| 161. |
Zeszyty Naukowe SGGW - Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej, 2010 |
|
Kowalczyk-Juśko A. Metodyka szacowania regionalnych zasobów biomasy na cele energetyczne
| Autor | Alina Kowalczyk-Juśko |
| Tytuł | Metodyka szacowania regionalnych zasobów biomasy na cele energetyczne |
| Title | Regional biomass resources for energy purposes (methodical problems) |
| Słowa kluczowe | |
| Key words | |
| Abstrakt | |
| Abstract | The paper deals methods of solid biomass estimation for energy purposes. Several ways of estimations are available at present what causes discrepancy in the figures. In the article useful methods were described for local government units, and enterprises interested in using biomass for energy purposes. Estimation methods of wood, straw and energy crops were presented. Estimating of resources of renewable sources, especially biomass, could became a significant practical problem, which can be meet by local government representatives, entrepreneurs interested in renewable sources technology development. Methods of estimating have complex and diverse character what could be seen like an obstacle in define raw material sources in farms for instance. Farms have many specific characteristics within technical and logistic organization, are placed in specific localizations sometimes very hard to cultivate because of agro technical factors. Those conditions dot not exclude the possibility of biomass estimating in the scale of province, poviat, commune or even in single farm. The present estimating methods need to be adopted by preparing common measuring standards which allows to prepare reliable calculations of biomass for fuel and energy sector. Methods of estimating are improving during process of research and current updating. |
| Cytowanie | Kowalczyk-Juśko A. (2010) Metodyka szacowania regionalnych zasobów biomasy na cele energetyczne.Zeszyty Naukowe SGGW - Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej, nr 85: 103-116 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | EIOGZ_2010_n85_s103.pdf |
|
 |
| 162. |
Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing, 2010 |
|
Mielnicki P. Problemy marketingowe wysokotowarowych gospodarstw rolnych w Prowincji Free State (Republika Południowej Afryki) oraz propozycja ich rozwiązania
| Autor | Paweł Mielnicki |
| Tytuł | Problemy marketingowe wysokotowarowych gospodarstw rolnych w Prowincji Free State (Republika Południowej Afryki) oraz propozycja ich rozwiązania |
| Title | Marketing problems of commercial farmers in the Free State Province (Republic of South Africa) and their solution proposal |
| Słowa kluczowe | |
| Key words | |
| Abstrakt | W artykule wskazane zostały źródła literatury traktujące o teoretycznych aspektach marketingu produktów rolniczych oraz kreślące tło historyczne i złożoność przeprowadzanej po dziś dzień reformy gruntowej w Republice Południowej Afryki. Następnie zaprezentowano wyniki badań empirycznych nad problemami marketingowymi wysokotowarowych producentów rolnych gospodarujących na terenie Prowincji Free State w RPA, które pozwoliły na identyfikację kluczowych ograniczeń marketingowych i potwierdziły istotność tego problemu. Na koniec zarekomendowano przedsięwzięcie systemu kroków w celu wsparcia farmerów w kwestiach związanych z marketingiem wytwarzanych przez nich produktów rolniczych. |
| Abstract | In the article there were suggested sources of literature referring to theoretical aspects of agricultural products’ marketing and providing a historical background and showing complexity of land reform issue being run in Republic of South Africa until these days. Moreover, the outcomes of conducted empirical research on commercial farmers’ (operating in the Free State Province) marketing problems, which enabled the identification of key marketing constraints and confirmed significance of the problem, were presented and discussed. Finally, the article gives a number of practical recommendations on how to support commercial farmers in facing key constraints in marketing their products bothering them on a daily basis. |
| Cytowanie | Mielnicki P. (2010) Problemy marketingowe wysokotowarowych gospodarstw rolnych w Prowincji Free State (Republika Południowej Afryki) oraz propozycja ich rozwiązania.Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing [t.], nr 3(52): 178-196 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | PEFIM_2010_n52_s178.pdf |
|
 |
| 163. |
Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing, 2010 |
|
Sarnowski J. Uwarunkowania reformy finansów publicznych w Polsce
| Autor | Janusz Sarnowski |
| Tytuł | Uwarunkowania reformy finansów publicznych w Polsce |
| Title | Terms of public finance reform in Poland |
| Słowa kluczowe | |
| Key words | |
| Abstrakt | W opracowaniu przedstawiono kwestie dotyczące reformy finansów publicznych w Polsce. Wykazano, że w procesie przygotowywania i wdrażania programów naprawy finansów publicznych występuje wiele różnorodnych barier, które powodują, że do chwili obecnej żadna z podjętych reform nie zakończyła się w pełni sukcesem. Aktualny stan finansów publicznych wymusza podjęcie działań na rzecz kompleksowej ich reformy. Dokonane zmiany w Ustawie o finansach publicznych, oraz planowane działania rządu na rzecz konsolidacji finansów publicznych to dopiero pierwszy krok w tym kierunku. Głęboką reformę finansów publicznych warunkuje określenia (i zaakceptowanie przez społeczeństwo) długookresowego modelu społecznoekonomicznego Polski. Pewna wizja tego modelu występuje w dokumencie rządowym: Polska 2030. Wyzwania rozwojowe |
| Abstract | This elaboration introduces some problems of the public finance reform in Poland. It clearly shows that the proceeding of preparing and introducing public finance reforms have to face many barriers that bring about its limited effectiveness. The current situation of the public finances shows a need of their profound reform. The last changes in polish public finances legal regulation and the governmental project of consolidating public finances tend to be the first step in a new direction. The suggested reform should be preceded by preparation and social acceptance of a long-term socio-economic model, made specifically for Poland. Basic elements of that program are included in governmental document “Poland 2030. Development challenges”. |
