| 261. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2016 |
|
Kołodziejczak M. Ocena korzystania z usług w gospodarstwach rolnych krajów Unii Europejskiej – analiza typologiczna
| Autor | Małgorzata Kołodziejczak |
| Tytuł | Ocena korzystania z usług w gospodarstwach rolnych krajów Unii Europejskiej – analiza typologiczna |
| Title | Assessment of the Use of Services on Farms in the European Union Countries – a Typological Analysis |
| Słowa kluczowe | rolnictwo, usługi, typologia |
| Key words | agriculture, services, typology |
| Abstrakt | Celem artykułu była ocena korzystania z usług w gospodarstwach rolnych w krajach Unii Europejskiej. Badanie wykonano z zastosowaniem metody analizy porównawczej, a grupy typologiczne krajów Unii Europejskiej, zbliżonych ze względu na poziom korzystania z usług przez gospodarstwa rolne, wyodrębniono metodą Warda. Na podstawie analizy wartości zmiennych opisujących stopień korzystania z usług utworzono sześć grup typologicznych (typy) państw Unii Europejskiej. Uzyskane wyniki pozwalają przypuszczać, że na zakres korzystania z usług w większym stopniu niż zmienne ilościowe oddziałują zaszłości historyczne i regulacje związane z polityką UE, jednak to zagadnienie wymaga dalszych badań. |
| Abstract | The aim of the paper was to assess the use of services on farms in the European Union countries. The method of comparative analysis was used in the research and homogeneous groups of the European Union countries due to the level of the use of services on farms have been separated using the Ward’s method. On the basis of the analysis of relevant values of features describing the level of the use of services six typological groups (types) of the European Union countries were separated. The results suggest that the level of use of services on farms to a greater extent than quantitative variables is affected by historical events and regulations related to the EU policy, but this issue requires further research. |
| Cytowanie | Kołodziejczak M. (2016) Ocena korzystania z usług w gospodarstwach rolnych krajów Unii Europejskiej – analiza typologiczna.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 16(31), z. 3: 192-198 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | PRS_2016_T16(31)_n3_s192.pdf |
|
 |
| 262. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2016 |
|
Klusek T. Inwestorzy zagraniczni na polskim rynku nieruchomości
| Autor | Tomasz Klusek |
| Tytuł | Inwestorzy zagraniczni na polskim rynku nieruchomości |
| Title | Foreign Investors on the Polish Real Estate Market |
| Słowa kluczowe | rynek nieruchomości, inwestycje, cudzoziemcy |
| Key words | property market, investment, foreigners |
| Abstrakt | Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej wpłynęło na wzrost zainteresowania inwestorów zagranicznych (osób fizycznych i prawnych) nabywaniem praw do nieruchomości w drodze bezpośredniego zakupu lub w sposób pośredni poprzez objęcie akcji bądź udziałów spółek handlowych będących ich posiadaczami. Celem artykułu jest ocena skali tego zjawiska w latach 2004-2014. W oparciu o oficjalne sprawozdania i raporty analizie poddano liczbę dokonanych transakcji i objętą nimi powierzchnię z uwzględnieniem rodzaju nieruchomości, ich lokalizacji i kraju pochodzenia kapitału. Tło prowadzonych rozważań stanowi sytuacja na polskim rynku nieruchomości w okresie objętym badaniem. Według oficjalnych statystyk w latach 2004-2014 na podstawie udzielonych zezwoleń i bez obowiązku ich uzyskania w rękach inwestorów zagranicznych znalazły się m.in. nieruchomości gruntowe o łącznej powierzchni około 41,2 tys. ha, co stanowi niewiele ponad 0,13% powierzchni Polski. Rzeczywista skala zjawiska jest jednak większa biorąc pod uwagę obrót nieformalny, wykorzystujący istniejące luki prawne. |
| Abstract | Polish Accession to the EU triggered increase in interest of foreign investors (physical and legal persons) in acquirement of property rights on the way of direct purchases or indirectly through the purchase of shares of companies. The aim of the paper is an assessment of the scope of this process over the period of 2004-2014. In order to do so an analysis of the number and area covered with specification of the category of property, location and origin of capital involved was conducted on the basis of official financial statements and reports. A background for the conducted analysis is provided by overall situation on the Polish real estate market in the concerned period. According to official statistics (conditional upon of granted permissions or without them) foreign investors over the period of 2004-2014 acquired ca 41,2 thousand hectares of land properties which accounts for slightly over 0,13% of the total area of Poland. However real scope of this phenomenon is considerably higher than mentioned above. It considers also taking into account legal gaps informal market. |
| Cytowanie | Klusek T. (2016) Inwestorzy zagraniczni na polskim rynku nieruchomości.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 16(31), z. 3: 167-180 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | PRS_2016_T16(31)_n3_s167.pdf |
|
 |
| 263. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2016 |
|
Guth M. Ekonomiczne determinanty produkcji mleka w gospodarstwach mlecznych FADN w makroregionach Unii Europejskiej z przewagą ekstensywnej produkcji w 2011 roku
| Autor | Marta Guth |
| Tytuł | Ekonomiczne determinanty produkcji mleka w gospodarstwach mlecznych FADN w makroregionach Unii Europejskiej z przewagą ekstensywnej produkcji w 2011 roku |
| Title | Economic Determinants of Milk Production in FADN Dairy Farms in the Regions of the European Union with Predominance of Extensive Production in 2011 |
| Słowa kluczowe | produkcja mleka, makroregiony Unii Europejskiej, analiza skupień, analiza czynnikowa, determinanty produkcji |
| Key words | milk production, EU macro-regions, cluster analysis, factor analysis, production determinants |
