Wyniki wyszukiwania

Autor	Agnieszka Kozera
Tytuł	Własny potencjał dochodowy gmin wiejskich w Poznańskim Obszarze Metropolitalnym
Title	OWN INCOME POTENTIAL OF RURAL COMMUNES IN THE POZNAŃ METROPOLITAN AREA
Słowa kluczowe	potencjał dochodowy, dochody własne, samodzielność finansowa, gminy wiejskie, obszar metropolitalny
Key words	income potential, own income, financial autonomy, rural communities, metropolitan area
Abstrakt	Analiza sytuacji dochodowej podmiotów sektora samorządowego na podstawie osiąganych dochodów o charakterze stabilnym, do których zalicza się większość źródeł dochodów własnych, pozwala określić długookresową zdolność tych podmiotów do finansowania realizowanych przez nie zadań. Własny potencjał dochodowy umożliwia bowiem podmiotom sektora samorządowego kreowanie własnej polityki finansowej w ramach istniejącego prawa. Jest on jednym z ważniejszych czynników stabilnego rozwoju lokalnego. Celem głównym artykułu jest ocena kształtowania się poziomu i struktury własnego potencjału dochodowego gmin wiejskich w Poznańskim Obszarze Metropolitalnym w latach 2004-2016. Badania empiryczne przeprowadzono na podstawie danych pochodzących z Banku Danych Lokalnych Głównego Urzędu Statystycznego. Wyniki badań wskazują, że własny potencjał dochodowy gmin wiejskich z POM był wysoki w relacji do pozostałych gmin wiejskich w województwie wielkopolskim.
Abstract	The analysis of the income situation of units of local self-government (entities of local government) based on achieved income, which include most of the sources of income of their own, can determine the long-term ability of these entities to finance their activities. Their own income potential allow local government units to create their own financial policy within the framework of existing law, so it is one of the important factors of sustainable local development. Among the communes, the lowest level of their own income potential distinguishes rural communes. However, these entities are highly diverse in this regard. With the socio-economic development, and especially after Poland’s accession to European structures, the functions performed by rural communes (from the typical agricultural to residential and service functions), and especially those located in the vicinity of the largest cities, are changing. Change of functions performed by rural communities, especially those located in the so-called. Metropolitan areas, translates into a change in the level and structure of their own income of these entities. The main aim of the paper is to analyze the level and structure of own income potential of rural communities in the Poznań Metropolitan Area in the years 2004-2016. Empirical studies were conducted based on data from the Local Data Bank of the Central Statistical Office, which were processed using basic descriptive statistics methods.
Cytowanie	Kozera A. (2017) Własny potencjał dochodowy gmin wiejskich w Poznańskim Obszarze Metropolitalnym.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 104, z. 4: 62-74
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2017_n4_s62.pdf

Autor	Mariola Chrzanowska, Nina Drejerska
Tytuł	Sectoral employment diversification in rural areas across Polish subregions
Title	Sektorowe zróżnicowanie zatrudnienia na obszarach wiejskich w polskich podregionach
Słowa kluczowe	zatrudnienie, obszary wiejskie, przestrzenna autokorelacja, NUTS3
Key words	employment, rural areas, spatial autocorrelation, NUTS 3
Abstrakt	Rolnictwo, leśnictwo i rybołówstwo są nadal ważnymi sektorami zatrudnienia aczkolwiek sytuacja w tym zakresie jest w Polsce zróżnicowana w poszczególnych podregionach. Celem opracowania jest identyfikacja sektorowej struktury zatrudnienia według podregionów (NUTS3). Dane uzyskane z Głównego Urzędu Statystycznego posłużyły do sprawdzenia istnienia autokorelacji przestrzennej opisanej statystykami Morana. Uzyskane rezultaty pozwoliły na identyfikację klastra subregionów w południowo-wschodniej części kraju, gdzie zatrudnienie w rolnictwie, leśnictwie i rybołówstwie jest ważną częścią rynku pracy na obszarach przeważająco wiejskich.
Abstract	Agriculture, forestry and fishing have been still a very important part of the labour market. However, the situation is diversified across Polish subregions. The objective of the study is to investigate sectoral employment diversification in rural areas across Polish subregions (NUTS 3). In order to do it, data on the subregional employment structure provided by the Central Statistical Office of Poland was used for computation of spatial autocorrelation described by Moran’s statistics. Results of this analysis display for example a cluster of subregions in south-east Poland, where employment in agriculture, forestry and fishing is a significant trend of predominantly rural subregions.
Cytowanie	Chrzanowska M., Drejerska N. (2017) Sectoral employment diversification in rural areas across Polish subregions.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 104, z. 4: 28-36
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2017_n4_s28.pdf

Autor	Sylwia Gołąb, Małgorzata Szcześniak
Tytuł	Satysfakcja z pracy a poczucie jakości życia na przykładzie osób z terenów wiejskich – doniesienia wstępne
Title	Satisfaction with Work and Quality of Life on the Example of People from Rural Areas – Preliminary Reports
Słowa kluczowe	satysfakcja z pracy, jakość życia, dobrostan, obszary wiejskie
Key words	job satisfaction, quality of life, well-being, rural areas
Abstrakt	Celem opracowania jest dyskusja nad problemem jakości życia osób z terenów wiejskich. Przedstawione analizy stanowią wycinek badań empirycznych i dotyczą jednego z wielu aspektów poruszanego tematu - satysfakcji z pracy. Badanie przeprowadzono wśród 68 osób aktywnych zawodowo zamieszkujących tereny wiejskie w województwie zachodniopomorskim. W badaniach wykorzystano Kwestionariusz Poczucia Jakości Życia autorstwa Straś-Romanowskiej, Anny Oleszkowicz, Tomasza Frąckowiaka i Skalę Satysfakcji z Pracy opracowaną przez Zalewską. Wykonano analizę regresji wielokrotnej za pomocą metody krokowej. Wyniki badań wskazują, że wyższy poziom jakości życia w sferze psychospołecznej i sferze podmiotowej zwiększają prawdopodobieństwo wyższego poziomu satysfakcji z pracy. Zadowolenie z pracy koreluje istotnie statystycznie i pozytywnie z ogólnym poczuciem jakości życia i pozostałymi jego wymiarami.
Abstract	The purpose of the study is to discuss the quality of life of people from rural areas. The presented analyzes are a part of empirical research and cover one of many aspects of the subject - job satisfaction. The study was conducted among 68 professionally active people living in rural areas in the voivodeship of Zachodniopomorskie. In the research the following questionnaires were used: Questionnaire of Life Quality by Straś-Romanowska, Anna Oleszkowicz, Tomasz Frąckowiak and Job Satisfaction Scale developed by Zalewska. Multiple regression analysis was performed, using the step method. Research shows that higher quality of life in the psychosocial and subjective sphere increases the likelihood of higher levels of job satisfaction. Satisfaction with work correlates statistically and positively with a general sense of quality of life and other dimensions.
Cytowanie	Gołąb S., Szcześniak M. (2017) Satysfakcja z pracy a poczucie jakości życia na przykładzie osób z terenów wiejskich – doniesienia wstępne.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 17(32), z. 2: 41-47
HTML	wersja html
Pełny tekst	PRS_2017_T17(32)_n2_s41.pdf

