| 141. |
Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, 2014 |
|
Juchniewicz M. Tendencje zmian międzynarodowej konkurencyjności przemysłu spożywczego państw Unii Europejskiej
| Autor | Małgorzata Juchniewicz |
| Tytuł | Tendencje zmian międzynarodowej konkurencyjności przemysłu spożywczego państw Unii Europejskiej |
| Title | TRENDS IN INTERNATIONAL COMPETITIVENESS OF THE EU FOOD INDUSTRY |
| Słowa kluczowe | konkurencyjność, przemysł spożywczy, eksport i import produktów przemysłu spożywczego, kraje Unii Europejskiej |
| Key words | competitiveness, food industry, international export and import of food products,the countries of the European Union |
| Abstrakt | . Celem opracowania jest określenie zmian międzynarodowej konkurencyjności przemysłu spożywczego krajów Unii Europejskiej. Ranking konkurencyjności opracowano na podstawie wskaźnika syntetycznego, który składał się z następujących wskaźników cząstkowych: udział w rynku eksportowym, wskaźnik ujawnionych przewag komparatywnych, wskaźnik pokrycia importu eksportem oraz indeks Grubela-Lloyda. Obliczono średni poziom wymienionych wskaźników w latach 2000-2003 i 2009-2011 oraz ich zmianę w przyjętych szeregach czasowych. Przeprowadzone badania wskazują na proces poprawy konkurencyjności przemysłu spożywczego państw Europy Środkowo-Wschodniej, przy nieznacznym pogorszeniu konkurencyjności tej branży wśród niektórych małych krajów Europy Zachodniej. W rankingu konkurencyjności przemysłu spożywczego, niezależnie od przyjętego kryterium czasowego, dominują kraje takie jak: Holandia, Francja, Hiszpania, Dania i Niemcy. Polska, mimo poprawy wskaźnika syntetycznego w latach 2009-2011 w odniesieniu do wcześniejszego okresu, nie poprawiła pozycji (zajmowała odpowiednio 9. i 10. miejsce wśród krajów UE). |
| Abstract | The aim of the study was to determine the changes in the international competitiveness of the EU food industry. Competitiveness ranking was based on synthetic indicator, which consisted of the following sub-indicators: participation in the export market, the index of revealed comparative advantage, export-import coverage ratio and the Grubel-Lloyd index. The average levels of these indicators and their changes was calculated for years 2000-2003 and 2009-2011. The study indicates the improvement of the competitiveness of the food industry in the countries of Central and Eastern Europe, with a slight deterioration in the competitiveness of the industry of some small countries in Western Europe. Ranking of the competitiveness of the food industry is dominated by countries like the Netherlands, France, Spain, Denmark and Germany. Poland has improved level of the synthetic indicator in 2009-2011 compared to earlier period of analysis, but has not improved its position (occupied respectively 9 and 10 place among EU countries). |
| Cytowanie | Juchniewicz M. (2014) Tendencje zmian międzynarodowej konkurencyjności przemysłu spożywczego państw Unii Europejskiej.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 101, z. 1: 31-40 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | RNR_2014_n1_s31.pdf |
|
 |
| 142. |
Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, 2014 |
|
Dudek A. Koniunktura w polskim rolnictwie na tle sytuacji ogólnogospodarczej w latach 1996-2012
| Autor | Aleksandra Dudek |
| Tytuł | Koniunktura w polskim rolnictwie na tle sytuacji ogólnogospodarczej w latach 1996-2012 |
| Title | THE SITUATION IN POLISH AGRICULTURE AGAINST THE GENERAL ECONOMIC SITUATION IN THE YEARS 1996-2012 |
| Słowa kluczowe | sytuacja ogólnogospodarcza, wahania koniunktury, rolnictwo |
| Key words | economic climate, fluctuations, agriculture |
| Abstrakt | Opracowanie przedstawia ocenę zmian sytuacji w rolnictwie i w całej gospodarce w Polsce w latach 1996-2012. Na podstawie teorii cyklu wzrostu wyodrębniono fazy wzrostu i spadku koniunktury gospodarczej. Wybrane wskaźniki sytuacji ogólnogospodarczej zestawiono ze wskaźnikami koniunktury w polskim rolnictwie. Przeprowadzona analiza porównawcza była podstawą odpowiedzi na pytanie, czy wahania koniunktury w całej gospodarce i w rolnictwie są współzależne oraz czy przystąpienie Polski do Unii Europejskiej (UE) miało wpływ na zmianę charakteru tej zależności. Z przeprowadzonych badań wynika, że zaobserwowane w skali całej polskiej gospodarki ogólne tendencje zmian były zbliżone do tych występujących w sektorze rolnym, przy czym należy zaznaczyć, że sytuację ekonomiczno-finansową jednostek funkcjonujących w obrębie rolnictwa cechują znacznie większe wahania aniżeli sytuację podmiotów rynkowych ogółem. W latach 1996-2012 zmiany poziomu dochodów ludności, będące jednym z głównych kryteriów oceny stanu koniunktury ogólnogospodarczej, były znacznie bardziej stabilne w przypadku gospodarstw domowych pracowników niż rolników. Decydującą rolę w tym zakresie odegrała wysoka zmienność cen sprzedawanych produktów rolnych, współzależna m.in. z dynamiką PKB, oraz obrotów handlu zagranicznego. W badaniach zastosowano modelowanie ekonometryczne oraz analizę statystyczną, której podstawę stanowiły dane Głównego Urzędu Statystycznego. |
| Abstract | The paper presents the general economic background of the situation in Polish agriculture in the period 1996-2012. On the basis of the growth cycle theory there were separated phases of the economic growth and decline in Poland. Selected indicators of the general economic climate were compared with indicators of the situation in Polish agriculture. The carried out comparative analysis was a base for answers to the question: how the shaping of the economic situation and trends in agriculture are interdependent and how Polish accession to the European Union have an impact on the change in the nature of this relationship. The study shows that observed in the whole Polish economy overall trends are similar to those exposed in the agricultural sector, it being noted that the economic and financial situation of individuals functioning within agriculture are characterized by much higher volatility than the situation of market participants in general. In the entire period from 1996 to 2012, changes in the level of income of the population of our country, which is one of the main criteria for assessment of the general economic downturn, were much more stable in the case of workers’ households than farmers’. The decisive role in this regard has played high volatility of prices of sold agricultural products correlated with dynamics of GDP and foreign trade. In the study there were used econometric modeling and statistical analysis. The main source of the used data were the statistical yearbooks of the Republic of Poland of the Central Statistical Office |
