Wyniki wyszukiwania

Autor	Dawid Olewnicki
Tytuł	Rozwój usług dla gospodarstw ogrodniczych w latach 2001–2006
Title	Development of Market Services for Horticultural Farms in the Period 2001–2006
Słowa kluczowe
Key words
Abstrakt
Abstract	Development of market services in horticulture, both production and indirectly production type services depend on many factors. First of all these are economical factors like farm size, level of farm specialisation, labour availability and intensification of production. In connection with that there were made an attempt of development assessment as well as demand for production and indirectly production services for horticultural farms on the basis of farmers opinion pull. The survey shows relationship between the size of the horticultural farm and amount of services ordered by agricultural or horticultural holdings as well as between the size of the horticultural farm and types of requested services. Analysis of the market services in agricultural and horticultural sector for the period 2001–2006 in Poland also was presented in the article
Cytowanie	Olewnicki D. (2009) Rozwój usług dla gospodarstw ogrodniczych w latach 2001–2006.Zeszyty Naukowe SGGW - Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej, nr 73: 155-163
HTML	wersja html
Pełny tekst	EIOGZ_2009_n73_s155.pdf

Autor	Edyta Kwiatkowska, Ganna Levytska
Tytuł	Rynek usług gastronomicznych w Polsce na początku XXI wieku
Title	Polish Foodservice Market at the Beginning of XXI Century
Słowa kluczowe
Key words
Abstrakt
Abstract	Major foodservice trends have been changing over time in Poland, especially within the last years. The purpose of the paper was an analysis of situation in the foodservice market of Poland at the beginning of XXI century. Nowadays many different factors affect eating out. The most important are: economic growth, demographic and cultural trends, structure of households and their incomes, changes of eating habits, and finally development of foodservice market. The appearance of different new trends and functions in foodservice sector is observed. It is hypothesized further development of foodservice market in Poland as an important segment of Polish economy.
Cytowanie	Kwiatkowska E., Levytska G. (2009) Rynek usług gastronomicznych w Polsce na początku XXI wieku.Zeszyty Naukowe SGGW - Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej, nr 74: 91-102
HTML	wersja html
Pełny tekst	EIOGZ_2009_n74_s91.pdf

Autor	Iwona Kowalczuk
Tytuł	Innowacyjność produktowa przedsiębiorstw branży spożywczej
Title	Product innovativeness of industrial enterprises on the food market
Słowa kluczowe
Key words
Abstrakt
Abstract	In the article the problem of product innovations in the food sector was described. In the first part, based on the literature data, chosen definitions and classifications of new products were presented, particularly taken into consideration food products. In the second part, the results of the Central Statistical Offi ce (GUS) researches about product innovativeness in industrial enterprises manufacturing food products and beverages were presented. In the third chapter of the article, based on the results of the questionnaire research carried out on the sample of 149 enterprises, the main directions of product innovations on the food marked were presented. The results of both the desk and the field researches indicate that the low level of innovativeness is characteristic for food sector in Poland and that the main trends of food product changes are: changes in appearance of products and packages, improvement of health proprieties of food, changes of taste, and improvement of the comfort of products use.
Cytowanie	Kowalczuk I. (2009) Innowacyjność produktowa przedsiębiorstw branży spożywczej.Zeszyty Naukowe SGGW - Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej, nr 75: 63-77
HTML	wersja html
Pełny tekst	EIOGZ_2009_n75_s63.pdf

Autor	Danuta Zawadzka
Tytuł	Znaczenie zobowiązań krótkoterminowych w finansowaniu przedsiębiorstw w Polsce – analiza porównawcza według sekcji PKD
Title	The importance of current liabilities in financing businesses in Poland – a comparative analysis according to the section in polish statistical classifi cation of economic activities
Słowa kluczowe
Key words
Abstrakt
Abstract	The aim of this paper is to assess the significance of current liabilities in financing businesses in Poland. The proposed thesis assumed that it is variable and highly dependent on the specificity of the sector in which the business operates. The article is a part of a broader study concerned the short-term finuancing sources of businesses in Poland. It presents the empirical verification based on the data from the Polish Central Statistical Office in 1998–2007. The statistical data include financial results of businesses keeping accounting books, in which the number of employees exceeds 9. Current liabilities of the companies were presented according to the types of activities based on the Polish Statistical Classification of Economic Activities.
Cytowanie	Zawadzka D. (2009) Znaczenie zobowiązań krótkoterminowych w finansowaniu przedsiębiorstw w Polsce – analiza porównawcza według sekcji PKD.Zeszyty Naukowe SGGW - Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej, nr 76: 85-94
HTML	wersja html
Pełny tekst	EIOGZ_2009_n76_s85.pdf