Autor	Magdalena Kowalska
Tytuł	Zasoby kapitału ludzkiego osób starszych na obszarach wiejskich Polski południowo-wschodniej
Title	Human Capital Resources of the Elderly in Rural Areas of South Eastern Poland
Słowa kluczowe	kapitał ludzki, obszary wiejskie, osoby starsze, proces starzenia się
Key words	human capital, rural areas, elderly person, aging process
Abstrakt	Celem opracowania jest próba określenia poziomu kapitału ludzkiego osób z najstarszych grup wieku zamieszkujących na obszarach wiejskich Polski południowo - wschodniej. Wybór tematu badań miał związek z przemianami demograficznymi, dokonującymi się zarówno w kraju jak i w całej Europie. Pociągają one za sobą szereg zmian dotykających niemal wszystkich dziedzin życia współczesnych społeczeństw. Badania zostały przeprowadzone w 2015 roku na próbie 150 osób w wieku 60+ na terenie powiatów nowotarskiego i myślenickiego położonych w województwie małopolskim. Poziom kapitału ludzkiego badanych seniorów można określić jako stosunkowo niski. Świadczą o tym na przykład: struktura wykształcenia, aktywność zawodowa oraz edukacyjna (w zakresie poszerzania wiedzy oraz zdobywania nowych umiejętności), a także samoocena swojego stanu zdrowia i podejmowanie działań mających na celu jego poprawę np. poprzez aktywność fizyczną.
Abstract	The purpose of the scientific article is the attempt of determining the level of human capital of persons from the oldest age groups who live in rural areas of Southeastern Poland. The selection of research topic has a relationship with the demographic changes which take place both in Poland and in the whole Europe. They bring about a number of changes which affect almost all areas of life of modern societies. The research was conducted in 2015 on a sample of 150 people over the age of 60 in the counties of Nowy Targ and Myślenice located in the Małopolska Voivodeship. The level of human capital of the surveyed seniors can be described as relatively low. The structure of education, occupational and educational activity (in the field of increasing knowledge and acquiring new skills), moreover self-assessment of their health status and taking actions aimed at improving it, for example through physical activity, confirm it.
Cytowanie	Kowalska M. (2017) Zasoby kapitału ludzkiego osób starszych na obszarach wiejskich Polski południowo-wschodniej.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 17(32), z. 2: 116-125
HTML	wersja html
Pełny tekst	PRS_2017_T17(32)_n2_s116.pdf

Autor	Dorota Janiszewska, Luiza Ossowska
Tytuł	Sytuacja na rynku pracy na obszarach wiejskich państw Unii Europejskiej
Title	Situation on the Labour Market in Rural Areas of the EU Countries
Słowa kluczowe	rynek pracy, obszary wiejskie, państwa Unii Europejskiej
Key words	labor market, rural areas, European Union countries
Abstrakt	Celem badań jest omówienie zróżnicowania państw Unii Europejskiej na podstawie wybranych wskaźników z zakresu rynku pracy obszarów wiejskich. Dane liczbowe pochodzą z 2015 roku (porównawczo z 2013 roku). Badanie przeprowadzono za pomocą analizy skupień. Do analizy przyjęto następujące cechy diagnostyczne: udział osób zatrudnionych w ogólnej liczbie ludności w wieku 20-64, udział osób bezrobotnych w wieku 15-74 w ogólnej liczbie osób aktywnych zawodowo, udział osób bezrobotnych w wieku 15-24 w ogólnej liczbie ludności aktywnej zawodowo oraz produktywność pracy. W wyniku zastosowania analizy skupień podzielono badane państwa na pięć grup.
Abstract	The main objective of this article is to discuss the diversity of European Union countries based on selected indicators of labour market in rural areas. Presented data come from 2015 (in comparison with 2013). The analysis was conducted using the cluster analysis. The following diagnostic features were used for the analysis: employment persons as a share of total 20-64 y. o. population, unemployment rate for the age group 15-74 in total active population, youth unemployment rate for the age group 15-24 in total active population and labour productivity. As a result of the cluster analysis examined regions were divided into five groups.
Cytowanie	Janiszewska D., Ossowska L. (2017) Sytuacja na rynku pracy na obszarach wiejskich państw Unii Europejskiej.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 17(32), z. 2: 176-185
HTML	wersja html
Pełny tekst	PRS_2017_T17(32)_n2_s176.pdf

