Wyniki wyszukiwania

Autor	Edyta Łyżwa
Tytuł	Inwestycje jako determinanta rozwoju sektora rolnego na Ukrainie
Title	Investments as a Determinant of the Agricultural Sector Development in Ukraine
Słowa kluczowe	sektor rolno-spożywczy, rozwój, inwestycje, gospodarka Ukrainy
Key words	agri-food sector, development, investments, economy of Ukraine
Abstrakt	Znaczenie badań nad gospodarką rolną Ukrainy ma kluczowe znaczenie w perspektywie bezpieczeństwa żywnościowego kraju i Europy. W artykule przyjęto inwestycje jako podstawową determinantę rozwoju sektora. Tłem rozważań są przemiany sektora rolnego po odzyskaniu niepodległości przez Ukrainę. Zakresem badań objęto terytorium Ukrainy przywołując dane empiryczne z lat 1991-2018 ze szczególnym uwzględnieniem zakresu procesów inwestycyjnych w latach 2012-2018. Celem artykułu było zidentyfikowanie aktywności inwestycyjnej we współczesnej gospodarce rolnej Ukrainy. Przywołane dane pozwalają na wyciągniecie wniosków o nieefektywnym wykorzystaniu potencjału rolnictwa i przetwórstwa rolno-spożywczego w skali kraju oraz intensyfikacji aktywności inwestycyjnej państwa w ostatnich latach wspierających rozwój tego sektora gospodarki.
Abstract	The importance of researching the agricultural economy of Ukraine have got big importance in the perspective of the country’s and Europe food security. The article accepts investments as the basic determinant of the sector’s development. The background of the reflections is the transformation of the agricultural sector after Ukraine regained it’s independence. The research covered territory of Ukraine, recalling empirical data from the years 1991-2018, with particular emphasis of the investments in 2012-2018. The purpose of the article was to identify investment activity in the modern agricultural Ukraine’s economy. The mentioned data allowed us to draw conclusions about the ineffective use of the country’s agriculture potential and agri-food processing as well as the intensification of the state's investment activity in recent years that support the development of this sector’s economy.
Cytowanie	Łyżwa E. (2019) Inwestycje jako determinanta rozwoju sektora rolnego na Ukrainie .Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 19(34), z. 3: 67-74
HTML	wersja html
Pełny tekst	PRS_2019_T19(34)_n3_s67.pdf

Autor	Jakub Olipra
Tytuł	Change in Seasonality Pattern of EU Farmgate Milk Price
Title	Change in Seasonality Pattern of EU Farmgate Milk Price
Słowa kluczowe	farmgate milk price, seasonality, forecasting, globalization, panel regressions
Key words	farmgate milk price, seasonality, forecasting, globalization, panel regressions
Abstrakt	Since 2007 farmgate milk prices in EU have become much more volatile and their seasonal pattern has stopped being so explicit. The purpose of this research is to test the hypothesis that seasonality still plays an important role in shaping farmgate milk prices in EU while its amplitude decreases together with the growing integration of the EU milk market with the global market. The aforementioned issues are investigated using Census X-12 procedure of price decomposition and panel random effects model. The results indicate that after 2007 the role of seasonality in determining EU farmgate milk prices has significantly decreased which partially results from the higher integration of the EU milk market with the global market. Nevertheless, seasonality remains an important factor determining the farmgate milk prices in EU. It can be expected that with the further globalization of the milk market, the significance of seasonality in determining farmgate milk prices in EU will be diminishing.
Abstract	Since 2007 farmgate milk prices in EU have become much more volatile and their seasonal pattern has stopped being so explicit. The purpose of this research is to test the hypothesis that seasonality still plays an important role in shaping farmgate milk prices in EU while its amplitude decreases together with the growing integration of the EU milk market with the global market. The aforementioned issues are investigated using Census X-12 procedure of price decomposition and panel random effects model. The results indicate that after 2007 the role of seasonality in determining EU farmgate milk prices has significantly decreased which partially results from the higher integration of the EU milk market with the global market. Nevertheless, seasonality remains an important factor determining the farmgate milk prices in EU. It can be expected that with the further globalization of the milk market, the significance of seasonality in determining farmgate milk prices in EU will be diminishing.
Cytowanie	Olipra J. (2019) Change in Seasonality Pattern of EU Farmgate Milk Price.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 19(34), z. 3: 75-84
HTML	wersja html
Pełny tekst	PRS_2019_T19(34)_n3_s75.pdf

Autor	Ewa Halicka, Małgorzata Jackowska, Krystyna Rejman, Agata Szczebyło
Tytuł	Analysis of the Global Pulses Market and Programs Encouraging Consumption of This Food
Title	Analysis of the Global Pulses Market and Programs Encouraging Consumption of This Food
Słowa kluczowe	pulses, global market, production, consumption
Key words	pulses, global market, production, consumption
Abstrakt	The prevalence of diet-related diseases together with global population growth and the imbalance of ecosystems determine an urgent need to change existing dietary patterns and make food market more sustainable. A widely available alternative to food of animal origin are plant sources of protein, including pulses. The aim of this paper was to analyse the global pulses market and to review programs encouraging the increase of pulses consumption. The production and consumption of this food were analysed globally, regionally, and in selected countries using FAOSTAT data. The situation on the Polish market was presented additionally on the base of GUS (Central Statistical Office) data. Finally, the SWOT method was used to assess the market and indicate the possibility of giving up part of the meat consumption for pulses
Abstract	The prevalence of diet-related diseases together with global population growth and the imbalance of ecosystems determine an urgent need to change existing dietary patterns and make food market more sustainable. A widely available alternative to food of animal origin are plant sources of protein, including pulses. The aim of this paper was to analyse the global pulses market and to review programs encouraging the increase of pulses consumption. The production and consumption of this food were analysed globally, regionally, and in selected countries using FAOSTAT data. The situation on the Polish market was presented additionally on the base of GUS (Central Statistical Office) data. Finally, the SWOT method was used to assess the market and indicate the possibility of giving up part of the meat consumption for pulses
Cytowanie	Halicka E., Jackowska M., Rejman K., Szczebyło A. (2019) Analysis of the Global Pulses Market and Programs Encouraging Consumption of This Food.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 19(34), z. 3: 85-96
HTML	wersja html
Pełny tekst	PRS_2019_T19(34)_n3_s85.pdf

