Wyniki wyszukiwania

Autor	Elżbieta Goryńska-Goldmann
Tytuł	Geneza i pojęcie żywności lokalnej w powiązaniu z ideą zrównoważonejkonsumpcji
Title	Genesis and the term of local food in relation to the idea of sustainable consumption
Słowa kluczowe	geneza, pojęcie, produkt lokalny, żywność lokalna, zrównoważona konsumpcja
Key words	genesis, concept, local product, local food, sustainable consumption
Abstrakt	W opracowaniu dokonano przeglądu aparatu pojęciowego i genezy żywności lokalnej, na podstawie przeglądu definicji z uwzględnieniem regulacji prawnych, potocznych sposobów jej ujmowania i prac badawczych, prowadzonych przez ośrodki naukowe i różne instytucje – krajowe i zagraniczne – i na tej podstawie zaprezentowano własną propozycję. Celem artykułu było przedstawienie genezy i pojęcia żywności lokalnej w kontekście zrównoważonej konsumpcji. Prowadząc analizę, dokonano przeglądu literatury przedmiotu, a wynikające z niego ustalenia udokumentowano dostępnymi informacjami statystycznymi i rynkowymi. Badania wykazały, że instytucje publiczne dostrzegają potencjał żywności lokalnej i upatrują w niej możliwość pobudzania rozwoju obszarów wiejskich Unii Europejskiej. Żywność lokalna stanowi alternatywny nurt w podejściu do sposobu, w jaki konsumpcja żywności może być przekształcona na rzecz jej równoważenia. Świadomi i odpowiedzialni konsumenci rozpoznający własne ograniczenia, ceniący tradycję, stanowią o nowej jakości w społeczeństwie (będąc specyficzną formą kapitału społecznego), co przekłada się na większe możliwości produkcyjne żywności lokalnej i stanowi podstawę do dalszego rozwoju zrównoważonej konsumpcji.
Abstract	This paper reviews the conceptual apparatus and the genesis of local food, on the basis of definitions and with respect to legal conditions, as well as the popular ways of interpretation of local food and scientific research performed by different centers and institutions – both domestic and foreign. On the basis of that, the paper presents the author’s own proposition concerning the abovementioned issue. The aim of the paper is to present the genesis and the definition of local food in the perspective of sustainable consumption. While conducting the research, the scientific literature concerning the subject was reviewed, and the findings were documented with available statistical and market information. The research showed that public institutions see the potential of local food and hope that it can drive the development of rural areas in the European Union. Local food is an alternative approach to the way in which food consumption can be turned into a sustainable one. Informed and responsible consumers, who are aware of their own limitations and value tradition, provide some new quality to the society (as they constitute a specific form of social capital), what translates into bigger local food production possibilities and is the basis for the further development of sustainable consumption.
Cytowanie	Goryńska-Goldmann E.
HTML	wersja html
Pełny tekst	TIRR_2019_n11_s23.pdf

Autor	Małgorzata Bogusz
Tytuł	Zarządzanie produktami turystycznymi na przykładzie lokalnych grup działania
Title	Management of tourist products on the example of local action groups
Słowa kluczowe	turystyka na obszarach wiejskich, produkt turystyczny, lokalna grupa działania
Key words	tourism in rural areas, tourist product, Local Action Group
Abstrakt	Produktem turystycznym są wszystkie dobra i usługi nabywane przez turystów, jak i walory turystyczne, z których korzystają, a które są dla nich szczególnym przedmiotem zainteresowania. Celem opracowania było dokonanie charakterystyki i oceny produktów turystycznych powstałych oraz zarządzanych przy współpracy z lokalnymi grupami działania. W opracowaniu wykorzystano źródła wtórne. W części empirycznej dokonano analizy stron internetowych lokalnych grup działania, na których podstawie wytypowano trzy przykłady produktów turystycznych powstałych przy wsparciu lokalnych grup działania. Uzyskane wyniki badań, jednoznacznie wskazują na zaangażowanie lokalnych grup działania w rozwój turystyki na obszarach ich działalności, a opisane produkty mogą stanowić przykład na stworzenie marki danego regionu, przy jednoczesnym wykorzystaniu zasobów przyrodniczych, krajobrazowych oraz kulturowych i zaangażowaniu lokalnej społeczności.
Abstract	A tourist product is all goods and services purchased by tourists, as well as tourist values that they use and which are of particular interest to them. The purpose of the study was to characterize and evaluate tourism products created and managed in cooperation with Local Action Groups. Secondary sources were used in the study. In the empirical part, the websites of local action groups were analyzed, based on which three examples of tourist products created with the support of Local Action Groups were selected.Obtained research results clearly indicate the involvement of Local Action Groups in the development of tourism in their areas of activity, and the described products can be an example of creating a brand of a given region, while using natural, landscape and cultural resources, and the involvement of the local community.
Cytowanie	Bogusz M.
HTML	wersja html
Pełny tekst	TIRR_2019_n11_s5.pdf

Autor	Karol Sołek, Bogusław Ślusarczyk
Tytuł	THE DEVELOPMENT OF ENTREPRENEURSHIP IN RURAL AREAS IN PODKARPACKIE PROVINCE
Title
Słowa kluczowe	entrepreneurship, rural areas, enterprise, Podkarapckie province, development
Key words
Abstrakt	The study is devoted to the diagnosis of entrepreneurship development in rural areas.The aim of the work is to analyze and evaluate the dynamics and directions ofentrepreneurship development in rural areas of the Podkarpackie province as well as toidentify changes and trends as well to present the strengths and weaknesses of rural areas inthe studied area. On the basis of the conducted research, it can be concluded that the numberof business entities in rural areas is systematically growing, and forecasts indicate furtherdevelopment. Assessment of directions and dynamics of entrepreneurship development basedon the number of entities by selected NACE sections in 2009-2017 showed no significantvariation in trends in all counties the trends are similar. The largest growth dynamics relat tocommunication and information services on, the real estate market as well as rental servicesfor buildings, machines or devices, job market mediation, tourist services, detective orsecurity services, maintenance of cleanliness and order, development of green areas, andoffice administration. In turn, industries such as agriculture, forestry, hunting and fishing,wholesale and retail trade, vehicle repairs, financial and insurance activities werecharacterized by a reverse tendency - a systematic decline in the number of business entitiesoccurred. The remaining sections of PKD maintained a stable, unchanging level.
Abstract
Cytowanie	Sołek K., Ślusarczyk B.
HTML	wersja html
Pełny tekst	ESARE_2019_n3_s131.pdf