| Cytowanie | Sarnowski J. (2010) Uwarunkowania reformy finansów publicznych w Polsce.Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing [t.], nr 4(53): 88-99 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | PEFIM_2010_n53_s88.pdf |
|
 |
| 164. |
Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing, 2010 |
|
Dmowski Ł. Marketing religijny na przykładzie chrześcijaństwa
| Autor | Łukasz Dmowski |
| Tytuł | Marketing religijny na przykładzie chrześcijaństwa |
| Title | Religion marketing based on example of Christianity |
| Słowa kluczowe | |
| Key words | |
| Abstrakt | Współczesna cywilizacja przynosi dynamiczny postęp techniczny, technologiczny i informacyjny. Komunikacja między Kościołem a otoczeniem zaczyna przybierać niespotykane dotychczas formy. Posługiwanie się wyłącznie tradycyjnymi formami przekazu ewangelii jak żywe słowo, obrzędy czy sztuka może okazać się niewystarczające. XXI wiek wymaga aby orędzie chrześcijańskie było głoszone współczesnemu człowiekowi również za pomocą nowych metod, w sposób czytelny i interesujący. W niniejszej pracy przedstawiono możliwości, jakie stwarzają dla Kościołów chrześcijańskich nowoczesne formy komunikacji z otoczeniem. Zwrócono uwagę, iż odpowiednio dobrane działania marketingowe mogą służyć głoszeniu wartości moralnych i religijnych społeczeństwom. Ukazano przykłady, które potwierdziły, że korzystanie z narzędzi i technik marketingowych może być dla wspólnoty Kościoła bardzo pomocne w szerzeniu ewangelii. Jednocześnie podkreślono, iż nieumiejętne posługiwanie się marketingiem może przynieść całej wspólnocie Kościoła wiele szkód. |
| Abstract | Contemporary civilization brings dynamic technical, technological and information progress. Communication between Church and environment starts to assume unprecedented forms. The use of traditional forms of preaching the gospel like: homilies, ceremonies or art might not be enough in nowadays. XXI century requires that Christian message is preached to modern society also through new methods in clear and an interesting way. In this work are presented possibilities, which give to Christian Churches modern forms of communication with environment. Well chosen marketing actions may be used to proclaim moral and religious values to societies. Examples presented in this work confirmed that usage of tools and techniques known in marketing may be very helpful for community of Church to spread the gospel. But it is also important to take into consideration, that incompetent usage of marketing may bring many problems and detriments for the community of Church. |
| Cytowanie | Dmowski Ł. (2010) Marketing religijny na przykładzie chrześcijaństwa.Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing [t.], nr 3(52): 371-385 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | PEFIM_2010_n52_s371.pdf |
|
 |
| 165. |
Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing, 2010 |
|
Zięba K. Skuteczność działań marketingowych
| Autor | Karolina Zięba |
| Tytuł | Skuteczność działań marketingowych |
| Title | Efficiency of marketing activities |
| Słowa kluczowe | |
| Key words | |
| Abstrakt | W artykule omówiono metody oceny skuteczności działań marketingowych, z uwzględnieniem głównych problemów z tym związanych. Wskazano na różnice pomiędzy skutecznością a efektywnością marketingu. Przedstawiono również przykłady pochodzące z rynku polskiego wskazujące na popularność stosowania poszczególnych mierników przez przedsiębiorstwa oraz na błędy w procesie pomiaru efektów działań marketingowych |
| Abstract | In the paper there have been analyzed the methods for assessing the efficiency of marketing activities, including main problems related with them. There have been pointed out the differences between the effectiveness and efficiency of marketing. It has been also presented the examples from the Polish market indicating the popularity of various measures by companies and the mistakes in the process of measuring the effects of marketing activities. |
| Cytowanie | Zięba K. (2010) Skuteczność działań marketingowych.Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing [t.], nr 3(52): 278-287 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | PEFIM_2010_n52_s278.pdf |
|
 |
| 166. |
Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing, 2010 |
|
Krzyżanowska M. Kierunki rozwoju marketingu
| Autor | Magdalena Krzyżanowska |
| Tytuł | Kierunki rozwoju marketingu |
| Title | Marketing Development Directions |
| Słowa kluczowe | |
| Key words | |
| Abstrakt | Celem opracowania jest wskazanie nowych kierunków badań naukowych w dziedzinie marketingu. Tłem do ich przedstawienia stały się uwagi na temat wyboru problemu badawczego oraz kategorii jego analizy. Zawarto w nich postulaty odnoszące się do sposobów formułowania problemów badawczych, tak aby miały charakter naukowy, a nie menedżerski oraz większej dyscypliny w tworzeniu nowych pojęć. Istotą propozycji nowych kierunków badań jest silne ich osadzenie w kontekście rynku i rozszerzenie perspektywy, która ma obejmować nie tylko przedsiębiorstwo w jego relacjach z nabywcami, ale także z innymi podmiotami rynku. Ponadto, podniesiona została kwestia zależności między rynkami oraz ich wpływu na przedsiębiorstwo oraz jego marketing. Te ogólne postulaty zostały zilustrowane jedenastoma kierunkami badań, których podjęcie służyłoby rozwojowi marketingu. |
