Wyniki wyszukiwania

Autor	Daniel Błażejczyk, Anna Milewska
Tytuł	Program „Rodzina 500+” szansą na rozwiązanie problemów polityki rodzinnej i demograficznej
Title	POLAND’S “FAMILY 500+” PROGRAM AS AN OPPORTUNITY TO SOLVE THE PROBLEMS OF FAMILY AND DEMOGRAPHIC POLICY
Słowa kluczowe	„Program 500+”, finanse, efektywność, dzietność
Key words	“Family 500+” programme, finance, effectiveness, fertility
Abstrakt	Głównym celem artykułu było zbadanie efektów wprowadzenia programu „Rodzina 500+” w kontekście społeczno-ekonomicznym. Autorzy preferowali podejście interdyscyplinarne w badaniu konsekwencji programu. W tym celu szczególną uwagę poświęcono na weryfikację i analizę założeń, jakie stawiał sobie pomysłodawca programu. Głównym zakresem badań była dzietność, której poprawa jest kluczowym celem programu. Zestawienie tych założeń z danymi statystycznymi dało odpowiedź na pytanie, czy program jest skuteczny i spełnia swoją rolę. Do zbadania efektów programu wykorzystano dane z lat 2015-2019.Ważnym aspektem była także weryfikacja efektywności w aspekcie ekonomicznym i społecznym. Istotnym zamiarem było także przybliżenie historii programu „Rodzina 500+”, jego założeń, finansowania i zakładanej zmiany w podejściu do polityki prodemograficznej w Polsce.
Abstract	The goal of this article was to identify and characterize the socio-economic effects of theintroduction of the “Family 500+” program in Poland. The research part focused on checking theimplementation of the assumptions, which were placed on the introduction of the "Family 500+"program. The main focus of the study was fertility, the improvement of which is a key goal of theprogram.The research methods used in the article were: data analysis method - data on the number ofbirths of children in Poland, the fertility rate as well as the method of synthesis, inference andinterpretation were analyzed. On the basis of the data analysis, conclusions were drawn and theirnature explained. This was done in order to reflect on the effectiveness of public spending on the"Family 500+" program.To achieve the intended objective, research and analysis were carried out using selectedindicators and statistical data. Their results allowed to verify the effectiveness of public fundsspent on the indicated program.
Cytowanie	Błażejczyk D., Milewska A. (2022) Program „Rodzina 500+” szansą na rozwiązanie problemów polityki rodzinnej i demograficznej.Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing [t.], nr 27(76): 58-67
HTML	wersja html
Pełny tekst	PEFIM_2022_n76_s58.pdf

Autor	Solomon Adesoji, Banji Adisa, Abiodun Agboola, Adedayo Ajayi, Dorcas Alabi, Julius Ayinde, Olanike Deji, Olajide Filusi, Toyin Ojo, Oladimeji Oladele, Aanuoluwapo Opayinka
Tytuł	Participatory Development of Demand-Driven Curriculum for Career-Ready E-Extension Services in Nigeria
Title	Participatory Development of Demand-Driven Curriculum for Career-Ready E-Extension Services in Nigeria
Słowa kluczowe	participatory curriculum, career- ready, e- extension services, stakeholders, Nigeria
Key words	participatory curriculum, career- ready, e- extension services, stakeholders, Nigeria
Abstrakt	This paper described and contextualized participatory development of demand-driven curriculum for career-ready e-extension services in Nigeria as introduced by the Sasakawa Africa Fund for Extension Education. The stages of participatory development were participatory need assessment, participatory stakeholders’ workshop and validation among 124 stakeholders selected as key informants in relation to agricultural extension training, delivery, end users and policy makers. The stakeholders were grouped as follows: community leaders and policy makers; extension agencies / organisations / institutions / employers; farmers; input suppliers / marketers / agro-based traders / other value actors; and potential candidate groups. Stakeholder meetings were held separately with different groups three times, and then a combined meeting took place. The aggregated major decisions/consensus were subjected to content analysis using ATLAS.ti. The validation process included reading of each agreed decision to all participants, then participants indicated their agreement or otherwise, which led to either rejection or acceptance of the decision. This paper concludes that participatory curriculum development has enhanced the stakeholders to identify areas of demand-driven training in response to community needs. The stakeholders preferred more online than face-to-face training. The major perceived advantages of e-extension were reduced risk, time and cost effectiveness while infrastructural and human challenges were the perceived challenges that could possibly hinder the smooth running of e extension.
Abstract	This paper described and contextualized participatory development of demand-driven curriculum for career-ready e-extension services in Nigeria as introduced by the Sasakawa Africa Fund for Extension Education. The stages of participatory development were participatory need assessment, participatory stakeholders’ workshop and validation among 124 stakeholders selected as key informants in relation to agricultural extension training, delivery, end users and policy makers. The stakeholders were grouped as follows: community leaders and policy makers; extension agencies / organisations / institutions / employers; farmers; input suppliers / marketers / agro-based traders / other value actors; and potential candidate groups. Stakeholder meetings were held separately with different groups three times, and then a combined meeting took place. The aggregated major decisions/consensus were subjected to content analysis using ATLAS.ti. The validation process included reading of each agreed decision to all participants, then participants indicated their agreement or otherwise, which led to either rejection or acceptance of the decision. This paper concludes that participatory curriculum development has enhanced the stakeholders to identify areas of demand-driven training in response to community needs. The stakeholders preferred more online than face-to-face training. The major perceived advantages of e-extension were reduced risk, time and cost effectiveness while infrastructural and human challenges were the perceived challenges that could possibly hinder the smooth running of e extension.
Cytowanie	Adesoji S., Adisa B., Agboola A., Ajayi A., Alabi D., Ayinde J., Deji O., Filusi O., Ojo T., Oladele O., Opayinka A. (2021) Participatory Development of Demand-Driven Curriculum for Career-Ready E-Extension Services in Nigeria.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 21(36), z. 3: 14-23
HTML	wersja html
Pełny tekst	PRS_2021_T21(36)_n3_s14.pdf