| Abstrakt | Celem głównym rozważań było określenie czynników warunkujących wielkość produkcji mleka w makroregionach Unii Europejskiej z przewagą ekstensywnej produkcji. Wyboru regionów dokonano na podstawie analizy zróżnicowania gospodarstw mlecznych FADN w regionach Unii Europejskiej, które określono za pomocą aglomeracyjnej analizy skupień metodą Warda. W celu wyróżnienia determinant produkcji dokonano analizy czynnikowej. Na podstawie jej wyników zidentyfikowano czynniki, które miały decydujący wpływ na produkcję mleka w gospodarstwach mlecznych z regionów z przewagą ekstensywnej produkcji, oraz które z wybranych makroregionów Unii Europejskiej osiągały względnie najlepsze i najgorsze wyniki względem wyróżnionych czynników. |
| Abstract | The main aim of the considerations was to determine the factors influencing the volatility of milk production in selected macro-regions of the European Union. Regions was selected on the basis of the analysis of the diversity of dairy farms FADN in the regions of the European Union, which was determined by agglomeration cluster analysis using the Ward method. Factor analysis was conducted in order to highlight the determinants of production. These results helped identify extensive production, and gave the possibility to find out which macro-regions of the European Union reached a relatively best and worst performance in terms of the distinguished factors. |
| Cytowanie | Guth M. (2016) Ekonomiczne determinanty produkcji mleka w gospodarstwach mlecznych FADN w makroregionach Unii Europejskiej z przewagą ekstensywnej produkcji w 2011 roku.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 16(31), z. 2: 114-123 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | PRS_2016_T16(31)_n2_s114.pdf |
|
 |
| 264. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2016 |
|
Jąder K. Polski handel zagraniczny owocami i ich przetworami w latach 2001-2015
| Autor | Karolina Jąder |
| Tytuł | Polski handel zagraniczny owocami i ich przetworami w latach 2001-2015 |
| Title | Polish Foreign Trade of Fruits and Their Preserves in Poland in the years 2001-2015 |
| Słowa kluczowe | owoce, przetwory owocowe, eksport, import |
| Key words | fruits, fruit preserves, export, import |
| Abstrakt | Celem opracowania było przedstawienie i ocena zmian w handlu zagranicznym owocami i ich przetworami w latach 2001-2015. Zbadano wielkość oraz wartość eksportu i importu owoców świeżych i ich przetworów oraz obliczono saldo handlu zagranicznego tymi produktami. W celu zobrazowania zmian analizowany okres podzielono na cztery podokresy. Przy zastosowaniu wskaźników dynamiki określono zmiany jakie zaszły w ilości i wartości eksportu i importu w kolejnych podokresach w stosunku do lat ich poprzedzających. Wydzielenie czterech podokresów umożliwiło również zdefiniowanie zmian w strukturze towarowej i geograficznej handlu zagranicznego. Stwierdzono wzrost wielkości, a w szczególności wartości eksportu i importu. Wyższy wzrost zaobserwowano jednak w przypadku eksportu, a w szczególności w przypadku sprzedaży zagranicznej jabłek. W strukturze geograficznej eksportu spadło znaczenie krajów UE-15, natomiast wzrósł udział Wspólnoty Niepodległych Państw. Nie odnotowano natomiast znaczących zmian w strukturze geograficznej importu. |
| Abstract | The aim of the study was to present changes in the Polish foreign trade of fruit and fruit preserves in the years 2001-2015. The quantity and the value of the export and the import of fresh fruit and their preserves were researched. The balance of foreign trade was also calculated. To illustrate the changes the analyzed period was divided into four sub-periods, for which the dynamics of changes was calculated. Within the sub-periods the export and import was presented in terms of their quantity, values and geographical structure. It was found out that in the analyzed period the volume and especially the value of the export and the import increased. The increase in export was higher and the biggest growth was seen in the export of apples. In the geographical structure of the export the importance of the EU-15 dropped and the share of the export of the CIS states grew. There were no major changes in the geographical structure of the import. |
| Cytowanie | Jąder K. (2016) Polski handel zagraniczny owocami i ich przetworami w latach 2001-2015.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 16(31), z. 3: 130-141 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | PRS_2016_T16(31)_n3_s130.pdf |
|
 |
| 265. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2016 |
|
Jaroszewska J., Prandecki K. Znaczenie "zazielenienia" w zapewnieniu różnorodności biologicznej
| Autor | Joanna Jaroszewska, Konrad Prandecki |
| Tytuł | Znaczenie "zazielenienia" w zapewnieniu różnorodności biologicznej |
| Title | The Importance of "Greening" in Ensuring Biological Diversity |
| Słowa kluczowe | „zazielenienie”, bioróżnorodność, dobra publiczne, efekty zewnętrzne |
| Key words | "greening", biodiversity, public goods, external effects |
| Abstrakt | Rolnictwo dostarcza społeczeństwu zarówno dóbr wycenianych przez rynek (produkcja żywności) jak i dóbr publicznych, które nie są wycenione w rachunku ekonomicznym rolnictwa. Przykładem takich dóbr jest zachowanie bioróżnorodności, krajobrazu rolniczego, bezpieczeństwa żywnościowego. Aby rolnictwo dostarczało wyżej wymienionych dóbr publicznych oraz społecznych niezbędne wydaje się oddziaływanie państwa. Konieczność ingerencji państwa w tym zakresie należy łączyć z zawodnością rynku oraz z prywatnością czynników produkcji. Sposób gospodarowania tymi czynnikami (wodą, ziemią) jest uzależniony od rolnika, który zazwyczaj kieruje się uzyskaniem maksymalnego zysku z posiadanych zasobów. Aby zminimalizować krótkowzroczne podejście do produkcji rolniczej, wprowadzono szereg ograniczeń dotyczących praktyk rolniczych w tym służących zapewnieniu bioróżnorodności. Celem artykułu jest próba określenia wpływu mechanizmu "zazielenienia" na zapewnienie różnorodności biologicznej. |
