281. |
Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, 2007 |
|
Sass R. Wielkość stada a dochód z zarządzania w gospodarstwach wyspecjalizowanych w chowie bydła mlecznego
Autor | Roman Sass |
Tytuł | Wielkość stada a dochód z zarządzania w gospodarstwach wyspecjalizowanych w chowie bydła mlecznego |
Title | Herd size and the income from management in farms specialized in dairy production |
Słowa kluczowe | skala produkcji, dochód z rodzinnego gospodarstwa rolniczego, alternatywne koszty czynników produkcji . pracy, ziemi, kapitału, dochód z zarządzania |
Key words | scale of production, income on a family farm, alternative costs of production factors . work, land, capital, income on management |
Abstrakt | Głównym celem przeprowadzonych badań jest ocena sytuacji ekonomicznej w gospodarstwach nastawionych na produkcję mleka w zależności od skali produkcji, mierzonej liczbą krów w gospodarstwie. Podstawowym źródłem danych do przeprowadzenia analizy były informacje gromadzone w ramach Polskiego FADN. Spośród ogólnej liczby gospodarstw prowadzących rachunkowość rolną w 2005 roku, wykorzystano dane z 885 gospodarstw nastawionych na chów bydła mlecznego (TF 41) z terenu całej Polski. Sytuacja ekonomiczna gospodarstw nastawionych na produkcję mleka uwarunkowana jest skalą produkcji. Im większa skala produkcji tym gospodarstwa osiągają wyższe dochody oraz wyższą produktywność i dochodowość ziemi oraz wyższą opłatę pracy. Szczególnie korzystne wyniki osiągają gospodarstwa utrzymujące powyżej 50 krów. |
Abstract | The main aim of the conducted studies was the assessment of the economic situation of farms oriented at milk production depending on the scale of production measured with the number of cows on a farm. Information collected within the Polish FADN constituted the basic source of data necessary for conducting such analysis. Out of the general number of farms running farm accountancy in 2005, data from 885 farms oriented at dairy cattle breeding (TF 41) from the whole area of Poland were used. The results show that the economic situation of farms oriented at milk production is conditioned by the scale of production. The higher the scale of production, the higher incomes and higher productivity and land profitability as well as higher remuneration for work is achieved. Farms keeping more than 50 cows achieve especially advantageous results. |
Cytowanie | Sass R. (2007) Wielkość stada a dochód z zarządzania w gospodarstwach wyspecjalizowanych w chowie bydła mlecznego .Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, t. 93, z. 2: 71-79 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | RNR_2007_n2_s71.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
282. |
Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, 2007 |
|
Sobczyński T. Wybrane elementy poziomu zrównoważenia produkcji w gospodarstwach mlecznych krajów UE
Autor | Tadeusz Sobczyński |
Tytuł | Wybrane elementy poziomu zrównoważenia produkcji w gospodarstwach mlecznych krajów UE |
Title | The elements of agricultural production sustainability level in diary farms in eu countries |
Słowa kluczowe | produkcja zrównoważona, koszty nawożenia i ochrony roślin, obsada zwierząt, gospodarstwa mleczne, FADN |
Key words | balanced production, cost of fertilization and pesticides, livestock density, dairy farms, FADN |
Abstrakt | W pracy wykorzystano informacje gromadzone w ramach europejskiego systemu rachunkowości rolnej FADN. Porównano zmiany poziomu zrównoważenia produkcji w latach 1989-2004. Badano gospodarstwa mleczne w krajach UE. W analizowanym okresie prawie dwukrotnie wzrosła .średnia wielkość ekonomiczna gospodarstw i produkcja mleka z gospodarstwa. Towarzyszył temu wzrostu przeciętnej wielkości stada krów o około 50% i wydajności mlecznej o 27%. Przy niewielkim przyroście nakładów pracy nastąpił wzrost produkcyjności pracy mierzonej produkcją mleka na jednostkę pracy o ponad 80%. Przedstawione zmiany dokonały się przy jednoczesnym zmniejszeniu obsady zwierząt o około 9% oraz kosztów nawożenia na ha użytków rolnych o 30%. Koszty ochrony roślin utrzymywały się na niskim poziomie i w badanym okresie wzrosły z 23 do 25 EUR na ha użytków rolnych. |
Abstract | In the paper the level of sustainability of production measured with livestock density in livestock units (LU) and cost of fertilization and pesticides per hectare of utilized agricultural area (UAA) was analyzed. The analysis were conducted based on FADN data. Diary farms (TF41) from courtiers of the so called .old. European Union (EU-15) were analyzed. During last 15 years the average size of diary farm and milk production per farm has doubled. The average herd size increased by 50% while the growth of milk output was c.a. 27%. This was accompanied by an increase of work productivity measured by milk output per annual work unit by 80%. The above described changes were made with simultaneous decrease of livestock density by c.a. 9% and fertilization per hectare of UAA by 30%. The cost of pesticides during 1998-2003 changed from 23 to 25 EUR per ha hectare of UAA. In all of EU12 countries the average cattle herd size increased. This proves the strong impact of industrial farming mechanisms. In the same time the symptoms of sustainability of agricultural production were observed. In nine of EU12 countries livestock density decreased accordingly it has increased only in three countries . Portugal, Italy, Ireland. |
Cytowanie | Sobczyński T. (2007) Wybrane elementy poziomu zrównoważenia produkcji w gospodarstwach mlecznych krajów UE .Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, t. 93, z. 2: 88-97 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | RNR_2007_n2_s88.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
283. |
Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, 2007 |
|
Dalton G., Guba W., Majewski E., Wąs A. Oszacowanie ryzyka dochodów rolniczych w gospodarstwach mlecznych w Polsce na tle gospodarstw innych kierunków produkcji w warunkach różnych scenariuszy polityki rolnej