Autor	Tetiana Balanovska, Olga Gogulya, Volodymyr Kharchenko, Hanna Kharchenko
Tytuł	COGNITIVE MODELLING OF AN EFFECTIVE SYSTEM OF INFORMATION SUPPORT OF AGRICULTURAL ENTERPRISES
Title
Słowa kluczowe	information support, cognitive approach, modelling, forecasting, poorly structured system, cognitive modelling of efficiency of functioning of the information system of agricultural entrepreneurship
Key words
Abstrakt	This article encompasses the methodology of cognitive modelling of complex poorly structured systems. Based on the expert method and with the help of this modelling methodology, the main factors that influence the effectiveness of information support of agricultural entrepreneurship were identified and the direction of their action was determined. There has been developed a cognitive map that reflects the cumulative impact of various factors on each other, as well as on the effectiveness of the information system for agricultural entrepreneurship. Hidden patterns between factors influencing the effectiveness of information support of agricultural entrepreneurship are revealed based on the cognitive map. The scenario approach is simulated based on different trends that reflect the current situation. This model allows us to further evaluate the performance of the system of information support of agricultural entrepreneurship under the influence of the environment, to predict its development, as well as to develop optimal strategic decisions that are aimed at ensuring sustainable development.
Abstract
Cytowanie	Balanovska T., Gogulya O., Kharchenko V., Kharchenko H.
HTML	wersja html
Pełny tekst	ESARE_2020_n4_s55.pdf

Autor	Viktoriia Baidala, Vira Butenko, Olena Slavkova, Andrii Sukhostavets
Tytuł	STRATEGIC FUNDAMENTALS OF BIOECONOMY DEVELOPMENT IN UKRAINE
Title
Słowa kluczowe	bioeconomy, concept of the state strategy for the development of bioeconomy, innovative development
Key words
Abstrakt	The purpose of this study is to identify the global trends in bioeconomic development and to develop the Concept of a State Strategy of Bioeconomic Development in Ukraine for the period until 2030. The authors define the bioeconomy as a set of industries that ensure the sustainable use of renewable resources, the use of biotechnologies for production while reducing the potential environmental damage, contributing to the innovative development of relevant sectors, and providing positive aspects of socio-economic development. The article formulates approaches to measuring the state and effectiveness of the bioeconomic development in Ukraine and the EU countries. Based on the analysis of world experience, it is concluded that to accelerate the development of the bioeconomy in Ukraine, it is necessary to develop the Strategy for the development of the bioeconomy in Ukraine. The conceptual foundations of such a Strategy have been developed by the authors of the article. The results of the study are the basis for the development and implementation of the State Strategy for the Development of Bioeconomy in Ukraine. The relevance of this study is determined by the absence of the Bioeconomic Development Strategy in Ukraine, which makes it difficult for the country to reach a new technological and innovative level of development. At the same time, the development and implementation of this Strategy will help Ukraine enter the international system of production of new knowledge and technologies.
Abstract
Cytowanie	Baidala V., Butenko V., Slavkova O., Sukhostavets A.
HTML	wersja html
Pełny tekst	ESARE_2020_n4_s30.pdf

Autor	Aleksandra Nocoń, Irena Pyka
Tytuł	Polityka makroostrożnościowa w Unii Europejskiej wobec instytucji ważnych systemowo
Title	MACROPRUDENTIAL POLICY IN THE EUROPEAN UNION AGAINST SYSTEMICALLY IMPORTANT FINANCIAL INSTITUTIONS
Słowa kluczowe	polityka makroostrożnościowa, instytucje ważne systemowo, bufory kapitałowe, MREL, TLAC
Key words	macroprudential policy, systemically important financial institutions, capital buffers, MREL, TLAC
Abstrakt	Polityka makroostrożnościowa wprowadzona regulacjami bazylejskimi po globalnym kryzysie finansowym ma charakter prewencyjny, chociaż obejmuje swym zakresem szereg rozwiązań instytucjonalnych i instrumentalnych, służących zapobieganiu materializacji ryzyka systemowego. Analiza tych rozwiązań została powiązana w opracowaniu z ich ukierunkowaniem na finansowe instytucje ważne systemowo (SIFIs), działające w Unii Europejskiej. Wskazuje się w nim, że wprowadzone do polityki makroostrożnościowej rozwiązania instytucjonalne i instrumentalne zwiększają znacznie dyscyplinę regulacyjną w systemie finansowym współczesnej gospodarki, nie zawsze natomiast są przejrzyste, a ich skuteczność ograniczona, z uwagi na właściwości ryzyka systemowego. Rozproszenie regulacyjne obserwuje sie również w Unii Europejskiej w odniesieniu do finansowych instytucji ważnych systemowo. Wzmacnia ono argumenty na rzecz tezy o niskiej skuteczności polityki makroostrożnościowej w dyscyplinowaniu stabilizującej roli SIFIs w systemie finansowym gospodarki globalnej.
Abstract	The macroprudential policy implemented due to the Basel regulations after the global financial crisis has a preventive nature, although it covers a number of institutional and instrumental solutions aimed at preventing the materialisation of systemic risk. The analysis of these solutions has been linked in the article with their orientation on financial systemically important institutions (SIFIs), operating in the European Union. It is indicated that institutional and instrumental solutions, implemented through the macroprudential policy, significantly increase regulatory discipline in the financial system of the modern economy; however they are not always transparent and their effectiveness is limited, due to the nature of systemic risk. Regulatory dispersion in the European Union is also observed in relation to systemically important financial institutions. It strengthens the arguments in favor of the idea that macroprudential policy has low effectiveness in disciplining the stabilizing role of SIFIs in the financial system of the global economy.
Cytowanie	Nocoń A., Pyka I. (2020) Polityka makroostrożnościowa w Unii Europejskiej wobec instytucji ważnych systemowo.Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing [t.], nr 24(73): 189-204
HTML	wersja html
Pełny tekst	PEFIM_2020_n73_s189.pdf