| Abstract | The aim of this article is to identify new directions of research in marketing. The directions have been provided background by more general comments on the choice of research problem and categories of its analysis. It was postulated that research problems should have scientific character not managerial one and new terms of analysis should be introduced with more discipline than it has been done so far. The essence of the new research directions is their settlement in the context of market and their focus not only on firm’s relations with buyer but also with other market agents. Moreover, the problem of markets interrelations has been raised and their influence on marketing. There have been eleven new research directions proposed. |
| Cytowanie | Krzyżanowska M. (2010) Kierunki rozwoju marketingu.Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing [t.], nr 3(52): 267-277 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | PEFIM_2010_n52_s267.pdf |
|
 |
| 167. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2009 |
|
Gębski J., Kosicka-Gębska M. Oczekiwania i obawy związane z wprowadzeniem do obrotu produktów i żywności pochodzących z modyfikacji genetycznych
| Autor | Jerzy Gębski, Małgorzata Kosicka-Gębska |
| Tytuł | Oczekiwania i obawy związane z wprowadzeniem do obrotu produktów i żywności pochodzących z modyfikacji genetycznych |
| Title | Expectations and fears connected with the introduction of GMO products and food on the market |
| Słowa kluczowe | żywność, organizmy genetycznie zmodyfikowane (GMO), żywność transgeniczna |
| Key words | food, genetically modified oganisms (GMO), transgenic food |
| Abstrakt | Praca ma charakter przeglądowy. Zawarte są w niej opinie konsumentów, wyniki badań oraz analiza materiałów pochodzących z krajowych oraz zagranicznych źródeł literaturowych. Przedstawione są zarówno korzyści oraz szanse, jak i zagrożenia związane z wpływem upraw ro??lin i hodowlę zwierząt zmodyfikowanych genetycznie na produkcję żywności i ludzkie zdrowie. Dodatkowo zawarte są przepisy prawne i regulacje obowiązujące w Polsce dotyczące możliwości dopuszczenia na rynek produktów transgenicznych |
| Abstract | This paper provides an overview of problems posed by transgenic food. It covers the consumers’ opinions, survey results, and analysis of material from various national and foreign sources connected with the subject of genetically modified food. Moreover, the paper shows benefits from and barriers for an increase in growing plants and breeding animals that are genetically modified, as well as the potential impact of transgenic food production on human health. Additionally, it reviews the legal provisions and regulations binding in Poland on genetically modified organisms, including food. |
| Cytowanie | Gębski J., Kosicka-Gębska M. (2009) Oczekiwania i obawy związane z wprowadzeniem do obrotu produktów i żywności pochodzących z modyfikacji genetycznych.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 9(24), z. : 65-76 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | PRS_2009_T9(24)_n_s65.pdf |
|
 |
| 168. |
Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing, 2009 |
|
Gołasa P. Harmonizacja polityki podatkowej w Unii Europejskiej na przykładzie podatku od wartości dodanej
| Autor | Piotr Gołasa |
| Tytuł | Harmonizacja polityki podatkowej w Unii Europejskiej na przykładzie podatku od wartości dodanej |
| Title | Tax policy harmonization within European Union based on the example of the Value Added Tax |
| Słowa kluczowe | |
| Key words | |
| Abstrakt | Harmonizacja podatku VAT w Unii Europejskiej była procesem niezwykle skomplikowanym. W artykule zaprezentowano jego najważniejsze etapy oraz stan obecny. W części dotyczącej Polski przedstawiono krótka historię podatku od towarów i usług oraz jego znaczenie dla budżety kraju. W podsumowaniu pokazano perspektywy dalszej harmonizacji VAT (przejęcie do zasady kraju pochodzenia) oraz przeszkody jakie stoj??ąprzed tymi działaniami. |
| Abstract | Harmonization of VAT in the European Union has occurred as a very complicated process. The article shows its the most important stages and current state. Part referring to Poland presents a short history of VAT and its importance for polish budget. Conclusions include perspectives of further harmonization (th origin principle) and arised problems and barriers in this procedure |
| Cytowanie | Gołasa P. (2009) Harmonizacja polityki podatkowej w Unii Europejskiej na przykładzie podatku od wartości dodanej.Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing [t.], nr 2(51): 163-171 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | PEFIM_2009_n51_s163.pdf |
|
 |
| 169. |
Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing, 2009 |
|
Łozowski M., Obstawski Z. Podstawy budowy Wspólnego Systemu Ubezpieczeń Rolnych w Unii Europejskiej
| Autor | Mieczysław Łozowski, Zdzisław Obstawski |
| Tytuł | Podstawy budowy Wspólnego Systemu Ubezpieczeń Rolnych w Unii Europejskiej |
| Title | Foundations of creation the Common System of Agricultural Insurance in the European Union |
| Słowa kluczowe | |
| Key words | |
| Abstrakt | W krajach europejskich wśród największych zagrożeń dla produkcji rolnej i infrastruktury produkcyjnej zaliczane są zewnętrzne warunki klimatyczno-środowiskowe, w tym: intensywność opadów atmosferycznych, niekorzystny rozkład temperatur, wilgotność, nasłonecznienie, i często z tym związany stopień nasilenia występowania chorób i szkodników roślin. Czynniki te powodują m.in. huragany, gradobicia, susze, pożary, powodzie i wymarznięcia, pożary i inne klęski żywiołowe. Jednocześnie wśród specjalistów trwa dyskusja dotycząca zdefiniowania nowych zagrożeń produkcji rolniczej. Należą do nich zagrażające nie tylko rolnictwu, z dużą dozą pewności wywołane przez człowieka zmiany klimatyczne oraz coraz częściej wymieniane jako duże ryzyko nierozpoznany wpływ manipulacji genetycznych na środowisko. Analiza dotychczas istniejących systemów ubezpieczeń rolnych wskazuje na duże różnice pomiędzy poszczególnymi krajami. Wskazane w artykule zagrożenia zdaniem autora wymagają stworzenia teoretycznych podstaw wspólnego programu ubezpieczeń sektora rolnego dla wszystkich krajów Unii Europejskiej. Chcąc odpowiednio zarządzać ryzykiem w rolnictwie należy uwzględniać dwie podstawowe strategie. Dotyczą