Autor	Maria Rysz
Tytuł	CHANGES IN PRODUCTION AND VOLATILES OF FOREIGN TRADE INDUSTRY FRUIT IN POLAND OVER THE YEARS 2010 - 2017
Title
Słowa kluczowe	share of fruit, export, import, supply, fruit consumption
Key words
Abstrakt	The purpose of the work was to determine changes in production in Polish foreign trade and the level of fruitthat are being consumed by Polish consumers from 2010 to 2017. The article analyses quantitative and valuablechanges in export, import and the balance of Polish fruit turnover. The article presents the share of fruitharvest in Poland in the context of global and European production, the importance of Polish fruit export andimport, as well as the results of statistical analysis of the impact of fruit supply on the consumption of theseproducts in Polish households from 2010 to 2017. The research shows that the supply of fruit on the Polishmarket did not have a significant impact on the amount of their consumption in households.
Abstract
Cytowanie	Rysz M.
HTML	wersja html
Pełny tekst	ESARE_2019_n3_s124.pdf

Autor	olga Babytska, Olena Berbenets, Olena Pavlenko, Tamara Prykhodko, Olga Zhmaylova
Tytuł	THE ROLE OF NUTRIA MEAT PRODUCTION IN THE CONTEXT OF UKRAINE FOOD SECURITY
Title
Słowa kluczowe	food security, meat production, nutria breeding, effectiveness of production, expert evaluations
Key words
Abstrakt	The article presents the role and potential of the nutria breeding development as analternative livestock sector in the context of Ukraine's food security. A comparative analysisof qualitative characteristics of meat by species of animals was conducted. The efficiency ofnutria breeding by types of enterprises with a short-term forecast is analyzed. By expertevaluations determined the weight of the 5 main problems of the industry, which constitutethe next steps of a comprehensive research of nutria breeding.
Abstract
Cytowanie	Babytska o., Berbenets O., Pavlenko O., Prykhodko T., Zhmaylova O.
HTML	wersja html
Pełny tekst	ESARE_2019_n3_s95.pdf

Autor	Karol Gancewski, Sławomir Juszczyk
Tytuł	OFFER OF PRIVATE BANKING OF KEY BANKS IN POLAND - STATE AND PERSPECTIVES
Title
Słowa kluczowe	affluence, private banking, wealth management, HNWI group
Key words	zamożność, private banking, wealth management, grupa HNWI
Abstrakt	The aim of the research was to identify and assess the changes of private banking in Poland. The research determined among others that the financial products with the lowest risk are currently the most popular among private banking clients of the surveyed banks. It was also determined that the most popular service in the next 2 years will probably be investment advice. Non-banking services such as legal and tax consultancy, educational consulting or concierge services will be an addition to the private banking in Poland.
Abstract	Celem badań było rozpoznanie i ocena zmian private bankingu w Polsce. W toku badań ustalono między innymi, że produkty finansowe o najmniejszym ryzyku cieszą się obecnie największą popularnością wśród klientów private bankingu badanych banków. Na podstawie wyników badań ustalono również, że najbardziej popularną usługą, świadczoną w ramach private bankingu w najbliższych 2 latach będzie prawdopodobnie doradztwo inwestycyjne. Usługi pozabankowe takie jak doradztwo prawno-podatkowe, doradztwo edukacyjne czy usługi concierge będą w dalszym ciągu dodatkiem oferty w ramach private bankingu w Polsce.
Cytowanie	Gancewski K., Juszczyk S. (2019) OFFER OF PRIVATE BANKING OF KEY BANKS IN POLAND - STATE AND PERSPECTIVES.Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing [t.], nr 21(70): 68-79
HTML	wersja html
Pełny tekst	PEFIM_2019_n70_s68.pdf

Autor	Barbara Kucharska, Mirosława Malinowska
Tytuł	TRENDS IN Y GENERATION’S BEHAVIOUR ON THE FOOD MARKET
Title
Słowa kluczowe	generation Y, consumer behaviour, food market, trends
Key words	pokolenie Y, zachowania konsumentów, rynek żywności, trendy
Abstrakt	The aim of the article is to identify Y generation’s behaviour on the food market in the context of dominant consumer trends. The purpose of the article was accomplished by literature studies, information from branch magazines and direct research carried out by the authors of the article. Identification of consumer trends was made on the basis of secondary sources of information, using also the report Top 10 Global Consumer Trends 2019 by Euromonitor International. The report also became an inspiration to undertake direct research, which was carried out using the auditorium survey technique among representatives of the Y generation. The results of research and analysis indicate that the Y generation referred to as "yummy" is an extremely important entity on the food market - large, young, innovative , active, fast, demanding, unique and very important for the supply entities on the food market. The behaviour of this group of consumers determines contemporary trends on the market and the necessity to undertake activities consistent with these trends in terms of the offer, its availability, as well as diversity and price.
Abstract	Celem artykułu jest identyfikacja zachowań pokolenia Y na rynku żywności kontekście dominujących trendów konsumenckich. Realizacji celu artykułu posłużyły studia literaturowe, informacje pochodzące z czasopism branżowych oraz badania bezpośrednie przeprowadzone przez autorów artykułu. Rozpoznania trendów konsumenckich dokonano na podstawie wtórnych źródeł informacji, wykorzystując również raport Top 10 Global Consumer Trends 2019 Euromonitor International. Raport stał się także inspiracją do podjęcia badań bezpośrednich, które zostały zrealizowane techniką ankiety audytoryjnej wśród przedstawicieli pokolenia Y. Wyniki przeprowadzonych badań i analiz wskazują, że pokolenie Y określane jako „mniam” to niezwykle ważny podmiot na rynku żywności – duży liczebnie, młody, innowacyjny, aktywny, szybki, wymagający, wyjątkowy oraz bardzo ważny dla podmiotów podaży na rynku żywności. To zachowania tej grupy konsumentów wyznaczają współczesne trendy na rynku i konieczność podejmowania działań zgodnych z tymi trendami w zakresie oferty, jej dostępności, a także różnorodności oraz ceny.
Cytowanie	Kucharska B., Malinowska M. (2019) TRENDS IN Y GENERATION’S BEHAVIOUR ON THE FOOD MARKET.Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing [t.], nr 22(71): 106-119
HTML	wersja html
Pełny tekst	PEFIM_2019_n71_s106.pdf