| Abstract | The importance of biodiversity for agriculture is huge, among others, due to the productivity of agricultural land and crops stability. Agriculture can have positive or negative impact on ensuring biodiversity. The decisive factor is the state, which through mechanisms may promote agricultural supply of public goods, including biodiversity. One of the instruments of state influence on agriculture is the "greening" of the CAP. The aim of the article is an attempt to assess the importance of this instrument for ensuring biodiversity. It is estimated that the impact will be uneven due to the large diversity of agriculture in the EU. The result will be dependent on the decision of farmers due to the high flexibility of the requirements. The negative impact on biodiversity of the greening is also possible in countries exporting food to the EU. |
| Cytowanie | Jaroszewska J., Prandecki K. (2016) Znaczenie "zazielenienia" w zapewnieniu różnorodności biologicznej.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 16(31), z. 3: 110-120 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | PRS_2016_T16(31)_n3_s110.pdf |
|
 |
| 266. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2016 |
|
Guzal-Dec D. Europejska Polityka Sąsiedztwa – ewolucja i współczesne wyzwania wobec rozwoju euroregionów na zewnętrznych granicach UE (w Polsce)
| Autor | Danuta Guzal-Dec |
| Tytuł | Europejska Polityka Sąsiedztwa – ewolucja i współczesne wyzwania wobec rozwoju euroregionów na zewnętrznych granicach UE (w Polsce) |
| Title | European Neighbourhood Policy – Evolution and Present Challenges Towards the Development of Euroregions on the EU's External Borders (in Poland) |
| Słowa kluczowe | Europejska Polityka Sąsiedztwa, współpraca transgraniczna, euroregiony |
| Key words | European Neighbourhood Policy, cross-border cooperation, euroregions |
| Abstrakt | Celem artykułu było przedstawienie genezy i ewolucji Europejskiej Polityki Sąsiedztwa (EPS) oraz oceny jej wpływu na rozwój euroregionów położonych na zewnętrznych granicach UE w Polsce. Realizacji celu służyła analiza literatury przedmiotu, dokumentów strategicznych UE, desk research oraz sondaż diagnostyczny z wykorzystaniem kwestionariusza ankiety skierowanej do dyrektorów sekretariatów euroregionów: Bug, Karpackiego, Puszcza Białowieska i Niemen. Wśród zakładanych przez UE efektów wdrażania EPS w odniesieniu do regionów transgranicznych można wymienić m.in.: wzmocnienie interakcji transgranicznych, poprawę jakości życia mieszkańców czy rozwój infrastruktury granicznej. W praktyce, zwłaszcza w przypadku euroregionów położonych na wschodniej granicy UE, przeważa orientacja społeczna projektów. Niskie nakłady na EPS uniemożliwiają redukcję asymetrii w dostępie do środków finansowania współpracy po zewnętrznej stronie granicy i utrudniają podejmowanie wspólnych projektów i uzyskiwanie znaczących efektów współpracy, co przyczynia się do braku akceptacji pojmowania granicy jako szansy rozwojowej. |
| Abstract | The aim of the article was to present the genesis and the evolution of the European Neighbourhood Policy (EPS) and the assessment of its impact on the development of euroregions located on the external borders of the EU in Poland. The implementation of the aim was based on literature analysis, strategic documents of the EU, desk research and diagnostic survey using a questionnaire addressed to the directors of the secretariats of the euroregions: Bug, Karpacki, Puszcza Białowieska, Niemen. The anticipated effects of the implementation of the EPS with respect to cross-border regions are strengthening of cross-border interactions, improving the quality of life and the development of border infrastructure. In practice, especially in the case of euroregions situated on the eastern border of the EU, social orientation of projects is predominant. Low expenditure on EPS prevents the reduction of asymmetries in access to funding of cooperation on the external side of the border and makes it difficult to undertake joint projects and obtain significant results of cooperation, which contributes to the lack of acceptance of the perception of the border as a development opportunity. |
| Cytowanie | Guzal-Dec D. (2016) Europejska Polityka Sąsiedztwa – ewolucja i współczesne wyzwania wobec rozwoju euroregionów na zewnętrznych granicach UE (w Polsce).Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 16(31), z. 3: 87-100 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | PRS_2016_T16(31)_n3_s87.pdf |
|
 |
| 267. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2016 |
|
Czernyszewicz E. Uwarunkowania i perspektywy rozwoju biogospodarki w Unii Europejskiej
| Autor | Eugenia Czernyszewicz |
| Tytuł | Uwarunkowania i perspektywy rozwoju biogospodarki w Unii Europejskiej |
| Title | Conditions and Prospects of the Development of the Bio economy in the European Union |
| Słowa kluczowe | biogospodarka, czynniki rozwoju, Unia Europejska |
| Key words | bioeconomy, growth factors, European Union |
| Abstrakt | Obecnie świat stoi w obliczu wielu wyzwań społecznych o charakterze globalnym jak zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego, zmiany klimatu, wyczerpywanie zasobów naturalnych. Biogospodarka jako strategiczna forma działania oparta na wiedzy może sprostać tym wyzwaniom. Celem pracy było określenie uwarunkowań i perspektyw rozwoju biogospodarki w Unii Europejskiej. Przedmiotem opracowania jest biogospodarka, jej podstawy, cele, strategia, znaczenie oraz możliwości i ograniczenia rozwoju w UE. Źródło informacji stanowiły akty prawne i dokumenty Komisji Europejskiej, OECD oraz literatura przedmiotu. W pracy wykorzystano metodę przeglądu i krytycznej analizy materiałów źródłowych. Stwierdzono, że rozwojowi biogospodarki będzie sprzyjać efektywna współpraca różnych środowisk i podmiotów na rzecz wdrażania wyników badań i rozwoju proinnowacyjnej polityki. |
