1. |
Economic Sciences for Agribusiness and Rural Economy, 2021 |
|
Belinska S., Beňuš O., Bielik P., Buliková M. EVALUATING THE IMPACT OF TAX POLICY ON THE ASSETS OF AGRICULTURAL ENTERPRISE
Autor | Stefaniia Belinska, Ondrej Beňuš, Peter Bielik, Miriam Buliková |
Tytuł | EVALUATING THE IMPACT OF TAX POLICY ON THE ASSETS OF AGRICULTURAL ENTERPRISE |
Title | |
Słowa kluczowe | agricultural enterprise, tax, tax burden, tax implications, tax policy |
Key words | |
Abstrakt | Every taxpayer is obliged to pay tax on their profits, but if taxpayers feel that the government is opaque and ineffective with their taxes, their willingness to pay taxes is reduced. At the same time, the higher the tax rate for tax subjects, the lower their interest in paying taxes. The optimal tax burden should be a burden that encourages people to work and stimulate businesses to create value. Each state seeks to maximize tax revenues as part of its tax policy, while at the same time ensuring that the tax system does not interfere with the economy or negatively affect the business environment. The state strives to maintain the most optimal state tax system and to support the market economy and competitiveness. Therefore, the state must have a tax administration that can collect taxes efficiently, and consequently, the tax system in the state should be such that the redistribution of collected taxes will be as efficient and fair as possible. The main goal of the article is to examine the dependence of tax policy on the agricultural business economy and find an effective variant of enterprise income taxation, which should have a positive impact on the business activity and competitiveness of companies in the selected sector of the economy and such taxation still would be beneficial for the state. The article will also set out some hypotheses based on the gained theoretical knowledge, as well as on the set research question. |
Abstract | |
Cytowanie | Belinska S., Beňuš O., Bielik P., Buliková M. |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | ESARE_2021_n5_s22.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
2. |
Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing, 2020 |
|
Podstawka M., Podstawka Ł. TAXATION OF AGRICULTURAL ACTIVITY IN POLAND: THE CURRENT STATE AND FUTURE PROSPECTS
Autor | Marian Podstawka, Łukasz Podstawka |
Tytuł | TAXATION OF AGRICULTURAL ACTIVITY IN POLAND: THE CURRENT STATE AND FUTURE PROSPECTS |
Title | Stan i perspektywy opodatkowania działalności rolniczej w Polsce |
Słowa kluczowe | farm, agricultural activity, agricultural tax, forestry tax, property tax, income tax, revenue tax, level of income taxation, level of revenue taxation |
Key words | gospodarstwo rolne, działalność rolnicza, podatek rolny, podatek leśny, podatek od nieruchomości, podatek dochodowy, podatek od przychodów, stopień opodatkowania dochodów, przychodów |
Abstrakt | This study is a response to an ongoing debate on changes in the taxation of agricultural income. The current taxes applicable to farms in Poland do not concern income per se – they are property taxes which include: agricultural tax on land, forestry tax and property tax. Although these taxes do not refer to agricultural income, they are paid by it. It is important, therefore, to know how much this income is reduced by these taxes. Studies show that it is about 10%. Therefore, when a new income tax structure is introduced, its rate should not exceed 10%. The calculation of farm income in Poland will encounter many problems, such as establishing a catalogue of costs, which will include depreciation. In order to include it when calculating income, the present value of a farm’s fixed assets should first be established, which may encounter major substantive and organizational difficulties. More problems will surely follow, such as: dividing costs between household and agricultural holding, determining what a fixed asset is in the case of a farm, etc. It seems that calculating farm income is unavoidable. On the one hand, it is necessary for the potential introduction of income tax. On the other hand, having recognized the income situation of farms, one could resign from estimating losses caused by drought or other unfortunate events. Compensation could be granted due to income losses. This would be a clearer, more obvious and objective criterion. According to current practices, losses caused by unfortunate events (e.g. drought) do not always translate into losses in agricultural income, given that these losses are not always objectively estimated by the committees appointed by provincial governors. In the case of income losses, agricultural accounting data guarantee their objective appraisal. The aim of the paper is to evaluate the current situation regarding the taxation of agricultural activity and to present proposals for potential changes in the taxation of agricultural activity. Two research hypotheses were put forward: 1. the current level of taxation of income and revenue from agricultural activity with agricultural tax and property tax is symbolic, 2. in order to maintain the current tax treatment, the rate of the new tax on farm income cannot be higher than 10%. The article is based on descriptive, tabular and financial analysis methods. The sources of information were literature and FADN agricultural accounting data collected by the Institute of Agricultural and Food Economics – National Research Institute in Warsaw. |