Autor | Graham Dalton, Waldemar Guba, Edward Majewski, Adam Wąs |
Tytuł | Oszacowanie ryzyka dochodów rolniczych w gospodarstwach mlecznych w Polsce na tle gospodarstw innych kierunków produkcji w warunkach różnych scenariuszy polityki rolnej |
Title | Assessment of farm income risk in dairy farms in poland in comparison to farms of other production types under different agricultural policy scenarios |
Słowa kluczowe | ryzyko działalności rolniczej, wahania dochodów, reforma WPR, model symulacyjny gospodarstwa |
Key words | farm risk, income volatility, CAP reform, farm simulation model |
Abstrakt | W opracowaniu oszacowano ryzyko niskich dochodów w wybranych typach gospodarstw rolniczych dla różnych scenariuszy polityki rolnej w perspektywie lat 2013-2018. Analizę przeprowadzono za pomocą symulacji metodą Monte Carlo z wykorzystaniem modelu symulacyjnego gospodarstwa. Wyniki symulacji wykazały, że w Polsce ryzyko niskich dochodów rolniczych w latach 2013-2018 nie będzie wyższe niż w 2004 roku, pomimo przewidywanej liberalizacji handlu na rynkach rolnych i polityki rolnej UE. Gospodarstwa mleczne, szczególnie z większą skalą produkcji, cechuje wyższa stabilność dochodów w porównaniu do gospodarstw z innych typów produkcyjnych. |
Abstract | In the paper, the risk of low Farm Incomes in the selected farm types for different Agricultural Policy scenarios for the years 2013 and 2018 was assessed. The analysis was performed with the use of Monte Carlo simulation method. The simulation’s results show that in Polish farms the risk of low incomes will not be higher than in the base year of 2004, even though gradual liberalization of trade on agricultural markets and liberalization of the common agricultural policy of the EU is assumed. Dairy farms, especially those with a higher scale of production have a greater stability of farm incomes when compared to other farm types. |
Cytowanie | Dalton G., Guba W., Majewski E., Wąs A. (2007) Oszacowanie ryzyka dochodów rolniczych w gospodarstwach mlecznych w Polsce na tle gospodarstw innych kierunków produkcji w warunkach różnych scenariuszy polityki rolnej .Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, t. 93, z. 2: 98-106 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | RNR_2007_n2_s98.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
284. |
Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, 2007 |
|
Gędek S. Porównanie metod uwzględniania ryzyka w bilansach paszowych modelu programowania liniowego optymalizującego plany produkcji gospodarstwa rolnego
Autor | Stanisław Gędek |
Tytuł | Porównanie metod uwzględniania ryzyka w bilansach paszowych modelu programowania liniowego optymalizującego plany produkcji gospodarstwa rolnego |
Title | Comparison of a risk considering methods in the feed constraints of a farm optimisation linear programming model |
Słowa kluczowe | optymalizacja planów produkcji gospodarstwa rolnego, programowanie liniowe, ryzyko |
Key words | farm production optimisation, linear programming, risk |
Abstrakt | s: Problem uwzględniania ryzyka w ograniczeniach paszowych modelu programowania liniowego stosowanego do optymalizacji planów produkcji w rolnictwie rozwiązywany jest przy pomocy kilku metod opartych na różnych podstawach teoretycznych. W opracowaniu dokonano porównania skutków zastosowania metody Charnesa-Coopera i metody powielania ograniczeń. |
Abstract | The aim of the paper was to test two methods of considering risk in the input-output coefficients of a linear programming model used to optimise farm production plans. There were analysed the Charnes- Cooper method and the constrains multiplication method. The analysis based on the 88 farm models. The models used for the comparison differ by the size of resources (the proportions of arable land and meadows, labour) and the level of the input-output coefficient variance-covariance matrix. Both methods gives quite similar results in the most cases. The test provided that the constrains multiplication method is slightly less restrictive to the objective function and the value of the risk affected variables. |
Cytowanie | Gędek S. (2007) Porównanie metod uwzględniania ryzyka w bilansach paszowych modelu programowania liniowego optymalizującego plany produkcji gospodarstwa rolnego .Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, t. 94, z. 1: 7-22 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | RNR_2007_n1_s7.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
285. |
Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, 2007 |
|
Prochorowicz J., Rusielik R. Porównanie efektywności skali produkcji mleka w wybranych gospodarstwach Europy w 2005 roku
Autor | Jacek Prochorowicz, Robert Rusielik |
Tytuł | Porównanie efektywności skali produkcji mleka w wybranych gospodarstwach Europy w 2005 roku |
Title | Comparison of scale efficiency of milk production in the selected European farms in 2005 |
Słowa kluczowe | DEA, efektywność skali, produkcja mleka |
Key words | DEA, scale efficiency, milk production |
Abstrakt | W artykule przestawiono analizę efektywności skali produkcji mleka w gospodarstwach zrzeszonych w sieci EDF. Badaniami, przy wykorzystaniu metody DEA wskazującej relatywną efektywność analizowanych obiektów, objęto 262 gospodarstwa z 16 krajów Europy. Przeprowadzone badania wykazują różnice w efektywności skali produkcji mleka wśród analizowanych gospodarstw. Z badań wynika, że na 188 gospodarstw o nieefektywnej skali produkcji 79 miało malejący charakter skali, tzn. za dużą skalę produkcji, natomiast 109 miało rosnący charakter skali, co oznacza za małą skalę produkcji. Wskazana nieefektywność informuje o tym, że istnieje lepsza struktura nakładów i efektów niż aktualnie posiadana przez gospodarstwo. |