Autor	Magdalena Kozera-Kowalska, Alina Nowotarska
Tytuł	Infrastruktura edukacyjna jako baza kształtowania kapitału ludzkiego w województwie wielkopolskim
Title	EDUCATIONAL INFRASTRUCTURE AS A BASIS FOR SHAPING THE HUMAN CAPITAL IN THE WIELKOPOLSKIE PROVINCE
Słowa kluczowe	infrastruktura edukacyjna, funkcje infrastruktury, wykształcenie, kapitał ludzki
Key words	educational infrastructure, functions of infrastructure, education, human capital
Abstrakt	W opracowaniu dokonano oceny czynników rzeczowych infrastruktury edukacyjnej jako bazy materialnej kształtowania kapitału ludzkiego. Problem analizowano w ujęciu regionalnym na przykładzie województwa wielkopolskiego. Celem artykułu było przedstawienie zmian zachodzących w sferze rzeczowej infrastruktury edukacyjnej tego województwa z założeniem, że jest ona jednym z wiodących czynników determinujących poziom wykształcenia mieszkańców. Prowadząc analizę, dokonano przeglądu literatury przedmiotu, a wynikające z niego ustalenia starano się udokumentować dostępnymi informacjami statystycznymi. Badania wykazały, że w okresie 2004-2017 nastąpił wzrost liczby placówek edukacyjnych w większości ich grup rodzajowych, zwiększyła się też liczba osób z nich korzystających. Pozytywnym efektem następujących zmian jest obserwowana poprawa poziomu wykształcenia mieszkańców województwa wielkopolskiego.
Abstract	The paper analyzes the physical factors of educational infrastructure as a material base for shaping human capital. The problem was analyzed on the regional level, based on the the Wielkopolskie province. The aim of this study was to present changes in the subject matter of the educational infrastructure of this province, assuming that it is one of the leading factors determining the level of education of residents. While conducting the research, the literature on the subject was reviewed, and the resulting findings were documented using the available statistical information. The analysis indicated that in the period 2004-2017 there was an increase in the number of educational institutions in the majority of their generic groups, and the number of people using them increased. A positive effect of the following changes is the observed improvement in the education level of the inhabitants of the Wielkopolskie province.
Cytowanie	Kozera-Kowalska M., Nowotarska A. (2019) Infrastruktura edukacyjna jako baza kształtowania kapitału ludzkiego w województwie wielkopolskim.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 106, z. 1: 62-71
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2019_n1_s62.pdf

Autor	Jacek Strojny
Tytuł	Ocena efektu Harbergera-Laursena-Metzlera w polskim sektorze rolno-żywnościowym
Title	AN ASSESSMENT OF HARBERGER-LAURSEN-METZLER EFFEKT IN AGRIBUSINESS SECTOR IN POLAND
Słowa kluczowe	terms of trade, rachunek obrotów bieżących, wektorowa autoregresja, polski sektor rolno-żywnościowy
Key words	terms of trade, current account, vector autoregression, Polish agro-food sector
Abstrakt	W opracowaniu podjęto problem oszacowania efektu Harbergera-Laursena-Metzlera w odniesieniu do polskiego sektora rolno-żywnościowego. Analiza obejmuje lata 2002-2017. W badaniu zastosowano metodykę wektorowej autoregresji (VAR). Wyniki studium ukazały, że trwałe pogorszenie terms of trade wpływa na poprawę bilansu handlowego polskiego sektora rolno-żywnościowego. Natomiast nie zidentyfikowano skutków krótkookresowych szoków terms of trade. Dodatkowo, badanie umożliwiło zidentyfikowanie wartości dodanej brutto (GVA) jako najbardziej egzogenicznej składowej systemu VAR. Najbardziej endogenicznym czynnikiem w modelu okazało się saldo obrotów bieżących. Długookresowe zmiany terms of trade są czynnikiem bardziej egzogenicznym niż saldo obrotów bieżących.
Abstract	The aim of the study was to asses the Harberger-Laursen-Metzler effect in Polish agro-food sector. The analysis covers period of 2002-2017. There was applied the vector autoregression (VAR) methodology. The outcome of the research revealed that permanent deterioration in terms of trade contributed to the current account of Polish agribusiness sector improvement. The temporary effect of terms of trade shocks was not indentified. Additionally, the research enabled recognition of gross value added (GVA) as the most exogenous factor of the VAR system. On the other hand most endogenous factor of the model is the current account. The variable permanent terms of trade is more exogenous factor than the current account.
Cytowanie	Strojny J. (2019) Ocena efektu Harbergera-Laursena-Metzlera w polskim sektorze rolno-żywnościowym.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 106, z. 1: 36-50
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2019_n1_s36.pdf

Autor	Nadiia Davydenko, Yuliia Nehoda, Iryna Tytarchuk, Natalia Wasilewska
Tytuł	Mechanizm zapewnienia zrównoważonego finansowania przedsiębiorstw rolnych
Title	MECHANISM OF ENSURING FINANCIAL SUSTAINABILITY OF AGRICULTURAL ENTERPRISES
Słowa kluczowe	stabilność finansowa, przedsiębiorstwa rolnicze, bezpieczeństwo finansowe, sektor rolno-przemysłowy, stabilny rozwój przedsiębiorstw, rentowność
Key words	financial sustainability, agricultural enterprises, financial security, agricultural-industrial sector, stable development of enterprises, profitability
Abstrakt	Celem badań jest wskazanie teoretycznych i metodycznych podejść do określania stabilności finansowej przedsiębiorstw rolnych. Przeanalizowano światowe i krajowe doświadczenia w określaniu stabilności finansowej podmiotów prowadzących działalność rolniczo-przemysłową, a także czynniki wpływające na kształtowanie stabilności finansowej na poziomie regionalnym oraz w grupach przedsiębiorstw rolnych. Istnieje specyfika mechanizmu stabilności finansowej przedsiębiorstw rolnych. Głównym celem mechanizmu zapewniającego stabilność finansową jest osiągnięcie bezpieczeństwa finansowego, stabilności funkcjonowania i rozwoju. Metoda oferuje wykorzystanie kompleksu wskaźników, które są ściśle powiązane i określają status ekonomiczny oraz zdolność finansową do kontynuowania działalności przedsiębiorstwa i badania stabilności finansowej przedsiębiorstwa.
Abstract	The aim of the research is summing up and improving theoretical and methodical approaches to determination of financial sustainability of agricultural enterprises. World and national experience of financial sustainability determination of entrepreneurial activities subjects were analyzed and summarized as well as system impact factors on formation of financial sustainability on the regional level and the group of agricultural enterprises level were examined. There are considerable formation specifics of the financial sustainability mechanism of agricultural enterprises. It means that main target of mechanism to ensure financial sustainability is to achieve financial security, their work stability and development today and in future. The method offers using complex of indicators that are closely connected with each other and define economic status and financial ability to continue enterprise activities and examine financial sustainability of an enterprise. The implementation of this approach to determine financial sustainability will increase the information background for further analyzation of financial opportunities.
Cytowanie	Davydenko N., Nehoda Y., Tytarchuk I., Wasilewska N. (2019) Mechanizm zapewnienia zrównoważonego finansowania przedsiębiorstw rolnych.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 106, z. 1: 7-21
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2019_n1_s7.pdf