Autor	Jadwiga Drożdż, Iwona Szczepaniak
Tytuł	Ocena sytuacji ekonomiczno-finansowej przemysłu spożywczego w pięć lat po integracji Polski z Unią Europejską
Title	The assessment of the economic-fi nancial situation of food industry during fi ve years after integration of Poland into the European Union
Słowa kluczowe
Key words
Abstrakt
Abstract	After Poland accession to the European Union the value of sold production in food industry has increased dynamically. After five years of functioning in the EU structure the value of sold production increased over half. The production revival in this branch industry was the direct reason of the improvement in economical and financial results of food producers. Their indexes grew 150% and had remained on this level by several years. This was a general phenomenon, taking a stand in majority food sectors. Not earlier than last year, the slight decline in the financial and economical results in the food industry has been observed, but still they have been better than before the integration into the EU. The increase of sale and profit generated by the food industry was a result of influence, equal extensive and intensive, of the qualified factors. The biggest effect on the increase of the turnover had the grown of wealth involved in the food branch, and a high grow of sale profitability enabled increase the amount of financial result of food producers.
Cytowanie	Drożdż J., Szczepaniak I. (2009) Ocena sytuacji ekonomiczno-finansowej przemysłu spożywczego w pięć lat po integracji Polski z Unią Europejską.Zeszyty Naukowe SGGW - Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej, nr 76: 135-146
HTML	wersja html
Pełny tekst	EIOGZ_2009_n76_s135.pdf

Autor	Sławomir Kowalski
Tytuł	Źródła finansowania sektora małych i średnich przedsiębiorstw w Polscez uwzględnieniem funduszy strukturalnych UE
Title	The sources of financing of small and mediu enterprises in Poland in relation to EU Structural Funds
Słowa kluczowe
Key words
Abstrakt
Abstract	In Poland, in the sequence of recent years, changes in financing SME activity took place. Entrepreneurs are diverging from internal source of finances more and more by devoting to others forms of raising possessed capital. It is caused by increasing competition which is forcing companies to taking higher risk. A competent choice of the financing source is a substantial problem. It should have a beneficial influence on the profitability in the enterprise, as well as keeping the financial risk at reasonable level. The main direct benefit was a possibility of using structural funds after the accession of Poland into the EU, especially for the SME business sector. The implementation of programs which are co-financed by the EU funds is bringing visible effects more and more.
Cytowanie	Kowalski S. (2009) Źródła finansowania sektora małych i średnich przedsiębiorstw w Polscez uwzględnieniem funduszy strukturalnych UE.Zeszyty Naukowe SGGW - Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej, nr 76: 157-164
HTML	wersja html
Pełny tekst	EIOGZ_2009_n76_s157.pdf

Autor	Jacek Grzywacz
Tytuł	Ryzyko kredytowania małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce
Title	The credit risk in fi nancing small and medium enterprises in Poland
Słowa kluczowe
Key words
Abstrakt
Abstract	The SME sector is a main stimulus of the economic development in Poland. The valid problems in this sector concern both aspects as leading the current business activity as well as a trouble keeping of the financial liquidity. Therefore the access to credit is conditioning the real opportunities of functioning on the market and its development today. However the cost of a bank loan in Poland effectively is still suppressing the investment enthusiasm of entrepreneurs. This cost, from bank point of view, is an outcome of the rigorous evaluation of the credit risk in activity of the small and medium enterprise sector.
Cytowanie	Grzywacz J. (2009) Ryzyko kredytowania małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce.Zeszyty Naukowe SGGW - Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej, nr 77: 5-17
HTML	wersja html
Pełny tekst	EIOGZ_2009_n77_s5.pdf

Autor	Katarzyna Kochaniak
Tytuł	Analiza kosztu funduszy własnych grupy banków giełdowych w Polsce
Title	The cost analysis of equity in group of commercial banks quoted on Warsaw Stock Exchange
Słowa kluczowe
Key words
Abstrakt
Abstract	This paper presents the estimation of cost of equity in group of commercial banks in Poland in 1998–2006. It discusses different aspects of cost of equity in group of banks quoted on Warsaw Stock Exchange. Presented are: the definition of bank’s cost of equity problems with implementation of Capital Asset Pricing Model in Polish, companies, the changes in costs of equity in Polish banking sector. Financial data used in this analysis are published by Warsaw Stock Exchange and Ministry of Finance.
Cytowanie	Kochaniak K. (2009) Analiza kosztu funduszy własnych grupy banków giełdowych w Polsce.Zeszyty Naukowe SGGW - Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej, nr 77: 69-76
HTML	wersja html
Pełny tekst	EIOGZ_2009_n77_s69.pdf