Autor	Joanna Szymańska
Tytuł	Sytuacja na rynku ziemi rolniczej w wybranych krajach Europy Środkowo-Wschodniej (wybrane problemy)
Title	The Situation on the Market of Agricultural Land in Selected Countries of Central and Eastern Europe
Słowa kluczowe	Europa Środkowo-Wschodnia, ziemia rolnicza, podaż, popyt, cena
Key words	Central and Eastern Europe, agricultural land, supply, demand, price
Abstrakt	Artykuł prezentuje ważniejsze czynniki wpływające zarówno na podaż, jak i na popyt ziemi rolniczej w takich krajach Europy Środkowo-Wschodniej, jak: Polska, Czechy, Słowacja, Węgry, Bułgaria, Rumunia, Litwa, Łotwa i Estonia. W opracowaniu poddano także analizie zmiany cen sprzedaży gruntów rolnych w badanych krajach za lata 2005-2015. Wskazano zarówno okresy wzrostu tych cen jak i ich spadku oraz główne czynniki, które miały wpływ na te zjawiska. Stwierdzono, że w badanych krajach nie ukształtował się właściwie funkcjonujący rynek ziemi rolniczej.
Abstract	The article presents the most important factors influencing both the supply and demand of agricultural land in such countries of Central and Eastern Europe as: Poland, the Czech Republic, Slovakia, Hungary, Bulgaria, Romania, Lithuania, Latvia and Estonia. The study also analyzed the changes in the sales prices of agricultural land in the analyzed countries for the years 2005-2015. Both the periods of growth of these prices and their decrease were indicated, as well as the main factors that influenced these phenomena. It was found that the properly functioning agricultural land market did not develop in the countries surveyed.
Cytowanie	Szymańska J. (2019) Sytuacja na rynku ziemi rolniczej w wybranych krajach Europy Środkowo-Wschodniej (wybrane problemy).Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 19(34), z. 3: 97-107
HTML	wersja html
Pełny tekst	PRS_2019_T19(34)_n3_s97.pdf

Autor	Vadym Tkachuk, Oksana Vitriak
Tytuł	Perspectives of Development and Enhancement of the Efficiency of the Functioning of Small Forms of Business on the Village
Title	Perspectives of Development and Enhancement of the Efficiency of the Functioning of Small Forms of Business on the Village
Słowa kluczowe	agriculture, small farming forms, agricultural production
Key words	agriculture, small farming forms, agricultural production
Abstrakt	The article substantiates the prospects for the development and increase of the functioning efficiency of small farming forms in the countryside. Particular attention is paid to the study of factors that have a negative impact on the farms and households functioning. Based on the analysis of statistical indicators, it has been established that the most significant factors that have a negative impact on the functioning of small farming forms in the countryside are the difficulty of manufactured products realization, insufficiently effective state support, lack of developed infrastructure, low education level of households' heads. In order to minimize the negative impact of the identified range of problems, it is proposed to introduce preventive measures in the following areas: the state support system improvement, infrastructure development, the production base and resource support improvement, integration relations development.
Abstract	The article substantiates the prospects for the development and increase of the functioning efficiency of small farming forms in the countryside. Particular attention is paid to the study of factors that have a negative impact on the farms and households functioning. Based on the analysis of statistical indicators, it has been established that the most significant factors that have a negative impact on the functioning of small farming forms in the countryside are the difficulty of manufactured products realization, insufficiently effective state support, lack of developed infrastructure, low education level of households' heads. In order to minimize the negative impact of the identified range of problems, it is proposed to introduce preventive measures in the following areas: the state support system improvement, infrastructure development, the production base and resource support improvement, integration relations development.
Cytowanie	Tkachuk V., Vitriak O. (2019) Perspectives of Development and Enhancement of the Efficiency of the Functioning of Small Forms of Business on the Village.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 19(34), z. 3: 108-115
HTML	wersja html
Pełny tekst	PRS_2019_T19(34)_n3_s108.pdf