Autor	Andrzej Soroka, Julia Wojciechowska-Solis
Tytuł	Funkcjonowanie LGD Ziemi Kraśnickiej jako przykład aktywizacji obszarów wiejskich w krajach Unii Europejskiej
Title	Operation of LAG Kraśnik Area as an Example of Rural Areas Activation in EU Countries
Słowa kluczowe	LGD, rozwój obszarów wiejskich, jakość życia społeczeństwa wiejskiego
Key words	LAG, rural development, quality of life in rural areas
Abstrakt	Celem artykułu było wskazanie funkcjonowania LGD Ziemi Kraśnickiej jako przykład aktywizacji terenów wiejskich w kraju Unii Europejskiej jakim jest Polska. Przedstawiono funkcjonowanie LGD prowadzącego swoją działalność na obszarze jednego z najbiedniejszych regionów Unii Europejskiej jakim jest województwo lubelskie, a w nim powiat kraśnicki. Zastosowaną metodą był sondaż diagnostyczny, a narzędziami badawczymi kwestionariusz ankiety i wywiadu. Podmiot badań to 96 członków funkcjonujących w grupie LGD. W opinii badanych LGD przyczyniło się do rozwoju działalności pozarolniczej w regionie, promocji gminy i zmniejszeniu bezrobocia. Walory przyrodnicze i turystyczne, istniejąca atrakcyjna infrastruktura inwestycyjna to najważniejsze walory badanego obszaru, a wspieranie lokalnej działalności, to główny cel funkcjonowania LGD. Strategia LGD w całości wypełnia swoje założenia na terenie objętym badaniom. Przyczynia się do rozwoju regionu, ukierunkowanego w szczególny sposób na odchodzeniu mieszkańców od produkcji rolniczej i przechodzenie do sektorów pozarolniczych, co jest podstawowym założeniem strategii LGD.
Abstract	Main goal of the paper was to present the functioning of LAG Krasnik area as an example of rural areas activation in EU country - Poland. The operation of the LAG carrying out its activity in the area of one of the poorest regions of the European Union, the Lubelski Region, includes the Kraśnik district. The method used in the paper is a diagnostic survey using a questionnaire and interviews. The survey encompassed 96 members of the LAG. In their opinion LAG contributed to the development of non-agricultural activities and promotion of the area as well as reduction in unemployment. Outstanding natural features and landscapes as well as existing investment infrastructure were considered crucial qualities of the area and support for the local activity was thought to be the main goal of the LAG. Strategy of the LAG contributed to development of the region and to switching towards non-agricultural activities what was its core premise.
Cytowanie	Soroka A., Wojciechowska-Solis J. (2017) Funkcjonowanie LGD Ziemi Kraśnickiej jako przykład aktywizacji obszarów wiejskich w krajach Unii Europejskiej.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 17(32), z. 2: 298-304
HTML	wersja html
Pełny tekst	PRS_2017_T17(32)_n2_s298.pdf

Autor	Piotr Bórawski, Justyna Czaplicka, Zdzisław Kochanowicz
Tytuł	Porównanie wybranych aspektów działań promocyjnych prowadzonych przez gminy wiejskie, miejsko-wiejskie i miejskie
Title	Comparison of selected aspects of promotional activities conducted by rural, urban-rural and urban communities
Słowa kluczowe	gmina, promocja, instrumenty promocyjne gminy
Key words	community, promotion, commune promotional instruments
Abstrakt	Celem badań było porównanie wybranych aspektów działań promocyjnych prowadzonych przez gminy miejsko-wiejskie i miejskie oraz gminy wiejskie. W ramach celu głównego realizowano następujące cele szczegółowe: rozpoznanie działań promocyjnych stosowanych przez badane gminy, rozpoznanie form współpracy badanych z gminami partnerskimi, dokonanie oceny ważkości czynników decydujących o atrakcyjności turystycznej gminy w opinii badanych, dokonanie oceny ważkości barier w rozwoju turystyki w badanej gminie. Grupę badawczą stanowiło 81 gmin z siedmiu województw Polski. Zastosowano metodę sondażu diagnostycznego z wykorzystaniem techniki ankiety według standaryzowanego kwestionariusza. Kwestionariusz ankiety wypełniały osoby odpowiedzialne w gminie za podejmowanie działań promocyjnych. Stwierdzono, że między działaniami promocyjnym prowadzonymi przez gminy miejsko-wiejskie i miejskie oraz gminy wiejskie występują różnice w rodzaju stosowanych instrumentów oraz stopniu wykorzystywania poszczególnych działań. Ponadto badania wskazują, iż gminy wiejskie rzadziej niż gminy miejsko-wiejskie nawiązują współpracę z innymi podmiotami. Analiza odpowiedzi respondentów pokazała również ważność czynników świadczących o atrakcyjności turystycznej oraz bariery jakie mogą utrudniać rozwój turystyki w gminach. Interesującym obszarem do prowadzenia kolejnych badań jest poziom zidentyfikowania i promowania produktu turystycznego na poziomie lokalnym.
Abstract	The aim of the study was to recognize and compare selected aspects of promotion activities conducted by urban-rural, urban communities, and rural communities. Within the framework of the main objective the following specific objectives were fulfilled: recognition of promotional measures applied by the examined communities, recognition of the forms of cooperation between communities, assessment of the importance of factors determining the tourist attractiveness of the community in the opinion of the respondents, and evaluation of the importance of barriers in the development of tourism in the studied municipality. The research group was comprised of 81 municipalities from seven Polish voivodeships. The diagnostic applied was a method using a survey technique according to a standardized questionnaire. The survey questionnaire was filled by responsible persons within the municipality, for undertaking promotional activities. It has been found that there are differences in the type of instruments used, and the extent to which individual activities are used, between promotional activities carried out by urban-rural, urban communities, and rural communities. In addition, research indicates that rural communities are less likely than urban / rural municipalities to offer cooperation with other entities. The analysis of respondents' responses also showed the importance of the supporting factors in the attractiveness of tourism and the barriers that may hinder the development of tourism in municipalities. The level of identification and promotion of a tourist product at the local level is an interesting area for further research.
Cytowanie	Bórawski P., Czaplicka J., Kochanowicz Z. (2017) Porównanie wybranych aspektów działań promocyjnych prowadzonych przez gminy wiejskie, miejsko-wiejskie i miejskie.Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing [t.], nr 17(66): 83-95
HTML	wersja html
Pełny tekst	PEFIM_2017_n66_s83.pdf