| Abstract | At present the world is facing many global social challenges like food security, climate change and depletion of natural resources. Bioeconomy as a strategic form of action based on knowledge can meet these challenges. The aim of the study was to determine the conditions and prospects of the development of the bioeconomy in the European Union. The subject of the study is the bio-economy, its base, objectives, strategy, importance and the possibilities and limitations of its development in the EU. Sources of information were legal acts and documents of the European Commission, the OECD and literature. The work used the method of review and critical analysis of source materials. It was found that the development of the bioeconomy will foster effective cooperation of various groups and stakeholders for the implementation of the results of research and development of pro-innovation policies. |
| Cytowanie | Czernyszewicz E. (2016) Uwarunkowania i perspektywy rozwoju biogospodarki w Unii Europejskiej.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 16(31), z. 3: 49-56 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | PRS_2016_T16(31)_n3_s49.pdf |
|
 |
| 268. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2016 |
|
Orlykovskyi M., Poprozman N., Wasilewski M., Zaburanna L. Methodological Aspects of Creating the System of Indicators of Crisis Prevention as the Foundation for Stabilization of Agricultural Production Based on Ukrainian Experience
| Autor | Mykola Orlykovskyi, Natalia Poprozman, Mirosław Wasilewski, Lesia Zaburanna |
| Tytuł | Methodological Aspects of Creating the System of Indicators of Crisis Prevention as the Foundation for Stabilization of Agricultural Production Based on Ukrainian Experience |
| Title | |
| Słowa kluczowe | |
| Key words | indicators of crisis, agricultural production, stabilization, crisis prevention, economic development, agrarian economy |
| Abstrakt | |
| Abstract | The article deals with the methodological principles of determining the indicators of the economic development of agricultural production, which are based on the requirements of the EU Common Agricultural Policy and which will identify the possibility of crises both in agriculture and its sub-sectors, as well as the national economy as a whole. The system which is reacting to the crisis indicators and allows assessment of the stability of economic development of agricultural production was proposed. Analytical approaches to diagnosis prehistory development and identify indicators – reacting to the crisis indicators by analyzing and evaluating indexes of dynamics in periods of stability (relatively stable path of development) and the crisis (sharp kink economic dynamics) and graphically analytical method of determination. For sectors show synthetic indicators (agricultural production, the level of monetization of the economy, import-export ratio) that serve as functional criteria for identify in previous periods of force majeure or crisis as precursor’s crisis. |
| Cytowanie | Orlykovskyi M., Poprozman N., Wasilewski M., Zaburanna L. (2016) Methodological Aspects of Creating the System of Indicators of Crisis Prevention as the Foundation for Stabilization of Agricultural Production Based on Ukrainian Experience.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 16(31), z. 4: 308-321 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | PRS_2016_T16(31)_n4_s308.pdf |
|
 |
| 269. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2016 |
|
Tłuczak A. Changes in the Structure of Agricultural Production in the European Union with Particular Emphasis on Poland and Latvia
| Autor | Agnieszka Tłuczak |
| Tytuł | Changes in the Structure of Agricultural Production in the European Union with Particular Emphasis on Poland and Latvia |
| Title | |
| Słowa kluczowe | |
| Key words | structure of agricultural production, European Union |
| Abstrakt | |
| Abstract | Many of phenomena, their growth or trend, are dependent on the interactions between neighboring areas. Model of shift-share analysis represent a growth rate (rate of change) of the different options phenomenon by taking into account the phenomenon of increase in the neighbouring area. The aim of the study is to analyze the changes in the commodity structure of agricultural production in the European Union according to the selected types of agricultural products using of shifts share analysis. The study assesses the rate of change the size of the phenomenon and identified and estimated the share of structural, sectoral and regional (local spatial) in the size of the effect of the global (agricultural production in the European Union overall) in the EU countries. |
| Cytowanie | Tłuczak A. (2016) Changes in the Structure of Agricultural Production in the European Union with Particular Emphasis on Poland and Latvia.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 16(31), z. 4: 301-307 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | PRS_2016_T16(31)_n4_s301.pdf |
|
 |
| 270. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2016 |
|
Parlińska M., Pomichowski P. Evaluation of Human Capital in Selected EU Countries Using Cluster Analysis
| Autor | Maria Parlińska, Piotr Pomichowski |
| Tytuł | Evaluation of Human Capital in Selected EU Countries Using Cluster Analysis |
| Title | |
| Słowa kluczowe | |
| Key words | human capital, cluster analysis, k-medoid method |
| Abstrakt | |
| Abstract | The study evaluates the quality of human capital on the basis of the Eurostat data. There was also prepared a short bibliography review of the previous research which indicates various definitions of the term human capital. To evaluate its quality in selected EU countries. There was used cluster analysis – the k-medoid method. The analysis was performed for three periods: 2008, 2011 and 2014. The selected states were divided into 4 clusters, and Norway constitute a single-element group. In the other cases, it may be stated that the quality of capital may be determined through the joint economic past or historical traditions. |
| Cytowanie | Parlińska M., Pomichowski P. (2016) Evaluation of Human Capital in Selected EU Countries Using Cluster Analysis.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 16(31), z. 4: 253-259 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | PRS_2016_T16(31)_n4_s253.pdf |
|
 |
| 271. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2016 |
|
Mucha-Leszko B. Causes and Consequences of Deindustrialization in the Euro Area