Autor	Mariusz Maciejczak
Tytuł	Korzyści zewnętrzne prowadzenia zrównoważonych winnic w Polsce w warunkach zmian klimatu
Title	THE EXTERNAL BENEFITS OF SUSTAINABLE VINEYARDS IN POLAND UNDER THE CONDITIONS OF CLIMATE CHANGE
Słowa kluczowe	korzyści zewnętrzne, zrównoważona produkcja, winnice, zmiany klimatu
Key words	external benefits, sustainable production, vineyards, climate change
Abstrakt	Głównymi celami badań było określenie rodzajów korzyści zewnętrznych związanych z prowadzeniem winnicy zgodnie z zasadami zrównoważonej produkcji, a następnie, w oparciu o wnioski z oceny rozwoju upraw winiarskich w Polsce w warunkach zmian klimatu, zbadanie opinii konsumentów na temat ich warunkowej skłonności do zapłaty wyższej ceny za wino pochodzące z upraw generujących pozytywne efekty zewnętrzne. Stwierdzono, że uprawa winorośli odbywająca się w sposób zrównoważony cechuje się występowaniem korzyści zewnętrznych. Korzyści te wynikają z lokalnego charakteru dóbr publicznych, do których można zaliczyć przede wszystkim dany ekosystem, określany jako terroir i powiązane z nim sieciowo elementy takie jak bioróżnorodność czy krajobraz. Oddziałują one w sposób synergiczny na inne korzyści zewnętrzne o charakterze społecznym, takie jak atrakcyjność turystyczna czy dziedzictwo kulturowe. Wykazano, że uprawa winorośli z przeznaczeniem na wino i produkcja wina w Polsce dynamicznie wzrastają, a zmiany klimatu będą wpływały na dalsze potencjalne możliwości rozwoju tego sektora. Badani konsumenci wskazali, że ważne są dla nich takie atrybuty wina jak ekologiczny sposób produkcji czy praktyki odpowiadające na zmiany klimatu. W większości deklarowali oni gotowość zapłaty za nie więcej niż za cechy związane z innymi korzyściami zewnętrznymi, takimi jak bioróżnorodność czy krajobraz. Ukierunkowanie polskich winnic na produkcję generującą korzyści zewnętrzne, np. ekologiczną, pozwoli na skorzystanie z efektu sieciowego, co może przełożyć się na chęć konsumentów do zapłaty wyższej ceny za wino.
Abstract	The research aimed to determine the types of external benefits associated with running the vineyard in accordance to with the principles of sustainable production, and then, based on conclusions from the assessment of the development of vineyards growing in Poland under climate change conditions, to examine consumer opinions on their willingness to pay for wine originating from crops that generate positive externalities. It was found that the cultivation of grapes in a sustainable manner is characterized by the existence of external benefits. These benefits result from the local character of public goods, which include primarily the ecosystem described as terroir and related elements such as biodiversity and landscape. They interact in a synergistic way to other external social benefits, such as tourist attractiveness or cultural heritage. It has been shown that viticulture for wine and wine production in Poland is growing rapidly, and climate change will affect further potential development opportunities for this sector. The surveyed consumers pointed out that the wine attributes such as the organic way of production or practices responding to climate change are important for them. For the most part, they are willing to pay for it more than for features related to other external benefits, i.e. biodiversity or landscape. It is argued, that orientation of Polish vineyards to produce in a way that generates external benefits, ie. organically, will allow to take advantage of the network effect which may translate into the desire of consumers to pay a higher price for wine.
Cytowanie	Maciejczak M. (2019) Korzyści zewnętrzne prowadzenia zrównoważonych winnic w Polsce w warunkach zmian klimatu.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 106, z. 1: 97-109
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2019_n1_s97.pdf

Autor	Kinga Cichocka, Dawid Olewnicki
Tytuł	Ocena kondycji ekonomiczno-finansowej przedsiębiorstwa produkującego i sprzedającego rośliny ozdobne
Title	EVALUATION OF THE ECONOMIC AND FINANCIAL CONDITION OF AN ENTERPRISE PRODUCING AND SELLING ORNAMENTAL PLANTS
Słowa kluczowe	rośliny ozdobne, produkcja szklarniowa, analiza ekonomiczno-finansowa
Key words	ornamental plants, greenhouse production, economic and financial analysis
Abstrakt	Celem opracowania była ocena kondycji ekonomiczno-finansowej wybranego przedsiębiorstwa produkującego i sprzedającego rośliny ozdobne w latach 2010-2016. Dokonano oceny struktury aktywów i pasywów oraz wskaźników zadłużenia, rentowności (ROA i ROE) oraz płynności bieżącej (CR – I stopnia) i szybkiej (QR – II stopnia). Wielkości wskaźników obliczonych na podstawie danych zawartych w sprawozdaniach finansowych nie wykazały istotnie niepokojących zjawisk. W latach 2014-2016 spółka osiągała satysfakcjonujący poziom wskaźnika ROA, tj. wyższy niż poziom inflacji, oraz wskaźnika ROE, którego wartość nie spadła poniżej 9,56%.
Abstract	The aim of the study was to assess the financial and economic situation of the company specialized in producing and selling ornamental plants in 2010-2016. The structure of assets, liabilities and the following indicators: debt, profitability, current liquidity (CR), quick liquidity (QR) were analyzed. The analysis based on the financial statements data did not reveal any significant or alarming threats. The values of selected indicators mostly did not deviate from the norm considerably. In the last three years the company achieved a satisfactory level of ROA, i.e. higher than the level of inflation and ROE, which value did not fall below 10%.
Cytowanie	Cichocka K., Olewnicki D. (2019) Ocena kondycji ekonomiczno-finansowej przedsiębiorstwa produkującego i sprzedającego rośliny ozdobne.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 106, z. 1: 87-96
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2019_n1_s87.pdf

Autor	Maria Miczyńska-Kowalska
Tytuł	Suburbanizacja strefy podmiejskiej Lublina
Title	SUBURBANIZATION OF THE SUBURBIAN ZONE OF LUBLIN
Słowa kluczowe	suburbanizacja, strefa podmiejska, rozwój obszarów wiejskich, migracje
Key words	sub-urbanisation, suburban zone, rural development, migration
Abstrakt	W artykule podjęto problematykę dotyczącą suburbanizacji strefy podmiejskiej na przykładzie gmin przyległych do miasta Lublin: Głuska, Jastkowa, Konopnicy, Niedrzwicy Dużej, Niemiec oraz Wólki. Celem badań było wskazanie specyfiki procesu suburbanizacji i zmian w latach 1995-2017 w strefie podmiejskiej, na przykładzie wymienionych gmin. W opracowaniu uwzględniono wymiar demograficzny i ekonomiczny zmian. Oceny procesu suburbanizacji strefy podmiejskiej Lublina dokonano na podstawie liczby ludności w gminach, zmian w poziomie migracji z miast do gmin ościennych Lublina, liczby osób prowadzących działalność gospodarczą, liczby podmiotów gospodarczych funkcjonujących na terenie gminy, struktury zatrudnienia i liczby mieszkań. W opracowaniu wykorzystano literaturę przedmiotu oraz dostępne statystyki Banku Danych Lokalnych GUS.
Abstract	This issue concerns the suburban zone on the example of municipalities, which are neighbouring the city of Lublin: Głusk, Jastków, Konopnica, Niedrzwica Duża, Niemce and Wólka. The aim of the analysis to identify the specific characteristics of the suburbanization process and changes in the years 1995-2017 in selected municipalities. The analysis took into account the demographic and economic analysis. The assessment of the suburbanization process of the area of Lublin was based on the analysis of the population in the municipalities, the level of migration from the cities to the neighbouring municipalities of Lublin, the changes in the number of persons carrying on economic activities, the number of traders operating in the municipality, changes of the structure of employment and account of flats. The study uses the literature and available statistics: regional statistics office – Local Data Bank of Central Statistical Office.
Cytowanie	Miczyńska-Kowalska M. (2019) Suburbanizacja strefy podmiejskiej Lublina.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 106, z. 1: 72-86
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2019_n1_s72.pdf