Autor	Adam Samborski
Tytuł	Finansowanie inwestycji rzeczowych w warunkach destabilizacji sektora finansowego: doświadczenia japońskich przedsiębiorstw
Title	The real investments fund in unsure conditions of finance sector: based on Japanese companies experience
Słowa kluczowe
Key words
Abstrakt
Abstract	The article analyses Japanese economic conditions and their consequences for financing real investment in the sector of non-financial corporations in the nineties of the 20th century. In order to identify sources of financing real investment, national accounts was used. Data to be taken into consideration while assessing real investment made by Japanese companies was obtained from two accounts: a capital and financial accounts. It is found out that the nineties witnessed considerable changes in financing real investment in the sector of Japanese nonfinancial corporations, which stems from two overlapping mechanisms: companies’ preference to finance real investment by means of internal funds and lower willingness of financial institutions to lend money.
Cytowanie	Samborski A. (2009) Finansowanie inwestycji rzeczowych w warunkach destabilizacji sektora finansowego: doświadczenia japońskich przedsiębiorstw.Zeszyty Naukowe SGGW - Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej, nr 77: 115-126
HTML	wersja html
Pełny tekst	EIOGZ_2009_n77_s115.pdf

Autor	Aleksandra Pisarska, Mirosław Wasilewski
Tytuł	Źródła finansowania działalności małych i średnich przedsiębiorstw
Title	The small and medium enterprises business activity financial resources
Słowa kluczowe
Key words
Abstrakt
Abstract	The paper analyses the financial resources of business activity in SME sector in Świętokrzyskie region. In all groups of enterprises noticed increased value of liabilities, equity and debt capital calculated per employee. I was stated that together with growing number of employees (size of enterprise) recorded significant enhance of capital value per employee. The equity capital was the financial resource which dominance in small and medium enterprises activity, while in micro enterprises – debt capital, especially short-term. In all groups of companies the participation of long term debt capital noticed quite low level. In case of micro enterprises recorded decreasing share of short term loan capital, in relation to long term financing, which value increased in researched period. It confirmed that this source of capital was used in implementations of companies undertakes. To summaries, the micro enterprises require financial support, since their previous capital position was unfavorable in relation to small companies.
Cytowanie	Pisarska A., Wasilewski M. (2009) Źródła finansowania działalności małych i średnich przedsiębiorstw.Zeszyty Naukowe SGGW - Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej, nr 77: 217-227
HTML	wersja html
Pełny tekst	EIOGZ_2009_n77_s217.pdf

Autor	Artur Kowalczyk
Tytuł	Banki spółdzielcze w czasach kryzysu
Title	The cooperatives bank in times of financial crisis
Słowa kluczowe
Key words
Abstrakt
Abstract	The paper deals with the analysis of the cooperatives bank sector performance in Poland and was surveyed in 30.06.2008–30.06.2009. The research sample covered 60% participation of this sector in Poland and was based on Cooperative Bank Association data. During the research period recorded growing tendency of dynamic development of cooperative banks activity, measured by the level of the balance sum. The profitable relation between deposit and credit value allow to continue financial services, mainly for the credit activity development. The application of conservatism activity in cooperatives bank and strategy of avoiding involvement in risky instruments on capital market, assured high level of security performance
Cytowanie	Kowalczyk A. (2009) Banki spółdzielcze w czasach kryzysu.Zeszyty Naukowe SGGW - Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej, nr 78: 33-45
HTML	wersja html
Pełny tekst	EIOGZ_2009_n78_s33.pdf

Autor	Mamadou Wague
Tytuł	Międzynarodowe kryzysy gospodarcze i ich konsekwencje
Title	International economic crises and their consequences
Słowa kluczowe
Key words
Abstrakt
Abstract	To rapid economic deterioration in the world economy affected the majority of developing countries by the crisis. It is felt globally by inhibiting investment, limiting access to credit, bankruptcy publishing companies, the increase in unemployment, the destruction of part of the banking sector, the slowdown of international exchange, reducing revenue to the budgets of rich countries, which may lead to a slowdown in the pace of development assistance to developing countries. The concept of economic crisis, it also serves to draw attention to the following fact: the economy depends to a large extent on the possibility of predicting phenomena, which depends to a large extent on the beliefs of people about the state of the economy, and their future. In contrast, the prospect of troubled times or negative expectations may lead to an economic crisis or the speed of its results. According to the researchers the crisis may be different from the previous financial crises for a number of reasons, namely: in the current global economy and lower inflation is better controlled and is an important factor in easing the crisis
Cytowanie	Wague M. (2009) Międzynarodowe kryzysy gospodarcze i ich konsekwencje.Zeszyty Naukowe SGGW - Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej, nr 78: 81-94
HTML	wersja html
Pełny tekst	EIOGZ_2009_n78_s81.pdf