| Cytowanie | Dudek A. (2014) Koniunktura w polskim rolnictwie na tle sytuacji ogólnogospodarczej w latach 1996-2012.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 101, z. 2: 7-19 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | RNR_2014_n2_s7.pdf |
|
 |
| 143. |
Zarządzanie Finansami i Rachunkowość, 2013 |
|
Wasilewska A. Bezpośrednie wskaźniki oceny działalności innowacyjnej przedsiębiorstw przemysłowych w Polsce
| Autor | Anna Wasilewska |
| Tytuł | Bezpośrednie wskaźniki oceny działalności innowacyjnej przedsiębiorstw przemysłowych w Polsce |
| Title | Direct evaluation indicators of the industrial enterprises’ activity for innovativeness in Poland |
| Słowa kluczowe | działalność innowacyjna; przedsiębiorstwa przemysłowe; wydatki na innowacje; innowacje produktowe i procesowe |
| Key words | innovative activity; industrial enterprises; innovation expenditure; product and process innovations |
| Abstrakt | Oceniając działalność innowacyjną przedsiębiorstw przemysłowych, uwzględnia się poziom i strukturę ponoszonych nakładów innowacyjnych, udział przedsiębiorstw innowacyjnych w zakresie innowacji produktowych i procesowych, stopień nowości innowacji oraz udział przychodów ze sprzedaży produktów nowych lub istotnie ulepszonych w produkcji sprzedanej przedsiębiorstw. Są one określane jako bezpośrednie wskaźniki działalności innowacyjnej. Na ich podstawie podjęto próbę oceny działalności innowacyjnej przedsiębiorstw przemysłowych w Polsce, zatrudniających powyżej 49 pracowników. Największe nakłady na działalność innowacyjną poniesiono w 2008 roku, po czym nastąpiło ich zmniejszenie do poziomu 19 377 mln zł w 2011 roku. Przedsiębiorstwa przemysłowe wykazywały małą aktywność w zakresie samodzielnego tworzenia nowych rozwiązań. Od 76,4 do 84,5% środków wydatkowano na zakup maszyn, urządzeń, budynków i budowli, a jedynie od 8,1 do 14,6% nakładów stanowiły nakłady na działalność B+R. Działalność innowacyjna przedsiębiorstw przemysłowych miała więc przede wszystkim charakter imitacyjny. W latach 2004–2011 odsetek przedsiębiorstw innowacyjnych zmalał z 42,5 do 35%. Przedsiębiorstwa były bardziej zainteresowane innowacjami w zakresie procesów niż wprowadzaniem zmian w produktach. Dodatkowo, odsetek przedsiębiorstw wprowadzających innowacje w produktach sukcesywnie malał, co miało odzwierciedlenie w malejącym udziale przychodów ze sprzedaży produktów nowych i istotnie ulepszonych w produkcji sprzedanej. |
| Abstract | The level and structure of innovation expenditures, the share of innovative enterprises due to their product and process innovations, the novelty degree of innovation and the share of proceeds of innovative products’ sale in total amount of sale are included to the assessment industrial enterprises’ innovativeness. They are defined as a direct indicators of innovative activity in economic literature. These indicators were applied in the paper to the evaluation of innovativeness of Polish industrial enterprises, which employed over 49 employees. The highest expenditures on innovative activity were in 2008. Next, the permanent decline of this expenditures was observed, to the level of PLN19,377 million in 2011. Industrial enterprises were not too active in searching of the new solutions. The expenditures for purchase of the new machinery, buildings and equipment amounted from 76.4 to 84.5% of total expenditures, while the share of expenditures for research and development amounted from 8.1 to 14.6%. Therefore the innovative activity of Polish enterprises can be defined as an imitation activity. Moreover in the period 2004–2011, the share of innovative enterprises has decreased from 42.5 to 35%. The enterprises were much more interested in process innovations than in product innovations. In addition, the percentage of the enterprises introducing product innovations was decreasing successively. The outcome of this decline was the reduction of proceeds of new and improved product sale in the total amount of sale. |
| Cytowanie | Wasilewska A. (2013) Bezpośrednie wskaźniki oceny działalności innowacyjnej przedsiębiorstw przemysłowych w Polsce.Zarządzanie Finansami i Rachunkowość, nr 1: 15-24 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | ZFIR_2013_n1_s15.pdf |
|
 |
| 144. |
Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, 2013 |
|
Maśniak J. Wahania cykliczne cen ziemi rolniczej w Polsce – ujęcie teoretyczne i empiryczne
| Autor | Jacek Maśniak |
| Tytuł | Wahania cykliczne cen ziemi rolniczej w Polsce – ujęcie teoretyczne i empiryczne |
| Title | CYCLICAL FLUCTUATIONS OF THE AGRICULTURAL LAND PRICES IN POLAND – THEORETICAL AND EMPIRICAL APPROACH |
| Słowa kluczowe | ceny ziemi rolniczej, cykl koniunkturalny, struktura cen |
| Key words | agricultural land prices, business cycle, price structure |
| Abstrakt | Celem artykułu jest wyjaśnienie zjawiska cykliczności wahań cen ziemi rolniczej w Polsce. Badaniem objęto zarówno zmiany nominalnych cen ziemi, jak i strukturę cen w rolnictwie na podstawie wybranych wskaźników. Podstawą teoretyczną do przeprowadzonych badań empirycznych była austriacka teoria cyklu koniunkturalnego. Z przeprowadzonych badań wynika, że w Polsce w latach 1998-2012 w okresach dobrej koniunktury ceny ziemi wzrastały znacznie szybciej niż w fazach spadkowych i okresach stagnacji. W poszczególnych fazach cyklu koniunkturalnego zmieniała się również struktura cen. Ceny ziemi kształtowały się w sposób typowy dla dóbr inwestycyjnych, czyli podległy silniejszym wahaniom niż ceny dóbr konsumpcyjnych. |