Autor	Magdalena Kozera-Kowalska, Alina Nowotarska
Tytuł	Infrastruktura edukacyjna jako baza kształtowania kapitału ludzkiego w województwie wielkopolskim
Title	EDUCATIONAL INFRASTRUCTURE AS A BASIS FOR SHAPING THE HUMAN CAPITAL IN THE WIELKOPOLSKIE PROVINCE
Słowa kluczowe	infrastruktura edukacyjna, funkcje infrastruktury, wykształcenie, kapitał ludzki
Key words	educational infrastructure, functions of infrastructure, education, human capital
Abstrakt	W opracowaniu dokonano oceny czynników rzeczowych infrastruktury edukacyjnej jako bazy materialnej kształtowania kapitału ludzkiego. Problem analizowano w ujęciu regionalnym na przykładzie województwa wielkopolskiego. Celem artykułu było przedstawienie zmian zachodzących w sferze rzeczowej infrastruktury edukacyjnej tego województwa z założeniem, że jest ona jednym z wiodących czynników determinujących poziom wykształcenia mieszkańców. Prowadząc analizę, dokonano przeglądu literatury przedmiotu, a wynikające z niego ustalenia starano się udokumentować dostępnymi informacjami statystycznymi. Badania wykazały, że w okresie 2004-2017 nastąpił wzrost liczby placówek edukacyjnych w większości ich grup rodzajowych, zwiększyła się też liczba osób z nich korzystających. Pozytywnym efektem następujących zmian jest obserwowana poprawa poziomu wykształcenia mieszkańców województwa wielkopolskiego.
Abstract	The paper analyzes the physical factors of educational infrastructure as a material base for shaping human capital. The problem was analyzed on the regional level, based on the the Wielkopolskie province. The aim of this study was to present changes in the subject matter of the educational infrastructure of this province, assuming that it is one of the leading factors determining the level of education of residents. While conducting the research, the literature on the subject was reviewed, and the resulting findings were documented using the available statistical information. The analysis indicated that in the period 2004-2017 there was an increase in the number of educational institutions in the majority of their generic groups, and the number of people using them increased. A positive effect of the following changes is the observed improvement in the education level of the inhabitants of the Wielkopolskie province.
Cytowanie	Kozera-Kowalska M., Nowotarska A. (2019) Infrastruktura edukacyjna jako baza kształtowania kapitału ludzkiego w województwie wielkopolskim.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 106, z. 1: 62-71
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2019_n1_s62.pdf

Autor	Sebastian Kubala
Tytuł	Czynniki wytwórcze w branży przetwórstwa rybnego w Polsce w okresie poakcesyjnym
Title	THE PRODUCTIVE FACTORS IN THE FISH PROCESSING INDUSTRY IN POLAND DURING THE POST-ACCESSION PERIOD
Słowa kluczowe	czynniki produkcji, produktywność cząstkowa, produktywność całkowita, funkcja produkcji Cobba-Douglasa, gospodarka rybna
Key words	factors of production, partial productivity, total productivity, Cobb-Douglas production function, fish economy
Abstrakt	Badanie poziomu oraz tempa zmian poziomu produktywności poszczególnych sektorów umożliwia ocenę efektywności wykorzystywanych zasobów oraz identyfikację źródeł wzrostu produkcji. Obrazuje, w jakim stopniu poziom zmian w danej branży zależy od czynników pracy oraz kapitału. Celem opracowania jest określenie efektywności wykorzystania czynników produkcji w branży przetwórstwa rybnego w Polsce w latach 2005-2016. Do ustalenia tempa zmian efektywności czynników wytwórczych wykorzystano wskaźniki oparte na produkcji, zatrudnieniu oraz wartości brutto środków trwałych. Zaprezentowane badania wykazały, iż w branży przetwórstwa rybnego występowała generalna tendencja wzrostu produktywności pracy. Jednocześnie można było zaobserwować niekorzystne zmiany produktywności kapitału. Przeprowadzone badania wskazują, iż większy wpływ na poziom produkcji ma czynnik kapitału aniżeli poziom zatrudnienia. Ponadto wartość produkcji wzrastała w tempie szybszym niż łączne nakłady czynników ją kształtujących.
Abstract	The study of the level and dynamics of changes of productivity of individual sectors allows to evaluate possible effectiveness of the resources used as well as identification of sources of production growth. It shows the extent to which changes in the level of the industry is dependent on factors of work and capital. The aim of the work was to study the efficiency of production factors in the fish processing industry in Poland in the years 2005-2016. To determine the rate of changes of the efficiency of the production factors there were indicators used that were based on production, employment and gross value of fixed assets. The study showed that in the fish processing industry there was a general growth tendency of labor productivity. There were also observed adverse changes in capital productivity. The greater impact on the level of production has a capital factor than the level of employment. In addition, the value of production increased at a rate faster than the total expenditure of factors shaping it.
Cytowanie	Kubala S. (2019) Czynniki wytwórcze w branży przetwórstwa rybnego w Polsce w okresie poakcesyjnym.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 106, z. 1: 51-61
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2019_n1_s51.pdf