Autor	Mirosław Starzyński
Tytuł	Konstrukcja planów finansowych agencji państwowych i innych jednostek sektora finansów publicznych w latach 2003–2009
Title	The construction of the financial plans of state agencies and other public sector entities in 2003–2009
Słowa kluczowe
Key words
Abstrakt
Abstract	The article is on construction financial plans of Poland’s state agencies in 2003–2009, which were enclosed to state budgetary regulation. The author shows many errors in the plans which required systematic solutions. Conclusion is, the financial plans enclosed to state budgetary regulation were not made properly and were not transparent to interested people, and better for quality of the financial plans and transparency of the public financial system would be making the plans out state budgetary procedure and publicity the plans out of the state budgetary regulation.
Cytowanie	Starzyński M. (2009) Konstrukcja planów finansowych agencji państwowych i innych jednostek sektora finansów publicznych w latach 2003–2009.Zeszyty Naukowe SGGW - Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej, nr 78: 127-139
HTML	wersja html
Pełny tekst	EIOGZ_2009_n78_s127.pdf

Autor	Aleksandra Pisarska, Mirosław Wasilewski
Tytuł	Gospodarowanie rzeczowymi aktywami trwałymi w przedsiębiorstwach z sektora MSP
Title	Fixed assets management in enterprises of SME sector
Słowa kluczowe
Key words
Abstrakt
Abstract	The paper deals with the analysis of the relationship between efficiency and effectiveness of SME sector enterprises in respect to size of the employment and fixed assets value. The enterprises were characterized by fixed assets diversity and value of investments outlay. The micro enterprises used possessed fixed assets quite effective. Definitely the lowest participation of long term financing was recorded in enterprises which noticed small value of fixed assets. In enterprises which had the highest value of this assets noted profitable situation in aspect of financial liquidity, whereas the lowest was ascertained in group with an average value of this assets. The fixed assets turnover was higher in enterprises which characterized by the lowest level of fixed assets In these group noticed the highest effectiveness of equity capital utilization. The rate on sale, in group divided according to fi xed assets value, remained at relatively similar level, andcould be assessed as low
Cytowanie	Pisarska A., Wasilewski M. (2009) Gospodarowanie rzeczowymi aktywami trwałymi w przedsiębiorstwach z sektora MSP.Zeszyty Naukowe SGGW - Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej, nr 78: 209-221
HTML	wersja html
Pełny tekst	EIOGZ_2009_n78_s209.pdf

Autor	Irena Łącka
Tytuł	Nauka a sektor rolno-spożywczy wobec wyzwań gospodarki opartej na wiedzy
Title	Science as well as agricultural and food sector in view of Knowledge-Based Economy’s challenges
Słowa kluczowe
Key words
Abstrakt
Abstract	The article presents the role of science in a process of building the Knowledge- Based Economy as well as creating competitive, innovative agricultural and food sector. The introductory part includes characteristic of essence of the Knowledge-Based Economy and its pillars. Then the authoress presents the state of innovation of Polish economy and the level of advance in building knowledge based economy in our country. The elaboration underline the activities of Polish R&D sector in the aspect of new economy model. The authoress formulates the directions of necessary changes in Polish science (operating for food economy, too), which the science could support the development of modern, innovative economy.
Cytowanie	Łącka I. (2009) Nauka a sektor rolno-spożywczy wobec wyzwań gospodarki opartej na wiedzy.Zeszyty Naukowe SGGW - Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej, nr 79: 49-62
HTML	wersja html
Pełny tekst	EIOGZ_2009_n79_s49.pdf

Autor	Piotr Adamczyk
Tytuł	Substytucyjność czynników produkcji w przemyśle spożywczym w Polsce
Title	The production factors substitution in the food industry sector in Poland
Słowa kluczowe
Key words
Abstrakt
Abstract	The article presents the results of parameter estimation of production function in food industry in Poland. Author also calculated the marginal productivity of factors of production and used the marginal rate of substitution as a measure of substitution. It was stated that the output elasticity is higher with regard to labour input than to capital input. It means that exist way to obtain bigger growth in production in food industry by increasing labour input. Moreover, in some branches of food industry the value of marginal rate of substitution indicates that decrease of labour input by one unit requires significant increase of capital input in order to maintain the previous level of production.
Cytowanie	Adamczyk P. (2009) Substytucyjność czynników produkcji w przemyśle spożywczym w Polsce.Zeszyty Naukowe SGGW - Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej, nr 79: 111-123
HTML	wersja html
Pełny tekst	EIOGZ_2009_n79_s111.pdf