one programów dywersyfikacji produkcji lub strategii dzielenia lub odstępowania ryzyka takich jak uczestnictwo w funduszach i ubezpieczeniach wzajemnych, ubezpieczeniach komercyjnych, kontraktach produkcyjnych, lub transakcjach terminowych. Wymienione instrumenty zwłaszcza ubezpieczenia stosowane w ramach spójnego programu ochrony rolnictwa przed skutkami katastrof naturalnych stanowią główny przedmiot zainteresowania niniejszego opracowania. Ubezpieczenie, zdaniem wielu specjalistów jest najlepszym narzędziem zarządzania ryzykiem. Rządy w wielu krajach wspierają powstawanie systemów ubezpieczanie upraw i zwierząt hodowlanych, traktując to jako formę subsydiów i wspierania rozwoju rolnictwa. Wtedy ubezpieczenie podstawowych upraw funkcjonują często jako ubezpieczenie obligatoryjne lub w powiązaniu z kredytami udzielanymi gospodarstwom rolnym, zarówno zwykłymi, jak i częściowo refundowanymi przez poszczególne rządy. Ponadto w wielu krajach corocznie są dekretowane i zarządzane przez rządy tak zwane fundusze klęskowe.. Zauważyć należy, że taka ingerencja w rynek ubezpieczeniowy może niekorzystnie wpływać na rozwój rynku produktów ubezpieczeniowych w rolnictwie. Uznając ważność omawianych problemów Unia Europejska w ramach wspólnej polityki rolnej tworzy podstawy przepisów ogólnych (zgodnych z umowami WTO), regulujących wparcie 1 W geograficznym oglądzie tych ryzyk poprzez tworzenie map ryzyka pomagają nowoczesne systemy w tym: dane plonów z bazy danych Eurostat REGIO, FADN (Sieci Danych Rachunkowości Rolniczej), modeli agrometeorologicznych oraz zdjęć satelitarnych. publiczne w tym obszarze mające ułatwić zarządzanie ryzykiem związanym z produkcję rolną. Jednym z tematów rozważań gremiów odpowiedzialnych z wspólna politykę rolną jest stworzenie założeń do odpowiednich strategii zarządzania ryzykiem i kryzysami w sektorze rolniczym. W marcu 2000 Unia Europejska przedstawiła zbiór przepisów o pomocy państwa, regulujący możliwości finansowania pomocy dla rolnictwa z państwowych budżetów. I tak m.in. w rozdziale 11 znajdują się przepisy o warunkach przyznawania środków budżetowych na usuwanie strat w produkcji rolnej spowodowanych anomaliami klimatycznymi. Wszelkie ustalenia i propozycje rozwiązań z pewnością przejdą do etapu realizacji w odniesieniu do całej Wspólnoty. Zwiastunem może być opracowana w 2006 r przez, Parlament Europejski rezolucja w sprawie zarządzania ryzykiem w sytuacjach kryzysowych w rolnictwie (2005/2053(IN1)). |
| Abstract | External climatic and environmental conditions are considered the greatest threats for agricultural production and production infrastructure in European countries. They include intensity of atmospheric precipitation, unfavourable temperature distribution, humidity, sun exposure and, often connected with that, degree of occurrence of plant diseases and pests. Those factors cause, for example, hurricanes, hail, droughts, fires, floods, frosts and other natural disasters13. At the same time, there is a discussion among specialists concerning defining new threats to agricultural production. They include, posing threats not only to agriculture, to a large extent of certainty caused by man, climatic changes and, more and more often mentioned as a great risk, unrecognised influence of genetic manipulations on the environment. The analysis of existing agricultural insurance systems indicates big differences between individual countries. According to the author, the threats indicated in the article require creating theoretical foundations of the common insurance programme of the agricultural sector for all countries of the European Union. For proper management of risks in agriculture, two basic strategies should be taken into consideration. They concern programmes of production diversification or the strategy of sharing and transferring a risk such as participation in funds and mutual insurance, commercial insurance, production contracts, or futures market. The mentioned instruments, particularly insurances used within a consistent programme of protection of agriculture against effects of natural disasters, are the main subject of this study. Insurance, according to many specialists, is the best risk management tool. Governments in many countries support forming crop and livestock insurance systems, treating it as a form of subsidising and supporting the development of agriculture. Then the insurance of basic forms of crops often function as obligatory insurance or in connection with loans given to farms, both ordinary or partly refunded by individual governments. Moreover, so-called disaster funds are annually introduced and managed by governments in many countries. It should be noticed that such interference in insurance market may unfavourably influence the development of insurance products market in agriculture. Accepting the significance of the discussed problems, the European Union is creating, within the common agricultural policy, foundations of general provisions (in accordance with WTO agreements) regulating public support in this sector aiming at facilitation of risk management connected with agricultural production. One of the subject of considerations of circles responsible for the common agricultural policy is creating assumptions for appropriate strategies of risk and crisis management in the agricultural sector. In March 2000 the European Union presented a collection of regulations on the state support, regulating possibilities of financing assistance for agriculture from state budgets. In Chapter 11, for instance, there are provisions on conditions of granting budget means for removal losses in agricultural production caused by climatic anomalies. All decisions and proposals of solutions will certainly be carried out in relation to the whole Community. The herald may be the resolution prepared in 2006 by the European Parliament on risk management in crisis situations in agriculture (2005/2053(IN1)). |