Autor	Jacek Strojny
Tytuł	Ocena efektu Harbergera-Laursena-Metzlera w polskim sektorze rolno-żywnościowym
Title	AN ASSESSMENT OF HARBERGER-LAURSEN-METZLER EFFEKT IN AGRIBUSINESS SECTOR IN POLAND
Słowa kluczowe	terms of trade, rachunek obrotów bieżących, wektorowa autoregresja, polski sektor rolno-żywnościowy
Key words	terms of trade, current account, vector autoregression, Polish agro-food sector
Abstrakt	W opracowaniu podjęto problem oszacowania efektu Harbergera-Laursena-Metzlera w odniesieniu do polskiego sektora rolno-żywnościowego. Analiza obejmuje lata 2002-2017. W badaniu zastosowano metodykę wektorowej autoregresji (VAR). Wyniki studium ukazały, że trwałe pogorszenie terms of trade wpływa na poprawę bilansu handlowego polskiego sektora rolno-żywnościowego. Natomiast nie zidentyfikowano skutków krótkookresowych szoków terms of trade. Dodatkowo, badanie umożliwiło zidentyfikowanie wartości dodanej brutto (GVA) jako najbardziej egzogenicznej składowej systemu VAR. Najbardziej endogenicznym czynnikiem w modelu okazało się saldo obrotów bieżących. Długookresowe zmiany terms of trade są czynnikiem bardziej egzogenicznym niż saldo obrotów bieżących.
Abstract	The aim of the study was to asses the Harberger-Laursen-Metzler effect in Polish agro-food sector. The analysis covers period of 2002-2017. There was applied the vector autoregression (VAR) methodology. The outcome of the research revealed that permanent deterioration in terms of trade contributed to the current account of Polish agribusiness sector improvement. The temporary effect of terms of trade shocks was not indentified. Additionally, the research enabled recognition of gross value added (GVA) as the most exogenous factor of the VAR system. On the other hand most endogenous factor of the model is the current account. The variable permanent terms of trade is more exogenous factor than the current account.
Cytowanie	Strojny J. (2019) Ocena efektu Harbergera-Laursena-Metzlera w polskim sektorze rolno-żywnościowym.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 106, z. 1: 36-50
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2019_n1_s36.pdf

Autor	Zbigniew Gołaś
Tytuł	Przemiany i uwarunkowania wydajności pracy w rolnictwie Unii Europejskiej w latach 2005-2016
Title	CHANGES AND CONDITIONS OF LABOUR PRODUCTIVITY IN THE AGRICULTURE OF THE EUROPEAN UNION IN THE YEARS 2005-2016
Słowa kluczowe	wydajność pracy, rolnictwo, modele deterministyczne, Unia Europejska
Key words	labour productivity, agriculture, deterministic models, European Union
Abstrakt	Celem pracy było przedstawienie przemian wydajności pracy w rolnictwie Unii Europejskiej (UE) w latach 2005-2016 oraz propozycji metodycznej dekompozycji wskaźnika wydajności pracy w rolnictwie. W zaproponowanych trzech modelach dekompozycji wydajności pracy uwzględniono siedem czynników (wskaźników), tj. produktywność nakładów, produktywność ziemi, wskaźnik wartości dodanej, opodatkowanie produkcji, dopłaty do produkcji, uzbrojenie zasobów pracy w ziemię oraz poziom intensywności produkcji rolniczej. Ponadto, na podstawie metody deterministycznej dokonano oceny zmian wydajności pracy w rolnictwie UE oraz w Polsce. Badania wykazały, że w latach 2005-2016 wydajność pracy mierzona wartością dodaną brutto zwiększała się w UE-28 średniorocznie o 2,13%, w UE-15 tylko 0,98%, a w UE-13 znacznie szybciej, tj. o 3,45%. Oznacza to, że w rolnictwie UE zachodzą procesy konwergencji wydajności pracy. W świetle analizy deterministycznej głównymi czynnikami wzrostu wydajności pracy w rolnictwie UE-28 i w Polsce były wzrost intensywności produkcji oraz wzrost uzbrojenia pracy w zasoby ziemi. Korzystny kierunek przemian wydajności pracy osłabiała malejąca efektywność wytwarzania mierzona produktywnością nakładów oraz udziałem wartości dodanej w przychodach.
Abstract	The main aim of the work was to present the changes observed in the labour productivity in EU agriculture in years 2005-2016. The author proposed also the methodical decomposition of the labor productivity ratio in agriculture. Seven factors (ratios) have been taken into account in three models of labor productivity decomposition. These factors are: inputs productivity, land productivity, value added index, production taxation, production subsidies, equipment employed in agricultural land and the level of agricultural production intensity. The use of the deterministic method allowed to analyse the changes in labour productivity from the perspectives both in the EU agriculture (EU-28) and in the Polish agriculture. Performed studies seems to prove that in the years 2005-2016 the labor productivity measured by gross value added increased in case of EU-28 by average 2.13% and in the case of EU-15 only by 0.98%. At the same time, higher increase was observed in the case of EU-13 which equal to 3.45%. It may suggest that can be observe the ongoing process of the labor productivity convergence in EU agriculture. In the light of deterministic analysis, it was possible to specify the main factors contributing to the increase in labor productivity in agriculture in the EU-28 and in Poland, which are the increase in production intensity and the increase in agricultural land/labour relation. However, it should be also noted that the favorable direction of changes in labour productivity was weakened by the decreasing efficiency of production measured by the inputs productivity and the share of value added in revenues.
Cytowanie	Gołaś Z. (2019) Przemiany i uwarunkowania wydajności pracy w rolnictwie Unii Europejskiej w latach 2005-2016.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 106, z. 1: 22-35
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2019_n1_s22.pdf