Autor	Wojciech Lichota
Tytuł	Zastosowanie modeli logitowych do zdiagnozowania zagrożenia bankructwem przedsiębiorstw
Title	THE USE OF LOGISTIC MODELS TO DIAGNOSE THE RISK OF BANKRUPTCY IN ENTERPRISES
Słowa kluczowe	kondycja finansowa, modele wczesnego ostrzegania, analiza finansowa
Key words	logistic models, bankruptcy, risk assessment, regression analysis
Abstrakt	W artykule zostały zaprezentowane wybrane modele regresji logistycznej, które służą do analizy przedsiębiorstw w zakresie zagrożenia bankructwem jak i zmiany w sytuacji finansowej. Jak wynika z literatury z zakresu finansów do oceny kondycji finansowej przedsiębiorstwa należy zastosować odpowiednie metody. Błędna ocena może przynieść przykre konsekwencje dla przedsiębiorstwa, w postaci podjęcia nietrafionych decyzji przez zarządzających, odmowy udzielenia kredytu bankowego lub niepodjęcia współpracy przez dostawców i odbiorców. Celem artykułu była weryfikacja skuteczności predykcji 12 modeli regresji logistycznej, które pozwalają na dokonanie oceny zagrożenia bankructwem przedsiębiorstwa a także zajęcia stanowiska odnośnie przyszłej kondycji finansowej. Próba badawcza wynosiła 40 przedsiębiorstw, w tym 8 przedsiębiorstw, dla których został złożony wniosek o upadłość. Jak wynika z przeprowadzonych badań, poszczególne modele odznaczają się różną sprawnością ogólną, która wyniosła od 54% do 98%. Ponadto wykazano, że wraz ze wzrostem wskaźników analizy finansowej użytych w konstrukcji funkcji nie zwiększa się sprawność poszczególnych modeli. Autor podsumowuje, że w celu uniknięcia ryzyka przeprowadzenia niewiarygodnej oceny kondycji finansowej przedsiębiorstwa, należy zastosować co najmniej kilka modeli logitowych.
Abstract	The article presents selected logistic regression models that are used to analyze enterprises in terms of their risk of bankruptcy and changes in their financial situation. As it appears from the literature on finance, it is necessary to apply appropriate methods to assess the financial condition of an enterprise. Incorrect assessment may cause unpleasant consequences for the company, in the form of taking wrong decisions by managers, refusal to be granted a bank loan or failure to undertake cooperation with suppliers and customers. The aim of the article was to verify the effectiveness of the prediction of 12 logistic regression models, that allow for the assessment of an enterprise’s bankruptcy risk and its future financial condition. The research sample was 40 companies, including 8 enterprises for which a bankruptcy petition had been filed. As results from the conducted research, individual models have different general efficiency, which ranged from 54% to 98%. In addition, it was seen that the efficiency of particular models does not increase with an increase of the financial analysis indicators used in the construction of the function. The author concludes that in order to avoid the risk of making an unreliable assessment of the financial condition of a company, at least 10 logistic models should be used.
Cytowanie	Lichota W. (2020) Zastosowanie modeli logitowych do zdiagnozowania zagrożenia bankructwem przedsiębiorstw.Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing [t.], nr 24(73): 92-103
HTML	wersja html
Pełny tekst	PEFIM_2020_n73_s92.pdf

Autor	Agnieszka Cyburt, Agnieszka Gałecka
Tytuł	THE EFFICIENCY OF PRODUCTION FACTORS ON AGRICULTURAL FARMS OF THE VISEGRAD GROUP
Title	Efektywność wykorzystania czynników produkcji w gospodarstwach rolniczych państw grupy wyszehradzkiej
Słowa kluczowe	effectiveness, agricultural farms, FADN, Visegrad Group
Key words	efektywność, gospodarstwa rolne, FADN, grupa Wyszehradzka
Abstrakt	The objective of the study was to determine the effectiveness of the use of production factors on farms of the Visegrad Group countries. The research covered farms participating in the European system for collecting accounting data from FADN (Farm Accountancy Data Network) farms. Under the main objective, an assessment was made of the productivity and profitability of land, labour and capital. The research period covered the years 2014-2017. Based on the analyses that was conducted, it was found that the most effective use of land resources was on farms in Hungary and Poland, and the least effective in Slovakia. Considering labour and capital productivity, the highest results were achieved by farms in the Czech Republic and Slovakia, while the lowest by Polish farms. On the other hand, Hungarian farms were characterized by the highest profitability of labour and return on assets, where the analysed indicators were higher than the EU average.
Abstract	Celem opracowania było określenie efektywności wykorzystania czynników produkcji w gospodarstwach rolniczych państw Grupy Wyszehradzkiej. Badaniami objęte zostały gospodarstwa uczestniczące w europejskim systemie zbierania danych rachunkowych z gospodarstw rolnych FADN (Farm Accountancy Data Network). W ramach celu głównego dokonano oceny produktywności i dochodowości ziemi, pracy i kapitału. Okres badawczy obejmował lata 2014-2017. Na podstawie przeprowadzonych analiz stwierdzono, że najefektywniej zasoby ziemi były wykorzystywane na Węgrzech i w Polsce, zaś najmniej efektywnie na Słowacji. Biorąc pod uwagę produktywność pracy i kapitału najwyższe wyniki osiągnęły gospodarstwa z Czech i Słowacji, zaś najniższe gospodarstwa polskie. Natomiast najwyższą dochodowością pracy i majątku charakteryzowały się gospodarstw węgierskie, gdzie analizowane wskaźniki były wyższe od średniej w UE.
Cytowanie	Cyburt A., Gałecka A. (2020) THE EFFICIENCY OF PRODUCTION FACTORS ON AGRICULTURAL FARMS OF THE VISEGRAD GROUP.Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing [t.], nr 24(73): 70-80
HTML	wersja html
Pełny tekst	PEFIM_2020_n73_s70.pdf

Autor	Alla Chykurkova, Taras Hutsol, Oleg Kucher, Mariia Melnyk
Tytuł	Conceptual approaches to analysis and assessmentof efficiency of joint stock company functioning
Title
Słowa kluczowe	joint stock company, efficiency, corporation, corporate governance, financial andeconomic condition, dairy processing enterprise
Key words
Abstrakt	Effectiveness of a joint-stock company is realized through the skills and ability totake into account the wishes and needs of stakeholders and the organization in full. This workis based on the alignment of performance criteria with the organization’s strategy and capabilities.Management plays a key role in this process. It is they who must understand what theshareholders, customers, employees, lenders, and regulators want from the company, andthat each category requires organizations to meet their own needs. At the same time, the performancemeasurement and management system should be flexible enough to be transparentand able to keep track of processes occurring within the organization and stakeholder engagement.The activity of a joint-stock company includes general elements and special elementsthat arise from the specifics of the company’s operation. The peculiarities of the activity ofthe company are due also to industry trends, which are partially derived from specific elementsof management. In this regard, when identifying problems of functioning of joint-stockcompanies of the dairy industry, it is necessary to take into account the specific nature of theiractivity.
Abstract
Cytowanie	Chykurkova A., Hutsol T., Kucher O., Melnyk M.
HTML	wersja html
Pełny tekst	TIRR_2020_n14_s55.pdf