Abstract | The paper aims to compare the scale efficiency of milk production on the basis of data from selected farms associated in European Dairy Farmers network (EDF). The date for analysis were collected from 262 farms in 2005. The scale efficiency of milk production was computed by applying Data Envelopment Analysis (DEA). The results of the study showed that 188 farms were inefficient, 79 farms had to high scale of production and 109 farms had too low scale of production. The later farms should therefore change the structure of inputs and outputs to get the optimal scale of production. |
Cytowanie | Prochorowicz J., Rusielik R. (2007) Porównanie efektywności skali produkcji mleka w wybranych gospodarstwach Europy w 2005 roku .Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, t. 94, z. 1: 29-34 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | RNR_2007_n1_s29.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
286. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2007 |
|
Chmielewska B. Płatności bezpośrednie jako forma wsparcia dochodów gospodarstw rolniczych w Polsce po integracji z Unią Europejską
Autor | Barbara Chmielewska |
Tytuł | Płatności bezpośrednie jako forma wsparcia dochodów gospodarstw rolniczych w Polsce po integracji z Unią Europejską |
Title | Directs payments as a form of support for agricultural housholds income in Poland after integration with the EU |
Słowa kluczowe | dochody gospodarstw domowych, dopłaty bezpośrednie |
Key words | households income, direct payments |
Abstrakt | Jedną z podstawowych form wsparcia dochodów rolniczych w Polsce po integracji z UE są dopłaty bezpośrednie. Korzysta z niej około 72-76% uprawnionych gospodarstw (powyżej 1 ha). Liczba złożonych wniosków o dopłaty w stosunku do liczby zarejestrowanych producentów wynosi 80-85%. Jeszcze znaczna liczba gospodarstw rolnych powyżej 1 ha pozostaje poza tą formą finansowego wsparcia. Przeciętne gospodarstwo rolne otrzymało w 2004 i 2005 roku po około 4 600 zł dopłat (razem JPO i UPO), a w przeliczeniu na 1 ha użytków rolnych 400-500 zł, natomiast w przeliczeniu na 1 osobę w 5-cio hektarowym gospodarstwie rolniczym od 20 do 45,5 zł miesięcznie. Nie są więc to kwoty stanowiące znaczący dodatek do budżetu rodzinnego. Nie wszyscy rolnicy w jednakowym stopniu skorzystali z dopłat. Było to skorelowane głównie z obszarem gospodarstwa oraz rodzajem i strukturą upraw. Faktycznie najmniej zyskiwały te gospodarstwa, których w Polsce jest najwięcej, a więc małe, 1-5-hektarowe. Podobna jest sytuacja w UE, gdzie 50% gospodarstw dostaje zaledwie 3,0% dotacji, zaś 2,2% rolników otrzymuje 30% całej ich puli |
Abstract | Direct payments are one of the basic forms of support for agricultural income, which is used by 72-76% authorized farm households. Relation of number of applications to number of registered producers amounts to 80-85%. There is still a large number of farm households possessing above 1 ha of agricultural land which do not take advantage of this kind of subsidy. Average farm household received in 2004 and 2005 an average payment of 4600 PLN (including SAP and SSP), which gives 400-500 PLN per hectare of farmland and 20-45.5 PLN monthly per capita in a farm household with 5 hectares. So, that is not a big cash bonus. Not all of farmers benefited in the same way. The revenue was mainly linked with farm area and thee kind and structure of crop production. In fact the most numerous households in Poland, which means the smallest ones with 1-5 hectasres of farmland, gained the least. Similar situation is also in the UE, where 50% of households receive 3.0% of payments and on the other side 2.2% of farmers receive 30% of all payments |
Cytowanie | Chmielewska B. (2007) Płatności bezpośrednie jako forma wsparcia dochodów gospodarstw rolniczych w Polsce po integracji z Unią Europejską.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 2(17), z. 2: 28-34 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | PRS_2007_T2(17)_n2_s28.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
287. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2007 |
|
Jaczewska-Kalicka A. Kierunki zmian produkcji zbóż w Polsce po integracji z Unią Europejską
Autor | Anna Jaczewska-Kalicka |
Tytuł | Kierunki zmian produkcji zbóż w Polsce po integracji z Unią Europejską |
Title | Trends in changes in cereal production in Poland after integration with the European Union |
Słowa kluczowe | zboża, powierzchnia uprawy, zbiory, plony, wymogi unijne |
Key words | cereals, sown area, crops, yields, EU standards |
Abstrakt | W strukturze produkcji roślinnej krajów Unii Europejskiej (UE-25) dominują zboża. Zajmują one ponad 51 mln ha, co stanowi około 50% gruntów ornych. Polska zajmuje 2 miejsce w krajach UE pod względem powierzchni uprawy zbóż (ponad 8 mln ha) i 3 miejsce pod względem wielkości zbiorów (około 27 mln ton). Natomiast plony z jednego ha są bardzo niskie. W 2005 r wyniosły średnio 32,3 dt/ha, co stanowi 63% średniej unijnej wielkości plonu ziarna. Przyczyną tak niskich plonów są m.in.: gorsze warunki przyrodniczo-siedliskowe, niższe zaawansowanie technologiczne oraz duże rozdrobnienie gospodarstw. Presji konkurencyjnej będą mogły sprostać tylko gospodarstwa duże obszarowo, silne ekonomiczne, elastycznie zarządzane i prowadzone przez fachowców dysponujących dużą wiedzą. Jednym z ważniejszych problemów będzie spełnienie wszelkich unijnych wymogów, szczególnie odnoszących się do jakości produkcji. Integracja z UE stwarza możliwość osiągnięcia tego celu poprzez wykorzystanie przez polskie rolnictwo dostępnych środków finansowych. |
Abstract | The cereals are prevailing as a crop in the European Union member countries (EU-25). They cover more than 51 milion hectares, that is about 50% of arable land. Poland has the second place in the EU as far as the acreage of cereal production is concerned and third by the harvested grain crop (about 27 million tons). On the other hand, the yield from 1 hectare is rather low. In 2005 the grain yield was on average 32.3 dt/ha, that is 63% of the average yield in the EU member countries. The causes of such a low yield are mostly the poor natural and ecological conditions, the low technological level and the extremely small area of individual farms. Only the farms of large acreage, economically efficient, well managed and directed by good specialists disposing of a broad knowledge will be able to meet the competition pressure. One of the most important tasks will be the compliance with all EU standards, especially with respect to the quality of the final product. Integration with EU creates a chance to attain this goal if Polish agriculture is able to take advantage of the EU financial help |