| Cytowanie | Łozowski M., Obstawski Z. (2009) Podstawy budowy Wspólnego Systemu Ubezpieczeń Rolnych w Unii Europejskiej.Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing [t.], nr 2(51): 185-196 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | PEFIM_2009_n51_s185.pdf |
|
 |
| 170. |
Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing, 2009 |
|
Rowiński J. Program rozwoju obszarów wiejskich 2007-2013 („PROW-2013”)
| Autor | Janusz Rowiński |
| Tytuł | Program rozwoju obszarów wiejskich 2007-2013 („PROW-2013”) |
| Title | Development Programme of Rural Areas 2007-2013 (“PROW-2013”) |
| Słowa kluczowe | |
| Key words | |
| Abstrakt | W pracy przedstawiono ogólne założenie i szczegółową charakterystykę Programu Rozwoju Obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (“PROW 2013”). Przeprowadzono jego analizą i ocenę w porównaniu z innymi europejskimi i krajowymi programami oraz omówiono problemy związane z uruchomieniem i realizacją. W uwagach końcowych wskazano na szereg słabości i niedociągnięć oraz potrzebę korekty programu |
| Abstract | The general background and detailed characteristic of the Development Program of Rural Areas in 2007-2013 period (“PROW-2013”) was done in the paper. Its analysis and assessment of the Program were done in relation to others European Union and national programmes. The implementation problems with putting it in motion and realization was discussed. In conclusion specific weakness and shortening and as well as needs for improvements were pointed out. |
| Cytowanie | Rowiński J. (2009) Program rozwoju obszarów wiejskich 2007-2013 („PROW-2013”).Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing [t.], nr 1(50): 57-72 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | PEFIM_2009_n50_s57.pdf |
|
 |
| 171. |
Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing, 2009 |
|
Krasowicz S. Regionalne zróżnicowanie polskiego rolnictwa a możliwości wdrażania polityk wspólnotowych
| Autor | Stanisław Krasowicz |
| Tytuł | Regionalne zróżnicowanie polskiego rolnictwa a możliwości wdrażania polityk wspólnotowych |
| Title | Regional differentiation of agriculture in Poland and possibilities for the implementation of community policies |
| Słowa kluczowe | |
| Key words | |
| Abstrakt | Rolnictwo i obszary wiejskie Polski charakteryzuję się dużym zróżnicowaniem regionalnym, które wpływa zarówno na poziom wykorzystania potencjału jak i możliwości wdrażania polityki Unii Europejskiej. Celem badań była ocena możliwości wdrażania polityk wspólnotowych w różnych regionach Polski z uwzględnieniem istniejących uwarunkowań przyrodniczych, społecznych i ekonomiczno-organizacyjnych. Ocenę przeprowadzono na przykładzie produkcji roślinnej – jako działu rolnictwa najsilniej związanego z wykorzystaniem rolniczej przestrzeni produkcyjnej.Stwierdzono, że polityki wspólnotowe wpływają wielopłłaszczyznowo na produkcję rolniczą. Stosując metody analizy wielozmiennej wyodrębniono regiony zróżnicowane z punktu widzenia możliwości realizacji rozwiązać wynikających z polityki UE, takich jak: produkcja ekologiczna, integrowana, uprawa zbóż jakościowych, produkcja biomasy na cele energetyczne. Ocena dotyczyła możliwości dostosowania produkcji roślinnej w Polsce do obowiązujących zasad wspólnej polityki rolnej UE, do wskaźników charakteryzujących wydajność z 1 ha i efektywność produkcji oraz do standardów jakościowych.Stwierdzono, że poziom, struktura, efektywność i intensywno produkcji roślinnej są zróżnicowane regionalnie. Uwarunkowania ekonomiczne i organizacyjne powodują pogłębianie różnic regionalnych i decydują o zróżnicowanych możliwościach dostosowania produkcji roślinnej do rzeczywistości gospodarczej i polityk UE. Istniejące zróżnicowanie regionalne zmusza do dywersyfikacji działań wspierających i metod pracy doradczej. Niezbędna jest również bieżąca analiza zmian w politykach wspólnotowych, umożliwiająca podejmowanie działań dostosowawczychRealną oceną możliwości dostosowania produkcji roślinnej do wymogów i standardów Unii Europejskiej można uzyskać prowadząc analizę w mniejszych jednostkach administracyjnych niż województwo (subregiony, powiaty, gminy). Wskazuje to na celowość prowadzenia badań wspierających regionalizację polityki wobec rolnictwa i obszarów wiejskich. Na podstawie wieloaspektowej analizy stanu aktualnego wskazano przedsięwzięcia niezbędne do skutecznej realizacji procesów dostosowania produkcji roślinnej do wymogów UE i nasilającej się konkurencji |
| Abstract | Agriculture and rular areas in Poland considerably differ between regions. This, in turn has an impact on both the level of agricultural potential use and possibilities for implementation of EU policy. The aim of the studies was to discuss the chances for the implementation of Community policies in various regions of Poland with regard to the existing natural, social and economicorganizational conditions. The evaluation was carried out on the example of crop production, a branch of agriculture that is most strongly linked with the use of agricultural production area. In cameral studies analyzing only some of the problems, the basic sources of information were statistical data as well as various expertises and reports. It was noted that Community policies affect many aspects of agricultural production. Multivariable analysis resulted in identifying the regions of different possibilities, from the point of view of achieving solutions related to the policies of the EU, such as, ecological production, integrated production, quality cereal production, and biomass production for energetic purposes. The studies assessed the chances of adjusting agricultural production in Poland to the principles of the EU Common Agricultural Policy, to the indexes indicating yield per ha and production effectiveness and to the quality standards, among other things, for food safety and quality of plant products. These were the level, structure, effectiveness and intensity of crop production that were found to differ between regions. Economic and organizational conditions lead to intensify regional differences and create various possibilities to adjust crop production to economic reality and EU policies. Due to the present regional differentiation, there is a need to diversify the supporting activities and advisory service methods. The present analysis of the changes in Community policies is necessary to take adaptation activities. The real assessment of the possibilities for adjusting crop production to the requirements and standards of the European Union may be made by analyzing the situation in administrative units smaller than voivodeships (sub-regions, districts, communes). It is advisable to carry out research that will support regionalization of policy for agriculture and rural areas. Based on multispectral analysis of the present state, the necessary tasks were identified to be undertaken to effectively adjust crop production to the EU requirements and to the growing competitiveness |