Autor	Mariusz Chądrzyński, Kinga Gruziel, Monika Wyszomirska
Tytuł	Polityka społeczna realizowana w gminie wiejskiej
Title	Social policy implemented in rural municipality
Słowa kluczowe	polityka społeczna, „Rodzina 500+”, bezrobocie, aktywność zawodowa, przyrost naturalny, dochody dyspozycyjne
Key words	social policy, “Family 500+”, unemployment, activity in the labour market, birth rate, disposable income
Abstrakt	Polityka społeczna ma na celu w głównej mierze minimalizowanie problemów społecznych, a zwłaszcza dysproporcji dochodowych zarówno między grupami zawodowymi, jak i w ujęciu regionalnym. Jednym z przyjętych zadań analizowanej polityki jest wsparcie finansowe udzielane gospodarstwom domowym między innymi przez zagwarantowanie im poczucia bezpieczeństwa, zwłaszcza w zakresie dochodów. Przedmiotem badań było oszacowanie skuteczności polityki społecznej realizowanej w Polsce na przykładzie gminy wiejskiej. W opracowaniu podjęto próbę wskazania wymiernych efektów wprowadzonego w Polsce instrumentu polityki społecznej, jakim jest program „Rodzina 500+”. Wspiera on finansowo rodziny, polepszając ich sytuację materialną. Ponadto w założeniu jego twórców ma na celu poprawę współczynnika przyrostu naturalnego w Polsce. Zauważalne są również niedoskonałości analizowanego instrumentu polityki społecznej, który negatywnie wpływa na sytuację zawodową ludności, w szczególności kobiet. Jednak w większości program „Rodzina 500+” jest oceniany pozytywnie przez jego beneficjentów. Na podstawie odpowiedzi ankietowanych nie można stwierdzić, że jego wprowadzenie przyczyni się do przyrostu urodzeń, a według respondentów koszty z tym związane mogą przyczyniać się do ograniczania współfinansowania obszarów życia równie pożądanych przez społeczeństwo (edukacja, ochrona zdrowia, infrastruktura publiczna).
Abstract	Social policy primarily aims to minimise social problems, in particular the issues concerning income disparities amongst professional groups as well as regionally. One of the adopted objectives of the analysed policy is the financial support for households, including guaranteeing a sense of security, especially in terms of income. The subject of the study was to assess the effectiveness of social policy implemented in Poland on the example of a rural municipality. The study attempts to indicate the measurable effects of a social policy instrument implemented in Poland, specifically the “Family 500+” programme. The programme supports families by improving their financial situation. In addition, according to its creators, the objective of the programme is to increase the birth rate in Poland. The imperfections of the analysed social policy instrument are also noticeable. It negatively affects the employment situation in the country, particularly for women. However, in most cases, the “Family 500+” programme is positively rated by the beneficiaries. Based on the results of the conducted study, it cannot be concluded that the “Family 500+” programme contributes to the increase in the birth rate, while the costs of its implementation may contribute to limiting the cofinancing of other areas of life, ones that are desired by the society to the same degree (education, health care, public infrastructure).
Cytowanie	Chądrzyński M., Gruziel K., Wyszomirska M. (2019) Polityka społeczna realizowana w gminie wiejskiej.Zeszyty Naukowe SGGW - Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej, nr 126: 29-39
HTML	wersja html
Pełny tekst	EIOGZ_2019_n126_s29.pdf

Autor	Sebastian Kubala
Tytuł	Czynniki wytwórcze w branży przetwórstwa rybnego w Polsce w okresie poakcesyjnym
Title	THE PRODUCTIVE FACTORS IN THE FISH PROCESSING INDUSTRY IN POLAND DURING THE POST-ACCESSION PERIOD
Słowa kluczowe	czynniki produkcji, produktywność cząstkowa, produktywność całkowita, funkcja produkcji Cobba-Douglasa, gospodarka rybna
Key words	factors of production, partial productivity, total productivity, Cobb-Douglas production function, fish economy
Abstrakt	Badanie poziomu oraz tempa zmian poziomu produktywności poszczególnych sektorów umożliwia ocenę efektywności wykorzystywanych zasobów oraz identyfikację źródeł wzrostu produkcji. Obrazuje, w jakim stopniu poziom zmian w danej branży zależy od czynników pracy oraz kapitału. Celem opracowania jest określenie efektywności wykorzystania czynników produkcji w branży przetwórstwa rybnego w Polsce w latach 2005-2016. Do ustalenia tempa zmian efektywności czynników wytwórczych wykorzystano wskaźniki oparte na produkcji, zatrudnieniu oraz wartości brutto środków trwałych. Zaprezentowane badania wykazały, iż w branży przetwórstwa rybnego występowała generalna tendencja wzrostu produktywności pracy. Jednocześnie można było zaobserwować niekorzystne zmiany produktywności kapitału. Przeprowadzone badania wskazują, iż większy wpływ na poziom produkcji ma czynnik kapitału aniżeli poziom zatrudnienia. Ponadto wartość produkcji wzrastała w tempie szybszym niż łączne nakłady czynników ją kształtujących.
Abstract	The study of the level and dynamics of changes of productivity of individual sectors allows to evaluate possible effectiveness of the resources used as well as identification of sources of production growth. It shows the extent to which changes in the level of the industry is dependent on factors of work and capital. The aim of the work was to study the efficiency of production factors in the fish processing industry in Poland in the years 2005-2016. To determine the rate of changes of the efficiency of the production factors there were indicators used that were based on production, employment and gross value of fixed assets. The study showed that in the fish processing industry there was a general growth tendency of labor productivity. There were also observed adverse changes in capital productivity. The greater impact on the level of production has a capital factor than the level of employment. In addition, the value of production increased at a rate faster than the total expenditure of factors shaping it.
Cytowanie	Kubala S. (2019) Czynniki wytwórcze w branży przetwórstwa rybnego w Polsce w okresie poakcesyjnym.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 106, z. 1: 51-61
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2019_n1_s51.pdf