| Abstract | The paper explains the cyclical fluctuations of the agricultural land prices. The study focused on the changes in nominal prices of agricultural land, as well as the price structure in agriculture on the basis of selected indicators. The theoretical background of the research was an Austrian theory of the business cycle. Between the years 1998 and 2012, during a period of an economic boom, the increase of land prices in Poland was fast. During economic stagnations the increase of land prices was slow. In the periods of the business cycle the price structure was changed. The fluctuations of the land prices were higher than the consumer goods prices, which is a typical phenomenon for the investment goods. |
| Cytowanie | Maśniak J. (2013) Wahania cykliczne cen ziemi rolniczej w Polsce – ujęcie teoretyczne i empiryczne.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 100, z. 3: 115-122 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | RNR_2013_n3_s115.pdf |
|
 |
| 145. |
Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, 2013 |
|
Bereżnicka J. Strategie zarządzania kapitałem obrotowym w gospodarstwach rodzinnych w Polsce
| Autor | Joanna Bereżnicka |
| Tytuł | Strategie zarządzania kapitałem obrotowym w gospodarstwach rodzinnych w Polsce |
| Title | WORKING CAPITAL MANAGEMENT STRATEGIES OF FAMILY FARMS IN POLAND |
| Słowa kluczowe | kapitał obrotowy netto, aktywa obrotowe, zobowiązania krótkoterminowe,gospodarstwo rodzinne |
| Key words | net working capital, circulating assets, current liabilities, family farm |
| Abstrakt | Celem opracowania było określenie strategii zarządzania kapitałem obrotowym w dwóch typach rolniczych - krowy mleczne i uprawy polowe. Grupy gospodarstw wyodrębniono z bazy FADN i były to gospodarstwa powtarzające się w okresie 2004-2011. Dla wyznaczenia strategii wykorzystano wskaźniki udziału aktywów obrotowych i zobowiązań bieżących w aktywach ogółem, wskaźnik płynności gotówkowej oraz udział najbardziej płynnych aktywów w aktywach obrotowych, do obliczenia którego wykorzystano także środki pieniężne przekazywane do gospodarstwa domowego, ze względu na występowanie w gospodarstwach rodzinnych tzw. „jednej kasy”. Badania potwierdziły, że polskie gospodarstwa rodzinne realizują konserwatywne podejście do zarządzania aktywami. Przesądziły o tym wskaźniki płynności oraz wysoki udział środków pieniężnych w aktywach. Rolnicy także konserwatywnie pochodzili do zadłużania się w krótkim okresie. |
| Abstract | The aim of this work was to define the working capital management strategies in two types of farms: dairy and arable. These groups of farms were taken from the FADN database. The same farms were investigated in the years 2004-2011. The share of circulating assets and current liability indicators in total assets, cash flow indicators and the share of liquid assets in circulating assets were used to define the strategies. Due to family farms having one “cash till” monetary means transferred to the family farm were used to calculate the share of liquid assets in circulating assets. The research confirmed that Polish family farms use a conservative asset management approach. This was proven by liquidity indicators and the high share of monetary means in assets. Farmers were also conservative in their approach toward short-term debt. |
| Cytowanie | Bereżnicka J. (2013) Strategie zarządzania kapitałem obrotowym w gospodarstwach rodzinnych w Polsce.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 100, z. 4: 25-33 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | RNR_2013_n4_s25.pdf |
|
 |
| 146. |
Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, 2013 |
|
Ruzickova K. Przedsiębiorstwa rolnicze a wartość spread w ramach Grupy Wyszehradzkiej
| Autor | Kamila Ruzickova |
| Tytuł | Przedsiębiorstwa rolnicze a wartość spread w ramach Grupy Wyszehradzkiej |
| Title | THE AGRICULTURAL COMPANIES AND THEIR VALUE SPREAD WITHIN THE VISEGRAD GROUP |
| Słowa kluczowe | przedsiębiorstwo rolnicze, koszt kapitału własnego, dochód netto, stopa zwrotu z kapitału własnego, wartość spread |
| Key words | agricultural company, costs of equity, net income, returns on equity, value spread |
| Abstrakt | W artykule przedstawiono unikalne porównanie przedsiębiorstw rolniczych z krajów Grupy Wyszehradzkiej, z zastosowaniem wskaźnika spread. Przedsiębiorstwa z tych krajów funkcjonują w podobnych warunkach geograficznych oraz mają zbliżony rozwój historyczny. Niemniej jednak sektory rolne w każdym z tych krajów różnią się. Wskaźnik spread dostarcza informacji, czy koszt kapitału własnego przedsiębiorstwa jest pokryty przez stopę zwrotu z kapitału własnego. Ponadto, wskaźnik ten służy jako weryfikator ram wyceny dochodu. Celem opracowania jest określenie wartości spread przedsiębiorstw rolniczych w krajach Grupy Wyszehradzkiej. Badania wskazują, że tylko część badanych przedsiębiorstw była w stanie pokrywać koszty kapitału własnego przez stopę zwrotu z kapitału. W badaniach empirycznych wykazano, że istnieje zależność pomiędzy wartością spread i krajem pochodzenia przedsiębiorstwa rolniczego oraz między wartością spread i zasadniczą działalnością rolniczą. Polska jest krajem, w którym większość przedsiębiorstw cechuje się dodatnią wartością spread.. |
| Abstract | This paper provides unique comparisons of agricultural companies from the Visegrad Group countries using the value spread indicator. Companies in these countries have similar geographical conditions and they experienced relatively similar historical development. Nevertheless, the agricultural sector in each of these countries is different to some extent. The value spread indicator provides information about whether the costs of a company’s equity are covered by the returns on that equity. Moreover, this indicator serves as a verifier of the income valuation framework. The aim of this paper is to explore the value spread of agricultural companies in the countries of the Visegrad group both from country and primary activity perspectives. This paper finds that only a part of the companies sampled is able to create the income value and cover its costs from the returns on equity. Based on empirical tests, it was shown that there is a slightly positive dependence between the value spread and the country of origin of the agricultural company and between the value spread and the primary agricultural activity. Poland is the country with the majority of companies with a positive value spread and the most successful parts of agriculture are support and non-traditional activities. |