Cytowanie | Jaczewska-Kalicka A. (2007) Kierunki zmian produkcji zbóż w Polsce po integracji z Unią Europejską.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 2(17), z. 2: 57-62 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | PRS_2007_T2(17)_n2_s57.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
288. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2007 |
|
Kusz D. Działalność inwestycyjna gospodarstw rolniczych korzystających z funduszy strukturalnych Unii Europejskiej
Autor | Dariusz Kusz |
Tytuł | Działalność inwestycyjna gospodarstw rolniczych korzystających z funduszy strukturalnych Unii Europejskiej |
Title | Investment activities of farms profiting from structural funds of European Union |
Słowa kluczowe | inwestycje rzeczowe, źródła finansowania inwestycji |
Key words | tangible investments, sources of financing investments |
Abstrakt | Celem pracy było zaprezentowanie działalności inwestycyjnej oraz źródeł jej finansowania w gospodarstwach rolniczych korzystających z funduszy strukturalnych Unii Europejskiej. Stwierdzono, że wśród zrealizowanych inwestycji najwięcej miało charakter modernizacyjny i rozwojowy. Może to wskazywać, że głównym celem inwestowania była chęć zwiększenia dochodu rolniczego oraz wzrost zdolności produkcyjnych i umacnianie pozycji rynkowej gospodarstwa rolniczego. Głównym źródłem finansowania działalności inwestycyjnej badanych gospodarstw rolniczych były środki pozyskane w ramach funduszy strukturalnych Unii Europejskiej oraz kapitał własny. Taka struktura finansowania inwestycji może wynikać z faktu, że jest to źródło finansowania o najniższych kosztach |
Abstract | The aim of his work was to present profits from investment activities and sources of their financing in farms supported from the structural EU funds. It has been stated that most of investments served faarm modernization and development. This can indicate that their main goal was an increase of production capacity and strengthening of the farm’s position in the market. The main sources of financing investment activities in the examined farms were means acquired from structural EU funds and farmer’s own capital. Such structure of investments financing may originate from the fact that they are the cheapest sources of financing |
Cytowanie | Kusz D. (2007) Działalność inwestycyjna gospodarstw rolniczych korzystających z funduszy strukturalnych Unii Europejskiej.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 2(17), z. 2: 89-97 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | PRS_2007_T2(17)_n2_s89.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
289. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2007 |
|
Ryś-Jurek R. Porównanie sytuacji ekonomicznej polskich indywidualnych gospodarstw rolnych z gospodarstwami innych krajów UE w latach 2000-2005
Autor | Roma Ryś-Jurek |
Tytuł | Porównanie sytuacji ekonomicznej polskich indywidualnych gospodarstw rolnych z gospodarstwami innych krajów UE w latach 2000-2005 |
Title | Comparison of the economic situation of Polish individual farms with farms in other EU countries in years 2000-2005 |
Słowa kluczowe | dochody rolnicze, dotacje, indywidualne gospodarstwo rolne, sytuacja ekonomiczna |
Key words | economic situation, individual farm, subventions, agricultural revenues |
Abstrakt | W artykule podjęto próbę przedstawienia wybranych aspektów sytuacji ekonomicznej sektora indywidualnych gospodarstw rolnych w Polsce na tle Unii Europejskiej w latach 2000-2005, ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji agrarnej, produkcyjnej i dochodowej w sektorze. Porównania Polski z krajami UE wykazują, że Polska jest krajem o znacznym potencjale rolnictwa. Do najtrudniejszych problemów w sektorze można zaliczyć: niekorzystną strukturę agrarną, przerost zatrudnienia, niski stopień specjalizacji gospodarstw, niski udział gospodarstw towarowych, niekorzystną strukturę źródeł dochodów rolniczych w indywidualnych gospodarstwach rolnych, niedostatek nowoczesnego kapitału. Porównanie średnich wyników gospodarstwa rolnego polskiego i unijnego w 2004 roku w ramach rachunkowości unijnej pokazuje, że większość wybranych kategorii ekonomicznych była około 3-krotnie niższa w polskim przeciętnym gospodarstwie niż w unijnym |
Abstract | The main aim of the article was to present chosen aspects of the economic situation of individual farms’ sector in Poland as compared with the situation observed in the EU in 2000-2005. A special emphasis was put on the agrarian, productive and income situation in sector. Comparisons of Poland and other EU countries lead to a conclusion that Poland has a huge agricultural potential, but this potential is not taken advantage of. It’s main feature is a high diversity betwen regions. The most important problems observed in the sector are: inappropriate agrarian structure, superflous employment, low level of specialization and commercialisation of farms, disadvantageous structure of sources of agricultural income in family farms, lack of capital. A comparison of average economic results in Polish and other European farms in 2004 based on the European accountancy data allows to formulate a conclusion that most of the selected economic indices are approximately 3 times lower in an average Polish farm than in an average farm in the EU member states |
Cytowanie | Ryś-Jurek R. (2007) Porównanie sytuacji ekonomicznej polskich indywidualnych gospodarstw rolnych z gospodarstwami innych krajów UE w latach 2000-2005.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 2(17), z. 2: 114-123 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | PRS_2007_T2(17)_n2_s114.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
290. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2007 |
|
Wojewodzic T. Wpływ integracji europejskiej na gospodarstwa socjalne
Autor | Tomasz Wojewodzic |
Tytuł | Wpływ integracji europejskiej na gospodarstwa socjalne |
Title | The impact of European integration on subsistence farms |
Słowa kluczowe | integracja europejska, gospodarstwa rolnicze, gospodarstwa socjalne |
Key words | European integration, agricultural farm, subsistence farm |
Abstrakt | W opracowaniu przedstawiono opinie i oceny użytkowników gospodarstw rolnych w Polsce południowej na temat procesów zachodzących w rolnictwie, a w szczególności wpływu procesu integracji europejskiej na gospodarstwa tego obszaru. Rozważania teoretyczne poszerzone zostały o wyniki badań ankietowych przeprowadzonych wśród 153 właścicieli bądź użytkowników gospodarstw rolniczych z województw świętokrzyskiego i małopolskiego. Przeprowadzone badania potwierdzają tendencje do polaryzacji struktury polskiego rolnictwa i coraz wyraźniejszego jego podziału na gospodarstwa towarowe i gospodarstwa samozaopatrzeniowe. Poważną barierą w przyśpieszaniu tego procesu jest sposób traktowania ziemi przez właścicieli niewielkich gospodarstw rolnych, którzy mimo ograniczania bądź zaniechania produkcji nie decydują się na jej sprzedaż. |
Abstract | Farms in Poland are dominated by small ones with several hectares of farmland. Their specific nature means that the majority of them are subsistence farms, producing mainly or exclusively for the consumption needs of their owners. These farms are significantly independent of agricultural markets which gives them a relative resistance to the volatility of farm produce prices. The great attachment of their owners to their land property restricts the supply of land and hinders changes in the agrarian structure, particularly in southern Poland. The results of the study confirm the assessment of a favourable impact of European integration among a major proportion of farmers, who assess the impact of integration on their commune, nation and agriculture higher than its impact on the farmer’s family and farm. Every fifth respondent is convinced that Poland’s accession to the European Union will hasten the downfall of his farm, while forty percent state that the changes in their farms are not a consequence of this process. Almost one in ten analyzed farms sees opportunities for their development stemming from the implementation of Common Agricultural Policy instruments, this being true mainly for the relatively large farms with a high level of commercial production and a high proportion of farming income in the farmer’s family total income. Farms with up to several hectares of land are mainly oriented towards self-supply, they are usually subsistence farms providing the necessary minimum for the family’s survival. As a result of the European integration and implementation of the farm policy instruments subsistence farms are, on the one hand, even more isolated from the market due to the low profitability of production, and on the other, direct payments petrify subsistence farming even further, thus hindering the redistribution of land and any change in the agrarian structure |
Cytowanie | Wojewodzic T. (2007) Wpływ integracji europejskiej na gospodarstwa socjalne.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 2(17), z. 2: 144-154 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | PRS_2007_T2(17)_n2_s144.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
291. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2007 |
|
Mańko S. Konkurencyjność większych ekonomicznie polskich gospodarstw rolniczych na tle wybranych krajów UE
Autor | Stanisław Mańko |
Tytuł | Konkurencyjność większych ekonomicznie polskich gospodarstw rolniczych na tle wybranych krajów UE |
Title | Competitiveness of Polish agricultural farms of bigger economic size in comparison with those in selected EU member states |
Słowa kluczowe | dochód z rodzinnego gospodarstwa rolnego, typ rolniczy gospodarstwa, wartość dodana netto, wielkość ekonomiczna |
Key words | economic size, types of farming, farm net value added, family farm income |
Abstrakt | Na podstawie danych FADN analizowano wyniki ekonomiczne trzech typów rolniczychgospodarstw (TF13 – uprawy polowe, TF41 - bydło mleczne, TF50 – zwierzęta ziarnożerne) wwybranych krajach UE w 2004 r. Analizy prowadzono dla trzech największych klas wielkościekonomicznej. W miarę wzrostu skali produkcji, mierzonej wielkością ekonomiczną gospodarstw, naogół silnie rośnie efektywność pracy, majątku i kapitału własnego. Zaskakują najlepsze wyniki uzyskaneprzez gospodarstwa hiszpańskie i włoskie jak też słabe, w wielu przypadkach, uzyskane przezrozreklamowane gospodarstwa duńskie, francuskie, niemieckie czy holenderskie. Polskie gospodarstwa,zarówno pod względem dochodowości pracy własnej jak i rentowności majątku i kapitału, okazały siękonkurencyjne, szczególnie te specjalizujące się w uprawach polowych i chowie zwierząt ziarnożernych. |
Abstract | Economical results of farms of three types of farming (TF13 – field crops, TF41 – diary farms,TF50 – grainvores livestock) in selected EU member states in 2004 were analysed basing on FADN data.The research was done for three classes of biggest economic size. Usually the bigger the productionoutput, measured by the economic size of farm, the bigger labour efficiency and assets and equityprofitability. What may wonder are the good results of Spanish and Italian farms and some poor results ofDanish, French, German or Dutch farms. Polish farms appeared to be competitive with regard to ownlabour productivity and profitability of assets and equity, especially these specialized in field crops andgrainvores livestock |
Cytowanie | Mańko S. (2007) Konkurencyjność większych ekonomicznie polskich gospodarstw rolniczych na tle wybranych krajów UE.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 2(17), z. 2: 247-257 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | PRS_2007_T2(17)_n2_s247.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
292. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2007 |
|
Łęczycki K. Preferencje dla różnych podstaw naliczania płatności (dopłat)bezpośrednich w zależności od zasobów, organizacji i efektów działalności gospodarstw rolniczych (na przykładzie środkowowschodniej Polski)
Autor | Kazimierz Łęczycki |
Tytuł | Preferencje dla różnych podstaw naliczania płatności (dopłat)bezpośrednich w zależności od zasobów, organizacji i efektów działalności gospodarstw rolniczych (na przykładzie środkowowschodniej Polski) |
Title | Dependence of preferences for the calculation base for direct payments on resources, organization and effects of activity in the agricultural homesteads (based on examples from middleeastern Poland) |
Słowa kluczowe | gospodarstwo rolnicze, Wspólna Polityka Rolna, dopłaty bezpośrednie do powierzchni, dopłaty bezpośrednie do wielkości produkcji |
Key words | homestead, Common Agricultural Policy, straight supplements to surfaces, straight supplements to production’s quantity |
Abstrakt | W opracowaniu podjęto próbę określenia wpływu wybranych cech charakteryzujących gospodarstwa rolnicze na preferencję co do podstawy naliczania płatności bezpośrednich do rpolnictwa. Dopłaty bezpośrednie do wielkości produkcji preferowane były przez gospodarstwa, które charakteryzowały: większa powierzchnia użytków rolnych i wartości środków trwałych, wiek kierownika poniżej 46 lat, lepsze wykształcenie oraz większa produkcja końcowa netto na gospodarstwo. |
Abstract | An attempt at estimating the influence of farm’s acreage, value of fixed assets and economic results on the preference for alternative bases of affording the agricultural direct payments to farms has been undertaken. Direct payments to production quantity were favourised by homesteads which had bigger surface and bigger value of fixed assets, with manager aged less than 46 and better educated, with bigger final net product per one homestead |
Cytowanie | Łęczycki K. (2007) Preferencje dla różnych podstaw naliczania płatności (dopłat)bezpośrednich w zależności od zasobów, organizacji i efektów działalności gospodarstw rolniczych (na przykładzie środkowowschodniej Polski).Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 2(17), z. 2: 389-396 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | PRS_2007_T2(17)_n2_s389.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
293. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2007 |
|
Marcysiak A. Cechy jakościowe zasobów pracy jako czynnik różnicujący poziom dochodu z gospodarstwa rolniczego
Autor | Adam Marcysiak |
Tytuł | Cechy jakościowe zasobów pracy jako czynnik różnicujący poziom dochodu z gospodarstwa rolniczego |
Title | Quality features of labour resources as a factor diversifying the level of farm income |
Słowa kluczowe | poziom dochodu z gospodarstwa rolniczego, poziom wykształcenia, płeć, wiek |
Key words | level of farm income, age, sex, education level |
Abstrakt | Celem niniejszego opracowania jest próba ukazania wpływu cech jakościowych zasobów pracy jako czynnika różnicującego poziom dochodu z gospodarstwa rolniczego. W analizie zostały uwzględnione: wiek, płeć i poziom wykształcenia osoby kierującej gospodarstwem. Średni poziom dochodu z gospodarstwa rolniczego w 2006 roku wynosił w badanych gospodarstwach 38265 zł. Najwyższy poziom dochodu występował w gospodarstwach prowadzonych przez mężczyzn, w wieku 46-55 lat, posiadających wykształcenie średnie lub wyższe. |
Abstract | The purpose of this paper is an attempt of showing the role of the quality features of labour resources as a factor which diversifies the level of farm income. Such features as age, sex and the education level of person managing the farm were taken into consideration in the analysis. The average level of farm income in the investigated farms in 2006 amounted to 38265 PLN. The highest level of income was reached in farms run by men in the age of 46-55, who have completed secondary or higher education |
Cytowanie | Marcysiak A. (2007) Cechy jakościowe zasobów pracy jako czynnik różnicujący poziom dochodu z gospodarstwa rolniczego.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 2(17), z. 2: 397-405 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | PRS_2007_T2(17)_n2_s397.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
294. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2007 |
|
Poczta W. Wyniki produkcyjno-ekonomiczne i finansowe indywidualnych gospodarstw rolnych według ich wielkości ekonomicznej (na przykładzie regionu FADN Wielkopolska i Śląsk)
Autor | Walenty Poczta |
Tytuł | Wyniki produkcyjno-ekonomiczne i finansowe indywidualnych gospodarstw rolnych według ich wielkości ekonomicznej (na przykładzie regionu FADN Wielkopolska i Śląsk) |
Title | Production, economic and financial results in individual agricultural holdings according to their economic size (basing on example of Wielkopolska and Śląsk FADN region) |
Słowa kluczowe | gospodarstwo rolne, wielkość ekonomiczna, wyniki produkcyjno-ekonomiczne, wyniki finansowe |
Key words | agricultural holding, economic size, production and economic results, financial results |
Abstrakt | Celem artykułu jest ocena potencjału produkcyjnego oraz wyników produkcyjnoekonomicznych i finansowych indywidualnych gospodarstw rolnych w regionie FADN Wielkopolska i Śląsk, z uwzględnieniem ich wielkości ekonomicznej. Analiza pokazuje, że większe gospodarstwa osiągają zdecydowanie lepsze wyniki ekonomiczne i są bardziej konkurencyjne niż gospodarstwa małe. |
Abstract | The aim of this paper is to assess the potential for production, economic and financial results of individual agricultural holdings in Wielkopolska and Śląsk FADN region when taking their economic size into consideration. The analysis shows that bigger holdings achieve definitely better economic results and are more competitive than small holdings. |