Autor	olga Babytska, Olena Berbenets, Olena Pavlenko, Tamara Prykhodko, Olga Zhmaylova
Tytuł	THE ROLE OF NUTRIA MEAT PRODUCTION IN THE CONTEXT OF UKRAINE FOOD SECURITY
Title
Słowa kluczowe	food security, meat production, nutria breeding, effectiveness of production, expert evaluations
Key words
Abstrakt	The article presents the role and potential of the nutria breeding development as analternative livestock sector in the context of Ukraine's food security. A comparative analysisof qualitative characteristics of meat by species of animals was conducted. The efficiency ofnutria breeding by types of enterprises with a short-term forecast is analyzed. By expertevaluations determined the weight of the 5 main problems of the industry, which constitutethe next steps of a comprehensive research of nutria breeding.
Abstract
Cytowanie	Babytska o., Berbenets O., Pavlenko O., Prykhodko T., Zhmaylova O.
HTML	wersja html
Pełny tekst	ESARE_2019_n3_s95.pdf

Autor	Maryla Bieniek - Majka
Tytuł	COLLECTIVE ACTION THEORY OF MANCUR OLSON ON THE EXAMPLE OF INTEGRATED FRUIT AND VEGETABLE PRODUCERS
Title
Słowa kluczowe	fruit-vegetable producers' groups/organisations, group activity, free-rider
Key words
Abstrakt	The aim of this article was to answer the question – do integrated fruit and vegetable producers act in accordancewith the assumptions of “the logic of collective actions” by Olson, or want to increase the marketorganisation level, as suggested by Docian Ciolos, increasing the number of existing groups/organisations?Basing on a library query, the assumptions of the “logic of collective actions” are presented. Using the dataprovided by the European Commission, a significant negative relationship was found between the averagesize of the group/organisation and its effectiveness. In addition, there was a regress of organising the fruitand vegetable market in the European Union. Therefore, it is suggested that according to the assumptions ofMancur Olson’s theory, selective stimuli (institutional support) motivating members of groups/organisationsto produce a common good that can be, i.a., overcoming the barrier of production scale or competitivenessof the sector should be applied.
Abstract
Cytowanie	Bieniek - Majka M.
HTML	wersja html
Pełny tekst	ESARE_2019_n3_s46.pdf

Autor	Tatiana Bludova, Oleksiy Kudenko, Volodymyr Tokar, Natalia Wasilewska
Tytuł	EVALUATION OF TARGET MARKET SEGMENTS FOR ENTERPRISES
Title
Słowa kluczowe	market segmentation, psychographic factors, relevant factors, questionnaires, respondents.
Key words
Abstrakt	The purpose of the article is to substantiate the emergence of new – and the development of existing – factors and segmentation criteria for meeting consumer needs and increasing the efficiency of marketing activities for Ukrainian enterprises under modern market conditions. The object of the research is to analyze the process of development and any increases in the effectiveness of marketing segmentation. The subject of research is the theoretical, methodical and practical provisions of the formation of targeted marketing segmentation for the markets of Ukrainian enterprises. The goal of the research is to evaluate the direction and type of market segmentation that determines future target segments for enterprises and their share of existing markets. We present the characteristics of enterprises that work on market relations for the production and sale of computer devices that provide network connections. Our method was to estimate the direction and type of market segmentation in order to determine the prospective segments for such enterprises and their share of the existing market. In order to evaluate the attractiveness of target segments for Ukrainian enterprises, a survey was conducted to validate customer reactions. The analyzed variables included: the length of time a person uses his/her computer device; the reasons for possible changes and important settings when choosing a computer device; the timeframe for buying a computer device. The results of the questionnaire are separated by gender, social and geographic factors, as well as by family composition and age of respondents, taking into account the stages of their life cycle, as well as their educational level and professions – for three enterprises. Particular attention was paid to the psychographic factors of occupation and social class. The questionnaire also contained a self-assessment section on the psychological qualities of the consumer and on their psychography, which we analyzed. The hypotheses presented by individual factors and the consumer segment, separated by the results of the survey, and the analysis of the respondents' answers, are presented. Confirmation of the hypotheses and isolation of the consumer segment are given.
Abstract
Cytowanie	Bludova T., Kudenko O., Tokar V., Wasilewska N. (2019) EVALUATION OF TARGET MARKET SEGMENTS FOR ENTERPRISES.Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing [t.], nr 22(71): 223-237
HTML	wersja html
Pełny tekst	PEFIM_2019_n71_s223.pdf