Autor	Nadiia Davydenko, Yuliia Nehoda, Iryna Tytarchuk, Natalia Wasilewska
Tytuł	Mechanizm zapewnienia zrównoważonego finansowania przedsiębiorstw rolnych
Title	MECHANISM OF ENSURING FINANCIAL SUSTAINABILITY OF AGRICULTURAL ENTERPRISES
Słowa kluczowe	stabilność finansowa, przedsiębiorstwa rolnicze, bezpieczeństwo finansowe, sektor rolno-przemysłowy, stabilny rozwój przedsiębiorstw, rentowność
Key words	financial sustainability, agricultural enterprises, financial security, agricultural-industrial sector, stable development of enterprises, profitability
Abstrakt	Celem badań jest wskazanie teoretycznych i metodycznych podejść do określania stabilności finansowej przedsiębiorstw rolnych. Przeanalizowano światowe i krajowe doświadczenia w określaniu stabilności finansowej podmiotów prowadzących działalność rolniczo-przemysłową, a także czynniki wpływające na kształtowanie stabilności finansowej na poziomie regionalnym oraz w grupach przedsiębiorstw rolnych. Istnieje specyfika mechanizmu stabilności finansowej przedsiębiorstw rolnych. Głównym celem mechanizmu zapewniającego stabilność finansową jest osiągnięcie bezpieczeństwa finansowego, stabilności funkcjonowania i rozwoju. Metoda oferuje wykorzystanie kompleksu wskaźników, które są ściśle powiązane i określają status ekonomiczny oraz zdolność finansową do kontynuowania działalności przedsiębiorstwa i badania stabilności finansowej przedsiębiorstwa.
Abstract	The aim of the research is summing up and improving theoretical and methodical approaches to determination of financial sustainability of agricultural enterprises. World and national experience of financial sustainability determination of entrepreneurial activities subjects were analyzed and summarized as well as system impact factors on formation of financial sustainability on the regional level and the group of agricultural enterprises level were examined. There are considerable formation specifics of the financial sustainability mechanism of agricultural enterprises. It means that main target of mechanism to ensure financial sustainability is to achieve financial security, their work stability and development today and in future. The method offers using complex of indicators that are closely connected with each other and define economic status and financial ability to continue enterprise activities and examine financial sustainability of an enterprise. The implementation of this approach to determine financial sustainability will increase the information background for further analyzation of financial opportunities.
Cytowanie	Davydenko N., Nehoda Y., Tytarchuk I., Wasilewska N. (2019) Mechanizm zapewnienia zrównoważonego finansowania przedsiębiorstw rolnych.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 106, z. 1: 7-21
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2019_n1_s7.pdf

Autor	Arkadiusz Marchewka
Tytuł	The impact of foreign direct investment (FDI) on job creation in rural areas in Poland
Title	Wpływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ) na tworzenie miejsc pracy na obszarach wiejskich w Polsce
Słowa kluczowe	Foreign direct investment, rural areas, labor market
Key words	bezpośrednie inwestycje zagraniczne, obszary wiejskie, rynek pracy
Abstrakt	The purpose of this article is to present the influence of Foreign Direct Investment (FDI) on labor market in rural areas in Poland. Based on subject literature and statistical data, the author examines enterprises with at least 10% of foreign ownership in the context of their impact on the quantitative sphere of labor market, i.e. creating jobs. The article presents theoretical aspects of FDI effects on the host country’s economy and characteristics of enterprises with foreign capital in polish rural areas, including their size, investment expenditures and revenue and type of activity based on classification of business activities. In analyzed research period 2014–2017, the number of entities with foreign capital in rural areas decreased by 17%, from 4.4 to 3.7 thousand. Despite the decline in the number of enterprises, the number of employees increased by 23.2%, from 225 to 277 thousand. This research shows that in last of the analyzed year foreign companies were employing 1,938 million people, what accounted for 15% of private sector workers in Poland. About 14% of them were employed in companies localized in rural areas. The vast majority of jobs in companies with foreign capital in rural areas were created by entities involved in manufacturing activities. In these fi rms, about 149 thousand people were employed, accounting for 56% of workers employed in companies with foreign capital in rural areas in Poland.
Abstract	Celem artykułu jest przedstawienie wpływu bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ) na rynek pracy na obszarach wiejskich w Polsce. Na podstawie literatury przedmiotu oraz danych statystycznych dokonano analizy oddziaływania przedsiębiorstw, które mają co najmniej 10% udziałów zagranicznych, na sferę ilościową rynku pracy, tj. tworzenie miejsc pracy. W artykule przedstawiono teoretyczne aspekty wpływu BIZ na gospodarkę kraju przyjmującego oraz charakterystykę przedsiębiorstw z kapitałem zagranicznym na obszarach wiejskich, z uwzględnieniem ich wielkości, nakładów inwestycyjnych, przychodów oraz rodzaju działalności na podstawie Polskiej Klasyfi kacji Działalności (PKD 2007). W analizowanym okresie badawczym (2014–2017) liczba podmiotów z kapitałem zagranicznym na obszarach wiejskich zmniejszyła się o 17%, z 4,4 tys. do 3,7 tys. Pomimo spadku liczby przedsiębiorstw, liczba pracujących w nich osób wzrosła o 23,2%, z 225 tys. do 277 tys. W ostatnim z analizowanych lat, firmy z kapitałem zagranicznym zatrudniały 1,938 mln osób, co stanowiło 15% pracowników sektora prywatnego w Polsce. Około 14% z nich było zatrudnionych w podmiotach zlokalizowanych na obszarach wiejskich. Zdecydowana większość miejsc pracy została utworzona przez podmioty zaangażowane w działalność produkcyjną. W przedsiębiorstwach prowadzących tego rodzaju działalność zatrudnionych było około 149 tys. osób, co stanowiło 56% pracowników wszystkich firm z kapitałem zagranicznym na obszarach wiejskich w Polsce.
Cytowanie	Marchewka A. (2019) The impact of foreign direct investment (FDI) on job creation in rural areas in Poland.Zeszyty Naukowe SGGW - Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej, nr 125: 45-57
HTML	wersja html
Pełny tekst	EIOGZ_2019_n125_s45.pdf