Autor	Edyta Kwiatkowska
Tytuł	Wybrane uwarunkowania demograficzne korzystania z usług gastronomicznych (na przykładzie aglomeracji warszawskiej)
Title	Demographic determinants of dining out (on the example of the Warsovian agglomeration)
Słowa kluczowe
Key words
Abstrakt
Abstract	In the last few years, a dynamic development of the service sector has been observed in Poland. An increase in the importance of services is a result of a civilisation development, and it is getting more and more meaningful due to an increasing number of employees and the value of provided services. The main aim of this study was to analyze the preferences of consumers from big cities (on the example of Warsaw) on choosing the place and the frequency of dining in restaurants. I have tried to find the relations between the chosen demographic indicators (age, sex, place of stay) and dining habits. It was noticed that dining in restaurants, for almost all taking part in the survey, is rather occasional than common. However, for some of the respondents, it is an everyday (or almost everyday) way of dining. It was also noticed that dining out is common for young people at the ages between 25 and 29.
Cytowanie	Kwiatkowska E. (2009) Wybrane uwarunkowania demograficzne korzystania z usług gastronomicznych (na przykładzie aglomeracji warszawskiej).Zeszyty Naukowe SGGW - Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej, nr 80: 61-68
HTML	wersja html
Pełny tekst	EIOGZ_2009_n80_s61.pdf

Autor	Mariusz Grębowiec
Tytuł	Czynniki warunkujące jakość oraz ich wpływ na podejmowanie decyzji nabywczych na rynku gastronomicznym
Title	Quality conditioning factors and their influence on taking purchasing decisions in the catering market
Słowa kluczowe
Key words
Abstrakt
Abstract	The aim of this article was to gauge importance of quality, including quality assuring systems in purchasing decisions making on gastronomic market. In the thesis primary and secondary methods of research were used. Within the framework of secondary research the following issues were presented: the very idea of quality, quality management in food sector as well as the characteristics of modern customer and the analysis of gastronomic market in Poland. Primary research was based on a survey among customers of food offered on gastronomic market.
Cytowanie	Grębowiec M. (2009) Czynniki warunkujące jakość oraz ich wpływ na podejmowanie decyzji nabywczych na rynku gastronomicznym.Zeszyty Naukowe SGGW - Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej, nr 80: 117-130
HTML	wersja html
Pełny tekst	EIOGZ_2009_n80_s117.pdf