Abstract | Opracowanie wychodzi naprzeciw toczącym się dyskusjom w sprawie zmian opodatkowania dochodów pochodzących z działalności rolniczej. Aktualnie istniejące podatki, odnoszące się do gospodarstw rolnych w Polsce, nie odnoszą się do dochodów. Mają one charakter podatków majątkowych, do których należy: podatek rolny od gruntów, podatek leśny i podatek od nieruchomości. Podatki te mimo, że nie nawiązują do dochodów z działalności rolniczej, są z nich pokrywane. Ważnym jest jaką część tych dochodów pomniejszają. Z badań wynika, że jest to ok. 10%. Stąd ewentualnie we wprowadzanym nowym podatku od dochodów jego stawka nie powinna przekraczać 10%.Obliczanie dochodów gospodarstw rolnych w Polsce będzie napotykać na wiele problemów. Jednym z nich będzie ustalenie katalogu kosztów, do których zaliczać będzie się amortyzacja. Aby ją uwzględnić w obliczaniu dochodów, należy wcześniej ustalić wartość bieżącą środków trwałych, wchodzących w skład gospodarstw rolnych. Mogą temu procesowi towarzyszyć spore trudności merytoryczne i organizacyjne. To jeden z wielu problemów. Prawdopodobnie będą i inne. Zaliczyć do nich można: podział kosztów na gospodarstwo domowe i gospodarstwo rolne, ustalenie co jest środkiem trwałym w gospodarstwie rolnym itp. Wydaje się, że liczenie dochodów w gospodarstwach rolnych jest nie uniknione. Z jednej strony jest to niezbędne dla ewentualnego wprowadzeniu podatku dochodowego. Z drugiej strony mając rozpoznaną sytuację dochodową gospodarstw rolnych można by zrezygnować z szacowania strat spowodowanych przez suszę, czy innymi zdarzeniami losowymi. Tytułem otrzymania rekompensat byłyby straty dochodów. Jest to kryterium bardziej klarowne oczywiste i obiektywne. Dotychczasowa praktyka wskazuje, że nie zawsze straty spowodowane zdarzeniami losowymi (suszę) przekładają się na straty w dochodach rolniczych. Zważywszy, że straty te nie zawsze są obiektywnie szacowane przez powoływane przez wojewodów komisje. W przypadku strat w dochodach, dane rachunkowości rolnej są gwarantem ich obiektywnej oceny.Celem opracowania jest dokonanie oceny aktualnej sytuacji dotyczącej opodatkowania działalności rolniczej oraz przedstawienie propozycji ewentualnych zmian w opodatkowaniu działalności rolniczej. Przyjęto dwie hipotezy badawcze: 1. Aktualny stopień opodatkowania dochodów, przychodów z działalności rolniczej podatkiem rolnym, podatkiem od nieruchomości jest symboliczny, 2. Dla zachowania dotychczasowego ujęcia podatkowego stawka nowego podatku od dochodów gospodarstw rolnych nie może przekraczać 10%. W artykule wykorzystano metody analizy opisowej, tabelarycznej i analizy finansowej. Źródłem informacji była literatura oraz dane rachunkowości rolnej FADN gromadzone przez Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – Państwowy Instytut Badawczy w Warszawie. |
Cytowanie | Podstawka M., Podstawka Ł. (2020) TAXATION OF AGRICULTURAL ACTIVITY IN POLAND: THE CURRENT STATE AND FUTURE PROSPECTS.Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing [t.], nr 24(73): 177-188 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | PEFIM_2020_n73_s177.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
3. |
Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, 2019 |
|
Gołaś Z. Przemiany i uwarunkowania wydajności pracy w rolnictwie Unii Europejskiej w latach 2005-2016
Autor | Zbigniew Gołaś |
Tytuł | Przemiany i uwarunkowania wydajności pracy w rolnictwie Unii Europejskiej w latach 2005-2016 |
Title | CHANGES AND CONDITIONS OF LABOUR PRODUCTIVITY IN THE AGRICULTURE OF THE EUROPEAN UNION IN THE YEARS 2005-2016 |
Słowa kluczowe | wydajność pracy, rolnictwo, modele deterministyczne, Unia Europejska |
Key words | labour productivity, agriculture, deterministic models, European Union |
Abstrakt | Celem pracy było przedstawienie przemian wydajności pracy w rolnictwie Unii Europejskiej (UE) w latach 2005-2016 oraz propozycji metodycznej dekompozycji wskaźnika wydajności pracy w rolnictwie. W zaproponowanych trzech modelach dekompozycji wydajności pracy uwzględniono siedem czynników (wskaźników), tj. produktywność nakładów, produktywność ziemi, wskaźnik wartości dodanej, opodatkowanie produkcji, dopłaty do produkcji, uzbrojenie zasobów pracy w ziemię oraz poziom intensywności produkcji rolniczej. Ponadto, na podstawie metody deterministycznej dokonano oceny zmian wydajności pracy w rolnictwie UE oraz w Polsce. Badania wykazały, że w latach 2005-2016 wydajność pracy mierzona wartością dodaną brutto zwiększała się w UE-28 średniorocznie o 2,13%, w UE-15 tylko 0,98%, a w UE-13 znacznie szybciej, tj. o 3,45%. Oznacza to, że w rolnictwie UE zachodzą procesy konwergencji wydajności pracy. W świetle analizy deterministycznej głównymi czynnikami wzrostu wydajności pracy w rolnictwie UE-28 i w Polsce były wzrost intensywności produkcji oraz wzrost uzbrojenia pracy w zasoby ziemi. Korzystny kierunek przemian wydajności pracy osłabiała malejąca efektywność wytwarzania mierzona produktywnością nakładów oraz udziałem wartości dodanej w przychodach. |
Abstract | The main aim of the work was to present the changes observed in the labour productivity in EU agriculture in years 2005-2016. The author proposed also the methodical decomposition of the labor productivity ratio in agriculture. Seven factors (ratios) have been taken into account in three models of labor productivity decomposition. These factors are: inputs productivity, land productivity, value added index, production taxation, production subsidies, equipment employed in agricultural land and the level of agricultural production intensity. The use of the deterministic method allowed to analyse the changes in labour productivity from the perspectives both in the EU agriculture (EU-28) and in the Polish agriculture. Performed studies seems to prove that in the years 2005-2016 the labor productivity measured by gross value added increased in case of EU-28 by average 2.13% and in the case of EU-15 only by 0.98%. At the same time, higher increase was observed in the case of EU-13 which equal to 3.45%. It may suggest that can be observe the ongoing process of the labor productivity convergence in EU agriculture. In the light of deterministic analysis, it was possible to specify the main factors contributing to the increase in labor productivity in agriculture in the EU-28 and in Poland, which are the increase in production intensity and the increase in agricultural land/labour relation. However, it should be also noted that the favorable direction of changes in labour productivity was weakened by the decreasing efficiency of production measured by the inputs productivity and the share of value added in revenues. |
Cytowanie | Gołaś Z. (2019) Przemiany i uwarunkowania wydajności pracy w rolnictwie Unii Europejskiej w latach 2005-2016.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 106, z. 1: 22-35 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | RNR_2019_n1_s22.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
4. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2019 |
|
Klymenko M. Environmental Taxation as a Policy Instrument for Green Growth
Autor | Maksym Klymenko |
Tytuł | Environmental Taxation as a Policy Instrument for Green Growth |