Autor	Monika Szafrańska, Janusz Żmija
Tytuł	Typologia strategii oszczędnościowych wiejskich gospodarstw domowych (na przykładzie województwa małopolskiego)
Title	Typology of saving strategies of rural households (on the example of the Malopolska Province)
Słowa kluczowe	zachowania oszczędnościowe, wiejskie gospodarstwa domowe, województwo małopolskie
Key words	saving behaviour, rural households, Małopolska Province
Abstrakt	W opracowaniu podjęto próbę identyfikacji i charakterystyki poszczególnych typów strategii oszczędnościowych wiejskich gospodarstw domowych w województwie małopolskim, a także określenia motywów, którymi kierują się konsumenci podczas podejmowania decyzji o oszczędzaniu. W badaniach wykorzystano źródła pierwotne (kwestionariusz wywiadu – 394 respondentów) oraz wtórne. Na podstawie przeprowadzonych badań można stwierdzić, że wiejskie gospodarstwa domowe charakteryzują się małą skłonnością do oszczędzania. Prawie 60% respondentów nie posiadało jakichkolwiek oszczędności. Głównymi formami gromadzenia oszczędności przez wiejskie gospodarstwa domowe były lokaty bankowe i gotówka. Zgromadzone środki pieniężne stanowiły rezerwę na nieprzewidziane zdarzenia losowe, remont domu oraz zakup dóbr trwałego użytku. Wiejskie gospodarstwa domowe różnią się pod względem realizowanych strategii oszczędzania. W wyniku przeprowadzonej analizy wyodrębniono trzy strategie oszczędnościowe, wśród których dominującą była konserwatywna.
Abstract	The study is an attempt to identify and characterise different types of saving strategies of rural households in the Małopolska Province and to define the motives standing behind the decision to start saving. Primary (interview questionnaire — 394 respondents) and secondary sources were used. The conducted research allows for the conclusion that rural households in the Małopolska Province show low propensity to save. Almost 60% respondents did not have any savings. The main forms of collecting savings by rural households are bank deposits and cash. The savings were mostly a reserve for unforeseen events, house renovations, and the purchase of durable goods. Rural households vary in terms of saving strategy. The dominant strategy was the conservative one.
Cytowanie	Szafrańska M., Żmija J. (2017) Typologia strategii oszczędnościowych wiejskich gospodarstw domowych (na przykładzie województwa małopolskiego).Zeszyty Naukowe SGGW - Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej, nr 118: 19-30
HTML	wersja html
Pełny tekst	EIOGZ_2017_n118_s19.pdf

Autor	Małgorzata Dolata
Tytuł	Infrastruktura jako instrument poprawy regionalnej konkurencyjności obszarów wiejskich
Title	Infrastructure as an Instrument for Improving Regional Competitiveness of Rural Areas
Słowa kluczowe	infrastruktura, konkurencyjność regionu, obszary wiejskie
Key words	infrastructure, competitiveness of the region, rural areas
Abstrakt	W pracy zaprezentowano podstawowe zagadnienia związane z konkurencyjnością regionalną obszarów wiejskich oraz infrastrukturą. Głównym celem opracowania było przedstawienia znaczenia infrastruktury jako jednego z najistotniejszych czynników konkurencyjności obszarów wiejskich. Infrastruktura stanowi element potencjału konkurencyjności terytorialnej, a wyposażenie infrastrukturalne wpływa na kształtowanie poziom tzw. atrybutów konkurencyjności. Wskazano również na rolę jaką Unia Europejska przypisuje infrastrukturze jako instrumentowi prokonkurencyjnemu. Wyniki przeprowadzonych badań potwierdziły, że od czasu wejścia Polski do struktur Unii Europejskiej na obszarach wiejskich miał miejsce systematyczny rozwój ich wyposażenia infrastrukturalnego. Szczególnie szybkie tempo wzrostu charakteryzowało rozwój systemu odprowadzania i oczyszczania ścieków.
Abstract	The paper presents basic issues related to regional competitiveness of rural areas and infrastructure. The main purpose of the study was to present the importance of infrastructure as one of the most important factors for the competitiveness of rural areas. Infrastructure is an element of territorial competitiveness potential, and infrastructural equipment influences the shaping of the level the so-call attributes of competitiveness. It also indicated the role that the European Union attributes to infrastructure as a pro-competitive instrument. The results of the conducted research confirmed that since Poland's accession to the structures of the European Union in rural areas a systematic development of their infrastructural facilities took place. Particularly fast growth rate was characterized by the development of sewerage and waste water treatment system.
Cytowanie	Dolata M. (2017) Infrastruktura jako instrument poprawy regionalnej konkurencyjności obszarów wiejskich.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 17(32), z. 3: 60-70
HTML	wersja html
Pełny tekst	PRS_2017_T17(32)_n3_s60.pdf

Autor	Barbara Hadryjańska, Jacek Mrowicki
Tytuł	Obligacje przychodowe jako narzędzie zwiększające zdolności inwestycyjne gmin wiejskich w Polsce
Title	Income Bonds as a Tool to Increase the Investment Capacity of Rural Communities in Poland
Słowa kluczowe	gmina wiejska, obligacje komunalne, obligacje przychodowe, działalność inwestycyjna gmin
Key words	rural community, municipal bonds, revenue bonds, investment activity of communities
Abstrakt	W pracy zaprezentowano zagadnienia związane z pojęciem gminy jako podstawowej jednostki samorządu terytorialnego, polityką budżetową oraz finansowaniem inwestycji gminnych przy pomocy obligacji przychodowych. Głównym celem pracy było pokazanie pozabudżetowych sposobów finansowania inwestycji gminnych ze szczególnym uwzględnieniem obligacji komunalnych i przychodowych. Obligacje przychodowe mają wiele zalet jako źródło realizacji inwestycji gminnych w porównaniu z kredytem lub pożyczką. Są one emitowane w celu sfinansowania projektów inwestycyjnych lub przedsięwzięć, z których dochody mają stanowić źródło spłaty tych emisji. Z punktu widzenia oceny ryzyka inwestycyjnego obligacje przychodowe, podobnie jak i ogólnie obligacje komunalne, są zaliczane do najbardziej bezpiecznych papierów wartościowych, co wynika z publicznoprawnego statusu jednostki samorządowej. Istotnym atrybutem emitenta komunalnego jest fakt, że jednostka samorządowa nie może zbankrutować. Przeprowadzone badania ankietowe wśród 132 gmin wiejskich w Polsce pokazały, że podstawowym źródłem pozabudżetowego finansowania dla gmin są dotacje unijne oraz kredyt i pożyczka. Gminy nie korzystają z obligacji przychodowych (oprócz dwóch), ponieważ nie mają wiedzy na temat takiego instrumentu finansowego, a także obawiają się nadmiernego zadłużenia gminy. Wydaje się, że ważnym powodem takiego stanu rzeczy jest ostrożność gmin oraz niechęć do korzystania z instrumentów, które nie są im dobrze znane.
Abstract	The paper presents issues related to the notion of the municipality as a basic unit of local self-government, budgetary policy and financing of municipal investments with the use of revenue bonds. The main purpose of the work was to show non-financial ways of financing municipal investments with special regard to municipal bonds and revenue. Income bonds have many advantages as source for the implementation of municipal investment compared to a loan. They are issued to finance investment projects or projects from which revenue have to be the source of repayment of those issues. From the point of view of investment risk assessment, revenue bonds, as well as municipal bonds in general, are classified as the safest securities, which results from the publicly-regulated status of a local government unit. The essential attribute of a municipal issuer is the fact that a self-government unit cannot go bankrupt. The conducted survey among 132 rural communes in Poland showed that the main source of extra-budget financing for communes are EU subsidies and loans. Communes do not use revenue bonds (except for two) because they do not know about such a financial instrument, and they also worry about the excessive debt of the municipality. It seems that an important reason for this is the caution of the communes and the reluctance to use instruments that are not well known to them.
Cytowanie	Hadryjańska B., Mrowicki J. (2017) Obligacje przychodowe jako narzędzie zwiększające zdolności inwestycyjne gmin wiejskich w Polsce.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 17(32), z. 3: 111-127
HTML	wersja html
Pełny tekst	PRS_2017_T17(32)_n3_s111.pdf