| Cytowanie | Ruzickova K. (2013) Przedsiębiorstwa rolnicze a wartość spread w ramach Grupy Wyszehradzkiej.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 100, z. 4: 91-102 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | RNR_2013_n4_s91.pdf |
|
 |
| 147. |
Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, 2013 |
|
Rusielik R. Determinanty efektywności technicznej produkcji mleka – analiza porównawcza w wybranych gospodarstwach europejskich w latach 2007 i 2011
| Autor | Robert Rusielik |
| Tytuł | Determinanty efektywności technicznej produkcji mleka – analiza porównawcza w wybranych gospodarstwach europejskich w latach 2007 i 2011 |
| Title | DETERMINANTS OF TECHNICAL EFFICIENCY OF MILK PRODUCTION –COMPARATIVE ANALYSIS OF SELECTED DAIRY FARMS IN EUROPE IN YEARS 2007 AND 2011 |
| Słowa kluczowe | rolnictwo, produkcja mleka, efektywność, DEA |
| Key words | agriculture, milk production, technical efficiency, DEA |
| Abstrakt | Zbadano czynniki wpływające na kształtowanie się wskaźnika efektywności technicznej (TE) produkcji mleka w gospodarstwach nastawionych na produkcję mleka. Ustalono różnice pomiędzy gospodarstwami efektywnymi i nieefektywnymi. Analizę przeprowadzono w dwóch okresach porównawczych, tj. w 2007 i 2011 roku. Pomiar efektywności wykonano metodą Data Envelopment Analysis. Do badań wykorzystano dane z wybranych państw pochodzące z gospodarstw należących do Europejskiego Stowarzyszenia Producentów Mleka (ang. European Dairy Farms – EDF). Analiza wykazała, że w roku 2007 zróżnicowanie pomiędzy gospodarstwami efektywnymi a nieefektywnymi było większe niż w roku 2011. |
| Abstract | The research related to determinants of indicator value of technical efficiency (TE) in dairy farms in 2007 and 2011. The analysis showed the difference between efficient farms and inefficient farm. The study has been used Data Envelopment Analysis method. The network of European Dairy Farmers database are used as source of data. The results showed that in 2007 the variations between efficient and inefficient farms were higher than in 2011. Results also revealed that the feed costs are higher in the inefficient farms in comparison with effective farms. |
| Cytowanie | Rusielik R. (2013) Determinanty efektywności technicznej produkcji mleka – analiza porównawcza w wybranych gospodarstwach europejskich w latach 2007 i 2011 .Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 100, z. 1: 112-118 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | RNR_2013_n1_s112.pdf |
|
 |
| 148. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2013 |
|
Kufel J. Struktury rynkowe a zmienność cen względnych w sektorze przetwórstwa przemysłowego i branży spożywczej krajów UE
| Autor | Justyna Kufel |
| Tytuł | Struktury rynkowe a zmienność cen względnych w sektorze przetwórstwa przemysłowego i branży spożywczej krajów UE |
| Title | Market structures and cross-country relative price volatility of manufacturing sector and food manufacturing in EU countries |
| Słowa kluczowe | struktury rynkowe, zmienność cen względnych, marża cenowo-kosztowa |
| Key words | market structures, relative price variability, price-cost margin |
| Abstrakt | Zmienność cen względnych między krajami zwiększa ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej oraz zakłóca efektywną alokację inwestycji. W artykule próbowano odpowiedzieć na pytanie, czy i w jaki sposób struktury rynkowe oddziałują na zmienność cen względnych w branżach sektora przetwórstwa przemysłowego. Wykorzystując dane roczne dotyczące 14 branż przetwórstwa w 27 krajach członkowskich UE, analizowano interakcje struktur rynkowych i zmienności cen względnych. Zgodnie z założeniami standardowego modelu szacowania marż okazało się, że wzrost zmienności marż względnych ma związek z większą zmiennością cen względnych między krajami.Wzrost interakcji między zmianami marż względnych i zmianami nominalnego kursy walutowego oddziałuje z kolei na spadek zmienności cen względnych. Sytuację w branży spożywczej przedstawiono na tle pozostałych analizowanych branż. |
| Abstract | Relative cross-country price volatility increases business risk and distorts efficient sector-level investment allocation. In order to answer the questions of “if” and “how” market structures affect relative price volatility, and using annual data from 14 manufacturing branches in 27 EU countries, the interaction of market structures and relative price variability was analyzed. In accordance with the markup pricing model, relative markups variability interacts with relative price variability in the EU countries. On the other hand, more intense interactions between relative markups changes and nominal exchange rate changes decrease relative price variability. Moreover, the indicators of market structures and relative price volatility for the food sector were compared with those in other sectors. |
| Cytowanie | Kufel J. (2013) Struktury rynkowe a zmienność cen względnych w sektorze przetwórstwa przemysłowego i branży spożywczej krajów UE.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 13(28), z. 3: 160-171 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | PRS_2013_T13(28)_n3_s160.pdf |
|
 |
| 149. |
Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing, 2013 |
|
Domańska A., Serwa D. Czynniki wrażliwości gospodarek krajów Europy na szoki zewnętrzne na przykładzie skutków kryzysu 2008-2009 –analiza empiryczna