Cytowanie | Poczta W. (2007) Wyniki produkcyjno-ekonomiczne i finansowe indywidualnych gospodarstw rolnych według ich wielkości ekonomicznej (na przykładzie regionu FADN Wielkopolska i Śląsk) .Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 2(17), z. 2: 433-443 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | PRS_2007_T2(17)_n2_s433.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
295. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2006 |
|
Marcysiak A. Wpływ struktury agrarnej na zróżnicowanie wyników produkcyjno-ekonomicznych gospodarstw rolnych
Autor | Adam Marcysiak |
Tytuł | Wpływ struktury agrarnej na zróżnicowanie wyników produkcyjno-ekonomicznych gospodarstw rolnych |
Title | Influence of the agrarian structure on the differentiation of productive and economic results in agricultural farms |
Słowa kluczowe | struktura agrarna, gospodarstwa rolne, Polska, UE |
Key words | |
Abstrakt | Tempo przemian agrarnych w rolnictwie polskim jest powolne. W latach 1996-2004 liczba gospodarstw zmniejszyła się o 9,3%. W strukturze agrarnej nadal dominują gospodarstwa małe do 5 ha. Ich udział wynosi 72,7%. W krajach UE gospodarstwa do 5 ha stanowią 57,6%. Średni obszar badanego gospodarstwa wynosił 7,8ha. Obszar okazał się istotnym czynnikiem różnicującym wartość produkcji końcowej i towarowej. W przypadku dochodu rolniczego skala zróżnicowania pomiędzy grupami obszarowymi była jeszcze większa. |
Abstract | The pace of agrarian changes in Polish agriculture is slow. In years 1996-2004 the number of farms decreased by 9.3 %. Small farms up to 5 hectares are still dominant in the agrarian structure. Their share in the total number of farms amounts to 72.7 %. Farms up to 5 hectares have in the EU countries a share of 57.6%. The average acreage of farms investigated in this study was equal to 7.8 hectares. The area turned out to be a crucial factor, which differentiates the worth of final and commercialised production. With respect to agricultural income, the scale of differentiation between the area size groups was bigger |
Cytowanie | Marcysiak A. (2006) Wpływ struktury agrarnej na zróżnicowanie wyników produkcyjno-ekonomicznych gospodarstw rolnych.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 15, z. : 69-76 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | PRS_2006_T15_n_s69.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
296. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2006 |
|
Żuk J. Perspektywy rozwoju rolnictwa i gospodarki żywnościowej w Polsce po przystąpieniu do UE
Autor | Józef Żuk |
Tytuł | Perspektywy rozwoju rolnictwa i gospodarki żywnościowej w Polsce po przystąpieniu do UE |
Title | Agriculture and food economy development perspectives in Poland after the accession to the EU |
Słowa kluczowe | WPR, produkcja oraz rynek mleka i cukru w Polsce, instrumenty interwencyjne, kwoty mleczne i cukru, modelowa struktura gospodarstw mlecznych |
Key words | CAP, state intervention, milk quota, sugar quota, structural farm model 114 |
Abstrakt | Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej spowodowało, że produkcja rolnicza oraz rynki produktów żywnościowych podlegają zwiększonemu zakresowi interwencjonizmu i konkurencyjności oraz wymaganiom jakościowym. Uwarunkowania te zostały narzucone przez prawodawstwo unijne. Gospodarstwa rolnicze oraz przedsiębiorstwa przetwórstwa spożywczego muszą dostosować swoje zakłady do nowej sytuacji w celu utrzymywania istniejących możliwości produkcyjnych oraz pozyskania nowych rynków zbytu. Wymaga to przygotowania takich rozwiązań modelowych, które będą gwarantować wysoką efektywność alokacji środków finansowych prywatnych i publicznych w całym sektorze rolnym. |
Abstract | After the accession to the EU Polish agriculture and agricultural markets have become subject to intesified state interventions, competition and quality requirements. Farms and food processingf industry must adapt to the new conditions in order to acquire access to the new markets and maintain their level of production. New model of economic activity is needed for ensuring the efficiency of public and private funds allocation in the agricultural sector. |
Cytowanie | Żuk J. (2006) Perspektywy rozwoju rolnictwa i gospodarki żywnościowej w Polsce po przystąpieniu do UE.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 15, z. : 104-114 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | PRS_2006_T15_n_s104.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
297. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2006 |
|
Marcysiak A. Oddziaływanie wsparcia finansowego środkami UE na sytuację dochodową polskiego rolnictwa
Autor | Agata Marcysiak |
Tytuł | Oddziaływanie wsparcia finansowego środkami UE na sytuację dochodową polskiego rolnictwa |
Title | Influence of EU financial support on agricultural incomes in Poland |
Słowa kluczowe | dochodowość rolnictwa, dopłaty bezpośrednie |
Key words | agricultural income, direct payments |
Abstrakt | Istotnym elementem wpływającym od roku 2004 na sytuację dochodową polskiego rolnictwa są dopłaty bezpośrednie. Płatności bezpośrednie do gruntów rolnych funkcjonują w ramach pierwszego filaru Wspólnej Polityki Rolnej UE. Podstawową funkcją tej formy finansowania jest wsparcie dochodów z działalności rolniczej. Średnia wielkość tej płatności w badanych gospodarstwach wynosiła 3862 zł. Największy udział płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w dochodzie z gospodarstwa rolniczego występował w gospodarstwach najmniejszych obszarowo. |
Abstract | The crucial element which has influenced incomes in Polish agriculture since 2004 is direct payments. Direct payments for the rural areas are central to the Common Agricultural Policy of EU. The primary function of such funds is supporting the agricultural incomes. The average amount of the payment in the investigated farms was 8324 PLN. The biggest share of direct payments for agricultural lands in farm income was received by the smallest farms. |