| Cytowanie | Krasowicz S. (2009) Regionalne zróżnicowanie polskiego rolnictwa a możliwości wdrażania polityk wspólnotowych.Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing [t.], nr 1(50): 21-31 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | PEFIM_2009_n50_s21.pdf |
|
 |
| 172. |
Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, 2009 |
|
Tomczak F. 5-lecie członkostwa polski w Unii Europejskiej: rolnictwo na drodze od przeszłości do przyszłości
| Autor | Franciszek Tomczak |
| Tytuł | 5-lecie członkostwa polski w Unii Europejskiej: rolnictwo na drodze od przeszłości do przyszłości |
| Title | Fifth anniversary of the Polish membership in the European Union: agriculture on the way from the past to the future |
| Słowa kluczowe | Wspólna Polityka Rolna, członkostwo UE, zasady i szanse WPR, przyszłość WPR |
| Key words | Common Agricultural Policy, membership of the European Union, CAP: princuples and chnaces, the future of the CAP |
| Abstrakt | Opracowanie dotyczy 5-lecia członkostwa Polski w UE i związanych z tym zagadnień kształtowania i rezultatów Wspólnej Polityki Rolnej. Przedstawiono główne procesy rozwojowe rolnictwa polskiego w okresie członkostwa Polski w UE, szanse oraz narzędzia polityki rolnej i ich oceny. Dotyczą one korzyści, zagrożeń i problemów zakresu stanu, interesów i przyszłości rolnictwa polskiego wynikających z doświadczeń procesów integracyjnych i Wspólnej Polityki Rolnej. |
| Abstract | This paper regards 5th anniversary of Polish membership in the European Union and related issues of the formation and results of the Common Agricultural Policy. The principal developmental processes in the period of Polish membership have been presented, as well as chances and tools of CAP and its evaluation. Its main concern are the benefits, threats and problems affecting the condition, interests and the future of Polish agriculture resulting from the experience of integration processes and CAP. |
| Cytowanie | Tomczak F. (2009) 5-lecie członkostwa polski w Unii Europejskiej: rolnictwo na drodze od przeszłości do przyszłości.Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, t. 96, z. 4: 204-214 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | RNR_2009_n4_s204.pdf |
|
 |
| 173. |
Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, 2009 |
|
Kłodziński M. Pozarolnicza przedsiębiorczość wiejska
| Autor | Marek Kłodziński |
| Tytuł | Pozarolnicza przedsiębiorczość wiejska |
| Title | Off farm enterpreneurship |
| Słowa kluczowe | mały biznes wiejski, dywersyfikacja gospodarstw wiejskich, przestrzenne zróżnicowanie przedsiębiorczości, wpływ kryzysu na firmy wiejskie |
| Key words | rural entrepreneurship, rural economy diversification, spatial business development diversity, impact of crisis on rural companies |
| Abstrakt | Przedsiębiorcy wiejscy zaczynają odgrywać kluczową rolę w rozwoju lokalnym. Problemy rolnictwa, bezrobocia i ubóstwa wielu rodzin wiejskich, marginalizacja pewnych regionów to tylko niektóre niekorzystne zjawiska, których stopniowe przezwyciężenie upatruje się w dywersyfikacji gospodarki wiejskiej. Rozwój przedsiębiorczości zależy głównie od jednostkowej pomysłowości, wyobraźni, odwagi i umiejętno .ci organizacyjnych oraz wiedzy z zakresu prowadzenia biznesu. Indywidualizm jest podstawą jej rozwoju. Należy jednak brać pod uwagę dużą skalę niepewności i obaw, jakie wiążą się z procesem utworzenia własnej firmy szczególnie w warunkach wiejskich. Dlatego pomoc doradcza, szkoleniowa i finansowa ze środków Unii Europejskiej staje się ogromną szansą dla tych, którzy prowadzą już własne firmy lub chcieliby spróbować pracy na swoim. Problem polega jednak na tym, że firmy wiejskie uczą się znacznie wolniej korzystać z pomocy unijnej niż podmioty gospodarcze w dużych miastach. |
| Abstract | Rural entrepreneurs start to have a more and more important role in local development. Problems of agriculture, unemployment and poverty of many rural families, marginalization of some regions are only some unfavorable phenomena, which should be gradually overcome due to diversification of agricultural economy. Development of enterprise depends mainly on individual resourcefulness, imagination, courage, organizational skills and knowledge about running a business. Individualism is the core of its development. However we should take under account a large scale of uncertainty and fears connected with the process of establishing one’s own company, especially in rural conditions. That is why advisory help, training and funds of the European Union have become a great opportunity for those who run their own companies or would like to try to work in their own business. The problem is that rural companies much more slowly learn to take advantage of UE help than business entities in cities. Moreover the reality of rural business operations varies so much from the conditions in a city that different methods of influencing rural entrepreneurship should be applied. |
| Cytowanie | Kłodziński M. (2009) Pozarolnicza przedsiębiorczość wiejska .Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, t. 96, z. 4: 91-98 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | RNR_2009_n4_s91.pdf |