| Autor | Agnieszka Domańska, Dobromił Serwa |
| Tytuł | Czynniki wrażliwości gospodarek krajów Europy na szoki zewnętrzne na przykładzie skutków kryzysu 2008-2009 –analiza empiryczna |
| Title | Factors of the European economies’ exposure to external shocks – the case of the 2008-2009 crisis. Empirical analysis |
| Słowa kluczowe | |
| Key words | |
| Abstrakt | Niniejsze opracowanie podejmuje, stosunkowo słabo opisaną w polskiej literaturze, problematykę czynników określających podatność gospodarek na wpływ zewnętrznych oddziaływań makroekonomicznych (impulsów z innych gospodarek o powiązanych rynkach, a także tzw. common shocks, tj. szoków o zasięgu międzynarodowym). W ramach zaprezentowanego tu badania empirycznego przeprowadzono analizę modelową znaczenia wybranych czynników (uwarunkowań makroekonomicznych) - określonych przez odpowiednio dobrane wskaźniki – w kreowaniu podatności krajów Europy na skutki kryzysu globalnego 2008-2009. Analiza tej problematyki istotna jest w kontekście ogólnej odpowiedzi na pytanie, jakie czynniki makroekonomiczne decydują o wrażliwości gospodarek na skutki kryzysów międzynarodowych. Pośrednio wskazuje też, jakie są uwarunkowania sprzyjające zdolności krajów do szybkiego sprostania skutkom recesji globalnych, a więc czyniące je w okresie pokryzysowym „silniejszymi” na rynku międzynarodowym, tj. bardziej odpornymi na negatywne szoki zewnętrzne. |
| Abstract | Hereby article covers - the relatively rarely touched in the Polish economic literature - issue of the factors influencing the exposure (vulnerability) of nowadays economies to the influence of the external impacts (macroeconomic impulses from the cooperating countries, i.e. market partners and also the international common shocks from the global economy). The empirical research presented here applies to the role of the chosen factors (macroeconomic categories), embodied by the appropriate indicators, in creating the European economies’ vulnerability to the consequences of the global crisis 2008-2009. The issue empirically analysed here (model approach) is very crucial in the wider context of detecting the general economic determinants of the countries’ ability to be more immune from the negative external shocks, helping them avoid (ease) consequences of the global recessions. On the other hand, the research can indirectly indicate what factors make the nowadays open economies stronger and more competitive on the international markets (because more independent from the external influences). |
| Cytowanie | Domańska A., Serwa D. (2013) Czynniki wrażliwości gospodarek krajów Europy na szoki zewnętrzne na przykładzie skutków kryzysu 2008-2009 –analiza empiryczna.Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing [t.], nr 9(58): 110-124 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | PEFIM_2013_n58_s110.pdf |
|
 |
| 150. |
Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing, 2013 |
|
Drapińska A. Pomiar lojalności klientów – wybrane wskaźniki
| Autor | Anna Drapińska |
| Tytuł | Pomiar lojalności klientów – wybrane wskaźniki |
| Title | |
| Słowa kluczowe | lojalność klientów, wskaźniki lojalności |
| Key words | customer loyalty, loyalty indexes |
| Abstrakt | Sytuacja na rynkach sprawia, że konieczne jest konkurowanie poprzez dbałość o satysfakcję i lojalność klientów. Wymaga to od przedsiębiorstw podejmowania wielu działań, ale także monitorowania ich rezultatów. Celem artykułu jest przedstawienie wybranych metod mierzenia lojalności klientów. Skoncentrowano się na wskaźnikach satysfakcji takich jak CSI, ACSI, EPSI, a także wskaźnikach lojalności, ujmujących różne aspekty tego zjawiska (CLR, NPS, CES, TRI*M). Wskazano zarówno metodologię mierzenia poszczególnych indeksów, zastosowanie, jak i ich zalety oraz wady. Ostatecznie każda firma powinna wybrać dla siebie wskaźnik, który będzie najlepiej zaspokajał jej potrzeby w zależności od stawianych celów, posiadanych zasobów, stopnia konkurencji, branży itp. |
| Abstract | The situation in many markets leads to the need to compete by taking care of customer satisfaction and loyalty. This requires that companies take a number of activities, but also to monitor their results. This article aims to provide some methods for measuring customer loyalty. Focuses on satisfaction indicators such as CSI, ACSI, EPSI and loyalty rates (CLR, NPS, CES, TRI*M). Indicated both a methodology to measure various indices used and the advantages and disadvantages. Ultimately, every company should choose for themselves the indicator that will best satisfy their needs depending on its goals, its resources, the degree of competition, industry, etc. |
| Cytowanie | Drapińska A. (2013) Pomiar lojalności klientów – wybrane wskaźniki.Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing [t.], nr 9(58): 125-136 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | PEFIM_2013_n58_s125.pdf |
|
 |
| 151. |
Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing, 2013 |
|
Standar A. Ocena poziomu zadłużenia gmin województwa wielkopolskiego po akcesji do Unii Europejskiej
| Autor | Aldona Standar |
| Tytuł | Ocena poziomu zadłużenia gmin województwa wielkopolskiego po akcesji do Unii Europejskiej |
| Title | Evaluation of the level of debt communes Wielkopolska after the accession to the European Union |
| Słowa kluczowe | gminy, poziom zadłużenia, pozyskiwanie środków UE, województwo wielkopolskie |
| Key words | communes, the level of debt, obtaining of European Union Regional Policy funds, Wielkopolska Province |
| Abstrakt | akcesji do Unii Europejskiej. Integracja umożliwiła absorpcję znaczących środków polityki regionalnej Unii Europejskiej, a gminy stały się jednym z najważniejszych beneficjentów tej polityki. Realizacja tych inwestycji wymagała pokrycia tzw. wkładu własnego, co mogło wiązać się ze zwiększeniem zadłużenia. Problematyka zadłużenia samorządów jest także istotna z punktu widzenia kryzysu gospodarczego i wzrastającego zadłużenia państwa. |