Autor	Mieczysław Łozowski, Zdzisław Obstawski
Tytuł	Wsparcie publiczne dla ubezpieczeń w rolnictwie
Title	Public support for insurance in agriculture
Słowa kluczowe
Key words
Abstrakt	Pojęcie pomocy publicznej zyskało w ostatnim czasie olbrzymią popularność, zwłaszcza w kontekście różnego rodzaju wsparcia środkami pochodzącymi z Funduszy Strukturalnych UE dla przedsiębiorców, rolników i innych grup społecznych. Zainteresowanie pomocą publiczną nie przekłada się jednak na lepsze rozumienie treści kryjącej się pod tym pojęciem. Stąd też próba zdefiniowania i objaśnienia pojęcia pomocy publicznej oraz zasad rządzących jej udzielaniem w obszarze zarządzania ryzykiem w rolnictwie. Dobre rozwiązana w obszarze zarządzania ryzykiem i w sytuacjach kryzysowych to podstawowe narzędzie do zapewnienia zrównoważonego rozwoju i konkurencyjnego sektora rolnego we Wspólnocie. Rolnicy powinni być przygotowani na wypadek negatywnych skutków dokonanych wyborów, jak również na wypadek sytuacji kryzysowych spowodowanych klęskami żywiołowymi lub innymi nieprzewidywalnymi zdarzeniami. W kontekście reformy WPR, ważne jest wskazanie nowych instrumentów, które mogłyby pomóc rolnikom zwiększyć ich zdolność do zarządzania ryzykiem i w sytuacjach kryzysowych. Kształt Wspólnej Polityki Rolnej (WPR) na najbliższe lata 2007-2013 został określony przez porozumienie zawarte przez Ministrów Rolnictwa krajów UE-15 w Luksemburgu 26 czerwca 2003 r. oraz ustalenia Rady UE z dnia 22 kwietnia 2004 r. Nowe przepisy zostały tak ukształtowane, żeby pozostawać w pełnej zgodzie z polityką rozwoju obszarów wiejskich prowadzoną przez Komisję. Są one również jednym z etapów procesu upraszczania, rozpoczętego komunikatem Komisji w sprawie uproszczenia i udoskonalenia prawodawstwa w zakresie wspólnej polityki rolnej. Rozporządzenie w sprawie wyłączeń umożliwi z kolei szybsze przyznawanie pomocy rolnikom, co ma szczególne znaczenie np. w przypadku strat spowodowanych niekorzystnymi warunkami meteorologicznymi lub chorobami zwierząt lub roślin. Zarówno komunikat Komisji, jak i sprawozdanie posła sprawozdawcy pokazują ogromne opóźnienie tego tematu w Unii Europejskiej. Rolnik-przedsiębiorca prowadzący gospodarstwo po reformie na wolnym rynku, przy ogromnej konkurencji ryzykuje calym majątkiem i dorobkiem, nie mając nawet namiastki w zakresie ubezpieczeń z tego, co ma inwestor czy handlowiec. Jeżeli jest to duże czy wielkotowarowe gospodarstwo rolne, to jest ono w stanie pokryć koszty ubezpieczeń i ryzyka, jednak miliony europejskich gospodarstw małych, drobnych czy nawet rodzinnych nie stać na to, aby zapłacić za jakiekolwiek ubezpieczenie, nawet własnego domu, a co dopiero produkcji. W przypadku kataklizmu musi liczyć na pomoc sąsiadów lub wsparcie państwa. W przypadku niektórych rodzajów ryzyka i sytuacji kryzysowych w sektorze rolnym, przyznanie pomocy państwa może być właściwym sposobem wsparcia. Należy jednak zawsze mieć na uwadze, że państwo członkowskie nie jest w istocie zobowiązane do przyznawania pomocy państwa. W związku z tym, w przypadku podobnych rodzajów ryzyka czy sytuacji kryzysowych, producenci z jednego państwa członkowskiego lub regionu mogą uzyskać wsparcie, natomiast producenci z innych państw członkowskich lub regionów nie mają takiej możliwości. Takie różnice we wsparciu mogą prowadzić do zakłóceń konkurencji. Dlatego też, podobnie jak w przypadku innych rodzajów pomocy państwa, przy zatwierdzaniu pomocy państwa z tytułu zarządzania ryzykiem lub w sytuacjach kryzysowych obowiązkowo należy uwzględnić konieczność uniknięcia niepożądanych zakłóceń konkurencji. Wymóg minimalnego wkładu producentów w straty lub koszty takich środków czy ich innych odpowiedników należy postrzegać w kategoriach zmniejszenia zagrożenia zakłóceniami konkurencji oraz zapewnienia bodźca do minimalizowania ryzyka. Należy wyraźnie ustalić, że obecne przepisy dotyczące pomocy państwa nie mogą jako takie zapewnić, czy zastąpić optymalnego zarządzania w sytuacjach kryzysowych. Pomoc państwa może je jedynie ułatwić w niektórych okolicznościach. Zarządzanie ryzykiem w rolnictwie w Polsce jest dziedziną nową, mało znaną i rzadko stosowaną. Pod tym pojęciem najogólniej rzecz ujmując określa się przewidywanie potencjalnych strat oraz gromadzenie środków, które mogłyby skompensować te straty w momencie ich wystąpienia. Badania M. Jerzaka i zespołu wskazują, iż polscy rolnicy w zarządzaniu ryzykiem najczśćciej wykorzystują różnicowanie produkcji (wielokierunkowość) oraz liczą na administracyjne wsparcie.