| Autor | Bogumiła Mucha-Leszko |
| Tytuł | Causes and Consequences of Deindustrialization in the Euro Area |
| Title | |
| Słowa kluczowe | |
| Key words | euro area, deindustrialization, labour productivity, total factor productivity |
| Abstrakt | |
| Abstract | The post-industrial stage of development reached in developed countries is characterized by an increase in services' share and the progressive decline of the manufacturing share in their economies. The intensification of deindustrialization process heated up the discussion pertaining to its impact on the weakening of investment, technological progress, innovation, and a decline in labour productivity and GDP growth. The aim of the paper is to present the scale and consequences of deindustrialization in the euro area based on analysis of manufacturing and other sectors shares in the gross value added and employment in the euro area. The indicators used for the assessment of deindustrialization consequences are: labour productivity and total factor productivity (TFP) growth rates. As the outcome of conducted analysis, the author has drawn two main conclusions: 1) the decreasing importance of manufacturing limits the possibility of carrying out research projects and creating technological progress, 2) the negative TFP growth rate, declining of labour productivity growth rate in 2008-2015 and the decrease of GDP testifies to the threat of secular stagnation in the euro area. |
| Cytowanie | Mucha-Leszko B. (2016) Causes and Consequences of Deindustrialization in the Euro Area.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 16(31), z. 4: 240-252 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | PRS_2016_T16(31)_n4_s240.pdf |
|
 |
| 272. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2016 |
|
Mucha M., Pietrzak M., Roman M. Zmiany we wspólnej organizacji rynku cukru a jego zasięg geograficzny
| Autor | Marcin Mucha, Michał Pietrzak, Monika Roman |
| Tytuł | Zmiany we wspólnej organizacji rynku cukru a jego zasięg geograficzny |
| Title | Changes of the Common Organization of Sugar Market and its Geographical Delineation |
| Słowa kluczowe | rynek cukru, metoda Elzinga-Hogarty, delimitacja rynku, test LIFO, test LOFI, wspólna organizacja rynku cukru |
| Key words | sugar market, Elzinga-Hogarty method, market delineation, test LIFO, test LOFI, the common organization of sugar market - CMO Sugar |
| Abstrakt | Celem artykułu było określenie oddziaływania zmian we wspólnej organizacji rynku cukru na jego zasięg geograficzny przy wykorzystaniu metody Elzinga-Hogarty. Badania przeprowadzono przed wprowadzeniem reformy, tj. w 2006 r. oraz obecnie, tj. po jej wdrożeniu. W artykule wykorzystano dane wtórne dotyczące produkcji, konsumpcji, importu i eksportu cukru na poziomie państw oraz Unii Europejskiej (UE) gromadzone przez International Sugar Organization. Zdefiniowany zasięg geograficzny rynku cukru można określić jako niemal globalny – zarówno w 2006, jak i w 2013 r. Zatem reforma przeprowadzona w UE (powodująca zmianę UE z eksportera netto w importera netto) nie wpłynęła zasadniczo na charakter rynku cukru. Pewnym zmianom uległa struktura krajów tworzących ten rynek, a także wzrósł jego udział w światowych obrotach. |
| Abstract | The aim of the paper was to determine the impact of changes in the common organization of sugar market on the geographical scope using the method Elzinga-Hogarty. The research was conducted before the introduction of the reform in 2006 and now after its implementation. We used secondary data on sugar production, consumption, imports and exports on country and European Union (EU)level gathered for by the International Sugar Organization. Defined geographical scope of the sugar market can be described as almost global - both in 2006 and in 2013. The reform conducted in the EU (the EU market change from a net exporter to a net importer) did not affect substantially on the sugar market’s geographical delineation. It changed moderately the structure of the countries that formed the market and increased share of such market in the global turnover of sugar. |
| Cytowanie | Mucha M., Pietrzak M., Roman M. (2016) Zmiany we wspólnej organizacji rynku cukru a jego zasięg geograficzny.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 16(31), z. 2: 258-268 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | PRS_2016_T16(31)_n2_s258.pdf |
|
 |
| 273. |
Turystyka i Rozwój Regionalny, 2016 |
|
Bielecka K., Parzonko A. Preferencje osób starszych uczestniczących w wach turystycznych
| Autor | Katarzyna Bielecka, Anna Parzonko |
| Tytuł | Preferencje osób starszych uczestniczących w wach turystycznych |
| Title | Preferences of senior tourists |
| Słowa kluczowe | turystyka, seniorzy, wypoczynek |
| Key words | tourism, seniors, leisure |
| Abstrakt | Zwiększająca się liczba osób starszych w społeczeństwie sprawia, że jest to znacząca grupa konsumentów stanowiąca odrębny segment odbiorców w każdej dziedzinie, w tym w turystyce. Aby stworzyć atrakcyjne oferty dla seniorów, należy dokładnie rozpoznać i przeanalizować ich potrzeby oraz preferencje. Przeprowadzono badania empiryczne za pomocą metody sondażu diagnostycznego przy zastosowaniu techniki ankietowej wśród 49 uczestników Pikniku „Seniorada” zorganizowanego przez Europejskie Stowarzyszenie Aktywności Ruchowej 50+ wraz z Akademią Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie. Pozyskany materiał empiryczny umożliwił ocenę częstotliwości wyjazdów seniorów, preferencji dotyczących zagospodarowania czasu wolnego podczas wyjazdu m.in. preferowanych form uprawiania turystyki czy też sposobu organizacji wycieczek. |
| Abstract | The number of seniors in society is on the rise which makes them an increasingly significant group of consumers which forms a distinct segment of clients in various areas, including tourism. To create attractive offers for older travelers, it is necessary to identify and analyze their needs and preferences. This paper presents the results of an empirical study involving the method of a diagnostic survey using a questionnaire technique. The respondents were 49 participants of “Seniorada” picnic organized by the European Association of Physical Activity 50+ and Józef Piłsudski Academy of Physical Education in Warsaw. The collected empirical material provides data on the frequency of seniors’ travels, their preferences regarding the tour attractions, preferred forms of travelling and tour organization. |