Autor	Irena Augustyńska, Arkadiusz Bębenista
Tytuł	Ekonomiczne aspekty uprawy soi i łubinu słodkiego w Polsce
Title	Economic Aspects of Growing Soybean and Sweet Lupine in Poland
Słowa kluczowe	soja, łubin słodki, koszty uprawy, efektywność ekonomiczna
Key words	soybean, sweet lupine, costs of growing, economic efficiency
Abstrakt	Soja i łubin należą do roślin bobowatych, a ich nasiona są cennym źródłem białka. W związku z tym, ze względu na sukcesywnie rosnącą, w Polsce i innych krajach Unii Europejskiej, produkcję zwierzęcą propagowane jest zwiększanie powierzchni uprawy tych roślin, zwłaszcza w kontekście bezpieczeństwa żywnościowego. Jednak, by rolnicy chętnie prowadzili ich uprawę powinna być ona opłacalna. Celem badań była ocena efektywności ekonomicznej uprawy soi i łubinu słodkiego w gospodarstwach indywidualnych w Polsce. Dane dotyczące produkcji, kosztów bezpośrednich i nakładów związanych z uprawą soi i łubinu zebrano w 2015 i 2017 roku w systemie AGROKOSZTY. Dane o kosztach pośrednich pochodziły z Polskiego FADN. W opracowaniu wykorzystano głównie pionową analizę porównawczą. Wykazano, że w 2017 roku uprawa obu rozpatrywanych gatunków generowała wyższe dochody niż w 2015 roku. Jednakże uprawa łubinu słodkiego była opłacalna w 2015 i w 2017 roku, podczas gdy uprawa soi jedynie w 2017 roku.
Abstract	Soybean and lupine belong to legumes and their seeds are a valuable source of vegetable protein. Therefore, due to successively growing animal production, in Poland and other countries of the European Union, it is promoted to increase the area of cultivation of these plants, especially in the context of food security. However, if farmers should grow them, if has to be profitable. The aim of the study was to assess of economic effectiveness from cultivation of soybean and sweet lupin in individual farms in Poland. Data on production, direct costs and expenditure on growing soybean and lupine were collected in 2015 and 2017 in the AGROKOSZTY system. Data on indirect costs came from the Polish FADN. The study mainly uses vertical comparative analysis. It was shown, that in 2017 the cultivation of both cultivars generated a higher income than in 2015. However, sweet lupine cultivation was profitable in 2015 and in 2017, while soybean only in 2017.
Cytowanie	Augustyńska I., Bębenista A. (2019) Ekonomiczne aspekty uprawy soi i łubinu słodkiego w Polsce.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 19(34), z. 2: 256-268
HTML	wersja html
Pełny tekst	PRS_2019_T19(34)_n2_s256.pdf

Autor	Urszula Bronisz, Andrzej Jakubowski
Tytuł	Rural Demographic Problem Areas in Poland
Title	Rural Demographic Problem Areas in Poland
Słowa kluczowe	rural areas, demographic problems, Poland
Key words	rural areas, demographic problems, Poland
Abstrakt	Demographic problem areas are perceived as one of the most important types of problem areas and require special research interest. Problem areas conditioned by population factor most often refer to rural areas. Presented article aims to identify and delimit rural demographic problem areas in Poland. The study covered rural areas distinguished on the basis of the classification of the European Commission DEGURBA The analysis enabled to identify depopulation areas, areas with disrupted population reproduction (ie areas of permanent natural decline), areas of permanent outflow of population, areas with impaired population structure by age and areas with disrupted population structure by sex in the group of people of marriage age (20-34 years). To indicate clusters of communes characterised by the presence of the unfavourable demographic phenomena and processes (rural demographic problem areas) the measure of local spatial autocorrelation (Anselin Local Moran's I) was applied. The application value resulting from the research may be the improvement of the effectiveness of public intervention carried out as part of the development policy.
Abstract	Demographic problem areas are perceived as one of the most important types of problem areas and require special research interest. Problem areas conditioned by population factor most often refer to rural areas. Presented article aims to identify and delimit rural demographic problem areas in Poland. The study covered rural areas distinguished on the basis of the classification of the European Commission DEGURBA The analysis enabled to identify depopulation areas, areas with disrupted population reproduction (ie areas of permanent natural decline), areas of permanent outflow of population, areas with impaired population structure by age and areas with disrupted population structure by sex in the group of people of marriage age (20-34 years). To indicate clusters of communes characterised by the presence of the unfavourable demographic phenomena and processes (rural demographic problem areas) the measure of local spatial autocorrelation (Anselin Local Moran's I) was applied. The application value resulting from the research may be the improvement of the effectiveness of public intervention carried out as part of the development policy.
Cytowanie	Bronisz U., Jakubowski A. (2019) Rural Demographic Problem Areas in Poland.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 19(34), z. 2: 41-53
HTML	wersja html
Pełny tekst	PRS_2019_T19(34)_n2_s41.pdf

Autor	Barbara Wieliczko
Tytuł	Federalizm fiskalny i środowiskowy a polityka rolna
Title	Fiscal and Environmental Federalism vs. Agricultural Policy
Słowa kluczowe	polityka rolna, federalizm fiskalny, federalizm środowiskowy, skuteczność polityki, efektywność polityki
Key words	agricultural policy, fiscal federalism, environmental federalism, policy effectiveness, policy efficiency
Abstrakt	Stworzenie przez państwo skutecznej i efektywnej polityki rolnej jest niezmiernie trudnym zadaniem. Wydaje się, że zaprojektowanie właściwego zestawu instrumentów staje się tym trudniejsze im większego obszaru dotyczy. Celem artykułu jest próba odpowiedzi na pytanie, jak wielką rolę w tworzeniu i realizacji polityki rolnej w UE powinna odgrywać Komisja Europejska, a jak dużą rządy poszczególnych państw członkowskich. Odpowiedź na to pytanie bazuje na osiągnięciach teorii federalizmu fiskalnego i federalizmu środowiskowego. Artykuł opiera się na przeglądzie literatury oraz analizie optymalnego z punktu widzenia celów polityki rolnej zakresu kompetencji administracji publicznej w tworzeniu i wdrażaniu polityki rolnej przy uwzględnieniu aktualnych wyzwań stojących przed rolnictwem. Uzyskane wyniki pozwalają określić, jak zoptymalizować podział zadań związanych z polityką rolną między szczeblami administracji, co umożliwia wdrażanie skuteczniejszej i efektywniejszej polityki rolnej.
Abstract	The creation of an effective and efficient agricultural policy by the state is an extremely difficult task. It seems that designing proper agricultural policy becomes more difficult the larger the area. The aim of the article is to try to answer the question of what role in the creation and implementation of agricultural policy in the EU should be played by the European Commission, and by individual Member States. The answer to this question is based on the theories of fiscal and environmental federalism. The article is based on a review of literature and analysis of the optimal scope of public administration's competences in the creation and implementation of agricultural policy. The obtained results allow to determine how to optimize the division of tasks related to the agricultural policy between the levels of administration, which enables the implementation of a more effective and more efficient agricultural policy.
Cytowanie	Wieliczko B. (2019) Federalizm fiskalny i środowiskowy a polityka rolna.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 19(34), z. 1: 144-152
HTML	wersja html
Pełny tekst	PRS_2019_T19(34)_n1_s144.pdf

Autor	Waldemar Gostomczyk
Tytuł	System aukcyjny jako nowy sposób wspierania OZE
Title	The Auction System as a New Way to Promote Renewable Energy
Słowa kluczowe	odnawialne źródła energii, system aukcyjny, rynek OZE
Key words	renewable energy sources, auction system, renewable energy market
Abstrakt	W artykule dokonano analizy zarówno obowiązujących, jak i projektowanych aktów prawnych w zakresie promowania i wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych. Model gospodarki energetycznej oparty na źródłach odnawialnych różnie jest realizowany w poszczególnych państwach. Przy coraz większym udziale OZE oraz poziomu celów na kolejne lata istotne jest aby osiągnięte zostały one przy jak najniższym koszcie wsparcia ze środków publicznych. Z tego względu wiele państw zdecydowało się na stopniowe przechodzenie na system aukcyjny, dający kontrolę kosztów, struktury i przyrostu mocy nowych instalacji OZE. Problemem badawczym jest ocena skuteczności systemu aukcyjnego na tle dotychczas stosowanych instrumentów, zarówno pod względem przyrostu nowych mocy wytwórczych, jak i kosztów osiągania zamierzonych celów. Zagadnienia te, ze względu na krótki okres funkcjonowania nowego systemu nie zostały jeszcze właściwie rozpoznane. W opracowaniu wykorzystano dane pochodzące z lat 2010-2018. Zakres przestrzenny obejmował głównie Polskę, ale również posłużono się przykładami pochodzącymi z innych państw na świecie. W badaniach i analizach posłużono się metodą porównawczą oraz zestawieniem poszczególnych technologii wytwarzania energii odnawialnej według analizowanych wartości. Przyjęto hipotezę, że system aukcyjny oparty na zasadach konkurencyjnych, skuteczniej i przy niższym wsparciu środków publicznych pozwoli osiągać cele związane z promocją odnawialnych źródeł energii.Celem artykułu jest przedstawienie dotychczasowego i nowego systemu wsparcia OZE, cen uzyskiwanych w aukcjach oraz pierwszych doświadczeń z jego wprowadzenia. Materiałem badawczym były materiały statystyczne Eurostatu i GUS-u, dokumenty Komisji Europejskiej, Ministerstwa Energii, Urzędu Regulacji Energetyki, raporty dotyczące systemów wsparcia z krajów europejskich i Polski. Metody badawcze wykorzystane w pracy to analizy dokumentów, aktów normatywnych, kolejnych nowelizacji ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz wydanych na ich podstawie rozporządzeń. Dokonano również oceny i rozpoznanie poziomu wsparcia w systemie aukcyjnym w państwach, które już od wielu lat stosują ten instrument. Analizy te pozwoliły ocenić dotychczasowe efekty przeprowadzonych aukcji, ich zalety i wady, sformułować wnioski w zakresie zmian organizacyjnych zapewniających sprawne funkcjonowanie systemu aukcyjnego.
Abstract	The article analyzes both existing and proposed legal acts in the field of promoting and generating energy from renewable sources. The model of energy management based on renewable sources is implemented differently in individual countries. With the increasing share of renewable energy and the level of objectives for the coming years, it is essential that they are achieved with the lowest possible cost of support from public funds. For this reason, many countries have decided to gradually move to the auction system, giving control over the costs, structure and capacity increase of new RES installations. The research problem is the evaluation of the effectiveness of the auction system against the background of the instruments used so far, both in terms of the increase in new generation capacities and the costs of achieving the intended objectives. These issues, due to the short period of functioning of the new system, have not been properly identified yet. The study uses data from the years 2010-2018. The spatial range was mainly in Poland, but examples from other countries around the world were also used. The research and analysis used a comparative method and a list of individual renewable energy production technologies according to the analyzed values. It has been hypothesized that an auction system based on competitive principles, more effectively and with lower support of public funds will allow for achieving goals related to the promotion of renewable energy sources.The aim of the article is to present the current and new RES support system, prices obtained in auctions and the first experience in its implementation. The research material were Eurostat and GUS statistical materials, documents from the European Commission, the Ministry of Energy, the Energy Regulatory Office, reports on support systems from European countries and Poland. Research methods used in the work include analysis of documents, normative acts, subsequent amendments to the Act on renewable energy sources and regulations issued on their basis. The assessment and recognition of the level of support in the auction system in countries that have been using this instrument for many years was also made. These analyses allowed the assessment of the effects of the auctions carried out, their advantages and disadvantages, and helped formulate conclusions in the field of organizational changes ensuring efficient functioning of the auction system.
Cytowanie	Gostomczyk W. (2018) System aukcyjny jako nowy sposób wspierania OZE.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 18(33), z. 3: 113-133
HTML	wersja html
Pełny tekst	PRS_2018_T18(33)_n3_s113.pdf

Autor	Irena Łącka
Tytuł	Działalność innowacyjna i inwestycje w maszyny i urządzenia w przemyśle spożywczym w Polsce a wyzwania współczesnej gospodarki
Title	INNOVATIVE ACTIVITY AND INVESTMENTS IN MACHINES AND DEVICES IN POLISH FOOD INDUSTRY challeng of the modern economy
Słowa kluczowe	przemysł spożywczy, wyzwania, działalność innowacyjna, inwestycje, innowacje
Key words	food industry, challenges, innovation activity, investments, innovations
Abstrakt	Przemysł spożywczy w Polsce staje wobec wyzwań wynikających z obecnych i przyszłych przemian w gospodarce światowej, m.in. potrzeby optymalizacji procesów wytwórczych, zwiększenia efektywności wykorzystania zasobów, rozwiązania problemów kadrowych, wdrażania innowacji i postępu technicznego. Celem artykułu jest przedstawienie działalności innowacyjnej przedsiębiorstw tego sektora w latach 2010-2016 ze wskazaniem tendencji w tym zakresie. Ocena inwestycji w maszyny i urządzenia miała na celu ocenę stanu i perspektyw wdrażania postępu technicznego. Badania wykazały, że większość podmiotów przemysłu spożywczego jest jeszcze słabo przygotowana do wyzwań nowej gospodarki. Wskazują na to niskie nakłady na działalność innowacyjną przedsiębiorstw, struktura tych nakładów, a także wyniki działalności w badanym okresie. Z badań wynika, że producenci artykułów spożywczych i napojów zwiększyli inwestycje w maszyny i urządzenia w celu poprawy efektywności wykorzystania zasobów i modernizacji parku maszynowego.
Abstract	Polish food industry challenges result from current and future changes in world’s economy i.e. the need of the optimization of manufacturing process, the increase of effectiveness of the use of resources, solving the personnel problems together and implementing innovations and technical progress. The aim of the article was to present the innovative activity of companies of this sector in years 2010-2016 with indicating tendencies in this scope. The analysis of investments in machines and devices aimed at evaluation of condition and prospects of technical progress of entities in food industry. The research has shown that the majority of this sector is weakly prepared to facing the challenges of new economy. This is indicated by low expenditures into the innovative activity of entities, the structure of those expenditures as well as results of activities during examined period. The analysis of the statistical data have shown that during this tested time the producers of food products and beverages have increased their investment in machines and devices in order to increase their effectiveness of the use of resources and modernize their machinery. During the research following methods were used: study of national and foreign literature, comparative analysis and elements of descriptive statistics. To analyze the innovative activity and investments of entities in machines and devices the data of public statistics was used.
Cytowanie	Łącka I. (2018) Działalność innowacyjna i inwestycje w maszyny i urządzenia w przemyśle spożywczym w Polsce a wyzwania współczesnej gospodarki.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 105, z. 2: 93-109
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2018_n2_s93.pdf