Abstract	A notion of public support has recently gained a great popularity, especially in the context of various kinds of support from the UE Structural Funds for entrepreneurs, farmers and other social groups. However, the interest in public support is not reflected in better understanding of the notion’s meaning. Thus, the attempt to define and explain the notion of public support and principles governing its granting in the area of risk management in agriculture. Good solutions in the area of risk and crisis management are basic tools to ensure sustainable development and a competitive agricultural sector in the Community. Farmers should be prepared in case of negative effects of their choices and also in case of crises caused by natural disasters or other unpredictable events. In the context of the CAP reform, it is important to show new instruments that could help farmers to increase their ability in risk and crisis management. The shape of the Common Agricultural Policy (CAP) for the coming years 2007-2013 was established by the agreement reached by the Agriculture Ministers of the EU-15 in Luxembourg on 26 June 2003 and agreements of the EU Council dated 22 April 2004. New regulations were shaped in full accordance with the policy of rural areas development followed by the Commission. They are also one of the elements of simplifying started with the communications of the Commission concerning simplifying and improving the legislation within the Common Agricultural Policy. On the other hand, the directive on exclusions will enable granting farmers quicker aid, which is particularly important, for instance, in case of losses caused by unfavourable weather conditions and animal or plant diseases. Both the Commission’s communication and the report of the MEP rapporteur show great delay of this subject in the European Union. A farmer-entrepreneur running his farm after the reform on the competitive free market risks all his property without having, in terms of insurance, even a poor substitute of what an investor or a trader has. If it is a large commercial farm, it is able to cover insurance and risk costs. But millions of European small, very small or even family farms cannot afford to pay for any insurance, not even of their own houses, let alone production. In case of a disaster, it has to count on neighbours’ help or the state support. In some kinds of risk and crises in agriculture, granting the state assistance may be the right way of support. It should always be borne in mind, however, that a Member State is not obliged to grant the state assistance. As a result of this, in case of similar kinds of risk or crises, producers from one Member State or region may obtain support, but producers from other Member States or regions may have no such possibility. Such differences in support may lead to the disturbance of competition. Therefore, similarly to other kinds of state assistance, the necessity of avoiding undesired disturbances of competition should be taken into consideration when accepting the state assistance in risk and crisis management. A requirement of a minimum contribution of producers in losses or cost of such measures, or their equivalents, should be seen in terms of decreasing the threat of disturbance of competition and providing a stimulus to minimise risks. It should be clearly established that regulations concerning state assistance cannot, as such, ensure or replace optimal management in crises. The state assistance may only facilitate it in some circumstances. Risk management in agriculture in Poland is a new field, a poorly-known and rarely used one. Generally speaking, the term is understood as predicting potential losses and gathering means for compensating those losses when they appear. M. Jerzak and his team’s research indicates that Polish farmers most often use a diversification of production in risk management and count on administrative support.
Cytowanie	Łozowski M., Obstawski Z. (2009) Wsparcie publiczne dla ubezpieczeń w rolnictwie.Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing [t.], nr 2(51): 197-211
HTML	wersja html
Pełny tekst	PEFIM_2009_n51_s197.pdf