Autor	Tetiana Chernychko, Natalia Liba, Vitalii Rybchak
Tytuł	Professional competence of future economists in the region
Title
Słowa kluczowe	competence, competency approach, professional competence, economist, educational process
Key words
Abstrakt	The formation of professional competences of modern economists requires from the educational institution, from the teachers fundamentally new approaches in professional education: the integration of pedagogical, economic and entrepreneurial knowledge, skills and abilities. The aim of the study is to analyze modern approaches to the formulation of the concept of »competence«, to find out the components of professional competence for the preparation of future economists. General scientific methods of research have been applied: induction and deduction, refinement and classification. The modern approaches to the formulation of the concept of »competence« have been analyzed in the article. Historical and terminological analysis of its essence made it possible to find out the components, the structure of professional competence. Special attention has been paid to the content of key and substantive competence. The formation of professional competence of economists must be carried out taking into account the modern requirements in the field of education, educational programs of the specialty. Thus, a highly skilled economist one can become due to a high motivational indicator, confidence in the correct selection of the future kind of activity, the desire to acquire as much information professional material and its transformation into knowledge, which will lead to professionalism in the process of the vocational practice. In the subsequent research, we will substantiate the process of forming the competitiveness of future economists.
Abstract
Cytowanie	Chernychko T., Liba N., Rybchak V.
HTML	wersja html
Pełny tekst	TIRR_2019_n12_s59.pdf

Autor	Monika Wojcieszak-Zbierska
Tytuł	Koszty działań marketingowych gospodarstw agroturystycznych i możliwości ich finansowania
Title	The costs of marketing activities of agritourism farms and the possibilities of financing them
Słowa kluczowe	marketing, agroturystyka, Wielkopolska, promocja, przedsiębiorczość
Key words	agritourism, marketing, Wielkopolska region, costs, financing possibilities
Abstrakt	Jednym z cenionych i znanych agroturystycznych regionów Polski jest województwo wielkopolskie. Warunki przyrodnicze, bogata tradycja i kultura oraz obyczaje ludowe funkcjonujące na tym terenie powodują, że świadczenie usług agroturystycznych jest popularne wśród właścicieli gospodarstw. Chcąc być konkurencyjnym na rynku, usługodawcy korzystają z nowoczesnych technologii w zakresie promowania swojej oferty. Stosowanie działań marketingowych przy prowadzeniu gospodarstw agroturystycznych to bardzo ważny temat, gdyż świadczy on po pierwsze o przedsiębiorczości właścicieli, a po drugie stanowi doskonałą promocję gospodarstwa czy regionu. Celem artykułu jest przedstawienie możliwości finansowania działań marketingowych oraz kosztów poniesionych przez właścicieli gospodarstw agroturystycznych z tytułu wykorzystywanych narzędzi marketingowych. Na podstawie przeprowadzonego badania można stwierdzić, że gospodarstwa korzystają z narzędzi marketingowych, jednakże właściciele deklarują, że przeznaczają niewielką kwotę na tego typu działanie.
Abstract	Agritourism is one of the most popular forms of rural tourism. The Wielkopolskie region is a valued and well known agritourism region of Poland. Natural conditions, rich tradition and culture as well as folk customs functioning in this area make the provision of agritourism services popular among farm owners. In order to be competitive on the market, hosts use modern technologies to promote their products and services. The application of marketing activities while running agritourism farms is a very important subject, as it proves, first of all, the entrepreneurship of the owners and, secondly, it is an excellent promotion of the farm or the region. The aim of this article is to indicate the possibility of financing marketing activities and costs incurred by the owners of agritourism farms due to the marketing tools used. The article attempts to present the financing of marketing activities in agritourism and the costs incurred by the owner of the used marketing tools in Poland. The research was carried out among agritourism farms located in the Wielkopolskie region. On the basis of the conducted research it can be stated that the farms use marketing tools, however, the owners declare that they allocate a small amount of money to this type of activity.
Cytowanie	Wojcieszak-Zbierska M.
HTML	wersja html
Pełny tekst	TIRR_2019_n12_s129.pdf

Autor	Dawid Jabkowski, Norbert Szalaty, Paulina L. Wiza
Tytuł	Poziom świadomości konsumentów w zakresie terroryzmu żywnościowegojako przykład współczesnego zagrożenia dla przemysłu rolno-spożywczego
Title	The level of consumer awareness in the field of food terrorism as an example of the modern threat to the agri-food industry
Słowa kluczowe	terroryzm żywnościowy, bezpieczeństwo żywności, przemysł spożywczy, nowe zagrożenia
Key words	food terrorism, food safety, food industry, new threats
Abstrakt	Celem artykułu było zaprezentowanie świadomości konsumentów z zakresu terroryzmu żywnościowego jako nowego zagrożenia w przemyśle spożywczym. Terroryzm żywnościowy to nowe zjawisko, które w XXI wieku stanowi wyzwanie dla przemysłu spożywczego. Polega na celowym skażeniu żywności przy wykorzystaniu substancji biologicznych, chemicznych i fizycznych. Na każdym etapie produkcji żywności może dojść do intencjonalnego skażenia żywności. Do zrealizowania celu zastosowano badania ankietowe, które zostały przeprowadzone z wykorzystaniem portalu internetowego. W badaniach wzięło udział 120 respondentów z Wielkopolski. Na podstawie literatury przedmiotu oraz przeprowadzonych badań ankietowych stwierdzono, iż konsumenci nie są w pełni świadomi, że żywność może być celem ataku terrorystów. Według badanych osób, terroryzm żywnościowy ma charakter globalny i może wystąpić na każdym etapie łańcucha żywnościowego. Z racji, że terroryzm żywnościowy jest zjawiskiem nowym w gospodarce, metody wykorzystywane przez terrorystów oraz potencjalne skutki zagrożenia nie są do końca znane.
Abstract	The aim of the article was to present consumer awareness in the field of food terrorism as a new threat in the food industry. Food terrorism is a new phenomenon, which in the XXI century is a challenge for the food industry. It consists in intentional contamination of food with the use of biological, chemical and physical substances. At every stage of food production may be to intentional contamination. The article attempts to discuss the phenomenon of food terrorism and consumer awareness in the field of food terrorism. In order to carry out surveys, which were carried out using the internet portal. 120 respondents from all of Wielkopolska participated in the research. Based on literature data and surveys, it was found that consumers are not fully aware that food can be the target of a terrorist attack. According to the surveyed, food terrorism is global and can occur at every stage of the food chain. Due to the fact that food terrorism is a new phenomenon in the economy, the methods used by terrorists and the potential effects of the threat are not fully known.
Cytowanie	Jabkowski D., Szalaty N., Wiza P.
HTML	wersja html
Pełny tekst	TIRR_2019_n12_s115.pdf