Autor	Arkadiusz Marchewka
Tytuł	The impact of foreign direct investment (FDI) on job creation in rural areas in Poland
Title	Wpływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ) na tworzenie miejsc pracy na obszarach wiejskich w Polsce
Słowa kluczowe	Foreign direct investment, rural areas, labor market
Key words	bezpośrednie inwestycje zagraniczne, obszary wiejskie, rynek pracy
Abstrakt	The purpose of this article is to present the influence of Foreign Direct Investment (FDI) on labor market in rural areas in Poland. Based on subject literature and statistical data, the author examines enterprises with at least 10% of foreign ownership in the context of their impact on the quantitative sphere of labor market, i.e. creating jobs. The article presents theoretical aspects of FDI effects on the host country’s economy and characteristics of enterprises with foreign capital in polish rural areas, including their size, investment expenditures and revenue and type of activity based on classification of business activities. In analyzed research period 2014–2017, the number of entities with foreign capital in rural areas decreased by 17%, from 4.4 to 3.7 thousand. Despite the decline in the number of enterprises, the number of employees increased by 23.2%, from 225 to 277 thousand. This research shows that in last of the analyzed year foreign companies were employing 1,938 million people, what accounted for 15% of private sector workers in Poland. About 14% of them were employed in companies localized in rural areas. The vast majority of jobs in companies with foreign capital in rural areas were created by entities involved in manufacturing activities. In these fi rms, about 149 thousand people were employed, accounting for 56% of workers employed in companies with foreign capital in rural areas in Poland.
Abstract	Celem artykułu jest przedstawienie wpływu bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ) na rynek pracy na obszarach wiejskich w Polsce. Na podstawie literatury przedmiotu oraz danych statystycznych dokonano analizy oddziaływania przedsiębiorstw, które mają co najmniej 10% udziałów zagranicznych, na sferę ilościową rynku pracy, tj. tworzenie miejsc pracy. W artykule przedstawiono teoretyczne aspekty wpływu BIZ na gospodarkę kraju przyjmującego oraz charakterystykę przedsiębiorstw z kapitałem zagranicznym na obszarach wiejskich, z uwzględnieniem ich wielkości, nakładów inwestycyjnych, przychodów oraz rodzaju działalności na podstawie Polskiej Klasyfi kacji Działalności (PKD 2007). W analizowanym okresie badawczym (2014–2017) liczba podmiotów z kapitałem zagranicznym na obszarach wiejskich zmniejszyła się o 17%, z 4,4 tys. do 3,7 tys. Pomimo spadku liczby przedsiębiorstw, liczba pracujących w nich osób wzrosła o 23,2%, z 225 tys. do 277 tys. W ostatnim z analizowanych lat, firmy z kapitałem zagranicznym zatrudniały 1,938 mln osób, co stanowiło 15% pracowników sektora prywatnego w Polsce. Około 14% z nich było zatrudnionych w podmiotach zlokalizowanych na obszarach wiejskich. Zdecydowana większość miejsc pracy została utworzona przez podmioty zaangażowane w działalność produkcyjną. W przedsiębiorstwach prowadzących tego rodzaju działalność zatrudnionych było około 149 tys. osób, co stanowiło 56% pracowników wszystkich firm z kapitałem zagranicznym na obszarach wiejskich w Polsce.
Cytowanie	Marchewka A. (2019) The impact of foreign direct investment (FDI) on job creation in rural areas in Poland.Zeszyty Naukowe SGGW - Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej, nr 125: 45-57
HTML	wersja html
Pełny tekst	EIOGZ_2019_n125_s45.pdf

Autor	Piotr Niedzielski, Magdalena Zioło
Tytuł	Finansowanie publicznej komunikacji zbiorowej w aglomeracjach miejskich w Polsce
Title	FINANCING OF PUBLIC TRANSPORT OF URBAN AGGLOMERATIONS IN POLAND
Słowa kluczowe	finansowanie komunikacji publicznej, transport publiczny
Key words	financing of public transport, public transport
Abstrakt	Celem artykułu jest przedstawienie sposobów finansowania publicznej komunikacji zbiorowej w aglomeracjach miejskich ze szczególnym ukazaniem roli jednostek samorządu terytorialnego. Cel szczegółowy obejmuje dokonanie oceny wielkości wydatków ponoszonych przez gminy na finansowanie lokalnego transportu zbiorowego oraz określenie wielkości dopłat, jakie gminy te ponoszą w związku z realizacją zadań z zakresu lokalnego transportu zbiorowego. Analizą objęto jedenaście miast polskich: Szczecin, Poznań, Wrocław, Warszawa, Kraków, Toruń, Bydgoszcz, Gdańsk, Gdynia, Sopot oraz Łódź, ze szczególnym wyróżnieniem Szczecina. W badaniach wykorzystano krytyczną analizę literatury metody indukcji i dedukcji oraz analizę wskaźnikową. W efekcie przeprowadzonych badań stwierdzono, że wydatki na publiczną komunikację zbiorową stanowią znaczące obciążenie dla budżetów badanych miast, a wpływy z biletów komunikacji miejskiej nie zapewniają ich pełnego finansowania (średnio pokrywają 40% zapotrzebowania na finansowanie). Oryginalnym rozwiązaniem dla podjętego problemu badawczego jest zaproponowanie koncepcji zarządzania przychodami do maksymalizacji przychodów ze sprzedaży biletów w miastach.
Abstract	The aim of the article is to present ways of financing public transport in urban agglomerations, with particular emphasis on the role of local government units. The specific objective includes assessing the amount of expenditure spending by municipalities to finance local public transport and determining the amount of subsidies that these municipalities incur in connection with the implementation of tasks related to local public transport. The analysis covered eleven Polish cities: Szczecin, Poznań, Wrocław, Warsaw, Kraków, Toruń, Bydgoszcz, Gdańsk, Gdynia, Sopot and Łódź, with particular distinction from Szczecin. Critical literature analysis of induction and deduction methods and index analysis were used in the research. As a result of the conducted research, it was found that expenditure on public communication constitutes a significant burden for the budgets of the examined cities, and the inflows from public transport tickets do not ensure their full financing (on average they cover 40% of financing needs). The original solution for the research problem is to propose a revenue management concept to maximize revenue from the sale of tickets in cities.
Cytowanie	Niedzielski P., Zioło M. (2019) Finansowanie publicznej komunikacji zbiorowej w aglomeracjach miejskich w Polsce.Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing [t.], nr 21(70): 246-260
HTML	wersja html
Pełny tekst	PEFIM_2019_n70_s246.pdf