| Cytowanie | Bielecka K., Parzonko A. |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | TIRR_2016_n6_s5.pdf |
|
 |
| 274. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2016 |
|
Kisiel R., Zielińska-Szczepkowska J. Zrzeszanie się producentów rolnych jako przykład współdziałania w sektorze rolnictwa – doświadczenia wybranych krajów członkowskich Unii Europejskiej
| Autor | Roman Kisiel, Joanna Zielińska-Szczepkowska |
| Tytuł | Zrzeszanie się producentów rolnych jako przykład współdziałania w sektorze rolnictwa – doświadczenia wybranych krajów członkowskich Unii Europejskiej |
| Title | Association of Agricultural Producers as an Example of Cooperation in the Agricultural Sector - The Experience of Selected EU Countries |
| Słowa kluczowe | grupy producenckie, współpraca, rynek rolny |
| Key words | producer organisations, cooperation, rural areas |
| Abstrakt | Potrzeba integracji rolników znajduje swoje źródło w mechanizmach gospodarki rynkowej, w której producenci muszą podejmować decyzje gospodarcze uwzględniając sytuację na rynku, w tym przede wszystkim: prawo popytu, podaży, ogromną konkurencję, a także poziomy cen produktów. W artykule poruszono zagadnienia związane z procesem organizowania się producentów rolnych w różne grupy. Kolejno analizowano następujące kwestie: uwarunkowania więzi organizacyjnych producentów rolnych, ewolucję ustawodawstwa oraz specyfikę funkcjonowania wybranych form kooperacji w rolnictwie. Za przykład posłużyły tu modele funkcjonujące w wybranych krajach Unii Europejskiej (UE). |
| Abstract | The need for integration of farmers began with the mechanisms of the market economy, in which manufacturers had to make decisions taking into account the economic situation of the market, including in particular: the laws of supply and demand, high competition and prices of products. The aim of this paper is to characterize the creation and functions of agricultural producer groups. The following issues were examined: determinants of organizational relationships between agricultural producers, their characteristics, and the legal conditions needed to function. As examples, models of agricultural producer groups functioning in selected countries of the European Union were described. |
| Cytowanie | Kisiel R., Zielińska-Szczepkowska J. (2016) Zrzeszanie się producentów rolnych jako przykład współdziałania w sektorze rolnictwa – doświadczenia wybranych krajów członkowskich Unii Europejskiej.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 16(31), z. 2: 372-386 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | PRS_2016_T16(31)_n2_s372.pdf |
|
 |
| 275. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2016 |
|
Utnik-Banaś K., Żmija J. Wpływ wybranych czynników na cenę żywca brojlerów w latach 1995-2015
| Autor | Katarzyna Utnik-Banaś, Janusz Żmija |
| Tytuł | Wpływ wybranych czynników na cenę żywca brojlerów w latach 1995-2015 |
| Title | Influence of Chosen Factors on Broiler Livestock Price in 1995 2015 |
| Słowa kluczowe | żywiec brojlerów, cena, koszty produkcji, sezonowość cen, Polska |
| Key words | broiler livestock, price, production costs, price seasonality, Poland |
| Abstrakt | Celem pracy jest analiza wpływu wybranych czynników na poziom cen żywca brojlerów w okresie przed przystąpieniem Polski do UE (1995-2004) oraz po akcesji (2005-2015). Wykazano, że w pierwszym okresie na cenę żywca decydujący wpływ miały czynniki kosztowe (cena piskląt, paszy i pszenicy). W drugim okresie nastąpił wzrost wpływu czynników popytowych, w tym sezonowy wzrost cen związany ze zwiększonym popytem na mięso drobiowe w miesiącach letnich. |
| Abstract | The aim of the study is analysis of influence of chosen factors on broiler livestock price in period before Poland join the EU (1995-2004) and after accession (2005-2015). It was stated, that in the first period cost factors such as price of chicks, feed and wheat had deciding influence on broiler livestock price. In the second period increase of demand factors occurred including seasonal price increasing connected with increased demand for poultry meat in summer months. |
| Cytowanie | Utnik-Banaś K., Żmija J. (2016) Wpływ wybranych czynników na cenę żywca brojlerów w latach 1995-2015.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 16(31), z. 2: 344-352 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | PRS_2016_T16(31)_n2_s344.pdf |
|
 |
| 276. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2016 |
|
Tłuczak A. Przestrzenne zmiany w strukturze produkcji rolnej w Unii Europejskiej
| Autor | Agnieszka Tłuczak |
| Tytuł | Przestrzenne zmiany w strukturze produkcji rolnej w Unii Europejskiej |
| Title | Spatial Changes in the Structure of Agricultural Production in the European Union |
| Słowa kluczowe | produkcja rolna, Unia Europejska, przestrzenna analiza shift-share |
| Key words | agricultural production, European Union, spatial shift share analysis |
| Abstrakt | Wiele zachodzących zjawisk, ich rozwój czy też kierunki zmian, uzależnione są od przestrzennych interakcji zachodzących pomiędzy sąsiadującymi regionami. Model przestrzennej analizy shift-share, który został wprowadzony do badań przez Nazarę i Hewingsa przedstawia przestrzennie zmodyfikowane stopy wzrostu (tempa zmian) poszczególnych wariantów zjawiska przez uwzględnienie temp wzrostu zjawiska w obszarach sąsiadujących. Celem artykułu jest analiza zmian struktury towarowej produkcji rolnej w krajach Unii Europejskiej według wybranych rodzajów produktów rolnych z zastosowaniem przestrzennej metody przesunięć udziałów. W opracowaniu dokonano oceny tempa zmian wielkości zjawiska oraz zidentyfikowano i oszacowano udział czynników strukturalnych, sektorowych oraz regionalnych (lokalnych, przestrzennych) w wielkości efektu globalnego (produkcji rolnej w Unii Europejskiej ogółem) w przekroju krajów członkowskich. |