| Abstract | The main aim of this article was to assess the level of debt of communities of Wielkopolska Province after Polish accession to the European Union. To evaluate the study used two debt indicators: the share of total income and total load of total revenue expenditure on debt service. The study included the impact of the following factors on the level of debt is: the size and type of the communities, the level of development of the communities and obtaining of EU regional policy in the years 2004-2006. Based on the analyzes it can be concluded that the level of debt was decreased to 2008, then grown rapidly. This was mostly due to an increase in debt of communities and the growing number of communes indebted to a very high extent. |
| Cytowanie | Standar A. (2013) Ocena poziomu zadłużenia gmin województwa wielkopolskiego po akcesji do Unii Europejskiej.Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing [t.], nr 9(58): 479-490 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | PEFIM_2013_n58_s479.pdf |
|
 |
| 152. |
Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing, 2013 |
|
Śleszyńska-Świderska A. Skłonności konsumpcyjne Polaków w warunkach kryzysu gospodarczego
| Autor | Anna Śleszyńska-Świderska |
| Tytuł | Skłonności konsumpcyjne Polaków w warunkach kryzysu gospodarczego |
| Title | Polish consumer tendencies in economic crisis |
| Słowa kluczowe | kryzys gospodarczy, konsumpcja, dochody, wydatki konsumpcyjne |
| Key words | economic crisis, consumption, income, consumer spending, the propensity to consume |
| Abstrakt | Artykuł omawia skłonność do konsumpcji polskich gospodarstw domowych w warunkach kryzysu gospodarczego. Składa się z trzech części. W pierwszej przedstawiono teoretyczne podstawy kształtowania się skłonności do konsumpcji. W drugiej omówiono oznaki kryzysu gospodarczego warunkujące poziom wskaźnika skłonności do konsumpcji. W trzeciej przedstawiono zależność skłonności do konsumpcji od poziomu dochodu osiąganego przez gospodarstwa domowe. Głównym wnioskiem płynącym z przeprowadzonej w artykule analizy jest występowanie zróżnicowania skłonności do konsumpcji wśród gospodarstw domowych. W warunkach kryzysu gospodarczego zarówno gospodarstwa domowe o niższych, jak i wyższych dochodach ograniczają udział wydatków konsumpcyjnych w swoich dochodach. W kryzie skłonność do konsumpcji zatem spada. Spadek ten nie jest widoczny jednak od razu. Jest odroczony w czasie. |
| Abstract | The article discusses the propensity to consume of Polish households in conditions of economic crisis. It consists of three parts. The first presents the theoretical basis for development of the propensity to consume. The second discusses the signs of the economic crisis and conditioning the level indicator propensity to consume. The third shows the relationship between propensity to consume on the level of income of households. The main conclusion of the analysis carried out in the article is the presence of differentiation propensity to consume among households. In an economic downturn, both households with lower and higher-income consumer spending limit participation in their income. The flange propensity to consume is therefore decreasing. This drop, however, is not immediately apparent. Is deferred over time. |
| Cytowanie | Śleszyńska-Świderska A. (2013) Skłonności konsumpcyjne Polaków w warunkach kryzysu gospodarczego.Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing [t.], nr 9(58): 559-576 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | PEFIM_2013_n58_s559.pdf |
|
 |
| 153. |
Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing, 2013 |
|
Chrzanowski M. Ocena korzyści i kosztów wdrażania budżetu zadaniowego przez pryzmat efektywności wydatkowania środków publicznych w wybranych krajach OECD
| Autor | Marek Chrzanowski |
| Tytuł | Ocena korzyści i kosztów wdrażania budżetu zadaniowego przez pryzmat efektywności wydatkowania środków publicznych w wybranych krajach OECD |
| Title | EVALUATION OF THE BENEFITS AND COSTS OF IMPLEMENTATION OF PERFORMANCE BUDGETING IN THE CONTEXT OF THE EFFECTIVENESS OF PUBLIC SPENDING IN SELECTED OECD COUNTRIES |
| Słowa kluczowe | budżet zadaniowy, efektywność wydatkowania środków publicznych |
| Key words | performance budgeting, efficiency of public expenditures |
| Abstrakt | Artykuł jest wynikiem badania wpływu implementacji budżetu zadaniowego w krajach OECD na efektywność wydatkowania środków publicznych. Na podstawie zbudowanego modelu szacującego wydajność i efektywność sektora publicznego bazującego na metodologii EBC oraz wskaźnika implementacji budżetu zadaniowego dokonano jakościowej analizy współzależności tych zmiennych. |
| Abstract | The article describes results of the analysis concerning impact of performance budgeting on public expenditures’ efficiency in OECD countries. On the basis of the model estimating the productivity and efficiency of public sector (according to ECB methodology) ant the aggregated indicator of performance budgeting implementation there was conducted the qualitative analysis of correlation. |
| Cytowanie | Chrzanowski M. (2013) Ocena korzyści i kosztów wdrażania budżetu zadaniowego przez pryzmat efektywności wydatkowania środków publicznych w wybranych krajach OECD.Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing [t.], nr 10(59): 118-130 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | PEFIM_2013_n59_s118.pdf |
|
 |
| 154. |
Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing, 2013 |
|
Čierna Z., Prevužňáková J. APPLICATION OF ACTIVITY INDICATORS IN SLOVAK AGRICULTURAL ENTERPRISES
| Autor | Zuzana Čierna, Jana Prevužňáková |
| Tytuł | APPLICATION OF ACTIVITY INDICATORS IN SLOVAK AGRICULTURAL ENTERPRISES |
| Title | |
| Słowa kluczowe | |
| Key words | Activity indicators, Agricultural enterprises, Financial situation |
| Abstrakt | |
| Abstract | The article evaluates the development of selected activity indicators in period of years 2004-2011 in Slovak agricultural enterprises. The time horizon represents the period of years after the accession of the Slovak republic into the European Union. From the nature of the agricultural arises its lower activity in comparison with industry. Contrary to other activity indicators which development was worsening during the period, DSO of trade receivables has the improving trend in selected companies in comparison between year 2004 and 2011. |
| Cytowanie | Čierna Z., Prevužňáková J. (2013) APPLICATION OF ACTIVITY INDICATORS IN SLOVAK AGRICULTURAL ENTERPRISES.Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing [t.], nr 10(59): 131-141 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | PEFIM_2013_n59_s131.pdf |
|
 |
| 155. |
Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing, 2013 |
|
Berčík J., Gálová J., Horska E. RETAIL MARKETING STRATEGIES AND INNOVATIONS IN THE PRACTICE OF A RETAIL CHAIN
| Autor | Jakub Berčík, Jana Gálová, Elena Horska |
| Tytuł | RETAIL MARKETING STRATEGIES AND INNOVATIONS IN THE PRACTICE OF A RETAIL CHAIN |
| Title | |
| Słowa kluczowe | |
| Key words | Retail marketing, Positioning strategy, Innovations, Retail, Location |
| Abstrakt | |
| Abstract | Each retail activity, regardless its financial base is related to applying various marketing tools and territorial strategies. At present, the application of key retail marketing is associated with a wide range of activities, developing retailer, allocating sufficient capital and adapting to the market conditions of the area. Successful retail companies have become easy to copy, therefore they are constantly trying to innovate and looking for new opportunities in the battle for their customers. In the domestic market which is torn by strong multinational competitors, our retailers are able to ensure the right timing and adjusting marketing only by forming alliances such as COOP Jednota Slovakia. Using guided dialogue and laser device for measuring the distance we have revealed many deficiencies in the implementation of unified marketing strategies and we obtained data for the calculation of location indicators in different types of sales forms. The paper also includes the evaluation of areal retail marketing and its subsequent adaptation to the conditions of the region, together with the strategic deployment and innovation of different types of stores in the area. In the conclusions, we give suggestions for more effective retail marketing, innovations and application of positioning strategies that will contribute to the increase in sales and the efficiency in the consumer cooperative COOP Jednota Brezno. |
| Cytowanie | Berčík J., Gálová J., Horska E. (2013) RETAIL MARKETING STRATEGIES AND INNOVATIONS IN THE PRACTICE OF A RETAIL CHAIN.Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing [t.], nr 10(59): 289-303 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | PEFIM_2013_n59_s289.pdf |
|
 |
| 156. |
Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing, 2013 |
|
Matysik-Pejas R., Sowula M., Szafrańska M. Percepcja marek własnych przez nabywców produktów żywnościowych
| Autor | Renata Matysik-Pejas, Marta Sowula, Monika Szafrańska |
| Tytuł | Percepcja marek własnych przez nabywców produktów żywnościowych |
| Title | PERCEPTION OF PRIVATE LABELS BY PURCHASERS OF FOOD PRODUCTS |
| Słowa kluczowe | marki własne, rynek marek własnych, konsumencka percepcja marek własnych |
| Key words | private labels, market of private labels, consumer perception of private labels |
| Abstrakt | W pracy przedstawiono wyniki badań konsumenckich, których celem była charakterystyka postrzegania marek własnych przez nabywców produktów żywnościowych. Informacje pochodziły z badań pierwotnych, przeprowadzonych na grupie 217 osób. Otrzymane wyniki pozwoliły na określenie sposobu interpretacji pojęcia „marki własne” przez respondentów. Uzyskano także hierarchię czynników decydujących o pierwszym zakupie produktów opatrzonych marką własną, jak również ogólną opinię respondentów na temat tych produktów. Określono również oczekiwania respondentów względem produktów marek własnych, a także wskaźniki znajomości tych marek. |
| Abstract | The paper presents results of consumer research, which aim was to characterize the perception of private labels by purchasers of food products. Information was derived from primary survey conducted on a group of 217 persons. The results allow to determine the way of interpretation the concept of "private labels" by respondents. Also was obtained the hierarchy of factors that determine the first purchase of products with private labels as well as the general opinion about these products. Also was identified respondents' expectations towards private labels products and indicators of knowledge of these labels. |
| Cytowanie | Matysik-Pejas R., Sowula M., Szafrańska M. (2013) Percepcja marek własnych przez nabywców produktów żywnościowych.Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing [t.], nr 10(59): 475-483 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | PEFIM_2013_n59_s475.pdf |
|
 |
| 157. |
Zeszyty Naukowe SGGW - Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej, 2013 |
|
Ferens E. Turystyka jako element wielofunkcyjnego rozwoju obszarów wiejskich na przykładzie województwa mazowieckiego
| Autor | Ewa Ferens |
| Tytuł | Turystyka jako element wielofunkcyjnego rozwoju obszarów wiejskich na przykładzie województwa mazowieckiego |
| Title | Tourism as an element of the multifunctional development of rural areas: case of Mazovia region |
| Słowa kluczowe | |
| Key words | |
| Abstrakt | |
| Abstract | The paper discusses the spatial distribution of rural communes in Mazovia region according to the tourism function index. The tourism function index consists of 8 variables, which characterize tourism development in three areas: tourist attendance, tourist infrastructure and tourist entrepreneurship. Further the natural breaks classification have been made in order to divide the communes into 4 categories. Finally, the statistical relation between tourism function index and some of the multifunctional development indicators have been analysed. |
| Cytowanie | Ferens E. (2013) Turystyka jako element wielofunkcyjnego rozwoju obszarów wiejskich na przykładzie województwa mazowieckiego.Zeszyty Naukowe SGGW - Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej, nr 102: 113-125 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | EIOGZ_2013_n102_s113.pdf |
|
 |
| 158. |
Zeszyty Naukowe SGGW - Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej, 2013 |
|
Wasilewska A. Pomiar i ocena działalności innowacyjnej Polski na podstawie wskaźników pośrednich
| Autor | Anna Wasilewska |
| Tytuł | Pomiar i ocena działalności innowacyjnej Polski na podstawie wskaźników pośrednich |
| Title | Measurement and Assessment of Innovation Activity in Poland Basing on Indirect Indicators |
| Słowa kluczowe | |
| Key words | |
| Abstrakt | The author of this paper made an attempt to assess the innovativeness of economic activity in Poland, using indirect indicators. There are two categories of these indicators in the professional literature. The first category is statistics of inputs, where innovativeness is measured through the expenses on research and development. The second category is related to the measurement of the effects of research and development, and the assessment of their influence on national economy. In this case the indicators of international trade concerning products of high technology and statistics of patents are used. |
| Abstract | |
| Cytowanie | Wasilewska A. (2013) Pomiar i ocena działalności innowacyjnej Polski na podstawie wskaźników pośrednich.Zeszyty Naukowe SGGW - Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej, nr 101: 15-28 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | EIOGZ_2013_n101_s15.pdf |
|
 |
| 159. |
Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, 2012 |
|
Małażewska S., Wąs A. Przemiany strukturalne w rolnictwie w wybranych krajach europejskich
| Autor | Sylwia Małażewska, Adam Wąs |
| Tytuł | Przemiany strukturalne w rolnictwie w wybranych krajach europejskich |
| Title | STRUCTURAL CHANGES IN AGRICULTURE IN SELECTED EUROPEAN COUNTRIES |
| Słowa kluczowe | przemiany strukturalne, gospodarstwo, rolnictwo |
| Key words | structural changes, farm, agriculture |
| Abstrakt | Przemiany strukturalne w sektorze gospodarstw rolniczych postępują we wszystkich krajach Unii Europejskiej (UE). Liczba gospodarstw zmniejsza się, a średnia powierzchnia stale się zwiększa. Jednak zarówno tempo tych przemian, jak i obecna struktura gospodarstw są bardzo zróżnicowane. Celem opracowania jest przedstawienie zmian zachodzących w ostatnich latach w wybranych krajach UE w strukturze rolnictwa rozumianej jako struktura obszarowa gospodarstw oraz stopnia zaawansowania procesu tychże przemian na tle zmian podstawowych wskaźników charakteryzujących stan rozwoju gospodarczego. W artykule podjęto też próbę wskazania najkorzystniejszego kierunku przemian z punktu widzenia polskiego rolnictwa. Wyniki badań wskazują na istotne rozbieżności między tempem, poziomem zaawansowania i kierunkiem przemian strukturalnych sektora gospodarstw rolniczych w analizowanych krajach europejskich. Na podstawie badań wysunięto wniosek, że model przemian strukturalnych zmierzający w kierunku spolaryzowanej struktury obszarowej gospodarstw rolniczych może być adekwatny do polskich warunków. |
| Abstract | is decreasing while their average area is increasing. However, the rate of those changes and present farm structure is very diversified across Europe. The main aim of this paper is to present the changes in this subject and advancement in structural changes in agriculture against changes of main economic indicators in chosen European countries. Finally the authors attempt to indicate the optimal direction of structural changes in Polish agriculture. The direction, rate and advancement of structural changes in agriculture differ among selected European countries. Authors support the idea of applying a model of structural changes in Poland, leading to a polarized structure of farms. |
| Cytowanie | Małażewska S., Wąs A. (2012) Przemiany strukturalne w rolnictwie w wybranych krajach europejskich.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 99, z. 4: 75-88 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | RNR_2012_n4_s75.pdf |
|
 |
| 160. |
Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, 2012 |
|
Rusielik R., Świtłyk M. Efektywność techniczna produkcji mleka w wybranych europejskich gospodarstwach w latach 2008-2010
| Autor | Robert Rusielik, Michał Świtłyk |
| Tytuł | Efektywność techniczna produkcji mleka w wybranych europejskich gospodarstwach w latach 2008-2010 |
| Title | TECHNICAL EFFICIENCY OF MILK PRODUCTION IN THE SELECTED EUROPEAN FARMS IN YEARS 2008-2010 |
| Słowa kluczowe | DEA, SFA, efektywność techniczna, produkcja mleka |
| Key words | DEA, SFA, efficiency, milk production |
| Abstrakt | Obliczono wskaźniki efektywności technicznej w gospodarstwach zajmujących się produkcją mleka. Analiza wykazała, że poziom wskaźników efektywności w poszczególnych krajach zmienia się w zależności od zastosowanego modelu ekonometrycznego. Wykazano, że występują różnice w poziomie efektywności analizowanych krajów w poszczególnych latach. Najwięcej gospodarstw prowadzących efektywną produkcję mleka występuje w Holandii, Polsce, Irlandii, Francji, Ukrainie, Hiszpanii i Słowacji. |
| Abstract | The study presents estimation of technical efficiency for dairy farms. The results of research have shown that the level of indicators of technical efficiency depends on applied econometric models. Additionally, calculations give an overview of efficiency differences between countries in respective years. The executed analysis showed that the majority of effective dairy farms is located in: The Netherlands, Poland, Ireland, France, Ukraine, Spain and Slovakia. |
| Cytowanie | Rusielik R., Świtłyk M. (2012) Efektywność techniczna produkcji mleka w wybranych europejskich gospodarstwach w latach 2008-2010.Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, t. 99, z. 1: 88-99 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | RNR_2012_n1_s88.pdf |
|
 |