Title | Environmental Taxation as a Policy Instrument for Green Growth |
Słowa kluczowe | environmental taxation, green growth, tax instruments, environmental issues |
Key words | environmental taxation, green growth, tax instruments, environmental issues |
Abstrakt | The article is devoted to environmental taxation as a tool for green growth and assistant to solve environmental issues of the world and Ukraine in particular. Nowadays, the world's economic growth goes side by side with environmental protection, and taxation aims to become an economic instrument to stop large-scale over-use of energy and consider effective resource utilisation, expand the share of organic farming and move towards “green” economy. The paper identifies the main groups of environmental taxes in the EU countries, analyses the European experience of the economic impact on the environment protection, examines possible ways of environmental taxation reforming in Ukraine, based on successful foreign experience. |
Abstract | The article is devoted to environmental taxation as a tool for green growth and assistant to solve environmental issues of the world and Ukraine in particular. Nowadays, the world's economic growth goes side by side with environmental protection, and taxation aims to become an economic instrument to stop large-scale over-use of energy and consider effective resource utilisation, expand the share of organic farming and move towards “green” economy. The paper identifies the main groups of environmental taxes in the EU countries, analyses the European experience of the economic impact on the environment protection, examines possible ways of environmental taxation reforming in Ukraine, based on successful foreign experience. |
Cytowanie | Klymenko M. (2019) Environmental Taxation as a Policy Instrument for Green Growth.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 19(34), z. 3: 35-45 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | PRS_2019_T19(34)_n3_s35.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
5. |
Economic Sciences for Agribusiness and Rural Economy, 2019 |
|
Dannikov O., Ivasko I. FARM TAXATION POLICY IN UKRAINE AND POLAND
Autor | Oleg Dannikov, Inna Ivasko |
Tytuł | FARM TAXATION POLICY IN UKRAINE AND POLAND |
Title | |
Słowa kluczowe | tax regulation, special tax regimes, land rent, agrarian sector, agriculture, foreign experience |
Key words | |
Abstrakt | The article discusses the shortcomings of tax policy in the agrarian sector of the economy of Ukraine, whichhas created non-competitive conditions for small farms. Large agricultural enterprises in Ukraine use theexisting special tax regime as an optimization of tax liabilities. This has led to such negative economic,social and environmental consequences as the development of landlands, the deterioration of agriculturallandscapes, the increase in export-oriented production, the growth of unemployment in the village and themigration of the rural population. While small farms, without state support, provide the population with basicfoodstuffs. The purpose of the article is evidence of the use of a special tax regime only for small farms, basedon an analysis of the special tax treatment regime in Polish agriculture and an analysis of the differential rentmethodology laid down in the basis of a special tax regime, as well as the development of practical recommendationsfor Ukraine. |
Abstract | |
Cytowanie | Dannikov O., Ivasko I. |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | ESARE_2019_n3_s60.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
6. |
Economic Sciences for Agribusiness and Rural Economy, 2018 |
|
Kozera A., Standar A., Średzinska J. LEVEL AND EVOLUTION OF FARM TAXATION IN THE EUROPEAN UNION IN 2007–2015
Autor | Agnieszka Kozera, Aldona Standar, Joanna Średzinska |
Tytuł | LEVEL AND EVOLUTION OF FARM TAXATION IN THE EUROPEAN UNION IN 2007–2015 |
Title | |
Słowa kluczowe | taxes, farms, European Union, FADN, TOPSIS |
Key words | |
Abstrakt | The purpose of this paper is to assess the level of and changes in taxes imposed on farms in European Union countries. The empirical study was based on FADN data. Because of the complex nature of aspects under consideration, the TOPSIS method was used to develop a synthetic indicator of farm taxation. The study was carried out in 2007–2009 and 2013–2015. For these periods, average values of simple characteristics were calculated which reflect the levels of farm taxation and are the basis for the synthetic indicator. Afterwards, the synthetic indicator was used to linearly arrange the countries by farm taxation levels in the EU in the periods considered. |
Abstract | |
Cytowanie | Kozera A., Standar A., Średzinska J. |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | ESARE_2018_n1_s327.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
7. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2018 |
|
Gruziel K., Raczkowska M. The Taxation of Agriculture in the European Union Countries
Autor | Kinga Gruziel, Małgorzata Raczkowska |
Tytuł | The Taxation of Agriculture in the European Union Countries |
Title | The Taxation of Agriculture in the European Union Countries |
Słowa kluczowe | tax, taxation of agriculture, agricultural tax |
Key words | tax, taxation of agriculture, agricultural tax |
Abstrakt | The paper sets out the key principles for taxation of agriculture in selected European Union countries. The theoretical foundations of tax systems in the context of their functions and features specified as desirable in the literature are discussed. EU agricultural taxation systems are presented in reference to optimisation and tax competitiveness. Some shared features of these agricultural taxation systems were pointed out and their division in two basic models (the British model and the continental model), which was presented taking as example the countries in which these models operate. Taxation of income derived from agricultural business activity is a natural direction of changes in tax systems. The tax policy implemented in the European Union countries in relation to agriculture make use of the principle of tax justice to the highest possible extent. The diversity of the tax rules and structures applied in the EU makes it possible to tax agricultural income without limiting the development potential of agricultural enterprises (farms), and often stimulates them. The form of individual tax systems results from numerous economic, social and political circumstances. Special tax treatment of agriculture is expressed through tax construction elements, e.g. right to deduct the value of generated loss or investment expenditure from taxable income. |