Autor	Łukasz Kozar
Tytuł	Rozwój zielonej gospodarki w sektorze rolnictwa w krajach Unii Europejskiej i w Polsce w kontekście koncepcji zrównoważonego rozwoju
Title	Development of a Green Economy in the Agricultural Sector in the European Union and in Poland in the Context of the Concept of Sustainable Development
Słowa kluczowe	zrównoważony rozwój, rolnictwo ekologiczne, zielona gospodarka, Unia Europejska
Key words	sustainable development, organic farming, green economy, European Union
Abstrakt	W artykule przedstawiono problematykę związaną z zieloną gospodarką w sektorze rolnictwa. W celu jej omówienia przeprowadzono analizę literatury przedmiotu oraz przytoczono wybrane dane statystyczne opisujące zachodzący proces ekologizacji rolnictwa. Zakres czasowy analiz obejmował lata 2010-2015. Źródłem danych były GUS oraz Eurostat. Przeprowadzone analizy wykazały, iż w badanym okresie niemalże we wszystkich krajach UE wzrosła powierzchnia ekologicznych użytków rolnych (wyjątkiem była Wielka Brytania). Dodatkowo w artykule przedstawiono wyniki badań pilotażowych przeprowadzonych w województwie łódzkim, których celem było zdiagnozowanie kluczowych barier w rozwoju zielonej gospodarki na obszarach wiejskich. Z badań tych wynika, iż istotną kwestią utrudniającą budowanie zielonej gospodarki na obszarach wiejskich stanowi niedostateczny poziom wiedzy rolników w tym zakresie.
Abstract	The paper presents the issues related to the green economy in the agricultural sector. In order to discuss it, an analysis of the subject literature was carried out and some selected statistical data describing the process of greening of agriculture were presented. The timeframe of the analysis covered the years 2010-2015. The GUS and Eurostat were the source of the used values. Studies have shown that almost all EU countries have increased the area of organic agricultural land in the surveyed period (except for Great Britain). In addition, the article presents the results of pilot studies conducted in the Lodz Region, aimed at diagnosing key barriers to the development of the green economy in rural areas. According to the research, the insufficient level of knowledge of farmers in this area is an important obstacle to building a green economy in rural areas.
Cytowanie	Kozar Ł. (2017) Rozwój zielonej gospodarki w sektorze rolnictwa w krajach Unii Europejskiej i w Polsce w kontekście koncepcji zrównoważonego rozwoju.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 17(32), z. 3: 195-206
HTML	wersja html
Pełny tekst	PRS_2017_T17(32)_n3_s195.pdf

Autor	Mirosław Biczkowski, Roman Rudnicki, Łukasz Wiśniewski
Tytuł	Działanie PROW 2007-2013 „Różnicowanie działalności gospodarstw rolnych” jako czynnik wielofunkcyjnego rozwoju wsi i rolnictwa
Title	RDP 2007-2013 Action „Diversification of Farm Activities” as an Instrument for Multifunctional Rural and Agricultural Development
Słowa kluczowe	różnicowanie działalności gospodarstw rolnych, przedsiębiorczość na wsi, wielofunkcyjność wsi, wielofunkcyjność rolnictwa, fundusze UE, PROW
Key words	differentiation of farm activity, rural entrepreneurship, multifunctionality of rural areas, multifunctionality of agriculture, EU funds, RDP
Abstrakt	Zasadniczym celem artykułu jest ocena wdrażanego w ramach PROW 2007-2013 działania „Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej” jako instrumencie wpływającym na dywersyfikację działalności gospodarczej na wsi, a tym samym na wzmacnianie wielofunkcyjności gospodarstw rolnych oraz obszarów wiejskich. Podjęcie powyższego tematu motywowane było zakończeniem wdrażania PROW 2007-2013 (formalnie zamknięty i rozliczony w 2016 r.) i potrzebą podsumowania efektów w/w działania oraz oceny jego oddziaływania na zmiany zachodzące na wsi, przede wszystkim z punktu widzenia przedsięwzięć zmierzających do nadania wsi i rolnictwu bardziej wielofunkcyjnego wymiaru. Badaniami objęto kraj, przy czym podstawową jednostką przestrzenną były powiaty, zaś uzupełniająco regiony. Dane wykorzystane w pracy pochodzą z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz BDL GUS. Analizy dokonano w oparciu o liczbę wniosków zrealizowanych w ramach wspomnianego działania oraz wielkości pozyskanych środków.
Abstract	The main objective of the article is to evaluate the "Diversification into non-agricultural activities" implemented under the RDP 2007-2013 as an instrument influencing the diversification of economic activity in the countryside, and thus strengthening the multifunctionality of farms and rural areas. This theme was motivated by the completion of the RDP 2007-2013 (formally closed and settled in 2016) and the need to summarize the effects of the aforementioned action and rate of its impact on the changes taking place in rural areas, primarily from the point of view of rural and agriculture multifunctional dimension. The study covered the whole country, while the basic spatial unit was the poviats, while the complementary regions. Data used in the work come from the Agency for Restructuring and Modernization of Agriculture and the Local Data Bank of the Central Statistical Office. The analysis was based on the number of requests made under this measure and the amount of funds raised.
Cytowanie	Biczkowski M., Rudnicki R., Wiśniewski Ł. (2017) Działanie PROW 2007-2013 „Różnicowanie działalności gospodarstw rolnych” jako czynnik wielofunkcyjnego rozwoju wsi i rolnictwa.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 17(32), z. 3: 249-267
HTML	wersja html
Pełny tekst	PRS_2017_T17(32)_n3_s249.pdf