|
 |
| 174. |
Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 2009 |
|
Wicki L. Konkurencja odmian zagranicznych na polskim rynku nasiennym
| Autor | Ludwik Wicki |
| Tytuł | Konkurencja odmian zagranicznych na polskim rynku nasiennym |
| Title | Competition from foreign varieties in the Polish seed market |
| Słowa kluczowe | konkurencja międzynarodowa, rynek nasion, udział w rynku, hodowla roślin |
| Key words | international competition, seed market, market shares, plant breeding |
| Abstrakt | Celem opracowania jest przedstawienie zmian znaczenia zagranicznych odmian roślin na polskim rynku nasiennym. Analizą objęto okres lat 1996-2008. Określono udział odmian zagranicznych w ogólnej liczbie odmian, a także udział tych odmian w powierzchni reprodukcji nasiennej. W analizowanym okresie udział odmian zagranicznych dynamicznie wzrastał z 5% w 1996 r. do 38% w 2008 r. Największe znaczenie miały one w takich gatunkach jak jęczmień ozimy i jary, pszenica ozima i ziemniaki, w których ich udział przekraczał 40%. Największy wzrost konkurencji odmian zagranicznych zaobserwowano po 2004 r., od kiedy możliwe stało się oferowanie w Polsce odmian nie wpisanych do polskiego rejestru odmian, ale wpisanych do Wspólnotowego Katalogu Odmian. Kreacje polskich hodowców zachowały dominującą rolę w takich gatunkach jak pszenżyto, żyto, owies i pszenica jara. Szybko postępujący i duży wzrost udziału odmian zagranicznych może doprowadzić do zapaści w polskiej hodowli, gdyż wielkość sprzedaży nasion jest podstawą do naliczania opłat finansujących prace w przedsiębiorstwach hodowlanych. Jednocześnie musi następować koncentracja hodowli pozwalająca na skonsolidowanie środków na hodowlę i marketing nasion. |
| Abstract | The paper aims to present how the plant varieties of foreign origin changed their share in the Polish seed market before and after EU accession. Changes in the period 1996-2008 were analyzed. They show that the number of foreign varieties of agricultural species increased significantly. In 1996 the share of foreign varieties was only 5% and it rose rapidly up to 38% in 2008. The foreign varieties play an important role in the Polish seed market, their share exceeding 40% in such species as winter and spring barley, winter wheat and potato. The inflow of foreign varieties was especially high after Poland’s EU accession in 2004, because since then offering CCA varieties in the Polish market have become possible. Polish varieties are still dominant in such species as triticale, rye, oat and spring wheat. The quickly increasing share of foreign varieties in Polish agriculture may cause problems with financing plant breeding activities in Poland because of lowering the amount of license fees. Polish enterprises in the plant breeding sector must concentrate their experimental and marketing activities to cope with the competition from foreign breeders. |
| Cytowanie | Wicki L. (2009) Konkurencja odmian zagranicznych na polskim rynku nasiennym.Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, t. 7(22), z. : 143-153 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | PRS_2009_T7(22)_n_s143.pdf |
|
 |
| 175. |
Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, 2009 |
|
Runowski H. Tendencje zmian w organizacji i ekonomice przedsiębiorstw rolnych na przykładzie studium przypadku
| Autor | Henryk Runowski |
| Tytuł | Tendencje zmian w organizacji i ekonomice przedsiębiorstw rolnych na przykładzie studium przypadku |
| Title | Tendencies in changes of organization and economics of agricultural enterprises on the example of case study |
| Słowa kluczowe | sytuacja ekonomiczna, organizacja przedsiębiorstwa, uproszczenie struktury produkcji, modernizacja zaplecza technicznego, restrukturyzacja zatrudnienia |
| Key words | economic situation, organization of enterprise, simplification of the production .s structure, modernization of technical backup, restructuring of employment |
| Abstrakt | W opracowaniu przedstawiono tendencje zmian w organizacji i ekonomice przedsiębiorstw rolnych na przykładzie studium przypadku. Do badań wybrano przedsiębiorstwo, które w warunkach rynkowego systemu gospodarczego napotkało trudności w zapewnieniu pozytywnego wyniku finansowego, a następnie po wdrożeniu programu dostosowawczego, stało się efektywnym, zdolnym do rozwoju przedsiębiorstwem. Wskazano na ważniejsze kierunki wprowadzonych dostosowań oraz ich efekty. |
| Abstract | The paper aims to describe the tendencies in changes of organization and economics of agricultural enterprises based on the case study example. The researches have been conducted based on the selected enterprise, which under the market conditions faced financial problems, which were solved after implementing restructuring program. Thanks to that the enterprise started to grow. The paper points out the most important directions of changes and their effects. Especially the radical restructuring of employment, modernization of technical backup and simplification of the structure as well as progress in plant and animal productions and improvement of financial situation were shown. |
| Cytowanie | Runowski H. (2009) Tendencje zmian w organizacji i ekonomice przedsiębiorstw rolnych na przykładzie studium przypadku.Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, t. 96, z. 3: 273-283 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | RNR_2009_n3_s273.pdf |
|
 |
| 176. |
Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, 2009 |
|
Klepacki B. Wybrane zagadnienia związane z przygotowaniem opracowań naukowych
| Autor | Bogdan Klepacki |
| Tytuł | Wybrane zagadnienia związane z przygotowaniem opracowań naukowych |
| Title | The choosen problems connected with economic scientific publications |
| Słowa kluczowe | metodologia badań naukowych, ekonomia, publikacje, publikacje naukowe |
| Key words | methodology of science research, economy, publications, scientific publications |