Abstract | The paper sets out the key principles for taxation of agriculture in selected European Union countries. The theoretical foundations of tax systems in the context of their functions and features specified as desirable in the literature are discussed. EU agricultural taxation systems are presented in reference to optimisation and tax competitiveness. Some shared features of these agricultural taxation systems were pointed out and their division in two basic models (the British model and the continental model), which was presented taking as example the countries in which these models operate. Taxation of income derived from agricultural business activity is a natural direction of changes in tax systems. The tax policy implemented in the European Union countries in relation to agriculture make use of the principle of tax justice to the highest possible extent. The diversity of the tax rules and structures applied in the EU makes it possible to tax agricultural income without limiting the development potential of agricultural enterprises (farms), and often stimulates them. The form of individual tax systems results from numerous economic, social and political circumstances. Special tax treatment of agriculture is expressed through tax construction elements, e.g. right to deduct the value of generated loss or investment expenditure from taxable income. |
Cytowanie | Gruziel K., Raczkowska M. (2018) The Taxation of Agriculture in the European Union Countries.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 18(33), z. 4: 162-174 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | PRS_2018_T18(33)_n4_s162.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
8. |
Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, 2017 |
|
Kozera A. Podatek rolny jako źródło dochodów własnych gmin wiejskich w Polsce
Autor | Agnieszka Kozera |
Tytuł | Podatek rolny jako źródło dochodów własnych gmin wiejskich w Polsce |
Title | The agricultural tax as a source of own income of rural communes in Poland |
Słowa kluczowe | podatek rolny, podatki lokalne, dochody własne gmin, skutki władztwa podatkowego, gminy wiejskie, gminy miejskie, gminy miejsko-wiejskie |
Key words | agricultural tax, local taxes, own income, effects of the power of tax, rural communes |
Abstrakt | Celem głównym artykułu jest przedstawienie znaczenia podatku rolnego jako źródła dochodów własnych gmin wiejskich w Polsce w latach 2004-2015. Aby określić znaczenie fiskalne omawianego podatku, analizie poddano kształtowanie się wysokości i udziału dochodów z podatku rolnego w dochodach własnych gmin wiejskich na tle pozostałych typów administracyjnych oraz wysokość utraconych z jego tytułu dochodów. Przeprowadzone badania wykazały, że podatek rolny największą rolę jako źródło dochodów własnych odgrywa w gospodarce budżetowej gmin wiejskich, chociaż rola fiskalna tego podatku w tych podmiotach sektora samorządowego jest coraz mniejsza. Nieefektywny z punktu widzenia samodzielności finansowej gmin system opodatkowania rolnictwa podatkiem rolnym, którego konstrukcja w bardzo niewielkim stopniu powiązana jest z rzeczywistą wielkością produkcji i dochodów w rolnictwie, przekłada się na niski poziom własnego potencjału dochodowego gmin wiejskich. |
Abstract | The main aim of the article was to show the importance of the agricultural tax as a source of own income of rural communes in Poland in 2004-2015. In order to determine the fiscal importance of the tax, the amount and share of income from the agricultural tax in the own income of rural communes were compared to other types of communes. In addition, the amount of income lost due to the agricultural tax was analyzed. The study showed that the agricultural tax as a source of own income plays the most important role in the budgets of rural communes, although the fiscal role of the tax in these local government sector entities is getting smaller. The agricultural taxation system, which is ineffective from the point of view of communes’ financial self-sufficiency and the construction of which is to a very limited extent related to the real amount of production and income in agriculture, is reflected in the low level of own income potential of rural communes. |
Cytowanie | Kozera A. (2017) Podatek rolny jako źródło dochodów własnych gmin wiejskich w Polsce .Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 104, z. 2: 76-86 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | RNR_2017_n2_s76.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
9. |
Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing, 2017 |
|
Buszko A. The threats of the shadow economy for public finance in Poland
Autor | Andrzej Buszko |
Tytuł | The threats of the shadow economy for public finance in Poland |
Title | |
Słowa kluczowe | |
Key words | shadow economy, taxation gap, public finance, threats |
Abstrakt | |
Abstract | The article is devoted to the treats of the shadow economy for public finance. The close attention was paid to the taxation gap and factors fostering shadow economy. The Pearson coefficient index was used in order to identify the strength of the correlation among chosen variables influencing the taxation gap. Based upon the results it should be stated that factors fostering taxation gap ought to be reduced and more complex action towards reduction of the shadow economy is required to be taken |
Cytowanie | Buszko A. (2017) The threats of the shadow economy for public finance in Poland.Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing [t.], nr 18(67): 22-29 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | PEFIM_2017_n67_s22.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
10. |
Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing, 2017 |
|
Deresz A., Podstawka M. Zróżnicowanie obciążeń fiskalnych dochodów osób fizycznych w Polsce
Autor | Agnieszka Deresz, Marian Podstawka |
