Wyniki wyszukiwania

Autor	Jacek Strojny
Tytuł	Wzrost pobudzany eksportem czy eksport stymulowany wzrostem sektora rolnego
Title	Growth Led by Exports or Exports Driven by Agricultural Sector Growth
Słowa kluczowe	analiza kointegracyjna, modele VAR, produkcja rolna, eksport rolno-żywnościowy
Key words	cointegration analysis, VAR models, agricultural production, agri-food exports
Abstrakt	Celem opracowania jest analiza współzależności między międzynarodową wymianą produktami rolno-żywnościowymi a poziomem produkcji rolnej w wybranych krajach UE. Badanie oparto na metodologii analizy kointegracyjnej i modelach wektorowej autoregresji (VAR). Znaczenie ekspansji eksportowej dla wzrostu produkcji rolnej jest odmienne w poszczególnych krajach UE. W Polsce produkcja rolna jest kształtowana w znacznej mierze poziomem eksportu, ale pozostaje także pod wpływem własnej tendencji rozwojowej. Polski eksport rolno-spożywczy jest kształtowany własną tendencją rozwojową. Dla Francji nie wykryto współzależności między produkcją rolną i eksportem rolno-żywnościowym. Z drugiej strony, eksport jest kształtowany własną tendencją rozwojową i zidentyfikowano zależność między eksportem i produkcją rolną. Podsumowując, w Polsce eksport wspiera produkcję rolną, a we Francji wysoki poziom produkcji sektora rolnego stymuluje eksport.
Abstract	The aim of the article is to analyze the interrelationship between the international exchange of agri-food products and the level of the agricultural production in selected EU countries. The study is based on cointegration analysis methodology and employs vector autoregression models (VAR). The relevance of export expansion for the growth of agricultural production differs in individual EU countries. Agricultural production in Poland has a lot to do with the level of the exports, but it is under the influence of its own developmental tendency, as well. The Polish agri-food exports are shaped heavily by their own trend. No interrelationship was detected between agricultural production and agri-food exports in France. On the other hand, exports are influenced by their trend and additionally a strong impact of the level of agricultural production on exports was detected. To conclude, exports support agricultural production in Poland, and the high level of production of the agricultural sector stimulates exports in France.
Cytowanie	Strojny J. (2018) Wzrost pobudzany eksportem czy eksport stymulowany wzrostem sektora rolnego.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 18(33), z. 1: 248-262
HTML	wersja html
Pełny tekst	PRS_2018_T18(33)_n1_s248.pdf

Autor	Aneta Mikuła, Stanisław Stańko
Tytuł	Tendencje na rynku mleka na świecie i w Polsce w latach 2000 2016
Title	Tendencies in the World Milk Market and in Poland in the Years 2000-2016
Słowa kluczowe	mleko, produkcja, zużycie krajowe, nadwyżki rynkowe
Key words	milk, production, domestic consumption, market surpluses
Abstrakt	Opracowanie przedstawia zmiany w produkcji mleka na świecie w latach 2000-2016. Przedstawiono zmiany ogółem oraz u największych producentów. W badanych latach produkcja mleka ogółem zwiększała się przeciętnie w roku o 15 mln ton, tj. w tempie 2,18%. W 2016 r. udział mleka krowiego w produkcji wynosił 82,6%, bawolego 13,9%, a mleka koziego, owczego i wielbłądziego wynosił 3,4%. Zmiany produkcji u największych producentów mleka były zróżnicowane co do kierunków i skali. Zróżnicowane były również kierunki zmian zużycia krajowego mleka. Na tej podstawie wyodrębniono trzy grupy krajów: o rosnących nadwyżkach rynkowych, o rosnących niedoborach rynkowych i o spadających nadwyżkach rynkowych mleka. W największej skali rosły nadwyżki rynkowe mleka w USA, Nowej Zelandii i krajach UE. Z tych krajów w 2016 r. pochodziło prawie 80% światowego eksportu mleka i jego produktów. W mniejszej skali nadwyżki rynkowe zwiększały się także w Argentynie i Turcji. Rosnące niedobory rynkowe mleka i jego produktów w największej skali występowały w Chinach i Rosji, a także w mniejszej skali w Meksyku, Brazylii i Pakistanie. Tendencja spadkowa w nadwyżkach rynkowych występowała w Australii, Ukrainie a także w Indiach. Polska charakteryzowała się rosnącymi nadwyżkami rynkowymi mleka i jego produktów, co powodowało wzrost eksportu. Na rynkach zagranicznych niezbędne było zagospodarowanie 2/3 przyrostu produkcji mleka w Polsce.
Abstract	The study presents changes in milk production in the world in 2000-2016. Production changes in general as well as in the largest producers were presented. In the analysed years, total milk production increased on average by 15 million tons per year, i.e. at the rate of 2.18%. In 2016, the share of cow's milk in production was 82.6%, buffalo 13.9%, and goat's, sheep's and camel's milk was 3.4%. Production changes in the largest milk producers varied in directions and scale. Similarly, the directions of changes in the consumption of domestic milk also varied. On this basis, three groups of countries were distinguished: growing market surpluses, growing market shortages and falling market surpluses of milk. The market surpluses of milk in the USA, New Zealand and EU countries grew on the largest scale. In 2016, almost 80% of global exports of milk and its products came from these countries. On a smaller scale, market surpluses also increased in Argentina and Turkey. The growing market shortages of milk and its products in the largest scale occurred in China and Russia, and on a smaller scale in Mexico, Brazil and Pakistan. The downward trend in market surpluses occurred in Australia, Ukraine and in India. In Poland there were growing market surpluses of milk and its products, which resulted in an increase in exports. It was necessary to develop 2/3 of Polish milk production growth in foreign markets.
Cytowanie	Mikuła A., Stańko S. (2018) Tendencje na rynku mleka na świecie i w Polsce w latach 2000 2016.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 18(33), z. 1: 235-247
HTML	wersja html
Pełny tekst	PRS_2018_T18(33)_n1_s235.pdf

Autor	Lilianna Jabłońska, Dawid Olewnicki
Tytuł	Polski handel zagraniczny produktami kwiaciarskimi
Title	Polish Foreign Trade in Floricultural Product
Słowa kluczowe	import, eksport, kwiaty, rośliny doniczkowe, rośliny szkółkarskie
Key words	import, export, flowers, pot plants, nursery plants
Abstrakt	Celem badań był polski eksport i import roślin ozdobnych, mające istotny wpływ na rozwój sektora kwiaciarskiego. Analizowano kierunek i dynamikę zmian w latach 2005-2015, saldo obrotów i strukturę asortymentową w ujęciu wartościowym i ilościowym. Badania wykazały stały wzrost obrotów, nieznacznie szybszy eksportu niż importu, ale przy wyższym absolutnym poziomie importu i ujemnym saldzie obrotów, pogarszającym się w ujęciu wartościowym, jak również wyższych cenach importowych. Polska jest rosnącym importerem netto kwiatów ciętych żywych, roślin doniczkowych i cebul kwiatowych, a staje się także, w wyniku spadku cen, importerem netto roślin szkółkarskich, będących podstawą polskiego eksportu. Polscy szkółkarze powinni przestawiać się na asortyment roślin o wyższej wartości i poprawiać ich jakość w celu podniesienia cen zbytu.
Abstract	The aim of the study was Polish export and import in ornamental plants, which are the motor of floriculture development. The direction and dynamics of changes in 2005-2015, trade balance and the structure of assortment in terms of value and quantity were studied. Studies show a steady increase in turnover, slightly faster in exports, but with a higher absolute level of imports and a negative turnover balance, deteriorating in value terms, as well as higher import prices. Poland is a growing net importer mainly of cut flowers, pot plants and flower bulbs. However, Poland also has become, as a result of decreasing prices, a net importer of nursery plants, which is the basis of Polish exports. Polish nurserymen should switch to an assortment of plants with a higher value and improve their quality in order to raise selling prices.
Cytowanie	Jabłońska L., Olewnicki D. (2018) Polski handel zagraniczny produktami kwiaciarskimi.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 18(33), z. 1: 176-182
HTML	wersja html
Pełny tekst	PRS_2018_T18(33)_n1_s176.pdf

Autor	Iwona Batyk
Tytuł	Zmiany w polskim handlu zagranicznym produktami rolno spożywczymi z Federacją Rosyjską w latach 2006-2015
Title	Changes in Polish Foreign Trade in Agri-Food Products with the Russian Federation in 2006-2015
Słowa kluczowe	Rosja, handel zagraniczny, produkty rolno-spożywcze, embargo
Key words	Russian Federation, foreign trade, agri-food products, embargo
Abstrakt	Celem artykułu jest wskazanie najważniejszych zmian w polskim handlu zagranicznym produktami rolno-spożywczymi z Federacją Rosyjską w latach 2006-2015. Do weryfikacji celu wykorzystano analizę zmian w czasie oraz analizę struktury handlu zagranicznego produktami rolno-spożywczymi w latach 2006-2015. Artykuł jest wynikiem analizy literatury i opracowań statystycznych. Zastosowane dane pochodzą z Roczników Statystycznych Handlu Zagranicznego. Wymianę handlową towarami rolno-spożywczymi charakteryzuje znaczna przewaga eksportu z Polski do Rosji nad importem. Wartość obrotów istotnie zmniejszyła się po wprowadzeniu w 2014 r. przez Federację Rosyjską ograniczeń w imporcie tych produktów z krajów Unii Europejskiej. Dynamika eksportu do Rosji zależna była od kategorii towarów. Największe zmiany dotyczyły produktów pochodzenia roślinnego i zwierzęcego, ponieważ ich eksport obarczony był wysokim stopniem barier handlowych, wynikających przede wszystkim z sytuacji geopolitycznej. Do poprawy polsko-rosyjskich relacji gospodarczych i handlowych konieczna jest akceptacja przez Rosję norm unijnych na produkcję oraz certyfikację weterynaryjną i fitosanitarną produktów rolno-spożywczych.
Abstract	The aim of the article is to identify the most important changes in Polish foreign trade in agri-food products with the Russian Federation in the years 2006-2015. To verify these shifts, changes over time and the structure of foreign trade in agri-food products in 2006-2015 were analyzed. The value of Poland's foreign trade turnover with Russia, the turnover balance and the share of agri-food products in trade were presented. The value of imports and exports in the categories of agri-food product groups and the dynamics of the import and export of agri-food products was also presented. The article is the result of the analysis of literature and statistical studies. Data from the Statistical Yearbook of Foreign Trade was used. Trade exchange of agri-food products is characterized by an advantage of exports from Poland to Russia. The value of trading these products was reduced after the restrictions of the Russian Federation in 2014 on the import of these products from the EU. The dynamics of exports to Russia were dependent on the category of products. The most significant changes were related to products of plant and animal origin, because their exports depended on trade barriers resulting from the geopolitical situation. To improve Polish-Russian economic and trade relations, Russia must accept EU standards for the production and veterinary and phytosanitary certification of agri-food products.
Cytowanie	Batyk I. (2018) Zmiany w polskim handlu zagranicznym produktami rolno spożywczymi z Federacją Rosyjską w latach 2006-2015.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 18(33), z. 1: 23-37
HTML	wersja html
Pełny tekst	PRS_2018_T18(33)_n1_s23.pdf

Autor	Mirosława Tereszczuk
Tytuł	Rynek mięsa wieprzowego w Polsce w obliczu afrykańskiego pomoru świń (ASF)
Title	The Pork Market in Poland in the Face of African Swine Fever (ASF)
Słowa kluczowe	ASF – afrykański pomór świń, rynek mięsa wieprzowego, eksport, Polska
Key words	ASF – African swine fever, pork market, exports, Poland
Abstrakt	Celem badania jest ocena oddziaływania wirusa afrykańskiego pomoru świń ASF (African Swine Fever) na rozwój i funkcjonowanie rynku mięsa wieprzowego w Polsce. Wirus ten pojawił się w Polsce w lutym 2014 roku u dzików, a następnie w lipcu 2014 roku u świń. Badanie obejmuje lata 2014-2018, czyli okres występowania wirusa ASF w Polsce. Do końca lipca 2018 roku odnotowano 182 przypadki ASF u świń i ponad 2,6 tysiąca u dzików w czterech województwach wschodniej i centralnej Polski, a największe skupisko tej choroby zlokalizowane jest w województwie lubelskim. Pojawienie się wirusa ASF negatywnie wpłynęło na rynek mięsa wieprzowego w Polsce, skutkując ograniczeniami w eksporcie tego mięsa, kosztami likwidacji ognisk choroby i bioasekuracji. Mimo tych trudności produkcja mięsa wieprzowego w Polsce w latach 2014-2018 odznaczała się tendencją wzrostową, a eksport jedynie w pierwszym roku występowania ASF obniżył się, w kolejnych latach, w związku z dywersyfikacją rynków zbytu, odnotowano jego wzrost. Do badania zastosowano metodę opisową i proste analizy statystyczne.
Abstract	The aim of the study is to assess the impact of African swine fever virus (ASF) on the development and functioning of the pork market in Poland. This virus appeared in Poland in February 2014 in wild boars, and then in July 2014 in pigs. The study covers the years 2014-2018, the period of ASF virus in Poland. By the end of July 2018, there were 182 cases of ASF in pigs and over 2.6 thousand in wild boars in four provinces of eastern and central Poland, and the largest cluster of this disease is located in the Lublin province. The appearance of ASF virus has had a negative impact on the pork market in Poland, resulting in restrictions on the export of this meat, costs of eradication of outbreaks and biosecurity. Despite these difficulties, the production of pork at this time was characterized by an upward trend, while exports only in the first year of the ASF decreased, but in subsequent years, due to the diversification of markets, there was an increase in exports. The descriptive method and simple statistical analyzes were used for the study.
Cytowanie	Tereszczuk M. (2018) Rynek mięsa wieprzowego w Polsce w obliczu afrykańskiego pomoru świń (ASF).Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 18(33), z. 3: 306-314
HTML	wersja html
Pełny tekst	PRS_2018_T18(33)_n3_s306.pdf

Autor	Agnieszka Drzymała
Tytuł	Handel żywnością między UE a Japonią
Title	Food Trade between the European Union and Japan
Słowa kluczowe	współpraca gospodarcza, handel, żywność, Japonia, Unia Europejska
Key words	economic cooperation, trade, food, Japan, EU
Abstrakt	Ważnym zagadnieniem jest handel żywnością w skali świata. Jeśli chodzi o Unię Europejską to posiada ona odpowiednie zasoby wystarczające na pokrycie zapotrzebowania ludności UE na żywność, nadwyżki produkcji własnej może eksportować i wymieniać na inne produkty bądź usługi z innymi krajami. Natomiast egzotyczny dla Europejczyków azjatycki kraj, jakim jest Japonia wydaje się nie być istotnym partnerem pod względem wymiany handlowej żywnością. Celem opracowania jest zaprezentowanie dokładnej analizy wielkości eksportu i importu żywności według nomenklatury SITC oraz HS oraz perspektyw rozwoju wzajemnej współpracy między Unią Europejską a Japonią.
Abstract	Food trade is an important element of the global economy. As far as the European Union is concerned, it has sufficient resources to cover the EU population's demand for food, and it can export and exchange its own excess production for other products or services with other countries. However, Japan does not appear to be a significant partner in terms of food imports and exports. The aim of the study is to present a detailed analysis of the volume of food exports and imports according to the SITC and HS nomenclature and the perspectives for the development of mutual cooperation between the European Union and Japan.
Cytowanie	Drzymała A. (2018) Handel żywnością między UE a Japonią.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 18(33), z. 3: 91-101
HTML	wersja html
Pełny tekst	PRS_2018_T18(33)_n3_s91.pdf

Autor	Katarzyna Utnik-Banaś
Tytuł	Dynamika światowej produkcji mięsa drobiowego w latach 1965 2016
Title	The Dynamics of World Production of Poultry Meat from 1965 2016
Słowa kluczowe	produkcja mięsa, produkcja drobiarska, Polska
Key words	meat production, poultry production, Poland
Abstrakt	Produkcja mięsa drobiowego odznacza się wysoką dynamiką wzrostu. Do największych światowych producentów mięsa drobiowego należą: Stany Zjednoczone, Chiny i Brazylia. Produkcja mięsa drobiowego w tych trzech krajach stanowiła ok. 45% produkcji światowej w 2016 roku. Pozostałymi krajami liczącymi się w świecie w produkcji drobiarskiej były: Rosja, Indie, Meksyk, Japonia i Polska. Największy wzrost produkcji drobiu w latach 1965-2016 miał miejsce w Brazylii oraz w Chinach. Natomiast udział Stanów Zjednoczonych oraz krajów obecnej Unii Europejskiej w ujęciu procentowym zmniejszał się. W Polsce wzrost produkcji drobiarskiej w analizowanym okresie był ponad 25-krotny. Od 2014 roku Polska jest największym producentem i eksporterem mięsa drobiowego w Unii Europejskiej.
Abstract	The production of poultry meat is characterized by high dynamics of growth. The world's largest producers of poultry meat include: USA, China and Brasil. The production of poultry meat in these three countries accounted for around 45% of world production in 2016. The other countries that counted in the world in poultry production were: Russia, India, Mexico, Japan and Poland. The largest increase in poultry production in 1965-2016 took place in Brazil and China. On the other hand, the share of the United States and the countries of the present European Union in percentage terms decreased. In Poland, the increase in poultry production in the analyzed period was over 25 times. Since 2014, Poland is the largest producer and exporter of poultry meat in the European Union.
Cytowanie	Utnik-Banaś K. (2018) Dynamika światowej produkcji mięsa drobiowego w latach 1965 2016.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 18(33), z. 4: 473-480
HTML	wersja html
Pełny tekst	PRS_2018_T18(33)_n4_s473.pdf

Autor	Dawid Jabkowski, Karolina Pawlak
Tytuł	Przewagi komparatywne USA w eksporcie wybranych surowców roślinnych na Jednolity Rynek Europejski
Title	Comparative Advantages of the US in the Export of Selected Plant Raw Materials to the Single European Market
Słowa kluczowe	konkurencyjność, przewagi komparatywne, surowce roślinne, owoce i orzechy, nasiona i owoce oleistych, USA, Jednolity Rynek Europejski
Key words	competitiveness, comparative advantage, plant raw materials, fruits and nuts, oil seeds and oleaginous fruits, the US, Single European Market
Abstrakt	Celem artykułu było zidentyfikowanie przewag komparatywnych USA w eksporcie wybranych surowców roślinnych na Jednolity Rynek Europejski (JRE) na tle największych unijnych producentów i eksporterów analizowanych grup produktów w latach 2003-2017. W badaniach wykorzystano dane pochodzące z zasobów Konferencji Narodów Zjednoczonych ds. Handlu i Rozwoju (UNCTAD). W analizie przewag komparatywnych zastosowano wybrane wskaźniki ujawnionych przewag komparatywnych (XRCA, MRCA, RTA), wskaźnik pokrycia importu eksportem (CR), wskaźnik specjalizacji eksportowej (SI) indeks handlu wewnątrzgałęziowego Grubela-Lloyda (IIT) oraz udziały w eksporcie. Na podstawie przeprowadzonych analiz można stwierdzić, że USA generowały wysokie przewagi komparatywne w eksporcie na JRE owoców i orzechów oraz surowców oleistych, które zapewniały im znaczącą, odpowiednio prawie 25-procentową i ponad 15-procentową część ogółu przychodów z tytułu eksportu artykułów rolno-żywnościowych do państw UE.
Abstract	The aim of the paper was to assess the US comparative advantages in the export of selected plant raw materials to the Single European Market (SEM) against the major EU producers and exporters of analysed product groups in 2003-2017. The research is based on the data from the United Nations Conference on Trade and Development (UNCTAD) resources. The following indicators were used in the comparative advantage analysis: the Revealed Comparative Advantage Indexes (XRCA, MRCA, RTA), the Coverage Ratio (CR), the Specialization Indicator (SI), Intra-Industry Trade Index (IIT) and the export shares. It was proved that the US had strong comparative advantages in the export of fruits and nuts, as well as oil seeds and oleaginous fruits to the SEM. These product groups gave the US almost 25% and more than 15% of the total revenue from the export of agri-food products to the EU countries, respectively.
Cytowanie	Jabkowski D., Pawlak K. (2018) Przewagi komparatywne USA w eksporcie wybranych surowców roślinnych na Jednolity Rynek Europejski.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 18(33), z. 4: 370-381
HTML	wersja html
Pełny tekst	PRS_2018_T18(33)_n4_s370.pdf

Autor	Alina Klonowska
Tytuł	Analiza zmienności makroekonomicznych wielkości finansowych na przykładzie wybranych krajów Unii Europejskiej
Title	ANALYSIS OF THE VARIABILITY OF MACROECONOMIC FINANCIAL QUANTITIES WITH THE EXAMPLE OF SELECTED EUROPEAN UNION COUNTRIES
Słowa kluczowe	kryzys gospodarczy, wskaźniki fiskalne, wskaźniki makroekonomiczne.
Key words	economic crisis, fiscal indicators, macroeconomic indicators
Abstrakt	Celem artykułu jest próba oceny perspektyw wejścia na ścieżkę równowagi i stabilności makroekonomicznej w państwach UE. W pracy postawiono hipotezę: okres odbudowy gospodarczej państw UE po 2009 r. rodzi realne przesłanki wejścia na ścieżkę równowagi i stabilności makroekonomicznej w przyszłej perspektywie. Do zbadania zależności między popytem krajowym i PKB oraz wysokością eksportu i PKB wykorzystano współczynnik korelacji Pearsona. Natomiast ocenę sytuacji finansowej państw przeprowadzono na podstawie miar interwencji fiskalnej. Okres badawczy obejmuje lata 2000 – 2016. W rozdziale pierwszym wyjaśniono przesłanki wyboru grupy badawczej i zastosowane metody badawcze. W rozdziale drugim dokonano analizy kształtowania się wskaźników ekonomicznych. Zmiany w zakresie wskaźników fiskalnych ujęto w rozdziale trzecim. W podsumowaniu przedstawiono najważniejsze konkluzje wynikające z przeprowadzonych badań.
Abstract	The purpose of the article is an attempt to assess the prospects of entering the path of macroeconomic balance and stability in EU countries. A hypothesis was made in the work: the period of economic recovery of EU countries after 2009 raises real conditions for entering the path of macroeconomic balance and stability. The study of the relationship between domestic demand and GDP as well as the level of exports and GDP was carried out using the Pearson correlation coefficient. The assessment of the financial condition of the countries was made on the basis of measures of fiscal intervention. The research period covers the years 2000 – 2016. The first chapter explains the conditions for choosing a research group and applied research methods. The second chapter analyses the development of economic indicators. Changes in the scope of fiscal indicators are included in the third chapter. The summary presents the most important conclusions resulting from the conducted research.
Cytowanie	Klonowska A. (2018) Analiza zmienności makroekonomicznych wielkości finansowych na przykładzie wybranych krajów Unii Europejskiej.Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing [t.], nr 19(68): 73-82
HTML	wersja html
Pełny tekst	PEFIM_2018_n68_s73.pdf

Autor	Paweł Kraciński
Tytuł	Pozycja konkurencyjna Polski na światowym rynku zagęszczonego soku jabłkowego
Title	Competitive position of Poland on the global market of apple concentrated juice
Słowa kluczowe	eksport zagęszczonego soku jabłkowego, konkurencyjność, pozycja konkurencyjna
Key words	export of apple concentrate juice, competitiveness, competitiveness position
Abstrakt	Celem badań było określenie pozycji konkurencyjnej Polski na rynku zagęszczonego soku jabłkowego w latach 2004–2015. W badaniu wykorzystano: saldo obrotów, udział w światowym eksporcie, wskaźnik ujawnionej przewagi komparatywnej (RCA) oraz indeks relatywnej komparatywnej przewagi eksportu (XRCA). Zastosowane mierniki wykazały, że eksport z Polski był konkurencyjny. Saldo handlu zagęszczonym sokiem jabłkowym w latach 2004–2015 wzrosło. W badanym okresie zwiększył się też udział Polski w światowym eksporcie soku. W latach 2004–2015 Polska miała przeciętną i silną przewagę komparatywną w eksporcie zagęszczonego soku jabłkowego, a Chiny silną. Najsilniejszą przewagę komparatywną w latach 2013–2015 uzyskały Mołdawia i Ukraina.
Abstract	The aim of the study was to establish the competitive position of Poland on the market of apple juice concentrate in the years 2004–20015 and compare it with the position of competitors. The research used the trade balance, share in the word exports, revealed comparative advantage index (RCA) and revealed comparative export advantage index (XRCA). In the analyzed period Poland was the second biggest exporter of apple juice concentrate in the world, preceded only by China. The applied measures showed that export from Poland was competitive. The trade balance of apple juice concentrate from Poland increased in the years 2004–2015. In the analyzed period Poland’s share in international export increased as well. The revealed comparative export advantage index showed that in years 2004–2015 Poland had an average and strong comparative advantage in apple juice concentrate exports, while China’s comparative advantage was strong. The strongest comparative advantage in years 2013–2015 was obtained by Moldova and Ukraine.
Cytowanie	Kraciński P. (2018) Pozycja konkurencyjna Polski na światowym rynku zagęszczonego soku jabłkowego.Zeszyty Naukowe SGGW - Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej, nr 121: 71-81
HTML	wersja html
Pełny tekst	EIOGZ_2018_n121_s71.pdf

Autor	Paweł Kraciński
Tytuł	Konkurencyjność polskiego eksportu jabłek na rynki Wspólnoty Niepodległych Państw
Title	The Competitiveness of Apple Exports from Poland to the Markets of Commonwealth Independent States
Słowa kluczowe	eksport, import, jabłka, konkurencyjność
Key words	export, import, apples, competitiveness
Abstrakt	Celem badań było określenie konkurencyjności eksportu jabłek z Polski na rynki Wspólnoty Niepodległych Państw. W artykule zidentyfikowano najważniejszych producentów oraz importerów netto z WNP. Przy wykorzystaniu mierników pozycji konkurencyjnej ex-post określono pozycję konkurencyjną eksportu z Polski na wybrane rynki WNP. W latach 2006-2016 Polska była największym dostawcą jabłek na Białoruś, do Kazachstanu oraz na Ukrainę, a w latach 2006-2014 również do Rosji. Pozycja konkurencyjna eksportu jabłek z Polski obniżyła się w latach 2015-2016 na rynku białoruskim, a wzrosła na kazachskim i ukraińskim. W wyniku embarga na import jabłek z UE, wzrosła na rynku Federacji Rosyjskiej pozycja konkurencyjna dostaw z Serbii, Chin, Mołdawii oraz Białorusi.
Abstract	The aim of the research was to determine the competitiveness of apple export from Poland to the CIS markets. In the paper the most important producers and net importers of apples from CIS were identified. Using the ex-post measures, the competitive position of Polish exports to selected CIS markets was determined. In 2006-2016, Poland was the largest supplier of apples to Belarus, Kazakhstan and Ukraine, and in 2006-2014 to Russia as well. The competitive position of apple exports from Poland decreased in the years 2014-2015 on the Belarusian market, and increased in the Kazakh and Ukrainian. As a result of the Russian embargo on the import of apples from the EU, the competitive position of supplies from Serbia, China, Moldova and Belarus increased in this market.
Cytowanie	Kraciński P. (2018) Konkurencyjność polskiego eksportu jabłek na rynki Wspólnoty Niepodległych Państw.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 18(33), z. 4: 13-22
HTML	wersja html
Pełny tekst	PRS_2018_T18(33)_n4_s13.pdf

Autor	Dorota Pasińska
Tytuł	Handel zagraniczny produktami kurzymi w latach 2012-2017
Title	Polish Foreign Trade in Chicken Products from 2012 2017
Słowa kluczowe	polski rynek żywca kurzego, tuszka, handel zagraniczny, pogłowie kur, produkcja żywca kurzego, cena
Key words	Polish chicken market, carcass, foreign trade, chicken stock, chicken production, price
Abstrakt	Głównym celem artykułu jest przedstawienie polskiego rynku kurzego w latach 2012-2017 w kontekście zmian w handlu zagranicznym produktami kurzymi. W celu weryfikacji hipotezy wykorzystano metody statystyki opisowej (analizę porównawczą w czasie, analizę struktury, liniową funkcję trendu). W badanym okresie obserwuje się tendencję do powiększania się dodatniego salda obrotów handlowych mięsem, podrobami i przetworami kurzymi, natomiast saldo drobiem żywym było ujemne. W latach 2012-2017 przy znacznym wzroście pogłowia kur (oprócz niosek), wystąpił ponad 58% wzrost ich ubojów oraz ponad dwukrotnie zwiększył się eksport produktów kurzych (drób kurzy żywy, mięso, podroby i przetwory). W eksporcie i w spożyciu dominują produkty kurze, a na drugim miejscu są produkty indycze. Produkcja żywca kurzego jest bardzo skoncentrowana.
Abstract	The main goal of the article is to present the Polish chicken market in 2012-2017 in the context of changes in foreign trade in chicken products. In order to achieve the goal, the methods of descriptive statistics (comparative analysis over time, structure analysis, linear trend function) were used. In the analyzed period, there is a tendency to increase the positive balance of trade in meat, offal and chicken preserves, while the balance of live poultry was negative. In the years 2012-2017, with a significant increase in the stock of chickens (except laying hens), there was over 58% increase in their slaughter, and the export of chicken products (live hens, meat, offal, preserves) increased more than twice. In export and consumption, chicken products dominate, followed by turkey products. The production of live chicken is very concentrated.
Cytowanie	Pasińska D. (2018) Handel zagraniczny produktami kurzymi w latach 2012-2017.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 18(33), z. 4: 38-49
HTML	wersja html
Pełny tekst	PRS_2018_T18(33)_n4_s38.pdf

Autor	Piotr Szajner
Tytuł	Ewolucja światowego rynku piwa
Title	The Evolution of World Beer Market
Słowa kluczowe	rynek, piwo, chmiel, globalizacja
Key words	market, beer, hop, globalisation
Abstrakt	W latach 1980-2016 światowy rynek piwa charakteryzował się wysoką dynamiką rozwoju. Produkcja i obroty handlu zagranicznego znacząco wzrosły. Istotny wpływ miały na to procesy globalizacyjne. Światowa produkcja piwa jest zdominowana przez duże koncerny browarnicze, ale w ostatnich latach ich udział w rynku zmniejszył w związku z rozwojem produkcji w małych browarach. Rosnąca produkcja piwa generuje duży popyt na surowce wytwarzane w działach pierwotnego przetwórstwa żywności (słód, ekstrakt chmielowy, cukier). Na polskim rynku piwa były obserwowane analogiczne tendencje. Duże bezpośrednie inwestycje zagraniczne, koncentracja struktur podmiotowych i w konsekwencji dynamiczny wzrost produkcji i eksportu. Na krajowym rynku także wzrasta produkcji w małych browarach.
Abstract	Over the period of 1980-2016 the world beer market showed a dynamic development. Both the production and foreign trade volumes considerably increased, which largely resulted from globalisation processes. The production of beer in the world is dominated with large brewing companies. However in recent years their share contracted due to expansion of small-scale brewing. Growing production of beer generates demand for raw materials (malt, hops extract, sugar). The world tendencies were mirrored on the Polish market. Large foreign direct investments along with concentration of production triggered a dynamic growth of production and exports. The share of small breweries in Poland has recently been growing as well.
Cytowanie	Szajner P. (2018) Ewolucja światowego rynku piwa.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 18(33), z. 4: 60-68
HTML	wersja html
Pełny tekst	PRS_2018_T18(33)_n4_s60.pdf

Autor	Paweł Boczar
Tytuł	Białko roślinne – źródła, koszty produkcji i jakość
Title	Plant Protein – Sources, Production Costs and Quality
Słowa kluczowe	białko, koszty produkcji, wartość odżywcza białka
Key words	protein, production costs, protein quality
Abstrakt	Białko należy do podstawowych składników odżywczych niezbędnych do utrzymania życia. Światowe prognozy pokazują, że będzie to podstawowy makroskładnik limitujący światowe bezpieczeństwo żywnościowe. W światowej strukturze spożycia dominuje białko pochodzenia roślinnego, a podstawowym źródłem białka roślinnego są zboża - wśród nich pszenica. W artykule założono, że głównym źródłem dla rosnącego popytu na białko pozostaną dotychczasowe jego źródła, ponieważ czynnikami decydującymi o wykorzystaniu danego surowca jest jego dostępność, koszt i jakość. Z tego powodu w artykule podjęto próbę charakterystyki głównych źródeł białka roślinnego pod względem wielkości produkcji białka z jednostki powierzchni, kosztów produkcji 1 kg białka i jego jakości. Analizę kosztów produkcji poszczególnych źródeł białka wykonano na podstawie danych z gospodarstw z krajów (lub grupy krajów) głównych jego producentów lub eksporterów. Jakość białka roślinnego scharakteryzowano przy użyciu wskaźnika aminokwasu ograniczającego oraz wskaźnika aminokwasu ograniczającego skorygowanego o strawność rzeczywistą białka. Spośród analizowanych źródeł białka największy plon z jednostki powierzchni oraz najmniejsze bezpośrednie koszty produkcji posiada białko z soi. Białko to również charakteryzuje się największą wartością biologiczną uwzględniając wartość wskaźnika aminokwasu ograniczającego skorygowanego o strawność rzeczywistą białka.
Abstract	Protein is one of the basic nutrients necessary to maintain life. Global forecasts show that protein will be the basic macro component limiting global food security. Vegetable protein dominates the global structure of protein consumption. The primary source of vegetable protein are cereals, and among them, wheat. The article assumes that the main source for the growing protein demand will remain its current sources, because the factors determining the use of a given raw material are its availability, cost and quality. Therefore, the article attempts to characterize the main sources of vegetable protein in terms of protein production per unit area, production costs of 1 kg protein and their quality. The analysis of production costs of individual protein sources was made on the basis of data from farms belonging to the countries (or groups of countries) of its main producers or exporters. The quality of the analyzed proteins was characterized using: Chemical Score (SC) and Protein Digestibility Corrected Amino Acid Score (PDCAAS). From among the protein sources which were analyzed, the highest yield per unit area and the lowest direct production costs are found in soy protein. This protein is also characterized by the highest biological value considering the value of PDCAAS.
Cytowanie	Boczar P. (2018) Białko roślinne – źródła, koszty produkcji i jakość.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 18(33), z. 4: 122-132
HTML	wersja html
Pełny tekst	PRS_2018_T18(33)_n4_s122.pdf

Autor	Joanna Bogołębska
Tytuł	Spadek cen ropy naftowej w gospodarce światowej – główne przyczyny i konsekwencje. Analiza na przykładzie okresu 2014/2015
Title	The plunge of Oil Prices in the Global Economy – Main Determinants and Implications. Analysis on the Basis of the Period of 2014-2015
Słowa kluczowe	szoki naftowe, polityka dostosowawcza, równowaga zewnętrzna
Key words	oil shocks, adjustment policy, external balance
Abstrakt	Celem artykułu jest analiza determinant i konsekwencji spadku cen ropy naftowej w okresie 2014/2015. Epizody te są słabiej opisane w literaturze przedmiotu, w porównaniu do okresów wzrostu, zarówno na gruncie badań teoretycznych, jak i empirycznych. Wynika to z mniejszej częstotliwości występowania okresów spadku cen, jak i oczekiwanych w mniejszym stopniu negatywnych konsekwencji. Doświadczenia lat 2014/2015 wykazują, że także okres spadku cen surowca ma negatywne konsekwencje, przede wszystkim dla eksporterów, ale także dla importerów oraz gospodarki globalnej. W artykule wykorzystano zasadniczo dwa obszerne raporty międzynarodowych instytucji: Banku Światowego i Międzynarodowego Funduszu Walutowego oraz dokonano przeglądu literatury światowej. Zwrócono uwagę na dylematy krajów eksporterów z wyborem odpowiedniej polityki dostosowawczej, w tym rolę polityki fiskalnej i kursowej, oraz reformy strukturalne w zarządzaniu powstałą nierównowagą zewnętrzną i fiskalną tej grupy krajów.
Abstract	The aim of the article is to investigate the main determinants and implications of the fall of oil prices during the period of 2014/2015. The episodes of oil prices’ plunge are not presented in the literature, both theoretical and empirical one, as much as the episodes of price increases. The episodes of plunge are not as common in the economy as episodes of increases, and the negative consequences of the former are supposed not to be as severe as these of the latter. On the basis of the experiences of the last oil price plunge one can see the negative consequences can tackle both exporters and importers. The article is based mainly on two broad reports, of IMF and World Bank, and a set of publications. It discusses the problems of adjustment policy, especially fiscal and exchange rate policies, and structural reforms taken by exporting countries in the process of management of external and fiscal imbalances.
Cytowanie	Bogołębska J. (2018) Spadek cen ropy naftowej w gospodarce światowej – główne przyczyny i konsekwencje. Analiza na przykładzie okresu 2014/2015.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 18(33), z. 4: 133-145
HTML	wersja html
Pełny tekst	PRS_2018_T18(33)_n4_s133.pdf

Autor	Anna Górska, Michał Jasiński
Tytuł	Turystyka, eksport towarowy, pomoc rozwojowa i przekazy jako narzędzia przełamania stagnacji społeczno-gospodarczej w państwach Globalnego Południa o niekorzystnym położeniu geograficznym oraz najsłab
Title	Tourism, Merchandise Exports, Development Aid and Remittances as a Tool of Socio-economic Development in Small Island Developing States, Landlocked Developing Countries and Least Developed Countries
Słowa kluczowe	turystyka, eksport towarowy, pomoc rozwojowa, przekazy, Globalne Południe
Key words	tourism, merchandise export, aid development, remittances, Global South
Abstrakt	Przedmiotem artykułu jest identyfikacja i ocena zależności pomiędzy wpływami z turystyki, eksportu towarowego, pomocy rozwojowej i przekazów w 83 państwach Globalnego Południa. Państwa te zostały pogrupowane ze względu na cechy geograficzne, które w znacznym stopniu hamują rozwój społeczno-gospodarczy na: małe rozwijające się państwa wyspiarskie, państwa bez dostępu do morza (śródlądowe). Państwa te określono na potrzeby artykułu państwami o niekorzystnym położeniu geograficznym. Dodatkowo wyróżniono grupę państw najsłabiej rozwiniętych. Zależność pomiędzy czterema zmiennymi stanowiła punkt wyjścia do zbadania i oceny związku pomiędzy nimi a obecnym poziomem rozwoju społeczno-gospodarczego w analizowanych państwach Południa. W badaniu zastosowano charakterystyki dla czterech zmiennych w poszczególnych grupach państw, takie jak: średnia, mediana, odchylenie standardowe, współczynnik zmienności, skośność, minimum oraz maksimum. Do identyfikacji zależności pomiędzy zmiennymi wykorzystany został współczynnik korelacji r−Spearmana. Badanie wskazało, że we wszystkich analizowanych państwach, na podstawie uzyskanych wyników, można było zauważyć silny dodatni związek pomiędzy turystyką a eksportem towarowym. W tych państwach, które szczególnie intensywnie rozwijały specjalizację turystyczną (eksport produktu turystycznego) przekładało się to na przełamanie stagnacji gospodarczej i przyspieszenie procesów rozwojowych.
Abstract	The subject of the article is the identification and assessment of the relationship between tourism, commodity exports, development aid and remittances in the 83 countries of the Global South. These countries have been grouped due to geographical features that significantly inhibit socio-economic development: 1) small islanders developing, and 2) countries without access to the sea (inland). These countries have been identified for the purposes of the article as countries with a geographical disadvantage. In addition, a group of the least developed countries was distinguished. The relationship between the four variables was the starting point, then the relation between these variables and the current level of socio-economic development in the analyzed countries of the South was examined and assessed. The study used characteristics for four variables in particular groups of countries, such as: mean, median, standard deviation, coefficient of variation, skewness, minimum and maximum. The correlation coefficient r-Spearman was used to identify relationships between variables. The survey indicated that in all the analyzed countries, on the basis of the results obtained, a strong positive correlation could be noticed between tourism and commodity exports. In those countries that developed tourism specialization intensively (export of tourist product), this translated into breaking economic stagnation and accelerating development processes.
Cytowanie	Górska A., Jasiński M. (2018) Turystyka, eksport towarowy, pomoc rozwojowa i przekazy jako narzędzia przełamania stagnacji społeczno-gospodarczej w państwach Globalnego Południa o niekorzystnym położeniu geograficznym oraz najsłab.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 18(33), z. 4: 199-208
HTML	wersja html
Pełny tekst	PRS_2018_T18(33)_n4_s199.pdf

Autor	Karolina Jąder
Tytuł	Produkcja, konsumpcja i eksport jabłek w Polsce w latach 2005 2016
Title	Production, consumption and export in Poland in the years 2005-2016
Słowa kluczowe	jabłka, powierzchnia, zbiory, konsumpcja, eksport
Key words	apples, area, crops, consumption, export
Abstrakt	Celem artykułu było przedstawienie zmian na rynku jabłek w Polsce w latach 2005-2016. W analizowanym okresie nastąpiło wyraźne zwiększenie znaczenia jabłek w polskiej produkcji sadowniczej. Odnotowano dynamiczny wzrost zbiorów, przy ograniczonym wzroście powierzchni. W tym czasie odnotowano również zmiany w strukturze odmianowej jabłek. Umacniał się udział odmiany Idared oraz wzrastało znaczenie odmian Gala i Ligol. Tendencją spadkową charakteryzowała się natomiast konsumpcja jabłek, a ich znaczenie w strukturze spożycia owoców malało na korzyść owoców południowych. W badanym okresie wzrastała wielkość i wartość sprzedaży zagranicznej jabłek, a także zaszły duże zmiany w strukturze geograficznej eksportu.
Abstract	The aim of the article was to present changes on the apples market in Poland in 2005-2016. Results show that in the analyzed period the importance of apples in Polish fruit production increased. There has been a increase in crops with limited area growth. During this time, changes in the structure of apples varieties were also noted. The importance of the Idared, Gala and Ligol varieties grew. Consumption of apples was characterized by decreasing tendency. The importance of apples in the fruit consumption structure decreased and the share of exotic fruit increased. In the analyzed period, the volume and value of foreign sales of apples increased, as well a significant change in the geographical structure of exports were observed.
Cytowanie	Jąder K. (2018) Produkcja, konsumpcja i eksport jabłek w Polsce w latach 2005 2016.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 18(33), z. 4: 209-221
HTML	wersja html
Pełny tekst	PRS_2018_T18(33)_n4_s209.pdf

Autor	Elżbieta Kacperska
Tytuł	Działalność podmiotów z kapitałem zagranicznym w polskim rolnictwie
Title	Economic Activity of Entities with Foreign Capital in Polish Agriculture
Słowa kluczowe	inwestycje zagraniczne, rolnictwo, agrobiznes, zatrudnienie, eksport, wyniki finansowe
Key words	foreign investments, agriculture, agribusiness, employment, export, financial results
Abstrakt	W 2015 roku w polskim rolnictwie działało 690 podmiotów z kapitałem zagranicznym, zatrudniając ponad 5,7 tys. osób. Kapitał zagraniczny zainwestowany w tych podmiotach stanowił ponad 90% udziału kapitału podstawowego. Celem opracowania było określenie skali działalności podmiotów z kapitałem zagranicznym w polskim rolnictwie. Analiza obejmowała liczbę podmiotów, rozmieszczenie geograficzne, liczbę zatrudnionych, obroty handlowe z zagranicą i wyniki finansowe.
Abstract	In 2015, there were 690 entities with foreign capital operating in Polish agriculture, employing over 5.7 thousand. people. The foreign capital invested in these entities accounted for over 90% of the share of the share capital. The purpose of the article was to determine the scale of operations of entities with foreign investments in Polish agriculture. The analysis included the number of entities, geographical distribution, number of employees, foreign trade turnover and financial results.
Cytowanie	Kacperska E. (2018) Działalność podmiotów z kapitałem zagranicznym w polskim rolnictwie.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 18(33), z. 4: 222-235
HTML	wersja html
Pełny tekst	PRS_2018_T18(33)_n4_s222.pdf

Autor	Robert Mroczek
Tytuł	Ubój rytualny w Polsce – wybrane aspekty
Title	Ritual Slaughter in Poland – Selected Aspects
Słowa kluczowe	rynek, handel, eksport, przemysł mięsny, produkcja, konsumpcja
Key words	market, trade, export, meet industry, production, consumption
Abstrakt	Celem niniejszego opracowania była analiza ubojów rytualnych zwierząt rzeźnych (bydła i drobiu) w Polsce w ostatnich latach oraz wskazanie czynników mających wpływ na ich wielkość (skalę). Stosownie tej forma uboju budzi wiele emocji i kontrowersji, głównie ze względów społecznych (etycznych i kulturowych). Unijne przepisy dopuszczają ubój rytualny dla celów religijnych, ale ostateczna decyzja w tej sprawie należy do krajów członkowskich. Na ubój rytualny, choć z pewnymi ograniczeniami, pozwalają 23 państwa Unii Europejskiej. W Polsce prowadzony jest on na skalę przemysłową, a pozyskiwane w ten sposób mięso, trafia przede wszystkim na eksport, gdyż popyt wewnętrzny jest relatywnie mały ze względu na niewielki odsetek mniejszości narodowych, tj. muzułmanów i żydów. Możliwość przeprowadzania takich ubojów pozwala zwiększać produkcję żywca wołowego i drobiowego w Polsce oraz przychody i zyski przemysłu mięsnego. Istotne jest także to, że w ten sposób następuje większa dywersyfikacja rynków zbytu, co przy dużej niestabilności rynków światowych, ogranicza ryzyko produkcji mięsa.
Abstract	The objective of this study was to analyse ritual slaughters of animals for slaughter (cattle and poultry) in Poland in recent years, and to indicate the factors affecting their volume (scale). Using this form of slaughter raises many emotions and controversy, mainly for social (ethical and cultural) reasons. The EU legislation allows to carry out ritual slaughter for religious purposes, but the final decision in this matter belongs to the Member States. Ritual slaughter, although with some restrictions, is permitted in 23 European Union Member States. In Poland, it is carried out on an industrial scale, and meat obtained in this way is mainly for export, since the domestic demand is relatively small due to the small percentage of national minorities, i.e. Muslims and Jews. The possibility of carrying out such slaughter allows to increase production of livestock and poultry in Poland and the revenues and profits of the meat industry. It is also important that, in this way, the greater diversification of outlet markets takes place and with the high instability of world markets it reduces the risk of meat production.
Cytowanie	Mroczek R. (2017) Ubój rytualny w Polsce – wybrane aspekty.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 17(32), z. 1: 106-115
HTML	wersja html
Pełny tekst	PRS_2017_T17(32)_n1_s106.pdf

Autor	Eugenia Czernyszewicz, Magdalena Gantner, Klaudia Kopczyńska, Katarzyna Król
Tytuł	Konkurencyjność polskich odmian orzechów laskowych w zależności od ich jakości określonej właściwościami fizykochemicznymi
Title	Competitiveness of Polish cultivars of hazelnuts depending on their quality determined by physicochemical properties
Słowa kluczowe	orzechy laskowe, konkurencyjność, jakość, prażenie, aktywność wody, tekstura, barwa
Key words	hazelnuts, competitiveness, quality, roasting, water activity, texture, color
Abstrakt	Celem pracy jest porównanie jakości orzechów laskowych uprawianych w Polsce do orzechów importowanych, dokonane na podstawie oceny zmian ich właściwości fizykochemicznych w zależności od zastosowanych parametrów prażenia. Materiałem badawczym były orzechy dwóch odmian leszczyny uprawianej w Polsce: ‘Olbrzym z Halle’ i ‘Cosford’. Próbki poddano obróbce cieplnej w dziewięciu kombinacjach: w temperaturze 110°C, 130°C i 160°C, każda w czasie 15, 30 i 60 min. Badano takie parametry, jak: aktywność wody, barwa powierzchni łuski wewnętrznej (brązowej) i powierzchni czystego jądra orzecha oraz jego twardość. Proces prażenia spowodował obniżenie aktywności wody, zmniejszenie jasności (L*) jąder orzechów laskowych niezależnie od odmiany i wzrost wartości indeksu brązowienia (BI). Głównym parametrem decydującym o tych zmianach była temperatura. Ponadto, wraz ze zwiększaniem się temperatury procesu, twardość orzechów zmniejszała się, a ich struktura stawała się bardziej krucha i delikatna. Orzechy odmiany ‘Cosford’ charakteryzowały się większą twardością w stanie surowym w porównaniu do orzechów odmiany ‘Olbrzym z Halle’. Najwyższą jakość orzechów niezależnie od odmiany zapewniało prażenie w 130°C przez 30 min. Orzechy obu odmian prażone w tych parametrach charakteryzowały się porównywalną, dużą łatwością w usuwaniu z nich brązowej łuski wewnętrznej. Dobór optymalnych parametrów procesów technologicznych może wpłynąć na poprawę właściwości przetwórczych orzechów laskowych uprawianych w Polsce, co w konsekwencji umożliwi osiągnięcie konkurencyjności względem zagranicznych odmian i zwiększy szansę ich eksportu, a także wykorzystanie ich krajowej produkcji cukierniczej.
Abstract	The aim of the study is to compare the quality of hazelnuts grown in Poland in opposition to imported ones, based on their changes in physicochemical properties depending on the roasting parameters. The plant material was two hazelnuts cultivars grown in Poland: ‘Olbrzym z Halle’ and ‘Cosford’. The samples were roasted at nine specific temperatures and time conditions: at 110°C, 130°C and 160°C, each at 15, 30 and 60 min. Parameters such as water activity, color of the inner (brown) skin of the husk and color of the pure kernel’s surface and hardness were investigated. The roasting process reduced water activity, decreased luminosity (L*) of kernel hazelnuts irrespective of cultivar and increased browning index (BI) value. The main parameter determining these changes was temperature. In addition, as the process temperature increased the hardness of the nuts and their structure became more fragile and delicate. Nuts of ‘Cosford’ cultivar were characterized by higher hardness compared to the nuts of ‘Olbrzym z Halle’ cultivar. The temperature of 130° for 30 min provided the best quality of the roasted nuts, regardless of the cultivar. Nuts of both cultivars, roasted in these parameters were characterized by comparable, high ease of removal of the brown inner skin. The selection of optimal parameters of technological process can improve the processing properties of Polish hazelnuts and, consequently, ensure their competitive advantage against nuts grown in other countries. This fact could increase both the chance of their export as well as the use in Polish confectionery production.
Cytowanie	Czernyszewicz E., Gantner M., Kopczyńska K., Król K. (2017) Konkurencyjność polskich odmian orzechów laskowych w zależności od ich jakości określonej właściwościami fizykochemicznymi.Zeszyty Naukowe SGGW - Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej, nr 118: 127-138
HTML	wersja html
Pełny tekst	EIOGZ_2017_n118_s127.pdf