. 4: 7-17 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | PRS_2016_T16(31)_n4_s7.pdf |
|
 |