Autor	Jarosław Mielcarek
Tytuł	Trzy podstawowe twierdzenia Target Costing o punktach krytycznych
Title	THREE BASIC THEOREMS OF TARGET COSTING ABOUT CRITICAL POINTS
Słowa kluczowe	wdrażanie inwencji rolniczej, sukces finansowy, strategiczny model, dyskontowy model symulacyjny, rola diagnostyczna TC, rola wspomagająca podejmowanie decyzji TC
Key words	agriculture invention implementation, financial success, strategic model, discount simulation model, agriculture invention, TC diagnostic role, TC decision-making role
Abstrakt	Celem artykułu było rozwiązanie dwóch problemów: czy dla trzech wyróżnionych punktów krytycznych czyli jednostkowego kosztu dopuszczalnego, nakładów inwestycyjnych dopuszczalnych i dopuszczalnej ceny za najnowszą technologię można sformułować twierdzenia ściśle ogólne, które w poprzedniku okresów warunkowych zawierają założenia (warunki), dla których w ich następniku wskaźniki finansowe osiągają wielkości oznaczające uzyskanie sukcesu finansowego w wyniku wdrożenia inwencji, oraz czy jest możliwe zastosowanie trzech podstawowych twierdzeń TC do badania opłacalności przedsięwzięć innowacyjnych, polegających na wdrożeniu inwencji w rolnictwie. Takie twierdzenia, pełniące rolę diagnostyczną i wspomagającą podejmowanie decyzji zostały sformułowane. Rozwiązano również drugi problem w wyniku określenia dla fazy przedprodukcyjnej wdrożenia nowoczesnej szklarni do produkcji pomidorów w ruchu ciągłym, że za pomocą trzech podstawowych twierdzeń TC można sprawdzić, czy spełnione są warunki osiągnięcia sukcesu finansowego i na tej podstawie podjąć poprawną decyzję o wdrożeniu tej inwencji. Głównymi narzędziami badawczymi były trzy modele strategiczne wdrożenia tej inwencji, które jednocześnie były dyskontowymi modelami symulacyjnymi. Zastosowano również dodatki Excela Szukaj wyniku i Solver.
Abstract	The aim of the article was to solve two problems: whether for three critical points, i.e. a unit allowable cost, allowable investment outlays and an allowable price for the latest technology, it is possible to formulate strictly general theorems which in the predecessor of conditional periods contain assumptions (conditions) for which in their successor financial ratios reach values, meaning financial success achievement as a result of the implementation of the invention, and whether it is possible to apply the three TC basic theorems to the analysis of the profitability of innovative projects, based on the implementation of inventions in agriculture. Such theorems, performing the diagnostic role and supporting decision-making were formulated. The second problem was also solved for the pre-production phase of the implementation of a modern greenhouse for continuous tomato production, that with three basic TC theorems it is possible to test whether the conditions for achieving financial success are met and, on this basis, make the correct decision to implement this invention. The main research tools were three strategic models of implementation of this invention, which were also discount simulation models. Excel What, if and Solver adds-inn were also applied.
Cytowanie	Mielcarek J. (2019) Trzy podstawowe twierdzenia Target Costing o punktach krytycznych.Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing [t.], nr 21(70): 186-201
HTML	wersja html
Pełny tekst	PEFIM_2019_n70_s186.pdf

Autor	Urszula Konarzewska, Grażyna Michalczuk
Tytuł	Znaczenie raportowania niefinansowego w inwestowaniu społecznie odpowiedzialnym
Title	THE IMPORTANCE OF NON-FINANCIAL REPORTING IN SOCIALLY RESPONSIBLE INVESTING
Słowa kluczowe	inwestowanie społecznie odpowiedzialne, raportowanie niefinansowe, rynki finansowe, społeczna odpowiedzialność biznesu
Key words	socially responsible investing, non-financial reporting, financial markets, corporate social responsibility
Abstrakt	Inwestorzy coraz częściej opierają swoje decyzje nie tylko na parametrach finansowych, ale również na kryteriach społeczno-środowiskowych, związanych ze zdolnością danego podmiotu do tworzenia wartości dla społeczeństwa, a także łagodzenia negatywnych skutków prowadzonej działalności gospodarczej. Podejmowanie racjonalnych decyzji inwestycyjnych zwiększa zapotrzebowanie na informacje niefinansowe, dające możliwość obiektywnej oceny, czy i w jakim stopniu przedsiębiorstwo respektuje aspekty związane z obszarem środowiskowym, odpowiedzialnością społeczną i ładem korporacyjnym. Celem artykułu jest identyfikacja trendów związanych z funkcjonowaniem rynku inwestycji społecznie odpowiedzialnych oraz roli jaką w procesie jego rozwoju pełnić może raportowanie niefinansowe. Punktem wyjścia do tak sformułowanego celu była analiza literatury przedmiotu, umożliwiająca przedstawienie teoretycznych podstaw koncepcji społecznie odpowiedzialnego inwestowania. W dalszej części artykułu skoncentrowano się na analizie raportów oraz baz danych ukazujących tendencje w zakresie społecznie odpowiedzialnego inwestowania, a także raportowania niefinansowego na świecie, a także w Polsce. Przeprowadzone badania wykazały, że inwestowanie społecznie odpowiedzialne cieszy się coraz większą popularnością wśród inwestorów na całym świecie. Istotny z punktu widzenia podejmowania decyzji inwestycyjnych staje się dostęp do wiarygodnych informacji niefinansowych. Jak pokazały badania, raportowanie niefinansowe jest dziedziną rozwijającą się zarówno na świecie, jak i w Polsce. Istotną kwestią staje się jednak zapewnienie odpowiedniej jakości, przejrzystości oraz porównywalności danych tego typu. Rozwiązaniem jest sporządzanie raportów w oparciu o standardy, zwłaszcza te opracowywane przez GRI.
Abstract	Investors increasingly base their decisions not only on financial parameters, but also on socio-environmental criteria related to company’s ability to create value for society and to limit the negative effects of business activity. Making the rational investment decisions increases the need for non-financial information which provide the possibility of objective evaluation of whether and to what extent company respects the issues connected with environmental area, social responsibility and corporate governance. The aim of the article is to identify trends associated with the functioning of the socially responsible investments market and the role non-financial reporting can play in its development. The starting point for the implementation of a such formulated purpose was the analysis of the subject-related literature which allowed to present theoretical basis of the concept of socially responsible investing. Next, the paper focuses on the analysis of reports and databases showing trends of socially responsible investing and non-financial reporting both globally and in Poland. The conducted analysis showed that socially responsible investing is becoming increasingly popular among investors around the world. An important aspect in the process of investment decision‐making is to provide access to reliable non-financial information. As demonstrated by research, non-financial reporting is a rapidly growing field in the world and in Poland. However, it is important to ensure the suitable quality, transparency and comparability of this type pf data. The solution is to prepare reports on the basis of standards, especially those developed by GRI.
Cytowanie	Konarzewska U., Michalczuk G. (2019) Znaczenie raportowania niefinansowego w inwestowaniu społecznie odpowiedzialnym.Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing [t.], nr 21(70): 146-159
HTML	wersja html
Pełny tekst	PEFIM_2019_n70_s146.pdf