Autor	Mieczysław Łozowski, Zdzisław Obstawski
Tytuł	Podstawy budowy Wspólnego Systemu Ubezpieczeń Rolnych w Unii Europejskiej
Title	Foundations of creation the Common System of Agricultural Insurance in the European Union
Słowa kluczowe
Key words
Abstrakt	W krajach europejskich wśród największych zagrożeń dla produkcji rolnej i infrastruktury produkcyjnej zaliczane są zewnętrzne warunki klimatyczno-środowiskowe, w tym: intensywność opadów atmosferycznych, niekorzystny rozkład temperatur, wilgotność, nasłonecznienie, i często z tym związany stopień nasilenia występowania chorób i szkodników roślin. Czynniki te powodują m.in. huragany, gradobicia, susze, pożary, powodzie i wymarznięcia, pożary i inne klęski żywiołowe. Jednocześnie wśród specjalistów trwa dyskusja dotycząca zdefiniowania nowych zagrożeń produkcji rolniczej. Należą do nich zagrażające nie tylko rolnictwu, z dużą dozą pewności wywołane przez człowieka zmiany klimatyczne oraz coraz częściej wymieniane jako duże ryzyko nierozpoznany wpływ manipulacji genetycznych na środowisko. Analiza dotychczas istniejących systemów ubezpieczeń rolnych wskazuje na duże różnice pomiędzy poszczególnymi krajami. Wskazane w artykule zagrożenia zdaniem autora wymagają stworzenia teoretycznych podstaw wspólnego programu ubezpieczeń sektora rolnego dla wszystkich krajów Unii Europejskiej. Chcąc odpowiednio zarządzać ryzykiem w rolnictwie należy uwzględniać dwie podstawowe strategie. Dotyczą one programów dywersyfikacji produkcji lub strategii dzielenia lub odstępowania ryzyka takich jak uczestnictwo w funduszach i ubezpieczeniach wzajemnych, ubezpieczeniach komercyjnych, kontraktach produkcyjnych, lub transakcjach terminowych. Wymienione instrumenty zwłaszcza ubezpieczenia stosowane w ramach spójnego programu ochrony rolnictwa przed skutkami katastrof naturalnych stanowią główny przedmiot zainteresowania niniejszego opracowania. Ubezpieczenie, zdaniem wielu specjalistów jest najlepszym narzędziem zarządzania ryzykiem. Rządy w wielu krajach wspierają powstawanie systemów ubezpieczanie upraw i zwierząt hodowlanych, traktując to jako formę subsydiów i wspierania rozwoju rolnictwa. Wtedy ubezpieczenie podstawowych upraw funkcjonują często jako ubezpieczenie obligatoryjne lub w powiązaniu z kredytami udzielanymi gospodarstwom rolnym, zarówno zwykłymi, jak i częściowo refundowanymi przez poszczególne rządy. Ponadto w wielu krajach corocznie są dekretowane i zarządzane przez rządy tak zwane fundusze klęskowe.. Zauważyć należy, że taka ingerencja w rynek ubezpieczeniowy może niekorzystnie wpływać na rozwój rynku produktów ubezpieczeniowych w rolnictwie. Uznając ważność omawianych problemów Unia Europejska w ramach wspólnej polityki rolnej tworzy podstawy przepisów ogólnych (zgodnych z umowami WTO), regulujących wparcie 1 W geograficznym oglądzie tych ryzyk poprzez tworzenie map ryzyka pomagają nowoczesne systemy w tym: dane plonów z bazy danych Eurostat REGIO, FADN (Sieci Danych Rachunkowości Rolniczej), modeli agrometeorologicznych oraz zdjęć satelitarnych. publiczne w tym obszarze mające ułatwić zarządzanie ryzykiem związanym z produkcję rolną. Jednym z tematów rozważań gremiów odpowiedzialnych z wspólna politykę rolną jest stworzenie założeń do odpowiednich strategii zarządzania ryzykiem i kryzysami w sektorze rolniczym. W marcu 2000 Unia Europejska przedstawiła zbiór przepisów o pomocy państwa, regulujący możliwości finansowania pomocy dla rolnictwa z państwowych budżetów. I tak m.in. w rozdziale 11 znajdują się przepisy o warunkach przyznawania środków budżetowych na usuwanie strat w produkcji rolnej spowodowanych anomaliami klimatycznymi. Wszelkie ustalenia i propozycje rozwiązań z pewnością przejdą do etapu realizacji w odniesieniu do całej Wspólnoty. Zwiastunem może być opracowana w 2006 r przez, Parlament Europejski rezolucja w sprawie zarządzania ryzykiem w sytuacjach kryzysowych w rolnictwie (2005/2053(IN1)).
Abstract	External climatic and environmental conditions are considered the greatest threats for agricultural production and production infrastructure in European countries. They include intensity of atmospheric precipitation, unfavourable temperature distribution, humidity, sun exposure and, often connected with that, degree of occurrence of plant diseases and pests. Those factors cause, for example, hurricanes, hail, droughts, fires, floods, frosts and other natural disasters13. At the same time, there is a discussion among specialists concerning defining new threats to agricultural production. They include, posing threats not only to agriculture, to a large extent of certainty caused by man, climatic changes and, more and more often mentioned as a great risk, unrecognised influence of genetic manipulations on the environment. The analysis of existing agricultural insurance systems indicates big differences between individual countries. According to the author, the threats indicated in the article require creating theoretical foundations of the common insurance programme of the agricultural sector for all countries of the European Union. For proper management of risks in agriculture, two basic strategies should be taken into consideration. They concern programmes of production diversification or the strategy of sharing and transferring a risk such as participation in funds and mutual insurance, commercial insurance, production contracts, or futures market. The mentioned instruments, particularly insurances used within a consistent programme of protection of agriculture against effects of natural disasters, are the main subject of this study. Insurance, according to many specialists, is the best risk management tool. Governments in many countries support forming crop and livestock insurance systems, treating it as a form of subsidising and supporting the development of agriculture. Then the insurance of basic forms of crops often function as obligatory insurance or in connection with loans given to farms, both ordinary or partly refunded by individual governments. Moreover, so-called disaster funds are annually introduced and managed by governments in many countries. It should be noticed that such interference in insurance market may unfavourably influence the development of insurance products market in agriculture. Accepting the significance of the discussed problems, the European Union is creating, within the common agricultural policy, foundations of general provisions (in accordance with WTO agreements) regulating public support in this sector aiming at facilitation of risk management connected with agricultural production. One of the subject of considerations of circles responsible for the common agricultural policy is creating assumptions for appropriate strategies of risk and crisis management in the agricultural sector. In March 2000 the European Union presented a collection of regulations on the state support, regulating possibilities of financing assistance for agriculture from state budgets. In Chapter 11, for instance, there are provisions on conditions of granting budget means for removal losses in agricultural production caused by climatic anomalies. All decisions and proposals of solutions will certainly be carried out in relation to the whole Community. The herald may be the resolution prepared in 2006 by the European Parliament on risk management in crisis situations in agriculture (2005/2053(IN1)).
Cytowanie	Łozowski M., Obstawski Z. (2009) Podstawy budowy Wspólnego Systemu Ubezpieczeń Rolnych w Unii Europejskiej.Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing [t.], nr 2(51): 185-196
HTML	wersja html
Pełny tekst	PEFIM_2009_n51_s185.pdf