Tytuł | Zróżnicowanie obciążeń fiskalnych dochodów osób fizycznych w Polsce |
Title | DIFFERENTIATION OF TAX BURDEN ON INDIVIDUAL TAXPAYERS IN POLEN |
Słowa kluczowe | pozarolnicza działalność gospodarcza, wynagrodzenia z innych źródeł przychodów, składki na ubezpieczenia społeczne, składka na ubezpieczenie zdrowotne, podatek należny |
Key words | non-agricultural activities, income from other sources, social security contribution, health insurance contribution, tax due |
Abstrakt | Opodatkowanie to złożone zjawisko społeczne, gospodarcze, a także politycznoustrojowe i prawne. Podatki były i są przede wszystkim narzędziem służącym do gromadzenia przez państwo środków niezbędnych do realizacji jego zadań. Ponadto podatki są związane z regulowaniem procesów gospodarczych i społecznych, co oznacza, że podatki pełnią funkcje: redystrybucyjną, stymulacyjną i alokacyjną. Znaczenie gospodarczo społeczne podatków polega na tym, że skutkiem ich nakładania jest zmiana sytuacji dochodowej i majątkowej podatników, co wpływa na podejmowane ich decyzje: gospodarcze, konsumpcyjne, o oszczędzaniu, itp. Zmiany systemu podatkowego w latach 2008-2015, miały wpływ na kształtowanie się nominalnych i efektywnych stawek podatkowych. Wysokości obciążeń podatkowych i innych obciążeń fiskalnych nakładanych na poszczególne grupy podatników spowodowały zmiany w obciążeniu ich dochodów. Celem artykułu jest ocena rozkładu obciążeń fiskalnych w Polsce w latach 2008-2015. W opracowaniu, na podstawie przedmiotowej oceny, podjęto próbę weryfikacji hipotezy, że obciążenia fiskalne nakładane na osoby fizyczne prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą są niższe w porównaniu z opodatkowaniem wynagrodzeń z innych źródeł przychodów. |
Abstract | Taxation has been a complex social, economic, political and legal issue. Taxes have always been and will primarily remain as a tool for the state to gather essential means to perform its functions. Furthermore, taxes have been linked with regulation of economic and social processes, which means, that taxes fulfill following functions: redistributive, stimulus and allocative. Socioeconomic meaning of taxes is reflected in the fact that as a result of imposing taxes the financial and profitable situation of taxpayers changes which influences their decisions: economic, consumption, or about saving etc. Changes in the tax system in 2008-2015 have affected the shape of nominative and effective tax rates. The amount of tax burdens and other fiscal impositions on certain groups of taxpayers caused changes in charging their income. The aim of this article is to evaluate tax burdens in Poland in 2008-2015. Based on this evaluation, an attempt of verifying hypotheses has been made on assumption that tax burdens imposed on individuals involved in nonagricultural activities are lower in comparison with taxation of income from other sources. |
Cytowanie | Deresz A., Podstawka M. (2017) Zróżnicowanie obciążeń fiskalnych dochodów osób fizycznych w Polsce.Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing [t.], nr 18(67): 30-41 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | PEFIM_2017_n67_s30.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
11. |
Zarządzanie Finansami i Rachunkowość, 2016 |
|
Szydełko D. Opodatkowanie dochodów z działalności rolniczej – propozycja rozwiązań
Autor | Dariusz Szydełko |
Tytuł | Opodatkowanie dochodów z działalności rolniczej – propozycja rozwiązań |
Title | The need for reform of the income tax for agricultural producers |
Słowa kluczowe | podatek dochodowy, podatek rolny, dochód, współczynnik standardowej produkcji |
Key words | income tax, agricultural tax, income, standard output |
Abstrakt | Podatek rolny jest jednym z najstarszych wciąż obowiązujących obciążeń prawnopodatkowych występujących w polskim systemie podatkowym. Dynamiczny rozwój wsi, szczególnie po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej, uwydatnił wiele archaicznych cech przedmiotowego podatku. Dodatkowym impulsem do zmian legislacyjnych w zakresie opodatkowania gospodarstw rolnych powinien być także wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 26 października 2010 r., sygn. akt: K58/07, stwierdzający niekonstytucyjną dyskryminację pozytywną rolników jako grupy społecznej, która in genere jest dotowana przez budżet państwa (poprzez rolniczy system ubezpieczeń społecznych). Autor stawia sobie za cel ocenę obecnego stanu prawnego w zakresie podatku rolnego, a także opisanie jednej z metod określania dochodu gospodarstwa rolnego, które mogłoby stać się przedmiotem opodatkowania nowego podatku dochodowego. Ze względu na istotne powiązanie gospodarstw rolnych z lokalną społecznością nowy podatek powinien być, podobnie jak podatek rolny, podatkiem lokalnym. |
Abstract | Agricultural tax is one of the oldest still existing burdens occurring in our tax system. The dynamic development of the rural areas, especially after the Polish accession to the European Union, emphasized many archaic features of that tax. An additional motivator to legislative changes in the taxation of farms should also be Constitutional Court’s judgment of 26 October 2010, act signature: K 58/07, declaring unconstitutional farmers discrimination as a social group, which in general is subsidized by the state budget (through the agricultural system of social insurance). Judgment mentioned above imposes on the legislature the duty of the social stratification in farmers of their income, which in the author’s opinion, can be achieved through the introduction of a new income tax. The author aims to assess the current legal status in the field of agricultural tax, as well as to describe one of the methods for determining farms income, which could be tax base of new income tax. Due to the significant connection of farms with the local community the new tax should also be the local tax, like the old agricultural tax. Therefore, these subjects are important for budgetary income of rural municipalities. |
Cytowanie | Szydełko D. (2016) Opodatkowanie dochodów z działalności rolniczej – propozycja rozwiązań.Zarządzanie Finansami i Rachunkowość, nr 2: 5-16 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | ZFIR_2016_n2_s5.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
12. |
Zeszyty Naukowe SGGW - Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej, 2016 |