Autor	Agata Marcysiak, Adam Marcysiak
Tytuł	Zarządzanie majątkiem jednostek gospodarczych o różnym profilu produkcji
Title	MANAGEMENT OF ECONOMIC ASSETS WITH VARIOUS PRODUCTION PROFILES
Słowa kluczowe	ocena zarządzania majątkiem, kierowanie jednostką gospodarczą, aktywa trwałe i obrotowe, profil produkcji.
Key words	assessment of asset management, management of the economic unit, fixed and current assets, production profile.
Abstrakt	Celem niniejszego opracowania jest próba ukazania zakresu zarzadzania majątkiem podmiotów gospodarczych o różnym profilu produkcji. Materiałem badawczym były dane o gospodarstwach charakteryzujących się zróżnicowanym profilem produkcji, które w 2017 roku prowadziły rachunkowość rolną w ramach polskiego FADN. Poszczególne wielkości ukazano w przeliczeniu na jedno gospodarstwo w zł. Skalę zróżnicowania analizowano w podziale na osiem typów rolniczych. Majątek gospodarstwa przedstawiono w podziale na aktywa trwałe i obrotowe. Rozpatrywanym parametrem oceny sprawności zarządzania majątkiem była efektywność wykorzystania zasobów. Najwyższym poziomem produktywności i dochodowości kapitału odznaczały się gospodarstwa drobiarskie i ogrodnicze. Wysokim poziomem produktywności i dochodowości pracy odznaczały się gospodarstwa nastawione na chów krów mlecznych i trzody chlewnej. O jakości zarządzania podmiotu gospodarczego informuje także jego kondycja finansowa. Jej syntetycznym wskaźnikiem jest rentowność kapitału własnego ROE. Wśród analizowanych gospodarstw najwyższą dodatnią rentownością kapitału własnego odznaczały się gospodarstwa drobiarskie. Wielkość wskaźnika ROE wynosiła tutaj 14,74%. Na nieco niższym poziomie kształtował się on w gospodarstwach, gdzie dominującą produkcją był chów krów mlecznych i trzody chlewnej. Dodatnią rentownością odznaczały się jeszcze gospodarstwa ogrodnicze.
Abstract	The aim of this study is to show the scope of asset management of business entities with different production profiles. The research material was data on farms characterized by diversified production profile, which in 2017 conducted agricultural accounting under the Polish FADN. Individual sizes are shown per one household in PLN. The scale of diversification was analyzed by eight types of farming. The property of the holding is presented broken down into non-current and current assets. The efficiency of resource utilization was considered as the parameter of assessing the efficiency of asset management. Poultry and gardening farms were characterized by the highest level of productivity and profitability of capital. Farms with milk cows and pigs were characterized by a high level of productivity and profitability of work. The financial condition of the business entity also informs its financial condition. Its synthetic indicator is the profitability of ROE's equity. Among the analyzed farms, poultry farms showed the highest positive return on equity. The value of ROE was 14.74% here. At a slightly lower level, it was shaped on farms where the dominant production was dairy cows and pigs rearing. Gardening farms also had a positive profitability.
Cytowanie	Marcysiak A., Marcysiak A. (2019) Zarządzanie majątkiem jednostek gospodarczych o różnym profilu produkcji.Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing [t.], nr 21(70): 132-145
HTML	wersja html
Pełny tekst	PEFIM_2019_n70_s132.pdf

Autor	Mariusz Maciejczak
Tytuł	Korzyści zewnętrzne prowadzenia zrównoważonych winnic w Polsce w warunkach zmian klimatu
Title	THE EXTERNAL BENEFITS OF SUSTAINABLE VINEYARDS IN POLAND UNDER THE CONDITIONS OF CLIMATE CHANGE
Słowa kluczowe	korzyści zewnętrzne, zrównoważona produkcja, winnice, zmiany klimatu
Key words	external benefits, sustainable production, vineyards, climate change
Abstrakt	Głównymi celami badań było określenie rodzajów korzyści zewnętrznych związanych z prowadzeniem winnicy zgodnie z zasadami zrównoważonej produkcji, a następnie, w oparciu o wnioski z oceny rozwoju upraw winiarskich w Polsce w warunkach zmian klimatu, zbadanie opinii konsumentów na temat ich warunkowej skłonności do zapłaty wyższej ceny za wino pochodzące z upraw generujących pozytywne efekty zewnętrzne. Stwierdzono, że uprawa winorośli odbywająca się w sposób zrównoważony cechuje się występowaniem korzyści zewnętrznych. Korzyści te wynikają z lokalnego charakteru dóbr publicznych, do których można zaliczyć przede wszystkim dany ekosystem, określany jako terroir i powiązane z nim sieciowo elementy takie jak bioróżnorodność czy krajobraz. Oddziałują one w sposób synergiczny na inne korzyści zewnętrzne o charakterze społecznym, takie jak atrakcyjność turystyczna czy dziedzictwo kulturowe. Wykazano, że uprawa winorośli z przeznaczeniem na wino i produkcja wina w Polsce dynamicznie wzrastają, a zmiany klimatu będą wpływały na dalsze potencjalne możliwości rozwoju tego sektora. Badani konsumenci wskazali, że ważne są dla nich takie atrybuty wina jak ekologiczny sposób produkcji czy praktyki odpowiadające na zmiany klimatu. W większości deklarowali oni gotowość zapłaty za nie więcej niż za cechy związane z innymi korzyściami zewnętrznymi, takimi jak bioróżnorodność czy krajobraz. Ukierunkowanie polskich winnic na produkcję generującą korzyści zewnętrzne, np. ekologiczną, pozwoli na skorzystanie z efektu sieciowego, co może przełożyć się na chęć konsumentów do zapłaty wyższej ceny za wino.
Abstract	The research aimed to determine the types of external benefits associated with running the vineyard in accordance to with the principles of sustainable production, and then, based on conclusions from the assessment of the development of vineyards growing in Poland under climate change conditions, to examine consumer opinions on their willingness to pay for wine originating from crops that generate positive externalities. It was found that the cultivation of grapes in a sustainable manner is characterized by the existence of external benefits. These benefits result from the local character of public goods, which include primarily the ecosystem described as terroir and related elements such as biodiversity and landscape. They interact in a synergistic way to other external social benefits, such as tourist attractiveness or cultural heritage. It has been shown that viticulture for wine and wine production in Poland is growing rapidly, and climate change will affect further potential development opportunities for this sector. The surveyed consumers pointed out that the wine attributes such as the organic way of production or practices responding to climate change are important for them. For the most part, they are willing to pay for it more than for features related to other external benefits, i.e. biodiversity or landscape. It is argued, that orientation of Polish vineyards to produce in a way that generates external benefits, ie. organically, will allow to take advantage of the network effect which may translate into the desire of consumers to pay a higher price for wine.
Cytowanie	Maciejczak M. (2019) Korzyści zewnętrzne prowadzenia zrównoważonych winnic w Polsce w warunkach zmian klimatu.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 106, z. 1: 97-109
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2019_n1_s97.pdf