Autor	Ewa Wasilewska
Tytuł	Starość demograficzna obszarów wiejskich i jej zróżnicowanie
Title	DEMOGRAPHIC AGEING OF RURAL AREAS AND ITS DIVERSITY
Słowa kluczowe	starzenie się ludności, starość demograficzna, miary starości demograficznej, obszary wiejskie, obszary miejskie
Key words	population ageing, demographic ageing, measures of demographic ageing, rural areas, urban areas
Abstrakt	. Celem pracy było określenie przestrzennego zróżnicowania poziomu starości demograficznej oraz określenie dynamiki procesu starzenia się populacji mieszkańców terenów wiejskich na tle przebiegu tego procesu w miastach w Polsce. Badaniami objęto lata 2000-2015. Wykorzystano miary starości demograficznej w ujęciu statycznym i dynamicznym. Stwierdzo­no znaczne zróżnicowanie poziomu starości demograficznej i procesu starzenia się ludności w układzie przestrzennym oraz w przekroju miasto-wieś. Na obszarach wiejskich zaobserwo­wano niższy stopień zaawansowania starości demograficznej oraz mniejszą dynamikę tego procesu aniżeli w miastach.
Abstract	The aim of this paper was denominating of the spatial diversity of the level of demographic ageing and the dynamics of the ageing process of population in the rural areas against the background of this process in cities in Poland. The investigations were conducted for the period of 2000 to 2015. Old age demographic measures were used in static and dynamic terms. There was a considerable variation in the demographic ageing and ageing of the population in the spatial system and in the city-countryside cross-section. A lower level of demographic ageing and a lower dynamics of this process have been observed in rural areas than in cities.
Cytowanie	Wasilewska E. (2017) Starość demograficzna obszarów wiejskich i jej zróżnicowanie.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 104, z. 3: 75-85
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2017_n3_s75.pdf

Autor	Agnieszka Paradzińska, Sławomir Zawisza
Tytuł	Przedsiębiorczość nierolnicza wśród mieszkańców obszarów wiejskich gminy Piotrków Kujawski
Title	NONAGRICULTURAL ENTREPRENEURSHIP AMONG RESIDENTS OF RURAL AREAS OF PIOTRKÓW KUJAWSKI COMMUNITY
Słowa kluczowe	obszary wiejskie, przedsiębiorczość, działalność gospodarcza, ankieta
Key words	rural areas, entrepreneurship, economic activity, questionnaire
Abstrakt	Na podstawie badania przeprowadzonego w maju i czerwcu 2015 roku wykaza­no, że z zarejestrowanych 131 podmiotów gospodarczych na podstawie rejestru działalności gospodarczej w analizowanej gminie 21 firm zawiesiło czasowo działalność. Z grupy 110 podmiotów aktywnie prowadzących działalność gospodarczą wybrano 50 przedsiębiorców, wśród których przeprowadzono sondaż. Dzięki badaniom stwierdzono, że przemiany zapo­czątkowane w 1989 roku oraz przystąpienie Polski do Unii Europejskiej (UE) w 2004 roku spowodowały największy przyrost liczby podmiotów gospodarczych w gminie Piotrków Kujawski. Najwięcej firm wyrejestrowywano w roku 2011, po pojawieniu się globalnego kryzysu finansowego i gospodarczego. Najczęstszym profilem prowadzonej działalności w gminie Piotrków Kujawski była działalność usługowa (usługi remontowo-budowlane) oraz handlowa (autokomisy oraz sklepy z artykułami spożywczymi i spożywczo-przemysłowymi). Do najważniejszych czynników prorozwojowych respondenci zaliczali: obniżenie podatków oraz oprocentowania kredytów, a także rozwój infrastruktury. Wśród największych trudności badani wymieniali: zbyt wysokie podatki lokalne, niską opłacalność przedsiębiorstwa oraz zbyt wysokie standardy nakładane przez UE.
Abstract	The survey was carried out in May and June 2015. As many as 131 business entities chosen on the basis of economic activity registration in the considered commune, 21 of which suspended temporarily their activity, were analyzed. A survey was also carried out among 50 entrepreneurs randomly chosen from a group of 110 business owners involved in economic activity in the rural area of Piotrków Piotrków Kujawski community. The carried out survey revealed that the transformations initiated in 1989 and integration of Poland with the European Union in 2004 caused the highest increase in the number of business entities in Piotrków Kujawski community. The biggest number of unregistered companies was reported in 2011 after occurrence of the worldwide financial and economic crisis. The most common activity profile was in the field of services (renovation and construction) and in trade (used cars dealers, grocery and commodity shops). According to the respondents the most important developmental factors included: reduction of taxes and bank credit interest as well as infrastructural development. The most common difficulties were: too high local taxes, low profitability of business and too high standards imposed by the European Union.
Cytowanie	Paradzińska A., Zawisza S. (2017) Przedsiębiorczość nierolnicza wśród mieszkańców obszarów wiejskich gminy Piotrków Kujawski.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 104, z. 3: 115-124
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2017_n3_s115.pdf