|
Gruziel K. Zasady prowadzenia i opodatkowania sprzedaży bezpośredniej przetworzonych produktów rolnych w Polsce
Autor | Kinga Gruziel |
Tytuł | Zasady prowadzenia i opodatkowania sprzedaży bezpośredniej przetworzonych produktów rolnych w Polsce |
Title | Carrying out and taxation principles of direct sales of processed agricultural products in Poland |
Słowa kluczowe | |
Key words | direct sales, agricultural production, tax obligation, income tax |
Abstrakt | |
Abstract | This paper presents decisions in force regarding legal acts regulating the direct sales by farmers in Poland. The current definition of direct sale, the conditions for its implementation and the principles of formation of the tax obligation are presented. Additionally, it presents the most important issues related to the carrying out direct sales of agricultural products by farmers. The principles of direct sales by farmers, the events which lead to the creation of the tax obligation connected with this sale and tax rules were discussed |
Cytowanie | Gruziel K. (2016) Zasady prowadzenia i opodatkowania sprzedaży bezpośredniej przetworzonych produktów rolnych w Polsce.Zeszyty Naukowe SGGW - Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej, nr 116: 95-104 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | EIOGZ_2016_n116_s95.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
13. |
Annals of Marketing Management and Economics, 2016 |
|
Nyk M. Tax planning for small and medium enterprises (SMEs)
Autor | Mariusz Nyk |
Tytuł | Tax planning for small and medium enterprises (SMEs) |
Title | |
Słowa kluczowe | |
Key words | tax optimisation, corporate sector, income tax |
Abstrakt | |
Abstract | This study points to the essence of appropriate differentiation among tax optimisation, tax savings, tax evasion and tax avoidance. It discusses criteria for choosing taxation forms for entities in the small and medium enterprise sector that do not have a legal personality (in other words, they are run by natural persons and pay personal income tax). It uses a case study based on actual economic data, taking into account applicable tax regulations. The study concludes with recommendations for entrepreneurs facing the dilemma of choosing the form of income taxation that is most appropriate for them, keeping in mind that tax planning is an element of the entity’s operating strategy. |
Cytowanie | Nyk M. |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | AMME_2016_n1_s91.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
14. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2016 |
|
Laskowska E., Torgomyan S. The Role of Government in the Housing Market
Autor | Elwira Laskowska, Sevak Torgomyan |
Tytuł | The Role of Government in the Housing Market |
Title | |
Słowa kluczowe | |
Key words | housing markets, government intervention, subsidy, taxation, renting, transaction costs and procedures |
Abstrakt | |
Abstract | Nowadays one of the most intensely debated subjects in economics is government intervention in real estate market. Proponents of the free market system assert that government intervention should be strongly limited still others assert there are well-grounded reasons for government intervention. In this article the most common methods and forms of government intervention in real estate market such as legislation, subsidies, taxation, zoning, rent control, minimum and maximum price policies, licensing of market participants, transaction costs and procedures, banking system, restrictions on the involvement of financial institutions in real estate market have been observed. In practice, each government uses these intervention methods with the choice of method depending on factors such as the political slant of the government, the levels of economic and institutional development, et cetera. Some countries even issue residence permit and citizenship foreigners who invest in the housing market. We find government intervention necessary, given the unique characteristics of real estate and the role that it plays in economic and social progress. |
Cytowanie | Laskowska E., Torgomyan S. (2016) The Role of Government in the Housing Market.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 16(31), z. 4: 205-212 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | PRS_2016_T16(31)_n4_s205.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
15. |
Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, 2015 |
|
Felis P. Uwarunkowania funkcji fiskalnej podatku rolnego
Autor | Paweł Felis |
Tytuł | Uwarunkowania funkcji fiskalnej podatku rolnego |
Title | EVALUATION OF THE AGRICULTURAL TAX FISCAL FUNCTION |
Słowa kluczowe | opodatkowanie rolnictwa, podatek rolny, efektywność fiskalna podatku |
Key words | agricultural taxation, agricultural tax, tax fiscal efficiency |
Abstrakt | Celem artykułu jest ocena efektywności fiskalnej podatku rolnego w Polsce w latach 2004-2013. Dlatego też położono nacisk nie tylko na wpływy z podatku, ale także koszty jego wymiaru i poboru. Osiągnięcie celu wymagało określenia pojęcia efektywności fiskalnej podatku rolnego oraz wskazania jej determinant. Zastosowano metodę statystyki opisowej, przeprowadzono badania literaturowe, przeanalizowano ustawę o podatku rolnym. Z badań wynika, że obowiązujący w Polsce system opodatkowania rolnictwa jest przeciwieństwem rozwiązań zastosowanych w większości krajów UE. Realizowany jest on bowiem jedynie przez przestarzałą konstrukcję podatku majątkowego. Podatek rolny pełni bardzo ograniczoną funkcję dochodową, w związku z tym jego efektywność fiskalna jest niska. Konieczna jest gruntowna zmiana systemu opodatkowania rolnictwa, obejmująca nie tylko kwestie opodatkowania majątku nieruchomego, ale także pominięte w artykule zagadnienie włączenia dochodów rolników do systemu powszechnego podatku dochodowego. |