Autor	Bartosz Gomoła, Ewa Jaska, Agnieszka Werenowska
Tytuł	Wykorzystanie influencer marketingu w kreowaniu wizerunku marki
Title	THE USE OF INFLUENCER MARKETING IN CREATING THE BRAND IMAGE
Słowa kluczowe	influencer marketing, marka, influencer, wizerunek, ambasador marki
Key words	influencer marketing, brand, influencer, image, brand ambassador
Abstrakt	Celem artykułu jest zdefiniowanie influencer marketingu i jego wykorzystania w procesie kreowania wizerunku marki oraz podejmowania decyzji zakupowych. Scharakteryzowano pojęcie influencera, zastosowanie Facebooka i Instagramu w tym zakresie. Wykorzystując przykłady 4 marek ( Żywiec Zdrój, Huawei, Daniel Wellington, NA-KD) opisano udział ambasadorów i influencerów w procesie kreowania wizerunku marek oraz promocji ich produktów. Przeprowadzono badanie ankietowe aby zweryfikować założenie badawcze dotyczące wpływu influencerów na rozpoznawalność i wizerunek marki oraz podejmowanie decyzji zakupowych. Marki Daniel Wellington oraz NA-KD wykorzystano do zilustrowania potencjału istniejącego w twórcach posiadających małe zasięgi na platformach społecznościowych, a marki Żywiec Zdrój i Huawei współpracowały z rozpoznawalnymi influencerami będącymi równocześnie ich ambasadorami (M. Wojciechowska i K. Wojewódzki). Jak wynika z przeprowadzonego badania ambasadorowie marek a zarazem influencerzy zwiększają rozpoznawalność marki i wpływają na jej wizerunek wśród konsumentów. Z kolei polecenie influencera ma większy wpływ na podejmowanie decyzji zakupowych niż ambasadorzy marek. Przeprowadzono analizę literatury przedmiotu i materiałów źródłowych, wykorzystano metodę studium przypadku i sondażu diagnostycznego.
Abstract	The study aims to explore the phenomenon of influencer marketing and determine the influence of ambassadors and influencers on brand recognisability and creating a brand image. The paper defines the term influencer and investigates the use of Facebook and Instagram to propel a brand. The study uses the examples of 4 brands (Żywiec Zdrój, Huawei, Daniel Wellington and NA-KD) to describe the contribution of ambassadors and influencers to the brand image and product promotion. The study involved a questionnaire carried out to verify the research assumption regarding the impact of influencers on brand recognition and image, as well as consumers’ purchasing decisions. The brands Daniel Wellington and NA-KD were helpful in illustrating the potential existing in influencers with limited number of followers on social platforms while brands like Żywiec Zdrój and Huawei cooperated with widely recognized influencers who are also their ambassadors (Martyna Wojciechowska and Kuba Wojewódzki). The conducted research showed that brand ambassadors and influencers increase brand recognition and influence its image as perceived by consumers. The influencer's recommendation has a greater impact on purchasing decisions than brand ambassadors. The study involved the review of literature and source materials, the case study method and the diagnostic survey.
Cytowanie	Gomoła B., Jaska E., Werenowska A. (2019) Wykorzystanie influencer marketingu w kreowaniu wizerunku marki.Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing [t.], nr 21(70): 56-67
HTML	wersja html
Pełny tekst	PEFIM_2019_n70_s56.pdf

Autor	Marek Dylewski, Beata Filipiak
Tytuł	Wpływ środków UE dedykowanych małym i średnim przedsiębiorstwom na wielkość akcji kredytowej w sektorze bankowym
Title	IMPACT OF EU FUNDS DEDICATED TO SMALL AND MEDIUM-SIZED ENTERPRISES ON THE SIZE OF LENDING IN THE BANKING SECTOR
Słowa kluczowe	polityka publiczna, środki UE, akcja kredytowa, małe i średnie przedsiębiorstwa
Key words	public policy, EU funds, lending, small and medium enterprises
Abstrakt	Małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP), tak jak pozostałe podmioty sfery realnej, aby funkcjonować i rozwijać się, muszą podejmować decyzje związane z wyborem odpowiedniego źródła finansowania, uwzględniając jego dostępność oraz warunki pozyskania. W artykule wskazano na kierunkowe badania dotyczące wpływu środków UE na gospodarkę. W badaniach posłużono się następującymi metodami: podstawowe metody analizy szeregów czasowych oraz metody indeksowe służące do analizy szeregów, służące do określania przyrostu obserwowanego zjawiska w badanym okresie w porównaniu z okresem bazowych (dynamika zmienności). Dokonano analizy alokacji środków UE celem ustalenia, czy mają one istotny wpływ na zmiany wartości akcji kredytowej banków w odniesieniu do sektora MŚP? oraz ustalono, czy wystąpiły zmiany w jakości portfela kredytowego podmiotów z sektora MŚP? Przeprowadzone analizy miały za cel przybliżenie odpowiedzi na pytanie, czy środki UE mają wpływ na wielkość akcji kredytowej banków dedykowanej MŚP.
Abstract	Small and medium-sized enterprises (SMEs), just like other entities in the real sphere, in order to function and develop, must make decisions related to the selection of an appropriate source of financing, taking into account its accessibility and acquisition conditions. The article pointed to the directional research on the impact of EU funds on the economy. The following methods were used in the research: basic methods of time series analysis and index methods for analyzing series, used to determine the increase in the observed phenomenon in the analyzed period compared to the base period (dynamics of variation). An analysis of the allocation of EU funds was made to determine whether they have a significant impact on changes in the value of bank lending in relation to the SME sector? and was it determined whether there were any changes in the quality of the loan portfolio of entities from the SME sector? The analyzes were aimed at bringing the answer to the question of whether EU funds affect the size of lending activities of banks dedicated to SMEs
Cytowanie	Dylewski M., Filipiak B. (2019) Wpływ środków UE dedykowanych małym i średnim przedsiębiorstwom na wielkość akcji kredytowej w sektorze bankowym.Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing [t.], nr 21(70): 42-55
HTML	wersja html
Pełny tekst	PEFIM_2019_n70_s42.pdf