Autor	Piotr Gradziuk, Barbara Gradziuk
Tytuł	Próba oceny efektów absorpcji środków z funduszy europejskich na rozwój wykorzystania odnawialnych źródeł energii w województwie lubelskim
Title	THE ATTEMPT OF EVALUATION OF ABSORPTION OF THE EUROPEAN FUNDS FOR THE DEVELOPMENT OF USE OF RENEWABLE ENERGY SOURCES IN LUBELSKIE PROVINCE
Słowa kluczowe	odnawialne źródła energii (OZE), programy wsparcia, Regionalny Program Operacyjny, Program Rozwoju Obszarów Wiejskich, województwo lubelskie
Key words	renewable energy, support programs, Regional Operational Programme, Rural Development Programme, Lubelskie Voivodship
Abstrakt	W opracowaniu przedstawiono wyniki badań, których celem była ocena efektów absorpcji funduszy europejskich na inwestycje z zakresu odnawialnych źródeł energii w woj. lubelskim oraz sformułowanie wstępnych rekomendacji na przyszły okres programowania. W ramach RPO WL i PROW (3.2.1) w woj. lubelskim zamontowano ponad 34 tys. instalacji o mocy 189,2 MWt i 4,1 MWe, przeważnie kolektorów słonecznych (95,8%), kotłów na biomasę (2,3%) i paneli fotowoltaicznych (1,9%). Efektem zrealizowanych projektów było zmniejszenie zużycia paliw konwencjonalnych na obszarach wiejskich o około 4% w ciągu roku, co jest równoważne wartości energetycznej 19 tys. t węgla kamiennego. Działania podjęte w ramach analizowanych programów przyczyniły się również do redukcji emisji CO2 o około 1,7 tys. t, podstawowego gazu cieplarnianego oraz pyłów i innych zanieczyszczeń.
Abstract	The paper presents results of study aimed at assessing an absorption of European Union funds intended for investments in renewable energy in the Lubelskie province. Source of the data was the Department of Regional Operational Programme in the Marshal’s Office for Lubelskie province in Lublin and the Department of Euro­pean Funds in Ministry of Energy. With the funds from the Regional Operational Programme of the Lubelskie province and the Rural Development Programme (3.2.1) over 34 thousand renewable energy installations with capacity of 189,2 MWt and 4,1 MWe, were build. Most of them were solar collectors (95.8%), biomass boilers (2.3%) and photovoltaic panels (1.9%). Such significant share of solar energy projects proves the hypothesis of the Renewable Energy Development Program for the Lubelskie province that it is possible for the Lubelskie region to become a national leader in the use of solar energy for the production of heat and electricity. As a result of implemented projects the consumption of conventional fuels in rural areas dropped by around 4% per year, what is equal to the energy value of 19 thousand tons of bituminous coal. Furthermore, actions taken with the help of above mentioned programs resulted in a reduction of CO2 emissions by around 1,7 thousand tons of primary greenhouse gas, dust and other pollutants.
Cytowanie	Gradziuk P., Gradziuk B. (2017) Próba oceny efektów absorpcji środków z funduszy europejskich na rozwój wykorzystania odnawialnych źródeł energii w województwie lubelskim .Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 104, z. 3: 95-105
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2017_n3_s95.pdf

Autor	Agnieszka Kozak, Dorota Mączka
Tytuł	Questing jako innowacyjny produkt turystyczny
Title	Questing as aninnovative tourist product
Słowa kluczowe	innowacje, questing, szlak questingowy
Key words	innovation, questing, quest trawel
Abstrakt	Questing jako forma zwiedzania oraz metoda w edukacji regionalnej został zastosowanypo raz pierwszy w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej w połowie lat 90. XX w.W Polsce questing i szlaki questingowe są rozwiązaniem stosunkowo nowym. Jest to zabawa,aktywność, atrakcja, która zjednuje sobie coraz więcej zwolenników. Dostępna jest dla wszystkich,gdyż nie wymaga sprzętu ani nakładów finansowych. W zamian dostarcza wiedzy, emocjii rozrywki. Questing sprawdza się w środowisku kulturowym i przyrodniczym, w mieście i nawsi, wszędzie tam, gdzie znajduje się coś ciekawego, nieznanego, a jednocześnie dostępnegodla poszukujących. Celem artykułu jest przedstawienie questingu jako innowacyjnego produktuturystycznego tworzonego głównie na podstawie dziedzictwa kulturowego zarówno w miastach,jak i na obszarach wiejskich.
Abstract	Questing as a form of sightseeing and method in regional education was first used in theUnited States in the mid 90 s. The questing in Poland and questing trailsare relatively new option. Thisis a fun activity, an attraction that at tractsmore and more followers. It is available to every onebecauseitdoesnot requireany equipment or financial resources. In return, it provides knowledge, excitementand entertainment. Questing works in a cultural and natural environment, in the city and in thecountryside, where there is something interesting, unknown and yetaccessible to the seekers. The aimof the article is to present questing as aninnovative tourist product, mainlybased on cultural heritage,both in cities and in ruralareas.
Cytowanie	Kozak A., Mączka D.
HTML	wersja html
Pełny tekst	TIRR_2017_n7_s49.pdf

Autor	Lucyna Przezbórska-Skobiej
Tytuł	Tourism in the bio-economy of Poland (regional perspective)
Title
Słowa kluczowe	tourism, rural areas, development, smart specialization, bio-economy, regions
Key words
Abstrakt	The main purpose of the paper was to determine a place of tourism in the bio--economy of the Polish regions as well as spatial analysis of smart specializations of the regionsregarding tourism and recreation activities. The paper is based on the review of strategicdocuments, expertise and scientific papers. The analysis shows that bio-economy in has beendirectly indicated as smart specialization only two provinces of Poland and tourism developmentis usually associated with the development of medicine and health services.
Abstract
Cytowanie	Przezbórska-Skobiej L.
HTML	wersja html
Pełny tekst	TIRR_2017_n7_s71.pdf