| Abstract | Many phenomena, their growth or trends, are dependent on the spatial interactions between neighboring areas. The model of spatial shift-share analysis represents a spatially modified growth rate (rate of change) of the different options phenomenon by taking into account the phenomenon of increase in the neighboring area. The aim of the study is to analyze the changes in the commodity structure of agricultural production in the European Union according to the selected types of agricultural products using spatial shifts share analysis. The study assessed the rate of change in the size of the phenomenon and identified and estimated the share of structural, sectoral and regional factors (local spatial) in the size of the global effect (agricultural production in the European Union overall) of the EU countries. |
| Cytowanie | Tłuczak A. (2016) Przestrzenne zmiany w strukturze produkcji rolnej w Unii Europejskiej.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 16(31), z. 2: 334-343 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | PRS_2016_T16(31)_n2_s334.pdf |
|
 |
| 277. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2016 |
|
Smędzik-Ambroży K. Uwarunkowania zasobowe a dochody rolnicze w krajach UE
| Autor | Katarzyna Smędzik-Ambroży |
| Tytuł | Uwarunkowania zasobowe a dochody rolnicze w krajach UE |
| Title | Resource Conditions and Agricultural Incomes in the EU |
| Słowa kluczowe | wyposażenie w czynniki produkcyjne, dochody z działalności rolniczej, kraje UE |
| Key words | equipment in production factors, income from agricultural activities, EU |
| Abstrakt | W opracowaniu podjęto próbę odpowiedzi na pytanie: czy w krajach UE o podobnym wyposażeniu w czynniki wytwórcze występowały podobne dochody z działalności rolniczej w przeliczeniu na jednostkę zasobu pracy, kapitału i ziemi. Zakres czasowy obejmował lata 2007-2013, podmiotowy dotyczył gospodarstw reprezentatywnych dla poszczególnych krajów UE, zaś przestrzenny objął obszar Unii Europejskiej z podziałem na poszczególne kraje tworzące to ugrupowanie w latach 2007-2013. W opracowaniu wykorzystano dane FADN. Zastosowano analizę dynamiki, statystyki opisowe (średnie i współczynniki zmienności) oraz aglomeracyjną analizę skupień metodą Warda. Wyodrębniono skupienia krajów istotnie różniące się wyposażeniem rolnictwa w zasób ziemi i kapitału. Udowodniono, że w skupieniach krajów UE o podobnym wyposażeniu w czynniki wytwórcze występowały bardziej zbliżone dochody z działalności rolniczej w przeliczeniu na jednostkę zasobów niż w krajach różniących się tym wyposażeniem. |
| Abstract | The study attempts to answer the question of whether in EU countries with similar equipment in the productive factors there are similar incomes from agricultural activity per unit of labor, capital and land. The range covered the years 2007-2013 and representative farms for EU countries. The study used FADN data. In the article were used: the analysis of dynamics, descriptive statistics (mean and coefficient of variation) and the agglomerations analysis by Ward method. Groups of countries differed in equipment of agriculture in resources of land and capital. It has been shown that in the clusters of the EU countries with similar equipment in the productive factors there was more similar income from agricultural activity per unit of resources than in countries differing in this equipment. |
| Cytowanie | Smędzik-Ambroży K. (2016) Uwarunkowania zasobowe a dochody rolnicze w krajach UE.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 16(31), z. 2: 314-323 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | PRS_2016_T16(31)_n2_s314.pdf |
|
 |
| 278. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2016 |
|
Ryś-Jurel R. Dochody rodzinnych gospodarstw rolnych w warunkach integracji europejskiej i globalizacji
| Autor | Roma Ryś-Jurel |
| Tytuł | Dochody rodzinnych gospodarstw rolnych w warunkach integracji europejskiej i globalizacji |
| Title | The Incomes of Family Farms in Terms of European Integration and Globalization |
| Słowa kluczowe | dochód, rodzinne gospodarstwo rolne, integracja, globalizacja |
| Key words | income, family farm, integration, globalization |
| Abstrakt | Integracja wywiera wpływ na kształt gospodarczy, polityczny i instytucjonalny Europy, a globalizacja to zjawisko, które oddziałuje na niemal wszystkie sfery życia człowieka – od handlu, przez finanse, po styl życia i kulturę. Te dwa procesy mają znaczny wpływ na kształt realizowanego modelu rolnictwa w Unii Europejskiej. Kluczową rolę w nim odgrywa wspieranie rodzinnych gospodarstw rolnych poprzez subsydiowanie ich dochodów. W artykule zbadano sytuację dochodową rodzinnych gospodarstw rolnych w latach 2005-2013 na podstawie danych FADN. Oszacowano przeciętny poziom dochodu z rodzinnego gospodarstwa rolnego według kraju Unii Europejskiej w przeliczeniu na 1 gospodarstwo, 1 hektar użytków rolnych i 1 jednostkę pracy AWU. Obliczenia te wykonano również dla dochodu pomniejszonego o wartość subwencji. W ten sposób określono najbardziej dochodowe gospodarstwa według kraju Unii Europejskiej, a także uchwycono wpływ subwencjonowania na ostateczny kształt dochodów gospodarstw rolnych. |
| Abstract | Integration has an impact on the economic, political and institutional shape of Europe and globalization is a phenomenon that affects almost all spheres of human life – from trade, to finance, to lifestyle and culture. These two processes have a significant impact on the shape of the model of agriculture which is implemented in the European Union. The promotion of family farm incomes by subsidies plays a key role in this model. The article examined the income situation of family farms between 2005 and 2013 on the basis of FADN data. The average level of family farm income by country of the European Union was estimated in terms of 1 holding, 1 hectare of agricultural land and 1 work unit AWU. These calculations are made also for income minus the value of the subsidies. So, the most lucrative family farms by country in the European Union, as well as the effect of subsidization on the final shape of family farm incomes, were shown. |
| Cytowanie | Ryś-Jurel R. (2016) Dochody rodzinnych gospodarstw rolnych w warunkach integracji europejskiej i globalizacji.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 16(31), z. 2: 303-313 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | PRS_2016_T16(31)_n2_s303.pdf |
|
 |
| 279. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2016 |
|
Rosiak E. Spożycie tłuszczów w Polsce i Unii Europejskiej
| Autor | Ewa Rosiak |
| Tytuł | Spożycie tłuszczów w Polsce i Unii Europejskiej |
| Title | The Consumption of Fats in Poland and the European Union |
| Słowa kluczowe | spożycie, tłuszcze, Polska, Unia Europejska |
| Key words | consumption, fats, Poland, European Union |
| Abstrakt | W artykule przedstawiono zmiany jakie nastąpiły w modelu spożycia tłuszczów w Polsce w latach 1990-2015. Analizę zmian przeprowadzono na podstawie danych bilansowych oraz danych z badań budżetów rodzinnych prowadzonych przez GUS. W oparciu o dostępne dane FAO dokonano porów-nania modelu spożycia tłuszczów w Polsce i innych krajach Unii Europejskiej. Wykazano, że po ak-cesji Polski do Unii Europejskiej w spożyciu tłuszczów kontynuowane były procesy z lat poprzed-nich, upowszechniania się wzorców spożycia tłuszczów charakterystycznych dla rozwiniętych kra-jów Unii. W grupie tłuszczów kontynuowany był wzrost udziału tłuszczów roślinnych w spożyciu tłuszczów ogółem. Polska w porównaniu z pozostałymi krajami Unii Europejskiej charakteryzuje się relatywnie wysokim spożyciem tłuszczów zwierzęcych, w tym szczególnie masła, natomiast kon-sumpcja tłuszczów roślinnych, mimo dużego wzrostu w dalszym ciągu jest na niższym poziomie niż w wielu krajach Unii. |
| Abstract | The article presents trends in fat consumption patterns in Poland between 1990-2015. The analysis is based on macro-economic data and data from household budget analysis conducted by CSO. The comparison between models of fat consumption in Poland and other European Union countries was based on FAO data. It was shown that after Polish accession to the European Union, previous trends in fat consumption were continued and a fat consumption model similar to that of developed EU countries become more widespread. Vegetable oils continued to grow as a proportion of all consumed fats. In comparison to other EU countries, Poland is characterized by a relatively high proportion of animal fats in consumption, especially butter. Despite high growth of vegetable oil consumption, it is still lower than in most EU countries. |
| Cytowanie | Rosiak E. (2016) Spożycie tłuszczów w Polsce i Unii Europejskiej.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 16(31), z. 2: 279-288 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | PRS_2016_T16(31)_n2_s279.pdf |
|
 |
| 280. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2016 |
|
Rokicki T., Wiluk M. Handel zagraniczny ziołami i przyprawami w krajach Unii Europejskiej
| Autor | Tomasz Rokicki, Magdalena Wiluk |
| Tytuł | Handel zagraniczny ziołami i przyprawami w krajach Unii Europejskiej |
| Title | Foreign Trade of Herbs and Spices in the European Union Countries |
| Słowa kluczowe | zioła i przyprawy, Unia Europejska, eksport, import |
| Key words | herbs and spices, European Union, export, import |
| Abstrakt | Celem głównym badań była ocena zmienności handlu zagranicznego ziołami i przyprawami w krajach UE i próba wskazania występujących prawidłowości. W artykule przedstawiono eksport i import ziół oraz przypraw w tonach i w USD w krajach Unii Europejskiej. Źródłem materiałów były dane z FAOSTAT. Okres badań dotyczył lat 2007-2013. Do badań przyjęto wszystkie państwa członkowskie UE. W latach 2007-2013 handel zagraniczny ziołami i przyprawami w krajach UE zwiększył się. Eksport przeważał nad importem, gdyż jego wartość w 2013 roku wyniosła 459,3 tys. ton wobec 71,4 tys. ton importu. Największymi eksporterami i importerami ziół oraz przypraw były największe i najbardziej rozwinięte państwa UE, w których występowała duża koncentracja handlu tymi produktami. Najwięcej spadków w eksporcie ziół i przypraw stwierdzono w 2009 roku, a w imporcie w 2012 roku. W przypadku państw o największym handlu zmiany w poszczególnych latach nie były gwałtowne, tak jak u mniejszych eksporterów i importerów. Stwierdzono istotny silny dodatni związek handlu międzynarodowego ziołami i przyprawami z parametrami gospodarki określonymi przez wartość PKB, wartość eksportu oraz importu. |
| Abstract | The aim of the study was to evaluate the variability of the foreign trade herbs and spices in the EU countries and attempt to identify common patterns. The article presents the export and import of herbs and spices in tonnes and in value in the EU countries. The source materials constituted data of FAOSTAT. The study period covered the 2007-2013. The study included all EU Member States. In 2007-2013, foreign trade herbs and spices in EU countries has increased.. Exports outweighed imports, because of its value in 2013 amounted to 459.3 thousand. tons and value of imports only 71.4 thousand. tons. The largest exporters and importers of herbs and spices are the largest and the most developed EU countries, where there was a large concentration of trade in these products. Most falls in the export of herbs and spices was in 2009, and in imports in 2012. In the case of countries with the largest trade, changes in particular years were not big, as in smaller exporters and importers. In the present study showed a significant strong positive correlation of international trade herbs and spices with the economy's parameters set by the value of GDP, the value of exports and imports. |
| Cytowanie | Rokicki T., Wiluk M. (2016) Handel zagraniczny ziołami i przyprawami w krajach Unii Europejskiej.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 16(31), z. 2: 269-278 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | PRS_2016_T16(31)_n2_s269.pdf |
|
 |