Autor	Agnieszka Cyburt, Agnieszka Gałecka
Tytuł	Metoda wskaźnikowa w ocenie płynności finansowej jednostek samorządu terytorialnego na przykładzie gmin województwa lubelskiego
Title	INDEX METHOD IN ESTIMATION OF LOCAL GOVERNMENT UNITS’ FINANCIAL LIQUIDITY ON THE EXAMPLE OF COMMUNES IN LUBELSKIE PROVINCE
Słowa kluczowe	gmina, analiza wskaźnikowa, płynność finansowa
Key words	commune, ratio analysis, financial liquidity
Abstrakt	Celem opracowania było zwrócenie uwagi na zastosowanie metody wskaźnikowej w ocenie płynności finansowej jednostek samorządu terytorialnego na przykładzie gmin województwa lubelskiego. W artykule podkreślono potrzebę i metody dokonywania analizy płynności finansowej w jednostkach samorządu terytorialnego. Do oceny poziomu płynności finansowej JST wykorzystano wskaźniki płynności podstawowej (CR), szybkiej (QR), w ujęciu kasowym i w ujęciu memoriałowym. Badaniami objęto gminy województwa lubelskiego. Okres badań obejmował lata 2012-2016. Na podstawie przeprowadzonych analiz stwierdzono, iż gminy województwa lubelskiego w badanym okresie posiadały wystarczające środki na pokrycie niezbędnych wydatków i rozchodów zarówno na koniec, jak i trakcie roku budżetowego.
Abstract	The aim of the study was to draw attention to the use of the index method in estimation of the local government units’ financial liquidity on the example of communes in lubelskie Province. The article underlines the need and methods for analyzing financial liquidity in local government units. To assess the level of financial liquidity of local government units, basic (CR), quick liquidity (QR) ratios were used, on a cash basis and on an accruals basis. The research covered the communes of the lubelskie province. The research period covered the years 2012-2016. Based on the analyzes carried out, it was found that the community of the lubelskie Province in the audited period had sufficient funds to cover the necessary expenditure and outlays at the end as well as during the budget year.
Cytowanie	Cyburt A., Gałecka A. (2019) Metoda wskaźnikowa w ocenie płynności finansowej jednostek samorządu terytorialnego na przykładzie gmin województwa lubelskiego.Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing [t.], nr 21(70): 33-41
HTML	wersja html
Pełny tekst	PEFIM_2019_n70_s33.pdf

Autor	Agata Adamska
Tytuł	Modele rozwoju rynku kapitałowego w Państwach Europy Środkowo-Wschodniej
Title	MODELS OF DEVELOPMENT OF THE CAPITAL MARKET IN THE COUNTRIES OF CENTRAL AND EASTERN EUROPE
Słowa kluczowe	Europa Środkowo-Wschodnia, rynek kapitałowy, giełda papierów wartościowych, prędkość obrotu, zorganizowany rynek
Key words	Central and Eastern Europe, capital market, stock exchange, velocity, organized market
Abstrakt	Dobrze rozwinięte rynki kapitałowe stanowią ważny element gospodarki, jako źródło finansowania przedsiębiorstw komplementarne wobec systemu bankowego. Ponadto pełnią inne ważne funkcje: pozwalają na wycenę kapitału i ryzyka, ułatwiają transfer własności akcji, ponadto stanowią miejsce inwestycji i spekulacji. Rynki państw rozwiniętych są często poddawane różnorodnym analizom, które pozwalają ocenić zarówno stan rozwoju tych rynków, jak i ich funkcjonowanie. W odniesieniu do rynków wschodzących takich analiz jest znacznie mniej. Najsłabiej zbadane w tym zakresie są rynki Europy Środkowo-Wschodniej. W celu przynajmniej częściowego wypełnienia tej luki przeprowadzono analizę rozwoju zorganizowanych rynków giełdowych w tych państw w okresie lat 2006-2017. Przyjęto szeroki zakres terytorialny – badaniem objęto: Albanię, Białoruś, Bośnię i Hercegowinę, Bułgarię, Chorwację, Czarnogórę, Czechy, Estonię, Litwę, Łotwę, Macedonię, Polskę, Rumunię, Serbię, Słowację, Słowenię, Ukrainę, Węgry. Dane wykorzystane do przeprowadzenia analizy pochodziły z dużej liczby źródeł wtórnych, takich jak strony internetowe samych giełd, ich raporty roczne, publikacje naukowe, opracowania i raporty firm doradczych, a także bazy danych organizacji międzynarodowych. Wyniki przeprowadzonej analizy wskazują, że giełdy z regionu Europy Środkowo-Wschodniej podążały trzema drogami: (1) wybierały rozwój organiczny, stawiając na samodzielność operacyjną, (2) przystępowały do aliansów regionalnych, (3) stawały się uczestnikami aliansów globalnych. Wyniki badań dotyczących zmian, jakie zaszły na tych giełdach między rokiem 2006 a 2017 dowodzą, że żadne z rozwiązań nie prowadziło do pełnego sukcesu. Wyniki te wskazują również, że giełdy generalnie lepiej radziły sobie z przezwyciężaniem barier po stronie podażowej (na części rynków wzrosła liczba emitentów i średnia wartość spółki), niż popytowej (niemal na wszystkich giełdach spadła zarówno wielkość, jak i prędkość obrotu).
Abstract	Well-developed capital markets are an important element of the economy, as a source of financing for enterprises complementary to the banking system. In addition, they perform other important functions: they allow the valuation of capital and risk, facilitate the transfer of ownership of shares, and are also a place of investment and speculation. The markets of developed countries are often subjected to various analyses, which allow to assess both the state of development of these markets and their functioning. There are much fewer such analysis for emerging markets. The least-researched markets in this area are Central and Eastern Europe. In order to at least partially fill this gap, analysis of the development of organized stock exchange markets in these countries in the period 2006-2017 was carried out. A wide territorial scope was adopted – the study covered: Albania, Belarus, Bosnia and Herzegovina, Bulgaria, Croatia, Montenegro, the Czech Republic, Estonia, Lithuania, Latvia, Macedonia, Poland, Romania, Serbia, Slovakia, Slovenia, Ukraine, and Hungary. The data used to conduct the analysis came from a large number of secondary sources, such as the websites of the exchanges themselves, their annual reports, scientific publications, studies and reports of consulting companies, as well as databases of international organizations. The results of the analysis show that the stock exchanges from the Central and Eastern Europe region followed three paths: (1) they chose organic development, focusing on operational independence, (2) joined regional alliances, (3) became global alliance participants. The results of research on changes that took place on these exchanges between 2006 and 2017 prove that none of the solutions led to full success. These results also indicate that the stock exchanges generally coped better with overcoming barriers on the supply side (the number of issuers and the company's average value increased on part of the markets) than on the demand side (both the volume and the speed of turn decreased on almost all exchanges).
Cytowanie	Adamska A. (2019) Modele rozwoju rynku kapitałowego w Państwach Europy Środkowo-Wschodniej.Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing [t.], nr 21(70): 7-21
HTML	wersja html
Pełny tekst	PEFIM_2019_n70_s7.pdf