Abstract | The article is aimed at the analysis of agricultural tax efficiency in Poland in the years 2004-2013. Therefore, it focuses on the tax revenue as well as the cost tax volume and collection relate cost. The accomplishment of the aim required the determination of the idea of agricultural tax fiscal efficiency as well as the indication of its determinants. The discussion, due to the specific nature of agricultural tax, is based exclusively on the Polish literature. In order to verify the formulated hypothesis, the descriptive analysis method was applied, the literature research conducted and the Act on Agricultural Tax analysed. The content of the article indicates that the present Polish system is contrary to the current solutions in the majority of EU countries. It is being implemented on the basis of an outdated structure of property tax. And agricultural tax performs a limited income function. In this connection, its fiscal efficiency is low. |
Cytowanie | Felis P. (2015) Uwarunkowania funkcji fiskalnej podatku rolnego.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 102, z. 2: 23-36 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | RNR_2015_n2_s23.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
16. |
Zeszyty Naukowe SGGW - Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej, 2015 |
|
Bischoff A. Sytuacja społeczno-ekonomiczna podatnika a udział podatku PIT w płacy brutto w krajach OECD
Autor | Anna Bischoff |
Tytuł | Sytuacja społeczno-ekonomiczna podatnika a udział podatku PIT w płacy brutto w krajach OECD |
Title | Socio-economic situation of taxpayers in relation to the share of PIT in gross wages in OECD countries |
Słowa kluczowe | podatnik, PIT, stawki podatkowe, płaca brutto |
Key words | taxpayer, PIT, tax rates, gross wage |
Abstrakt | W opracowaniu przedstawiono analizę obciążenia podatkiem PIT podatników z krajów OECD, w zależności od ich sytuacji społeczno-ekonomicznej. Podatnicy zostali podzieleni na 7 grup społeczno-ekonomicznych. Każda z grup reprezentowała określony poziom dochodów, dodatkowym kryterium było posiadanie pod opieką dzieci lub ich brak. Badanie zostało przeprowadzone na podstawie danych udostępnionych przez OECD dla lat 2000–2013. Z przeprowadzonych badań wynika, iż ogólny poziom obciążenia podatkiem PIT spadał w latach 2000–2010, natomiast od roku 2011 do 2013 widoczny był wzrost zarówno poziomu opodatkowania, jak i liczby stawek podatkowych dla wszystkich badanych grup. Wzrost ten dotyczył przede wszystkim osób pracujących i jednocześnie wychowujących dzieci. |
Abstract | The paper presents an analysis of personal income tax burden for taxpayers from OECD countries, depending on their socio-economic situation. Taxpayers were divided into 7 socio-economic groups. Each group represented a certain level of income, an additional criterion was whether the taxpayer was materially responsible for children or not. The study was conducted based on the data provided by OECD for the years 2000–2013. The study shows that the overall PIT burden fell in years 2000–2010, however since 2011 to 2013 there was an increase in both the level of taxation and the number of tax rates for all analyzed groups. This increase related mainly to people working and raising children. |
Cytowanie | Bischoff A. (2015) Sytuacja społeczno-ekonomiczna podatnika a udział podatku PIT w płacy brutto w krajach OECD.Zeszyty Naukowe SGGW - Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej, nr 111: 5-17 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | EIOGZ_2015_n111_s5.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
17. |
Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, 2014 |
|
Wysokiński M. Ryzyko dochodowe w produkcji mleka w kontekście wybranych propozycji zmian w opodatkowaniu i ubezpieczeniach społecznych w rolnictwie
Autor | Marcin Wysokiński |
Tytuł | Ryzyko dochodowe w produkcji mleka w kontekście wybranych propozycji zmian w opodatkowaniu i ubezpieczeniach społecznych w rolnictwie |
Title | Income risk of milk production in the context of selected proposals of in tax and social insurance changes in agriculture |
Słowa kluczowe | dochody, ryzyko dochodowe, produkcja mleka, podatki w rolnictwie |
Key words | income, income risk, milk production, taxes in agriculture |
Abstrakt | W opracowaniu przedstawiono wrażliwość dochodów gospodarstw mlecznych na zmiany w opodatkowaniu rolnictwa i w systemie ubezpieczeń społecznych. Do analiz użyto danych pochodzących z bazy polskiego FADN za lata 2004-2009. Analizy i symulacje przeprowadzono w zależności od stopnia koncentracji produkcji. Oszacowane skutki zmian w opodatkowaniu rolnictwa i systemie ubezpieczeń społecznych rolników wykazały m.in. znaczący wzrost obciążeń badanych gospodarstw. |
Abstract | The paper presents the sensitivity of dairy farm income to changes in taxation rate in agriculture and changes in social security system. In presented surveys the data from the Polish FADN database for the years 2004-2009 has been used. Analyses and simulations were conducted according to the degree of production concentration. The estimated effects of changes in the taxation in agriculture and in the farmers social insurance system have shown a significant increase in the income charge of surveyed households |
Cytowanie | Wysokiński M. (2014) Ryzyko dochodowe w produkcji mleka w kontekście wybranych propozycji zmian w opodatkowaniu i ubezpieczeniach społecznych w rolnictwie.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 101, z. 4: 153-160 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | RNR_2014_n4_s153.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
18. |
Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing, 2014 |
|
Ryś-Jurek R. Opodatkowanie gospodarstw rolnych w Unii Europejskiej w latach 2004–2011
Autor | Roma Ryś-Jurek |
Tytuł | Opodatkowanie gospodarstw rolnych w Unii Europejskiej w latach 2004–2011 |
Title | THE TAXATION OF THE AGRICULTURAL FARMS IN THE EUROPEAN UNION IN YEARS 2004–2011 |
Słowa kluczowe | gospodarstwo rolne, opodatkowanie, podatek rolny |
Key words | agricultural farm, taxation, agricultural tax |
Abstrakt | Celem badania było przedstawienie opodatkowania sektora gospodarstw rolnych w Unii Europejskiej w latach 2004-2011. Do opisania tego problemu wykorzystano dwa wskaźniki: udział podatków w dochodzie z rodzinnego gospodarstwa rolnego oraz wartość podatków na 1 hektar użytków rolnych w gospodarstwie rolnym. Dane pochodziły z bazy FADN. Obliczenia wykonano dla wszystkich krajów Unii Europejskiej w latach 2004-2011. Wykonano również szczegółowe badania dla Polski na tle średnich wyników unijnych według: wielkości ekonomicznej, typu rolniczego, warunków produkcji i jej regionów. |
Abstract | The aim of this research was a presentation of the taxation in the sector of farms in the European Union in years 2004-2011. This problem was described by two indicators: participation of taxes in farm net income and value of taxes on 1 hectare of utilized agricultural area in an agricultural farm. The data comes from the FADN database. The calculations were made for all of the European Union’ countries. Also, the research for Poland on the background of the average European results was executed according to the: economic size, type of farms, conditions of agricultural production and regions. |
Cytowanie | Ryś-Jurek R. (2014) Opodatkowanie gospodarstw rolnych w Unii Europejskiej w latach 2004–2011.Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing [t.], nr 11(60): 204-216 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | PEFIM_2014_n60_s204.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
19. |
Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing, 2014 |
|
Idźkowska K., Kisiel R. System opodatkowania rolnictwa w Polsce oraz w wybranych krajach Unii Europejskiej
Autor | Katarzyna Idźkowska, Roman Kisiel |
Tytuł | System opodatkowania rolnictwa w Polsce oraz w wybranych krajach Unii Europejskiej |
Title | THE SYSTEM OF AGRICULTURE TAXATION IN POLAND AND CHOSEN COUNTRIES OF THE EUROPEAN UNION |
Słowa kluczowe | podatek rolny, podatek dochodowy, system opodatkowania rolnictwa, harmonizacja |
Key words | agricultural tax, income tax, agriculture taxation system, harmonisation |
Abstrakt | Harmonizacja systemów podatkowych w krajach członkowskich Unii Europejskiej jest jednym z najważniejszych zadań, które stoją przed władzami Wspólnoty na drodze do zacieśnienia współpracy międzynarodowej i przejścia na kolejny etap integracji, którym jest unia gospodarcza. W związku z powyższym, celem badań własnych była analiza systemów podatkowych istniejących w polskim i europejskim rolnictwie. Bardzo ważne było także poznanie opinii polskich i zagranicznych rolników dotyczących systemu opodatkowania, jego wad i zalet, a także poglądów na temat harmonizacji podatków i proponowanych rozwiązań mających ułatwić władzom ujednolicenie prawa podatkowego we wszystkich krajach. Unii. Badanie ankietowe przeprowadzono w II połowie 2013 r. w grupie 230 właścicieli gospodarstw rolnych (140 polskich, 90 zagranicznych). Polska i Niemcy to kraje, w których – wg opinii rolników – system opodatkowania jest nieuporządkowany, niesprawiedliwy i nieefektywny. Średnia ocena systemu oraz poszczególnych jego komponentów w skali 1–5 (1 – bardzo słabo, 5 – bardzo dobrze) kształtuje się na poziomie dostatecznym (3). Taka sytuacja spowodowana jest głównie brakiem stabilności przepisów, a także licznymi reformami, które – choć zapowiadane – dotychczas nie weszły w życie. Nieco lepiej rozwiązania w zakresie opodatkowania oceniają Francuzi, Grecy oraz Szwedzi (4). Należy również zaznaczyć, że aż 60% badanych w Polsce popiera likwidację podatku rolnego i wprowadzenie dochodowego. |
Abstract | Harmonisation of tax systems in the European Union member states is one of the most important tasks faced by the authorities of the Union on the path to tightening the international cooperation and transition to the next stage of integration that the economic union is. Thus, the analysis of the tax systems functioning in the Polish and European agriculture was the objective of own studies. Obtaining knowledge concerning the opinions of Polish farmers and those operating abroad on the taxation system, its strengths and weaknesses as well as the opinions on the issue of harmonisation of taxes in the Community and the proposed solutions aimed at facilitating standardisation of the tax law to the authorities of all the Union countries was also very important. Questionnaire based surveys were conducted during the second half of 2013 among 230 owners of agricultural farms (140 in Poland and 90 foreign). Poland and Germany are the countries where according to the farmers’ opinions the tax system is unorganised, unjust and ineffective. The average rating of the system and its individual components according to the 1 – 5 scale (1 – very poor, 5 – very good) was at the satisfactory (3) level. That situation is caused mainly by lack of stability of the regulations as well as numerous reforms which, although announced, have not been implemented so far. The taxation solutions were ranked slightly better ((good) by the French, Greeks and Swedes. It should also be pointed out that as many as 60% of the Polish farmers covered support liquidation of the agricultural tax and implementation of the income tax. |
Cytowanie | Idźkowska K., Kisiel R. (2014) System opodatkowania rolnictwa w Polsce oraz w wybranych krajach Unii Europejskiej.Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing [t.], nr 12(61): 64-78 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | PEFIM_2014_n61_s64.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |
20. |
Zeszyty Naukowe SGGW - Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej, 2013 |
|
Boratyńska K., Lenarcik M. Obciążenia podatkowe wybranego przedsiębiorstwa sektora motoryzacyjnego
Autor | Katarzyna Boratyńska, Magdalena Lenarcik |
Tytuł | Obciążenia podatkowe wybranego przedsiębiorstwa sektora motoryzacyjnego |
Title | Tax burden in chosen entity of motorization sector |
Słowa kluczowe | |
Key words | |
Abstrakt | The purpose of this paper was to present the scale of taxes and show effect taxation in chosen motorization company in Poland. They are numerous tax burdens connected with running a business, namely: excessive taxation, complicated taxation, modification legislative, uncertain political and economic situation. Company to be able to operating need to adapt to competitive market, for instance: follow by modification legislative, react to supply and demand. This paper presents the level and structure of the most important tax burden in Poland: value added tax and personal income tax in chosen motorization company. |
Abstract | |
Cytowanie | Boratyńska K., Lenarcik M. (2013) Obciążenia podatkowe wybranego przedsiębiorstwa sektora motoryzacyjnego.Zeszyty Naukowe SGGW - Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej, nr 104: 107-117 |
HTML | wersja html |
Pełny tekst | EIOGZ_2013_n104_s107.pdf |
|
![pdf](http://sj.wne.sggw.pl/img/pdf.png) |