Autor	Adam Kagan, Wojciech Ziętara
Tytuł	Ekonomiczna efektywność gospodarowania w zależności od formy własności użytkowanej ziemi
Title	Economic efficiency of farming depending on the land ownership type
Słowa kluczowe	formy własności ziemi, systemy użytkowania ziemi, gospodarstwa rolnicze, dzierżawa ziemi, efektywność ekonomiczna gospodarowania
Key words	land ownership types, land use systems, farms, land lease, economic effectiveness
Abstrakt	W artykule przedstawiono ekonomiczną efektywność gospodarowania dzierżawców w porównaniu do gospodarstw użytkujących własną ziemię. Badania przeprowadzono na wybranych grupach spółek z o.o. użytkujących grunty dzierżawione (grupa 1.), własne, ale ze znaczącym udziałem kapitału obcego (grupa 2.) i własne z przewagą kapitału własnego (grupa 3.), biorących udział w „Rankingu 300” prowadzonym przez IERiGŻ-PIB w latach 2009-2014. W badaniu przyjęto, że dzierżawa ziemi umożliwia prowadzenie działalności gospodarczej przynoszącej wyższe bieżące efekty ekonomiczne z użytkowanych gruntów niż w sytuacji posiadania ich na własność. Przeprowadzone badania potwierdziły przyjętą hipotezę. Gospodarstwa prowadzone przez dzierżawców uzyskały wyższe wartości wskaźników zyskowności ziemi, pracy, aktywów i kapitału własnego niż gospodarstwa użytkujące własną ziemię. W odniesieniu do produktywności ziemi, pracy i kapitału lepsze efekty uzyskały gospodarstwa grupy 3.
Abstract	The article presents the economic effectiveness of farming by land lessees when compared to farms using their own land. The study was carried out on the selected groups of limited liability companies using leased land (Group 1.), own land but with a significant share of foreign capital (Group 2.) and own land with a predominance of own capital (Group 3.). All farms participaded in the „Ranking 300” carried out by the IAFE-NRI in the years 2009-2014. The study adopted the following research hypothesis: „Land lease makes it possible to pursue the economic activity giving the higher current economic effects from land being used than in a situation where this land is owned”. The studies confirmed this hypothesis. Farms run by land lessees obtained the higher values for land, labour, assets and own capital profitability indices than those using own land. With regard to the land, labour and capital productivity, the better effects were obtained by farms from Group 3.
Cytowanie	Kagan A., Ziętara W. (2018) Ekonomiczna efektywność gospodarowania w zależności od formy własności użytkowanej ziemi.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 105, z. 2: 25-37
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2018_n2_s25.pdf

Autor	Dariusz Żmija
Tytuł	Efektywność wykorzystania środków pomocowych WPR współfinansujących projekty inwestycyjne na przykładzie małych gospodarstw rolnych województwa małopolskiego
Title	Effectiveness of CAP Support Funds Used for Co-financing Investment Projects on the Example of Small Farms From the Małopolska Province
Słowa kluczowe	małe gospodarstwo rolne, efektywność, wspólna polityka rolna
Key words	small farm, efficiency, common agricultural policy
Abstrakt	Celem artykułu jest ocena efektywności wykorzystania środków pomocowych WPR współfinansujących projekty inwestycyjne, które realizowane były w latach 2004-2015 przez małe gospodarstwa rolne z województwa małopolskiego. Badania wykazały, że gospodarstwa najczęściej wykorzystywały środki pomocowe na realizację inwestycji polegających na uzupełnianiu i unowocześniana swojego parku maszynowego oraz budowie lub modernizacji obiektów gospodarskich, co doprowadziło do powiększenia zasobów rzeczowych tych gospodarstw, a także unowocześnienia prowadzonej w nich produkcji. Badania wykazały stosunkowo niską efektywność wykorzystania środków pomocowych WPR współfinansujących projekty inwestycyjne. Ponadto stwierdzono istnienie istotnej statystycznie, dodatniej zależności między wielkością gospodarstwa, a efektywnością wykorzystania środków.
Abstract	The aim of the paper is to assess the effectiveness of CAP support funds used for co-financing investment projects, which were implemented in the years 2004-2015 by small farms from the Małopolska province in Poland. Studies have shown that the CAP funds supported most often investments for completing and modernizing machinery assets, and construction or modernization of farm buildings. It led to an increase of material resources of these farms, as well as modernization of their production. The research has shown that the effectiveness of using CAP support funds is relatively low. In addition, there is a statistically significant positive correlation between the size of the farm and the efficiency of the use of funds.
Cytowanie	Żmija D. (2018) Efektywność wykorzystania środków pomocowych WPR współfinansujących projekty inwestycyjne na przykładzie małych gospodarstw rolnych województwa małopolskiego.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 18(33), z. 2: 334-341
HTML	wersja html
Pełny tekst	PRS_2018_T18(33)_n2_s334.pdf