Autor	Monika Wojcieszak
Tytuł	Analiza ofert wybranych gospodarstw agroturystycznychpowiatu gnieźnieńskiego oraz ich wpływna zainteresowanie konsumentówproduktami turystycznymi
Title	The analysis of offers of agritourist farms in Gniezno County and their impact onconsumer interest in tourist products
Słowa kluczowe	agroturystyka, oferta gospodarstw agroturystycznych, województwo wielkopolskie,gospodarstwa agroturystyczne
Key words	agritourism, offer of agritourist farms, Greater Poland Voivodeship, agritourist farms
Abstrakt	Celem opracowania było przedstawienie opinii respondentów (gości) na tematoferty gospodarstw agroturystycznych zlokalizowanych w powiecie gnieźnieńskim i należącychdo Wielkopolskiego Towarzystwa Agroturystyki i Turystyki Wiejskiej. W opracowaniuokreślono także powody wyboru wsi na miejsce wypoczynku oraz zaprezentowano preferowaneprzez gości sposoby spędzania czasu. Badania empiryczne zostały przeprowadzonewśród gości (turystów), którzy wypoczywali w tych gospodarstwach. Metodą badań był sondażdiagnostyczny z wykorzystaniem kwestionariusza ankiety. Badane gospodarstwa oferowałyturystom atrakcyjne produkty agroturystyczne. Przeprowadzone badania wykazały, iżrespondenci wypoczywający w gospodarstwach agroturystycznych wskazali, że powodemtego wyboru jest możliwość aktywnego wypoczynku, bliskość natury, świeże powietrze orazspożywanie posiłków przygotowanych przez właścicieli. Ważnym aspektem dla turystówbyła także dobra infrastruktura okołoturystyczna, która sprzyja uprawianiu różnych aktywności.Badani podkreślili także, iż niski koszt wypoczynku powoduje, że preferują wyjazdyweekendowe kilka razy w ciągu roku.
Abstract	The aim of the article was to presentation of respondents (guests) opinions on the offer ofagritourism farms located in the Gniezno poviat belonging to the Wielkopolska Agritourism and RuralTourism Association and are located in Gniezno County. An empirical study was conducted on visitors(agritourists) staying on these farms. The research was conducted by means of a diagnostic survey usinga questionnaire. The farms offered their guests a wide range of agritourist products and services.The research showed that the respondents staying on agritourist farms had chosen to spend theirholiday there due to active leisure, contact with nature, fresh air and the consumption of home-mademeals prepared by farm owners. The respondents found good tourist infrastructure, which enableddifferent activities, to be an important aspect of their leisure. Due to the low cost of the agritouristoffer the respondents preferred to make weekend trips a few times a year.
Cytowanie	Wojcieszak M.
HTML	wersja html
Pełny tekst	TIRR_2017_n7_s109.pdf

Autor	Agata Balińska
Tytuł	Sieciowe produkty turystyczne jako przykład przedsiębiorczościna obszarach wiejskich
Title	Networked tourism products as an example of entrepreneurship in rural areas
Słowa kluczowe	sieciowe produkty turystyczne, przedsiębiorczość, turystyka wiejska
Key words	network tourism products, entrepreneurship, rural tourism
Abstrakt	W artykule zaprezentowano koncepcję sieciowego produktu turystycznego jakoformy przedsiębiorczości na obszarach wiejskich. Wskazano pozytywne wymiary tego typuproduktów oraz bariery, które ograniczają ich rozwój.
Abstract	The article presents the concept of a tourist product network as a form of entrepreneurshipin rural areas. Positive dimensions of such products and barriers that limit their development areThe article presents the concept of a tourist product network as a form of entrepreneurshipin rural areas. Positive dimensions of such products and barriers that limit their development areindicated.
Cytowanie	Balińska A.
HTML	wersja html
Pełny tekst	TIRR_2017_n8_s5.pdf

Autor	Arkadiusz Niedziółka
Tytuł	Zarządzanie strategiczne i marketingowe w turystycekulturowej na obszarach wiejskich powiatu nowotarskiego
Title	The strategic and marketing management of cultural tourism in rural areasof the Nowy Targ County
Słowa kluczowe	wiejska turystyka kulturowa, agroturystyka, folklor, zarządzanie, dziedzictwokulturowo-historyczne
Key words	rural cultural tourism, agritourism, folklore, management, cultural and historical heritage
Abstrakt	Praca przedstawia koncepcje zarządzania marketingowego oraz strategicznegow wiejskiej turystyce kulturowej stosowane w powiecie nowotarskim przez władze lokalneoraz stowarzyszenia agroturystyczne. W części teoretycznej artykułu opisano na podstawieliteratury przedmiotu metody marketingowo-zarządcze realizowane w rozwoju tej turystyki.Zaprezentowano najważniejsze walory turystyczne regionu badań. Popularna tutaj jest turystykakulturowa polegająca na poznawaniu przez turystów lokalnego folkloru, dziedzictwakulturowo-historycznego, uczestniczenia w różnych imprezach kulturowych oraz zwiedzaniazabytków architektury (np. zamków, dworów), muzeów i skansenów. W części empirycznejprzedstawiono wyniki badań ankietowych przeprowadzonych we wszystkich gminach wiejskichi miejsko-wiejskich powiatu nowotarskiego. Ukazano ponadto wyniki badań przeprowadzonychz prezesami dwóch stowarzyszeń agroturystycznych. Wszystkie badania miały na celuprzedstawienie koncepcji zarządzania strategicznego i marketingowego w rozwoju wiejskiejturystyki kulturowej.
Abstract	The work presents conceptions of the marketing management and strategic managementof rural cultural tourism used by local authorities and agritourism associations in Nowy Targ County.In the theoretical part of the article, the marketing and management methods, which are realized inthis form of tourism were described on the ground of the source literature. The most important touristvalues of the study region were presented. Cultural tourism, which involves learning by tourists localfolklore, cultural and historical heritage, participation in various cultural events and visiting architecturalmonuments, castles, mansions, museums and open-air museums, is popular here. In the empiricalpart of the article, the results of surveys conducted in all rural and urban and rural communes inNowy Targ County were presented. Moreover the results of surveys conducted with the chairmen oftwo agritourism associations were presented, too. All surveys aimed at specifying the conception ofstrategic management and marketing management in the development of rural cultural tourism.
Cytowanie	Niedziółka A.
HTML	wersja html
Pełny tekst	TIRR_2017_n8_s73.pdf