Autor	Izabela Wielewska
Tytuł	Determinanty rozwoju ekoinnowacji w przedsiębiorstwach agrobiznesu
Title	Determinants of the development of eco-innovations in agribusiness
Słowa kluczowe	ekoinnowacje, ochrona środowiska, przedsiębiorstwa agrobiznesu, zrównoważony rozwój
Key words	eco-innovations, environmental protection, agribusiness companies, sustainable development
Abstrakt	Celem artykułu było wskazanie determinant rozwoju ekoinnowacji wprowadzanych w przedsiębiorstwach agrobiznesu oraz głównych barier powodujących niechęć dla działań inwestycyjnych o charakterze ekologicznym. Badania przeprowadzono w drugim kwartale 2019 roku na obszarach wiejskich województwa pomorskiego wśród właścicieli, kierowników bądź osób zajmujących się ochroną środowiska. Badania wykazały, że oprócz korzyści środowiskowych czynnikiem determinującym wprowadzanie ekoinnowacji są korzyści ekonomiczne i społeczne. Badane przedsiębiorstwa inwestowały najczęściej w OZE, segregację odpadów i modernizację linii technologicznych. Wskazano również na bariery, na jakie napotykają przedsiębiorstwa agrobiznesu. Wśród najważniejszych należy wymienić przestarzałą infrastrukturę, ograniczenia finansowe, wysokie koszty ekoinnowacji i prowadzenie działalności w warunkach niepewności rynkowej.
Abstract	The aim of the article was to indicate determinants of the development of eco-innovations implemented in agribusiness companies and chief barriers that trigger reluctance towards investments of ecological nature. Research was conducted in rural areas of Pomorskie Province in the second quarter of 2019 among owners, managers and others who operate in the field of environment protection. The research showed that, besides environmental benefits, the decisive factor for the implementation of eco-innovations are the economical and social benefits. The surveyed companies mostly invested in RES, waste segregation and modernization of existing technological lines. Also, certain barriers were indicated which agribusiness companies still encounter. The most important of those include outmoded infrastructure, financial limitations, high cost of eco-innovations and operating in the conditions of market instability.
Cytowanie	Wielewska I.
HTML	wersja html
Pełny tekst	TIRR_2019_n12_s103.pdf

Autor	Agnieszka Werenowska
Tytuł	Social media marketing (SMM) jako narzędzie komunikacji przedsiębiorstwaz grupami otoczenia
Title	Social media marketing (SMM) as a tool for communiacation between an enterprise and environmental groups
Słowa kluczowe	social media, komunikacja, przedsiębiorstwo, grupy otoczenia
Key words	social media, communication, eterprise, environment groups
Abstrakt	Media społecznościowe są miejscem, które pozwala na realizację potrzeb biznesowych. Przedsiębiorstwa nieustannie poszukują nowych rozwiązań mających na celu poprawę komunikacji z klientami. W artykule przedstawiono możliwości wykorzystania social media w celach komunikacyjnych przedsiębiorstwa z użytkownikami. Szczególną uwagę zwrócono na portal Facebook jako popularny instrument komunikacji.
Abstract	Social media are a place that allows you to meet your business needs. Companies are constantly looking for new solutions to improve their communikcation with customers. That article presents the possibilities of using social media for communication between the company and its users. Special attention was paid to Facebook as a popular communication tool.
Cytowanie	Werenowska A.
HTML	wersja html
Pełny tekst	TIRR_2019_n12_s95.pdf

Autor	Sławomir Wawrzyniak
Tytuł	Marketing wielopoziomowy w teorii ekonomii behawioralnej
Title	Multi Level Marketing in behavioral economics
Słowa kluczowe	ekonomia behawioralna, psychologia, marketing wielopoziomowy
Key words	behavioral economics, psychology, Multi Level Marketing
Abstrakt	W artykule przedstawiono cieszącą się coraz większym zainteresowaniem badaczy dziedzinę nauki, jaką jest ekonomia behawioralna oraz podjęto próbę przybliżenia jej wykorzystania w marketingu sieciowym. Multi Level Marketing jest popularnym w krajach zachodnich modelem biznesu. Wiedza o funkcjonowaniu tego modelu biznesu, zarówno wśród teoretyków, jak i praktyków, jest w Polsce ciągle niewystarczająca. Niniejsze opracowanie to przede wszystkim przybliżenie istoty marketingu wielopoziomowego w teorii ekonomii behawioralnej. W opracowaniu wykorzystano studia literaturowe.
Abstract	This paper presents behavioral economics as a field of study which gradually gains the interest amongst researchers and describes its methods used in network marketing. Multi Level Marketing is a very popular business model in the Western countries. Neither theoreticians nor practitioners in Poland have enough knowledge though of this business model and its functioning. Therefore, these studies were carried out to present the significance of the pyramid selling in behavioral economics. The science literature stated the basis for this research.
Cytowanie	Wawrzyniak S.
HTML	wersja html
Pełny tekst	TIRR_2019_n12_s85.pdf