Cytowanie | Marcysiak A. (2006) Oddziaływanie wsparcia finansowego środkami UE na sytuację dochodową polskiego rolnictwa.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 15, z. : 170-177 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | PRS_2006_T15_n_s170.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
298. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2006 |
|
Dziemianowicz R. Specyfika konstrukcji podatku dochodowego obciążającego gospodarstwa rolne w Unii Europejskiej
Autor | Ryta Dziemianowicz |
Tytuł | Specyfika konstrukcji podatku dochodowego obciążającego gospodarstwa rolne w Unii Europejskiej |
Title | The characteristics of the income tax imposed on farms in the European Union |
Słowa kluczowe | |
Key words | income tax, agriculture in EU |
Abstrakt | |
Abstract | The Polish tax system for agriculture requires significant reforms, especially in the sphere of income tax. It is crucial to choose an appropriate structure of this tax which should be adjusted both to the needs of agriculture and the economy in general. On the whole, while looking for new solutions, those which already exist may also be useful, because being acquainted with them enables us to use appropriate structures for constructing new taxation system for agriculture and to eliminate previously made mistakes. The article presents special solutions used for the income tax imposed on farms in the EU, which, on the one hand lead to a decrease of fiscal burdens of agriculture, while on the other hand are a hidden form of its support. It also shows solutions used in Germany, France and Italy, as well as in Great Britain and Ireland, which according to the author, represent various types of agriculture and different tax rules. Therefore, they may constitute a relatively good representation of the so-called 15 regular EU states. The focus of the analysis is the personal income tax, which due to its structure relating to the area of taxation and the predominance of family farms, is one of the most important taxes on agriculture in the EU. |
Cytowanie | Dziemianowicz R. (2006) Specyfika konstrukcji podatku dochodowego obciążającego gospodarstwa rolne w Unii Europejskiej.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 15, z. : 235-245 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | PRS_2006_T15_n_s235.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
299. |
Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, 2006 |
|
Gradziuk B. Wyniki produkcyjno-ekonomiczne gospodarstw rolniczych o zróżnicowanej pozycji konkurencyjnej
Autor | Barbara Gradziuk |
Tytuł | Wyniki produkcyjno-ekonomiczne gospodarstw rolniczych o zróżnicowanej pozycji konkurencyjnej |
Title | The productive and economical results of farms with different competitive positions |
Słowa kluczowe | gospodarstwa rolnicze, wyniki produkcyjno-ekonomiczne, pozycja konkurencyjna |
Key words | farms, productive and economical results, competitive position |
Abstrakt | W opracowaniu przedstawiono wyniki produkcyjno-ekonomiczne gospodarstw o zróżnicowanej pozycji konkurencyjnej. Przeprowadzone badania wykazały, że bardziej konkurencyjne były gospodarstwa o wysokim poziomie intensywności produkcji oraz silniejsze ekonomicznie. Do poprawy konkurencyjności przyczyniał się przede wszystkim wzrost nakładów materiałowych, szczególnie z zakupu oraz wzrost skali produkcji i wydajności pracy. |
Abstract | In the paper productive and economical results of farms with different competitive positions were presented. The research proved, that farms with a higher level of production intensity and economic power were more competitive. The growth of stuff expenses, especially hired workforce and the growth of production scale and labor efficiency were the key factors improving farm competitiveness. |
Cytowanie | Gradziuk B. (2006) Wyniki produkcyjno-ekonomiczne gospodarstw rolniczych o zróżnicowanej pozycji konkurencyjnej .Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, t. 92, z. 2: 73-81 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | RNR_2006_n2_s73.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
300. |
Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, 2006 |
|
Daniłowska A. Źródła, warunki i znaczenie kredytu towarowego dla gospodarstw indywidualnych
Autor | Alina Daniłowska |
Tytuł | Źródła, warunki i znaczenie kredytu towarowego dla gospodarstw indywidualnych |
Title | The trade credit for farms in Poland . The sources, terms and role |
Słowa kluczowe | kredyty towarowe, inwestycje, gospodarstwa |
Key words | trade credits, investments, farms |
Abstrakt | W opracowaniu przedstawiono kredyt towarowy udzielany gospodarstwom indywidualnym w Polsce, jego źródła, warunki i znaczenie w finansowaniu nakładów produkcyjnych. Podstawowymi źródłami tego kredytu były sklepy i hurtownie oraz odbiorcy produktów, głównie mleczarnie. Pozacenowe warunki udzielania i spłaty badanych kredytów towarowych były korzystniejsze niż bankowych, natomiast cena była bardzo zróżnicowana, a jej deklarowany poziom był wyższy, w porównaniu ze stopami procentowymi płaconymi przez rolników od kredytów preferencyjnych. |
Abstract | In the paper, the sources, terms and role of the trade credits for farms were analyzed. The trade credits were granted mainly by suppliers of different kind of producer inputs as well as consumer goods. Buyers of agricultural products played an important role in that area too. The non-price terms of the credits were more favorable for farms comparing with the terms of bank credits. The interest rates on trade credits were in some cases higher than interest rate on bank credits, especially very popular agricultural preferential credits. The most important role of trade credit was the in purchase of land. |
Cytowanie | Daniłowska A. (2006) Źródła, warunki i znaczenie kredytu towarowego dla gospodarstw indywidualnych .Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, t. 92, z. 2: 82-90 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | RNR_2006_n2_s82.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |