Wyniki wyszukiwania

Autor	Anna Bieniasz, Zbigniew Gołaś, Aleksandra Łuczak
Tytuł	Zróżnicowanie kondycji finansowej gospodarstw rolnych wyspecjalizowanych w chowie owiec i kóz w krajach Unii Europejskiej
Title	DIVERSITY OF THE FINANCIAL CONDITION OF FARMS SPECIALISING IN SHEEP AND GOAT HUSBANDRY IN THE EUROPEAN UNION COUNTRIES
Słowa kluczowe	gospodarstwa wyspecjalizowane w chowie owiec i kóz, kondycja finansowa, metoda TOPSIS, UE
Key words	specialist sheep and goats farms, financial condition, TOPSIS method, EU
Abstrakt	Głównym celem artykułu jest określenie zróżnicowania kondycji finansowej gospodarstw wyspecjalizowanych w chowie owiec i kóz na podstawie europejskiego systemu danych rachunkowych gospodarstw rolnych FADN. Kondycję finansową gospodarstw scharakteryzowano z perspektywy płynności finansowej, zadłużenia, produktywności i rentowności oraz miary syntetycznej oszacowanej metodą TOPSIS. Uzyskane wyniki wskazują, że najsłabszą kondycją finansową cechowały się gospodarstwa na Litwie, w Holandii, Finlandii, Francji oraz na Węgrzech. Generalnie niska ocena kondycji finansowej gospodarstw w tych krajach wynika z większego ryzyka płynności finansowej, niższego stopnia wypłacalności oraz niskiej rentowności. Z kolei wysoką efektywnością wyróżniały się gospodarstwa w Austrii, Wielkiej Brytanii, Grecji, Włoszech oraz Hiszpanii. Wysoka ogólna ocena kondycji finansowej gospodarstw w tych krajach wynika przede wszystkim z bezpiecznego poziomu zadłużenia, wysokiej produktywności oraz z wysokiej rentowności.
Abstract	This paper presents the results of the analysis of the financial condition of farms specializing in breeding sheep and goats. The analysis is based on the European System of Farm Accountancy Data Network (FADN). The financial condition of farms was analyzed in the perspective of liquidity, debt, profitability, productivity and synthetic measure estimated with use of TOPSIS method. The results indicate that the weakest financial condition was characteristic for farms in Lithuania, Netherlands, Finland, France and Hungary. Generally low evaluation of farms’ financial condition in these countries is due to greater liquidity risk, the lower degree of solvency and low profitability. The high efficiency of the farm stand out in Austria, Great Britain, Greece, Italy and Spain. High overall assessment of the financial situation of farms in these countries is mainly due to a safe level of debt, high productivity and high profitability.
Cytowanie	Bieniasz A., Gołaś Z., Łuczak A. (2013) Zróżnicowanie kondycji finansowej gospodarstw rolnych wyspecjalizowanych w chowie owiec i kóz w krajach Unii Europejskiej .Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 100, z. 1: 168-181
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2013_n1_s168.pdf

Autor	Jolanta Sobierajewska, Wojciech Ziętara
Tytuł	Gospodarstwa sadownicze w Polsce i w wybranych krajach Unii Europejskiej
Title	FRUIT FARMS IN POLAND AND SELECTED COUNTRIES OF THE EUROPEAN UNION
Słowa kluczowe	gospodarstwa sadownicze, efektywność, dochodowość
Key words	orchard farms, efficiency, profitability
Abstrakt	W artykule wskazano na rolę produkcji sadowniczej w polskim rolnictwie. Dokonano oceny potencjału produkcyjnego i efektywności polskich gospodarstw sadowniczych na tle gospodarstw węgierskich, niemieckich i holenderskich. Systemem FADN objęte były polskie gospodarstwa sadownicze o wielkości 8-16 i 16-40 ESU i to one wykazywały większe zdolności do rozwoju w porównaniu do analizowanych w tych klasach wielkościowych gospodarstw węgierskich. Wśród gospodarstw sadowniczych o wielkości 40-100 ESU analizą objęto gospodarstwa węgierskie i niemieckie, natomiast powyżej 100 ESU gospodarstwa niemieckie i holenderskie. W obydwu analizowanych klasach wielkości ekonomicznej to gospodarstwa niemieckie miały większe szanse rozwojowe niż analogiczne gospodarstwa węgierskie czy holenderskie.
Abstract	The article indicated the role of orchard production in Polish agriculture. They made an appraisal of the production potential and the effectiveness of Polish fruit farms in relation to Hungarian, German and Dutch farms. European FADN system were included in the Polish orchard farms sizes 8-16 and 16-40 ESU and they had a greater capacity for growth compared to those analyzed in economic size classes Hungarian farms. Among the fruit farms of the size 40-100 ESU analysis included Hungarian and German farms and more than 100 ESU holding German and Dutch. In both classes analyzed the economic size of the holding German development were more likely than similar Hungarian or Dutch farms.
Cytowanie	Sobierajewska J., Ziętara W. (2013) Gospodarstwa sadownicze w Polsce i w wybranych krajach Unii Europejskiej.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 100, z. 1: 140-151
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2013_n1_s140.pdf

Autor	Artur Wilczyński
Tytuł	Koszty i dochodowość produkcji mleka w wybranych krajach europejskich
Title	COSTS OF PRODUCTION AND PROFITABILITY COMPARISON OF THE DAIRY ENTERPRISE IN EUROPEAN DAIRY FARMS
Słowa kluczowe	dynamika kosztów produkcji, struktura kosztów produkcji
Key words	volatility of input costs, structure of costs of production
Abstrakt	W opracowaniu określono koszty produkcji mleka w gospodarstwach mlecznych, które należą do sieci Europejskiego Stowarzyszenia Producentów Mleka, położonych na terenie Niemiec, Holandii, Polski i Wielkiej Brytanii. Badania dotyczyły lat 2006-2011. Wyniki badań wykazały, że w gospodarstwach niemieckich i holenderskich całkowite koszty produkcji mleka są zdecydowanie wyższe od tych ponoszonych przez producentów mleka w Polsce i Wielkiej Brytanii. We wszystkich badanych gospodarstwach produkcja mleka była opłacalną. Obliczono ją jako różnicę pomiędzy przychodami z produkcji mleka oraz kosztami gotówkowymi.
Abstract	Research area includes dairy farms located in four countries of Germany, Netherlands, Poland and UK. Farms involved in research on production costs in the network of the European Dairy Farmers. The paper contains the level of milk production costs, differences in height, the dynamics of change and the profitability in the years 2006-2011. The results showed that total milk production costs in the German and Dutch farms are much higher than in Poland and the UK. All analyzed farms achieve profitability calculated as the difference between returns from milk production and cash costs.
Cytowanie	Wilczyński A. (2013) Koszty i dochodowość produkcji mleka w wybranych krajach europejskich.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 100, z. 1: 130-139
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2013_n1_s130.pdf

Autor	Ewa Kołoszycz
Tytuł	Dochodowość typowych gospodarstw mlecznych na świecie w latach 2006-2011
Title	PROFITABILITY OF TYPICAL DAIRY FARM IN THE WORLD IN THE PERIOD 2006-2011
Słowa kluczowe	dochód rolniczy, koszty całkowite produkcji mleka, koszty alternatywne, przychody całkowite
Key words	farm income, total cost of milk production, opportunity costs, total returns
Abstrakt	Badanie przeprowadzono w typowych gospodarstwach specjalizujących się w produkcji mleka w krajach wiodących pod względem ilości produkowanego mleka na świecie w latach 2006-2011. Z badań wynika, że konkurencyjność europejskich gospodarstw, mierzona poziomem kosztów ponoszonych na wyprodukowanie mleka, była niższa niż w pozostałych gospodarstwach z różnych regionów świata. Dochody osiągane z produkcji mleka we wszystkich gospodarstwach charakteryzowały się podobnymi tendencjami zmian, ale ich wysokość była wyraźnie zróżnicowana.
Abstract	The study was carried out on selected farms producing milk in the leading countries in terms of quantity of milk produced in the world in the years 2006-2011. The research shows that the competitiveness of European dairy farms, measured by the level of costs incurred in households, is lower than on farms in South America, South Asia and Australia. Income derived in milk production on all farms were characterized by similar trends change, but the amount was much different.
Cytowanie	Kołoszycz E. (2013) Dochodowość typowych gospodarstw mlecznych na świecie w latach 2006-2011 .Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 100, z. 1: 119-129
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2013_n1_s119.pdf

Autor	Robert Rusielik
Tytuł	Determinanty efektywności technicznej produkcji mleka – analiza porównawcza w wybranych gospodarstwach europejskich w latach 2007 i 2011
Title	DETERMINANTS OF TECHNICAL EFFICIENCY OF MILK PRODUCTION –COMPARATIVE ANALYSIS OF SELECTED DAIRY FARMS IN EUROPE IN YEARS 2007 AND 2011
Słowa kluczowe	rolnictwo, produkcja mleka, efektywność, DEA
Key words	agriculture, milk production, technical efficiency, DEA
Abstrakt	Zbadano czynniki wpływające na kształtowanie się wskaźnika efektywności technicznej (TE) produkcji mleka w gospodarstwach nastawionych na produkcję mleka. Ustalono różnice pomiędzy gospodarstwami efektywnymi i nieefektywnymi. Analizę przeprowadzono w dwóch okresach porównawczych, tj. w 2007 i 2011 roku. Pomiar efektywności wykonano metodą Data Envelopment Analysis. Do badań wykorzystano dane z wybranych państw pochodzące z gospodarstw należących do Europejskiego Stowarzyszenia Producentów Mleka (ang. European Dairy Farms – EDF). Analiza wykazała, że w roku 2007 zróżnicowanie pomiędzy gospodarstwami efektywnymi a nieefektywnymi było większe niż w roku 2011.
Abstract	The research related to determinants of indicator value of technical efficiency (TE) in dairy farms in 2007 and 2011. The analysis showed the difference between efficient farms and inefficient farm. The study has been used Data Envelopment Analysis method. The network of European Dairy Farmers database are used as source of data. The results showed that in 2007 the variations between efficient and inefficient farms were higher than in 2011. Results also revealed that the feed costs are higher in the inefficient farms in comparison with effective farms.
Cytowanie	Rusielik R. (2013) Determinanty efektywności technicznej produkcji mleka – analiza porównawcza w wybranych gospodarstwach europejskich w latach 2007 i 2011 .Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 100, z. 1: 112-118
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2013_n1_s112.pdf

Autor	Marcin Wysokiński
Tytuł	Nakłady robocizny i substytucyjność pracy żywej pracą uprzedmiotowioną w gospodarstwach mlecznych o różnej skali produkcji
Title	LABOR EXPENDITURES AND SUBSTITUTION OF HUMAN LABOR OBJECTIFIED LABOR IN DAIRY FARMS WITH DIFFERENT PRODUCTION SCALE
Słowa kluczowe	nakłady robocizny, skala produkcji, gospodarstwa mleczne, substytucja pracy żywej
Key words	labor inputs, the scale of production, dairy farms, substitution of human labor
Abstrakt	W opracowaniu przedstawiono nakłady robocizny i substytucyjność pracy żywej pracą uprzedmiotowioną w gospodarstwach mlecznych o różnej skali produkcji. Do analiz użyto mierników zgodnych z metodologią FADN. Badania przeprowadzono w latach 2004-2009. Zaprezentowano kształtowanie się poszczególnych mierników w zależności od liczby krów utrzymywanych w gospodarstwie. Dla zobrazowania tych zależności policzono współczynniki korelacji i wykresy rozrzutu.
Abstract	The paper presents the expenditure of labor and the substitution of living labor for objectified labor in dairy farms of diversified scale of production. The indexes used in the analysis are in accordance with the methodology FADN. The study was conducted in the years 2004-2009. It presents the evolution of the various rates depending on the number of cows on the farm. Correlation coefficients and scatter plots were calculated to illustrate these relationships.
Cytowanie	Wysokiński M. (2013) Nakłady robocizny i substytucyjność pracy żywej pracą uprzedmiotowioną w gospodarstwach mlecznych o różnej skali produkcji .Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 100, z. 1: 102-111
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2013_n1_s102.pdf

Autor	Stanisław Gędek, Dariusz Kusz, Maria Ruda
Tytuł	Endogeniczne uwarunkowania działalności inwestycyjnej gospodarstw rolniczych w Unii Europejskiej
Title	ENDOGENOUS DETERMINANTS OF INVESTMENT ACTIVITY IN EUROPEAN UNION’S FARMS
Słowa kluczowe	gospodarstwo rolne, inwestycje, uwarunkowania endogeniczne
Key words	farm, investment, endogenous factors
Abstrakt	Celem pracy jest identyfikacja czynników o charakterze endogenicznym warunkujących poziom inwestycji w gospodarstwach rolniczych Unii Europejskiej o wielkości ekonomicznej od 16 ESU. Analiza czynników endogenicznych warunkujących aktywność inwestycyjną takich gospodarstw wskazała, że dochód z rodzinnego gospodarstwa rolnego pozytywnie wpływał na aktywność inwestycyjną rolników. Wskazuje to na duże znaczenie poziomu generowanego dochodu rolniczego w procesie unowocześniania warsztatu produkcyjnego w gospodarstwach rolniczych.
Abstract	The aim of the paper is to identify endogenous factors influencing the level of investment in European Union farms of the economic size over 16 ESU. The analysis has shown that income of the farm is positively correlated with investment activity of farmers in farms of the economic size over 16 ESU. This indicates that income generated by the farm have great importance in farm modernization process.
Cytowanie	Gędek S., Kusz D., Ruda M. (2013) Endogeniczne uwarunkowania działalności inwestycyjnej gospodarstw rolniczych w Unii Europejskiej .Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 100, z. 1: 52-61
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2013_n1_s52.pdf

Autor	Aleksander Grzelak
Tytuł	Sytuacja ekonomiczna gospodarstw rolnych w warunkach zmiany koniunktury gospodarczej (2007-2009)
Title	ECONOMIC SITUATION OF FARMS IN TERMS OF CHANGE ECONOMIC BUSINESS IN POLAND (2007-2009)
Słowa kluczowe	gospodarstw rolne, koniunktura, dochody rolnicze
Key words	farm, business situation, farm income
Abstrakt	Głównym celem artykułu jest ocena sytuacji ekonomicznej gospodarstw rolnych (ze względu na wielkość ekonomiczną) w warunkach zmiany koniunktury gospodarczej w Polsce w latach 2007-2009. Do tego celu wykorzystano testy koniunktury opracowane przez Instytut Rozwoju Gospodarczego (IRG) SGH w Warszawie oraz dane systemu rachunkowości rolnej FADN. Stwierdzono, że istnieją znaczne zróżnicowania w zakresie reakcji gospodarstw rolnych na zmiany koniunktury. Największe gospodarstwa (powyżej 100 ESU) silniej odczuwały skutki dekoniunktury. Ich dostosowania polegały na utrzymaniu poziomu produkcji rolnej. Z kolei najmniejsze gospodarstwa nieco bardziej elastycznie dostosowywały się do zmian koniunktury, jednak działo się to w warunkach niskich dochodów i inwestycji niepokrywających poziomu amortyzacji. Natomiast gospodarstwa z grupy 16-100 ESU w relatywnie mniejszym zakresie odczuły skutki pogorszenia sytuacji makroekonomicznej. Koniunktura w rolnictwie jest w wysokim stopniu zsynchronizowana z koniunkturą ogólnogospodarczą. Jej zmiany w rolnictwie przejawiają się głównie w fluktuacji cen surowców rolnych.
Abstract	The main aim of the paper is to evaluate economic situation of farms (in view of economic size) in terms of change of economic business in Poland between 2007 and 2009. For this study one used tests of economic business produced by the Institute for Economic Development SGH in Warsaw and agricultural data of the FADN accounting system. One has stated that there are significant differences in range of the response of farms to changes in economic situation. The largest farms (above 100 ESU), more strongly suffer from downturn. Their adaptation consists in maintaining the level of agricultural production. The smallest farms more flexibly adapt to economic business change, but it is in terms of low income and investments that do not cover depreciation. While farms from the group 16-100 ESU are in a relatively lesser extent affected by the economic downturn. The situation in agriculture is highly synchronized with the general economic business. Their changes in agriculture are manifested mainly in the agricultural products price fluctuations.
Cytowanie	Grzelak A. (2013) Sytuacja ekonomiczna gospodarstw rolnych w warunkach zmiany koniunktury gospodarczej (2007-2009).Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 100, z. 1: 78-88
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2013_n1_s78.pdf

Autor	Jan Pawlak
Tytuł	Struktura własnościowa środków mechanizacji rolnictwa w Polsce w latach 1990-2010
Title	PROPERTY STRUCTURE OF FARM MACHINERY IN POLAND DURING THE YEARS 1990-2010
Słowa kluczowe	maszyny, rolnictwo, sektory, liczba, wartość, efektywność
Key words	machinery, agriculture, sectors, number, value, efficiency
Abstrakt	W latach 1996-2010 w gospodarstwach indywidualnych liczba agregatów uprawowych zwiększyła się o 849,3%, opryskiwaczy polowych o 35,3%, opryskiwaczy sadowniczych o 47,4%, silosokombajnów (bez samojezdnych) o 30,5%, dojarek z rurociągiem mlecznym o 381,3%, zbiornikowych schładzarek mleka o 291,7%. Zmniejszyła się natomiast liczba silosokombajnów samojezdnych o 4,5%, dojarek bańkowych o 41,1%, schładzarek do mleka w bańkach o 75,8%. W latach 1987-2010 odnotowano w gospodarstwach indywidualnych zwiększenie liczby: rozsiewaczy nawozów mineralnych i wapna o 64,6%, rozrzutników obornika o 55,1% sadzarek do ziemniaków o 181,2%, kosiarek ciągnikowych o 91,2%, pras zbierających o 527,7%, przyczep zbierających o 132,4%, kombajnów zbożowych o 390,4%, kombajnów buraczanych o 175,8%, kombajnów ziemniaczanych o 183,6%, kopaczek do ziemniaków o 54,7%, przyczep o 608% oraz ładowarek chwytakowych o 207,2%. W latach 1988-2010 w pozostałych gospodarstwach liczba rozsiewaczy nawozów mineralnych i wapna zmniejszyła się o 88,3%, rozrzutników obornika o 92,8%, kosiarek ciągnikowych o 89,2%, pras zbierających o 91,2, przyczep zbierających o 95%, kombajnów zbożowych o 91,2%, kombajnów buraczanych o 93,6%, kombajnów ziemniaczanych o 96,3%, przyczep o 90,0%, a ładowaczy chwytakowych o 95,3%. Liczba ciągników w gospodarstwach indywidualnych była w 2010 r. o 42,0% większa, a w pozostałych gospodarstwach o 86,2% mniejsza niż w 1990 r. W latach 1990-2010 udział sektora prywatnego rolnictwa w łącznej wartości netto środków mechanizacji rolnictwa zwiększył się z 81,7 do 93,0%, a udział sektora publicznego – zmniejszył się z 18,3 do 7,0%. W tym samym czasie nastąpiło zwiększenie stopnia zużycia środków mechanizacji rolnictwa – w sektorze prywatnym z 57,7% do 87,7%, a w sektorze publicznym – z 66,8% do 73,6%. W 2010 r. efektywność środków mechanizacji rolnictwa była w sektorze prywatnym o 214%, a w sektorze publicznym o 509% wyższa niż w 1995 r.
Abstract	During the years 1996-2010, on private farms, number of tillage aggregates increased by 849.3%, field sprayers by 35.3%, orchards sprayers by 47.4%, forage harvesters (excluding self-propelled ones) by 30.5%, pipeline milking machines by 381.3%, tank milk refrigerators by 291.7%. Instead, decreased numbers of self-propelled forage harvester – by 4.5%, bucket milking machines – by 41.1%, refrigerators of milk in buckets – by 75.8% were noted. During the years 1987-2010 on private farms, the increase in numbers was noted in cases of: fertilizer spreaders by 64.6%, manure spreaders by 55.1% potato planters by 181.2%, tractor movers by 91.2%, balers by 527.7%, pick-up trailers by 132.4%, harvester threshers by 390.4%, sugar beet harvesters by 175.8%, potato harvesters by 183.6%, potato diggers by 54.7%, trailers by 608% and loaders by 207.2%. During the years 1988–2010 on other farms, the number of machines decreased in cases of: fertilizer spreaders by 88.3%, manure spreaders by 92.8%, tractor mowers by 89.2%, balers by 91.2, pick-up trailers by 95%, harvester threshers by 91.2%, sugar beet harvesters by 93.6%, potato harvesters by 96.3%, trailers by 90.0%, and loaders by 95.3%. In 2010 number of tractors on private farms was by 42.0% higher, and on other farms - by 86.2% lower than in 1990. During the years 1990-2010 the per-cent share of the net value of machinery in private sector increased from 81.7 to 93.0% and in the public sector decreased from 18.3 to 7.0%. At the same time, the degree of consumption of machinery in private sector increased from 57.7% to 87.7%, and in the public sector – from 66.8% to 73.6%. In 2010 efficiency of machinery park was in private sector by 214, and in public sector by 509% higher than in 1995.
Cytowanie	Pawlak J. (2013) Struktura własnościowa środków mechanizacji rolnictwa w Polsce w latach 1990-2010 .Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 100, z. 1: 89-101
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2013_n1_s89.pdf

Autor	Agata Żak
Tytuł	Zmiany obszarowe a intensywność gospodarowania w gospodarstwach indywidualnych
Title	INTENSITY CHANGE MANAGEMENT AREA A PRIVATE ON HOLDINGS
Słowa kluczowe	obszar, intensywność, intensywność organizacji, intensywność produkcji, intensywność gospodarowania
Key words	area, intensity, intensity of organization, intensity of production, intensity of management
Abstrakt	W artykule określono związek między zmianami obszarowymi gospodarstw indywidualnych a ich intensywnością produkcji i intensywnością organizacji produkcji roślinnej i zwierzęcej. Badane gospodarstwa podzielono na cztery grupy ze względu na zmianę obszaru lub jej brak. Badania przeprowadzono za lata 2005-2009. Źródłem danych były informacje z systemu FADN. Uzyskane wyniki wskazują, iż zmiany obszarowe nie wykazywały wyraźnej współzależności z poziomem intensywności gospodarowania. Jednakże w grupie, która zwiększyła powierzchnię o ponad 25%, zmiany intensywności gospodarowania były najbardziej korzystne, między innymi nastąpił najwyższy wzrost wskaźnika intensywności produkcji zwierzęcej.
Abstract	This paper examines the relationship between the changes in acreage and intensity of production as well as intensity of production organization of private agricultural holdings. The farms were divided into four groups, according to the change in acreage. The research was conducted for the years 2005-2009. The results indicate that the change in acreage did not show a clear correlation with the level of intensity of farming. However, in the group acreage of which increased by over 25% the intensity changes are most beneficial.
Cytowanie	Żak A. (2013) Zmiany obszarowe a intensywność gospodarowania w gospodarstwach indywidualnych .Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 100, z. 2: 97-107
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2013_n2_s97.pdf

Autor	Iryna Mazur, Olena Pimenova
Tytuł	Kierunki rozwoju form gospodarowania w sektorze rolnictwa na Ukrainie
Title	Trends of development of forms of economy in agrarian sector of Ukraine
Słowa kluczowe	spółdzielczość rolnicza; sektora rolnictwa na Ukrainie; formy gospodarowania
Key words	cooperation farms; agrarian sector in Ukraine; economic forms of activity
Abstrakt	W artykule przedstawiono kierunki rozwoju form gospodarowania w sektorze rolnictwa na Ukrainie. Poddano analizie doświadczenia międzynarodowe, w tym spółdzielczość rolniczą oraz takie formy współpracy z państwem, jak partnerstwo. Podkreślono duże znaczenie niekomercyjnych produkcyjnych spółdzielni, takich jak spółdzielnie produkcyjne na Ukrainie.
Abstract	Trends of development of forms of economy in agrarian sector of Ukraine are studied. Foreign experience of cooperation farmers, their unions with State like partnerships is analyzed. An importance of creation non-commercial production unions as production cooperation in Ukraine is proved.
Cytowanie	Mazur I., Pimenova O. (2013) Kierunki rozwoju form gospodarowania w sektorze rolnictwa na Ukrainie.Zarządzanie Finansami i Rachunkowość, nr 1: 89-108
HTML	wersja html
Pełny tekst	ZFIR_2013_n1_s89.pdf

Autor	Sławomir Jarka
Tytuł	Wykorzystanie outsourcingu w przedsiębiorstwach wielkoobszarowych w Wielkopolsce
Title	THE USE OF OUTSOURCING IN BIG SCALE ENTERPRISES IN WIELKOPOLSKA
Słowa kluczowe	nowa ekonomia instytucjonalna, outsourcing, przedsiębiorstwa wielkoobszarowe
Key words	new institutional economics, outsourcing, large-scale farms
Abstrakt	Głównym celem opracowania jest określenie efektywności ekonomicznej przedsiębiorstw rolniczych w województwie wielkopolskim, różniących się zakresem stosowania outsourcingu. Badania zrealizowano w 2011 r. metodą sondażu diagnostycznego i techniki wywiadu kierowanego z kierownictwem 18 przedsiębiorstw wielkoobszarowych różniących się zakresem stosowania outsourcingu. Do oceny poziomu outsourcingu użyto wskaźnika znaczenia kontraktu, którego wielkość zależy od długości, złożoności, kosztów jednostkowych i zakresu procedur zawieranych kontraktów. Przedsiębiorstwa charakteryzujące się wskaźnikiem znaczenia kontraktu od 2,5 do 2,75 były średnio o 1/5 bardziej rentowne niż jednostki, które odnotowały ten wskaźnik na poziomie 2 do 2,49.
Abstract	The main objective of the research was to identify economic efficiency of farms from wielkopolskie voivodship, varied in terms of the use of outsourcing. The research was conducted using diagnostic polls and guided interviews. Interviews were conducted personally with executives of investigated farms in 2011. Interviews were conducted in 18 profitable and developing big scale farms (over 100 ha) operating in wielkopolskie voivodship. An important element of the analysis was the use of an index of contract importance to evaluate the level of outsourcing. The value of the index depends on the length, complexity, costs per unit and scope of contract procedures. Companies with the index of contract importance between 2.5 and 2.75 were on average 1/5 more profitable than those with the index between 2 and 2.49. Higher profitability can be explained by the fact that due to outsourcing the level of fixed costs was reduced and that a synergic effect occurred thanks to the use of more efficient technologies.
Cytowanie	Jarka S. (2013) Wykorzystanie outsourcingu w przedsiębiorstwach wielkoobszarowych w Wielkopolsce.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 100, z. 2: 88-96
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2013_n2_s88.pdf

Autor	Karol Kociszewski
Tytuł	Implementacja programu rolnośrodowiskowego w świetle teorii efektów zewnętrznych
Title	IMPLEMENTATION OF THE AGRI-ENVIRONMENTAL PROGRAMME IN LIGHT OF THE EXTERNAL EFFECTS THEORY
Słowa kluczowe	program rolnośrodowiskowy, ochrona środowiska w rolnictwie, efekty zewnętrzne rolnictwa
Key words	agri-environmental programme, environment protection in agriculture, external effects of agriculture
Abstrakt	Celami artykułu są identyfikacja funkcjonowania programu rolno środowiskowego w świetle wpływu na występowanie efektów zewnętrznych produkcji rolnej oraz ocena skuteczności jego wdrażania w Polsce. Artykuł składa się z części teoretycznej (bazującej na wybranych elementach teorii efektów zewnętrznych) i empirycznej (opis implementacji programu). Z analizy teoretycznej wynika, że zastosowanie opisywanego rozwiązania w jak najszerszym zakresie byłoby wskazane w świetle szeroko rozumianego dobrobytu społecznego, zwłaszcza w świetle zrównoważonego rozwoju. W praktyce implementacja programu w Polsce jest mało skuteczna. Udział wydatków na jego realizację w polskim Planie Rozwoju Obszarów Wiejskich (w latach 2004-2006 i 2007-2013) należy do najniższych w Unii Europejskiej. Działanie zostało wdrożone na ograniczonym obszarze i dotyczyło stosunkowo niewielkiej liczby podmiotów. Objęło 9% polskich UR (powierzchnia fizyczna) i 4,5% liczby polskich gospodarstw powyżej 1 ha.
Abstract	The goals of the article are to identify the impact of the environmental programme’s operations on agricultural production and to assess the effectiveness of its implementation in Poland. The paper consists of a theoretical part (based on selected elements of the external effects theory) and an empirical one (a description of the programme’s implementation). Theoretical analysis shows that the use of described measures in as wide a range as possible would be appropriate in light of widely understood social welfare – especially in the context of sustainable development. In practice, the implementation of the programme in Poland is not very effective. The share of expenditures on agri-environmental measures in the Polish Rural Development Plan (in 2004-2006 and 2007-2013) is one of the lowest in the EU. The measures have been implemented in a limited area (9% of Polish UAA - physical area) and involve a relatively small number of farmers (4.5% of the whole number of Polish farms exceeding 1 hectare).
Cytowanie	Kociszewski K. (2013) Implementacja programu rolnośrodowiskowego w świetle teorii efektów zewnętrznych.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 100, z. 3: 49-61
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2013_n3_s49.pdf

Autor	Lidia Gunerka, Lilianna Jabłońska
Tytuł	Przemiany strukturalne w polskim ogrodnictwie w latach 2002-2010
Title	STRUCTURAL CHANGES IN POLISH HORTICULTURE IN 2002-2010
Słowa kluczowe	ogrodnictwo, areał upraw, ilość gospodarstw, struktura obszarowa
Key words	horticulture, cultivation area, number of farms, area structure by size
Abstrakt	W pracy badano użytkowanie gruntów z produkcją ogrodniczą w Polsce w 2002 i 2010 roku. Analizowano areał upraw, liczbę gospodarstw, średnią powierzchnię uprawy i strukturę obszarową w poszczególnych działach ogrodnictwa oraz strukturę użytkowania gruntów. Badania wykazały wzrost udziału ogrodnictwa w powierzchni użytków rolnych, a w samej powierzchni z produkcją ogrodniczą umocnienie się czołowej pozycji sadownictwa i wzrost udziału kwiaciarstwa, natomiast spadek udziału warzywnictwa. We wszystkich działach wzrósł średni areał upraw, ale produkcja ogrodnicza w dalszym ciągu jest bardzo rozdrobniona. Aż 68-88% upraw w gruncie ma poniżej 1 ha, a 64-70% upraw pod osłonami poniżej 0,3 ha.
Abstract	Changes in land use in Polish horticulture in the years 2002-2010 (in relation to the whole agricultural sector) were studied. The total acreage, number of farms, the average cultivation area and size structure in each section of horticulture and land use structure were analysed. The analyses showed an increase in the share of horticulture in the agricultural area. The growing of fruit became increasingly dominant in horticultural production and an increase in the share of floriculture was recorded. However, a decline in the share of vegetable growing was observed. In all sectors, the average cultivation area increased, but horticultural production was still very fragmented. As many as 68-88% of crops in open ground covered an area of less than 1 ha, and 64-70% of flower and vegetable crops occupied an area of less than 0.3 ha.
Cytowanie	Gunerka L., Jabłońska L. (2013) Przemiany strukturalne w polskim ogrodnictwie w latach 2002-2010.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 100, z. 3: 62-72
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2013_n3_s62.pdf

Autor	Monika Utzig
Tytuł	Płatności bezpośrednie w rolnictwie a koncepcja pogoni za rentą
Title	DIRECT PAYMENT IN AGRICULTURE AND RENT-SEEKING THEORY
Słowa kluczowe	płatności bezpośrednie, rolnictwo, pogoń za rentą
Key words	direct payment, agriculture, rent-seeking
Abstrakt	W opracowaniu zastosowano teorię pogoni za rentą, definiowaną jako przeznaczanie zasobów na zwiększanie udziału w istniejącym bogactwie zamiast produkowania nowych dóbr i usług, do analizy płatności bezpośrednich dla rolnictwa w Polsce. Wsparcie finansowe dla rolnictwa jest uzasadnione, gdyż rolnictwo dostarcza szerokiego spektrum dóbr publicznych. Skuteczność w pozyskiwaniu płatności bezpośrednich przez rolników indywidualnych w Polsce zwiększała się w okresie 2004-2012, a od 2010 r. zaobserwowano w tym zakresie znaczącą poprawę. Na poziomie województw skuteczność w pozyskiwaniu płatności bezpośrednich jest skorelowana wyłącznie z wiekiem użytkownika gospodarstwa rolnego, była ona wyższa, gdy udział gospodarstw rolnych z indywidualnym użytkownikiem do 35. roku życia był wyższy.
Abstract	To analyze direct payment in agriculture in Poland, the paper applies rent-seeking theory, defined as spending resources in order to gain an increase in share in existing wealth instead of producing new goods and services. Financial support of agriculture is justified because agriculture supplies a spectrum of public goods. The effectiveness in gaining direct payment by individual farmers in Poland increased in the years 2004-2012, and significant improvement has been observed since 2010. At the voivodship level the effectiveness in gaining direct payment is correlated only with an age of an individual farm user, and the effectiveness was higher when the number of individual farms with a user under the age of 35 was higher.
Cytowanie	Utzig M. (2013) Płatności bezpośrednie w rolnictwie a koncepcja pogoni za rentą.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 100, z. 3: 123-131
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2013_n3_s123.pdf

Autor	Joanna Bereżnicka
Tytuł	Strategie zarządzania kapitałem obrotowym w gospodarstwach rodzinnych w Polsce
Title	WORKING CAPITAL MANAGEMENT STRATEGIES OF FAMILY FARMS IN POLAND
Słowa kluczowe	kapitał obrotowy netto, aktywa obrotowe, zobowiązania krótkoterminowe,gospodarstwo rodzinne
Key words	net working capital, circulating assets, current liabilities, family farm
Abstrakt	Celem opracowania było określenie strategii zarządzania kapitałem obrotowym w dwóch typach rolniczych - krowy mleczne i uprawy polowe. Grupy gospodarstw wyodrębniono z bazy FADN i były to gospodarstwa powtarzające się w okresie 2004-2011. Dla wyznaczenia strategii wykorzystano wskaźniki udziału aktywów obrotowych i zobowiązań bieżących w aktywach ogółem, wskaźnik płynności gotówkowej oraz udział najbardziej płynnych aktywów w aktywach obrotowych, do obliczenia którego wykorzystano także środki pieniężne przekazywane do gospodarstwa domowego, ze względu na występowanie w gospodarstwach rodzinnych tzw. „jednej kasy”. Badania potwierdziły, że polskie gospodarstwa rodzinne realizują konserwatywne podejście do zarządzania aktywami. Przesądziły o tym wskaźniki płynności oraz wysoki udział środków pieniężnych w aktywach. Rolnicy także konserwatywnie pochodzili do zadłużania się w krótkim okresie.
Abstract	The aim of this work was to define the working capital management strategies in two types of farms: dairy and arable. These groups of farms were taken from the FADN database. The same farms were investigated in the years 2004-2011. The share of circulating assets and current liability indicators in total assets, cash flow indicators and the share of liquid assets in circulating assets were used to define the strategies. Due to family farms having one “cash till” monetary means transferred to the family farm were used to calculate the share of liquid assets in circulating assets. The research confirmed that Polish family farms use a conservative asset management approach. This was proven by liquidity indicators and the high share of monetary means in assets. Farmers were also conservative in their approach toward short-term debt.
Cytowanie	Bereżnicka J. (2013) Strategie zarządzania kapitałem obrotowym w gospodarstwach rodzinnych w Polsce.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 100, z. 4: 25-33
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2013_n4_s25.pdf

Autor	Denise Dostatny
Tytuł	Rola małych gospodarstw w podtrzymywaniu różnorodności biologicznej w ekosystemach rolnych
Title	THE FUNCTION OF SMALL FARMS IN SUPPORTING BIOLOGICAL DIVERSITY OF AGRICULTURAL ECOSYSTEMS
Słowa kluczowe	małe gospodarstwa, różnorodność, chwasty, zachowanie, agroekosystemy
Key words	small farms, diversity, weeds, preservation, agroecosystems
Abstrakt	W małych gospodarstwach ekologicznych, szczególnie w południowej i południowej-wschodniej części Polski można spotkać rzadkie gatunki chwastów, znajdujące się na czerwonych listach różnych państw Europy. Różnorodność gatunkowa zarówno roślin, jak i zwierząt na tych obszarach jest większa niż w pozostałych częściach Polski. W konsekwencji równowaga w agroekosystemach jest stabilniejsza. Obecność rzadkich gatunków chwastów na polach nie równa się obniżeniu plonów, a przyczynia się do podtrzymanie dużej różnorodności owadów i ptaków. Utrzymanie mozaikowej struktury pól uprawnych oraz tradycyjnego krajobrazu rolniczego jest możliwe tylko w małych gospodarstwach rolnych, dlatego jest tak ważne ich dalsze istnienie.
Abstract	Biodiversity is formed, among other things, by the extensive use of arable land and therefore Poland has one of the most species abundant agricultural landscapes in Europe. Small ecological farms, especially in southern and south-eastern Poland, still host rare plant species named in the red lists of many European states. The diversity of animal and plant species in these areas is significantly higher than in the remaining parts of Poland. Consequently, the balance of agroecosystems is far more stable. The presence of rare plant species in the fields does not mean lower yields but contributes to maintaining the considerable diversity of insects and birds. Preserving the mosaic structure of crop fields and the traditional rural landscape is only possible on small farms and hence the importance of their continued existence.
Cytowanie	Dostatny D. (2013) Rola małych gospodarstw w podtrzymywaniu różnorodności biologicznej w ekosystemach rolnych.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 100, z. 4: 34-42
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2013_n4_s34.pdf

Autor	Werner Kleinhanss
Tytuł	Rozwój produkcyjności gospodarstw trzodowych w Niemczech
Title	DEVELOPMENT OF PRODUCTIVITY OF PIG FARMS IN GERMANY
Słowa kluczowe	wskaźnik Färe-Primont, gospodarstwa trzodowe, FADN
Key words	Färe-Primont Index, pig farms, FADN
Abstrakt	W opracowaniu przedstawiono zmiany produkcyjności w gospodarstwach trzodowych w Niemczech. Zbilansowany panel gospodarstw wybrano z niemieckiego FADN. Do pomiaru produkcyjności użyto wskaźnika zaproponowanego przez O’Donnella (Färe-Primont Index). Wyniki badań wskazują na dość stabilny poziom produkcyjności gospodarstw z tuczem trzody chlewnej i malejący poziom wydajności gospodarstw, które specjalizowały się w produkcji prosiąt. Z powodu cykliczności zmian cen trzody chlewnej występowało dosyć wysokie zróżnicowanie produkcyjności. Najwyższe poziomy omawianego wskaźnika uzyskiwały gospodarstwa wielkoobszarowe, w których ujawniały się efekty skali. Zróżnicowanie dochodu w czasie było o wiele większe od produkcyjności, co może częściowo wynikać z dosyć dużego stopnia zagregowania danych użytych do kalkulacji.
Abstract	The development and change of productivity, as well as of its influencing factors, is of interest in economic research. In this paper we analyse the development of productivity in pig farms in Germany. Balanced farm panels are selected from the German Farm Accounting Data Network (FADN). As a productivity measure we use the Färe-Primont Index proposed by O’Donnell. Results shows a rather constant productivity level of pig fattening farms and decreasing productivity of farms specialized in piglet production. Due to cyclical pig prices the variation of productivity is rather high in pig farms. Significant scale effects are identified with highest TFP levels of large sized farms. The variation of income over time is much more pronounced than of productivity, which might partially be determined by the rather high aggregation of output and input variables used for the productivity calculations.
Cytowanie	Kleinhanss W. (2013) Rozwój produkcyjności gospodarstw trzodowych w Niemczech.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 100, z. 4: 74-81
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2013_n4_s74.pdf

Autor	Wojciech Florkowski, Anna Klepacka, Cesar Revoredo-Giha, Tadeusz Sobczyński
Tytuł	Analiza subregionalnych różnic efektywności kosztów w polskich gospodarstwach mlecznych na podstawie danych FADN
Title	THE ANALYSIS OF SUBREGIONAL DIFFERENCES IN COST EFFICIENCY OF POLISH DAIRY FARMS USING THE FADN DATABASE
Słowa kluczowe	dane FADN, regiony FADN, podregiony FADN, graniczna funkcja kosztów efekty stałe, nieefektywność, wskaźnik efektywności kosztów
Key words	FADN data, FADN regions, FADN subregions, cost frontier function, fixed effects, inefficiency, cost efficiency index
Abstrakt	Efektywność kosztów w subsektorze mlecznym analizowano na podstawie danych z dwóch regionów FADN i czterech podregionów w Polsce w okresie 2004/2005-2007/2008. Indeksy efektywności kosztów wyliczono dla każdego gospodarstwa z dwóch regionów FADN i podzielanych z nich dwóch subregionów. Analiza na poziomie regionów i subregionów wskazała na duże różnice we względnej efektywności kosztów gospodarstw mlecznych w każdym obszarze. Analiza subregionalna wskazała, że pod względem najwydajniejszego gospodarstwa w danym obszarze, subregion podlaskie-łódzkie miał większy udział wysoko wydajnych gospodarstw niż subregion wielkopolskie-kujawsko-pomorskie. Ogólnie, na każdym obszarze znajduje się duża liczba gospodarstw, które mogłyby poprawić efektywność kosztową. Ze względu na położenie przetwórców mleka, gospodarstwa mleczne mają względną przewagę w dwóch wymienionych subregionach i w regionie Pomorskie-Mazury, natomiast subregion mazowieckie-lubelskie ma łatwy dostęp do największego rynku reprezentowanego przez Warszawę i okolice. Przemysł mleczarski może tworzyć miejsca pracy w podregionanch wiodących w produkcji mleka, szczególnie jeśli weliminowanie kwot produkcji mleka w 2014 r. spowoduje wzrost popytu na mleko i produkty mleczne w krajach sąsiednich i doprowadzi do wzrostu produkcji mleka.
Abstract	The cost efficiency of the dairy subsector has been analyzed using data for two FADN regions and four subregions in Poland for the period 2004/05-2007/08. The cost efficiency indexes have been calculated for each farm from two FADN regions and two other FADN regions after each was further subdivided into two subregions. Both regional and subregional analyses revealed large differences in relative cost efficiency of dairy farms in each area. In particular, the subregional analysis suggests that Podlaskie and Łódzkie subregion seem to have a relatively larger number of very efficient dairy farms followed by the Wielkopolskie and Kujawsko-Pomorskie subregion. Overall, however, every region seems to have a large number of farms, which could improve their cost efficiency. Given the location of dairy processors, dairy farms in the two mentioned subregions and the region of Pomorskie and Mazury have a relative advantage, while the subregion Mazowieckie and Lubelskie has an easy access to the largest market represented by Warsaw and surroundings. The dairy industry may generate some jobs in subregions leading in milk production, especially if the elimination of milk quota in 2014 will increase demand for milk and dairy products in neighboring countries leading to expansion of milk production.
Cytowanie	Florkowski W., Klepacka A., Revoredo-Giha C., Sobczyński T. (2013) Analiza subregionalnych różnic efektywności kosztów w polskich gospodarstwach mlecznych na podstawie danych FADN.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 100, z. 4: 103-113
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2013_n4_s103.pdf

Autor	Jaka Zgajnar
Tytuł	Szacowanie ryzyka dochodowego dla sektora trzody chlewnej
Title	ESTIMATING INCOME RISK AT THE PIG SECTOR LEVEL
Słowa kluczowe	ryzyko dochodowe, straty w dochodach, symulacja, metoda Monte Carlo
Key words	income risk, income losses, simulation, pig sector, MCS
Abstrakt	Zaprezentowano podejście teoretyczne dotyczące sposobu analizy pośredniej ryzyka dochodowego na poziomie sektora. Przedstawione podejście wykorzystuje różne źródła informacji, takie jak: dane na poziomie gospodarstwa, statystyki krajowe i modele analityczne, które mają pomagać w prowadzeniu prawidłowej symulacji i dawać lepszy wgląd w straty w dochodach na poziomie sektora. Kluczową informacją z każdego gospodarstwa w sektorze jest aplikacja rocznych dotacji, na podstawie której udało się zgromadzić informacje dotyczące głównych działań produkcyjnych. Na tej podstawie, a także poprzez potwierdzenie innych źródeł danych, zrekonstruowano strukturę dochodów każdego analizowanego gospodarstwa. Do symulacji ryzyka dochodowego wykorzystano metodę Monte Carlo. Ryzyko dochodowe jest symulowane na poziomie gospodarstwa, jednak wyniki przedstawione są dla grupy gospodarstw. Jest to przykład podejścia oddolnego. Symulacji dokonano wykorzystując dane sektora trzody chlewnej w Słowenii. Uzyskane wyniki sugerują, że może to być przydatne podejście do szacowania ryzyka dochodowego i wskazują na pewne ograniczenia i wady, które mogą być dalej poprawiane.
Abstract	The paper presents a possible theoretical approach how income risk could be indirectly analysed at the sector level. This is an important step in the early development stage of eventual policies dealing with income issues. In such circumstances one should have reliable information about the characteristics of income risk faced by different groups of farms in relation to their economic size and income structure. From an information viewpoint this is very demanding and is lack of information that is often the main obstacle for such preliminary analysis. The main assumption in the approach presented is that appropriate accounting data at the farm level are not available, as the most common approach to estimate income variability per farm. The approach presented utilizes different sources of information, such as data at the farm level, national statistics and analytical models, in order to support the simulation process and to give greater insight into income losses at the sector level. The annual subsidy application is crucial information for each farm in the sector from which information about the main production activities could be gathered. On this basis, and with the support of other data sources, income structure for each farm analysed is reconstructed. To imitate income risk, potential from Monte Carlo Simulations is utilised. Possible different risks are entered as uncertain variables and are supported by different uncertain distributions, representing possible states of nature. In the current development stage they are mainly based on triangular random distributions. In such a manner income risk is simulated at the farm level; however results are summarised and presented for group of farms. Regarding this assumption, it is an example of a bottom-up approach. The tool developed is tested on data from the pig sector in Slovenia. The subsequent results suggest that this could be a useful approach for rough estimation of income risk and points out some limitations and drawbacks that could be further improved.
Cytowanie	Zgajnar J. (2013) Szacowanie ryzyka dochodowego dla sektora trzody chlewnej.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 100, z. 4: 135-143
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2013_n4_s135.pdf