| Abstrakt | Przedstawiono wybrane zagadnienia związane ze standardami i wymogami dotyczącymi prezentacji wyników badań naukowych w formie publikacji, ze szczególnym uwzględnieniem badań ekonomicznych. Zaprezentowano również niektóre wymogi stawiane rozprawom naukowym. |
| Abstract | In the paper some of important problems connected with scientific publication have been presented. Author stated the different demands connected with preparation of papers and doctoral dissertations. |
| Cytowanie | Klepacki B. (2009) Wybrane zagadnienia związane z przygotowaniem opracowań naukowych .Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, t. 96, z. 2: 58-62 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | RNR_2009_n2_s58.pdf |
|
 |
| 177. |
Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, 2009 |
|
Chotkowski J. Głos w dyskusji . na konferencji z dnia 21.04.2009 r. nt. Badania w naukach ekonomicznych i rozwój kadr . problemy merytoryczne, metodologiczne oraz formalno-prawne
| Autor | Jacek Chotkowski |
| Tytuł | Głos w dyskusji . na konferencji z dnia 21.04.2009 r. nt. Badania w naukach ekonomicznych i rozwój kadr . problemy merytoryczne, metodologiczne oraz formalno-prawne |
| Title | Voice on the discussion . To the procedings of the conference .researches in economic science and development of scientific staff . Substance, methodological, formal and legal problems |
| Słowa kluczowe | |
| Key words | |
| Abstrakt | |
| Abstract | |
| Cytowanie | Chotkowski J. (2009) Głos w dyskusji . na konferencji z dnia 21.04.2009 r. nt. Badania w naukach ekonomicznych i rozwój kadr . problemy merytoryczne, metodologiczne oraz formalno-prawne .Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, t. 96, z. 2: 55-57 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | RNR_2009_n2_s55.pdf |
|
 |
| 178. |
Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, 2009 |
|
Klepacki B. Wybrane zagadnienia związane z metodologią badań naukowych
| Autor | Bogdan Klepacki |
| Tytuł | Wybrane zagadnienia związane z metodologią badań naukowych |
| Title | The choosen problems connected with metodology of economic scientific research |
| Słowa kluczowe | metodologia badań naukowych, ekonomia, rozwój naukowy |
| Key words | methodology of science research, economy, scientific development |
| Abstrakt | Przedstawiono wybrane zagadnienia związane z metodologią badań naukowych, ze szczególnym uwzględnieniem badań ekonomicznych. Wskazano główne zagadnienia dotyczące stawiania problemów naukowych, hipotez badawczych, metodyki doboru próby, a także rodzajów badań. |
| Abstract | In the paper some of important problems connected with preparing the scientific research are presented. The Author discussed problems of the methodology of economic research like a theme, goals, hypothesis, methods and results. |
| Cytowanie | Klepacki B. (2009) Wybrane zagadnienia związane z metodologią badań naukowych .Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, t. 96, z. 2: 38-46 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | RNR_2009_n2_s38.pdf |
|
 |
| 179. |
Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, 2009 |
|
Runowski H. Badania mikroekonomiczne w sferze agrobiznesu w Polsce
| Autor | Henryk Runowski |
| Tytuł | Badania mikroekonomiczne w sferze agrobiznesu w Polsce |
| Title | Microeconomic researches in the area of agribusiness in poland |
| Słowa kluczowe | badania mikroekonomiczne, agrobiznes, trwały i zrównoważony rozw ój, wyzwania wobec nauki |
| Key words | microeconomic researches, agribusiness, sustainable development, challenges of science |
| Abstrakt | Przedstawiono podstawowe problemy badań mikroekonomicznych w Polsce w sferze agrobiznesu. Podkreślono znaczenie różnych podejść w badaniach mikroekonomicznych (redukcjonizm i holizm) i skutków dla jakości rozpoznania system ów społeczno-gospodarczych i problemów funkcjonowania przedsiębiorstw. Sformułowano oczekiwania wobec nauk mikroekonomicznych, wskazano dzisiejsze słabości oraz oczekiwania wobec mikroekonomiki rolnictwa. Zwrócono uwagę na potrzebę dostosowania infrastruktury nauki i podejścia naukowego do wymagań wynikających z potrzeby holistycznego postrzegania zjawisk, zachodzących w zwiększającym swój zasięg i złożoność otoczeniu. |
| Abstract | The paper aims to present the basic problems of microeconomic researches in the area of agribusiness in Poland. It points out the importance of different approaches to microeconomic analysis (reductionism and holism) as well as their effects for quality of identification of socio-economic systems and problems of enterprises functioning. There were formulated general expectations of microeconomic sciences as well as described present bottlenecks and goals of microeconomics of agriculture. Special attention was drawn on the need to adjust the infrastructure and scientific approach to challenges coming out from the need of holistic approach to phenomenon occurring in changing, growing and more complex environment. |
| Cytowanie | Runowski H. (2009) Badania mikroekonomiczne w sferze agrobiznesu w Polsce .Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, t. 96, z. 2: 22-31 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | RNR_2009_n2_s22.pdf |
|
 |
| 180. |
Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, 2009 |
|
Czyżewski A. Potrzeba badań makroekonomicznych w gospodarce żywnościowej
| Autor | Andrzej Czyżewski |
| Tytuł | Potrzeba badań makroekonomicznych w gospodarce żywnościowej |
| Title | The need of macroeconomic research in the agricultural sector |
| Słowa kluczowe | gospodarka żywnościowa, sektor rolno-żywnościowy, makroekonomia, polityka monetarna i fiskalna, model przepływów międzygałęziowych |
| Key words | agricultural economics, agri-food sector, macroeconomy, monetary and fiscal options, input-output model |
| Abstrakt | Celem głównym rozważań jest pokazanie współzależności makroekonomicznych decydujących o rozwoju sektora rolno-żywnościowego. Mają one charakter teoretyczno- metodyczny. Cele szczegółowe polegają na określeniu znaczenia związków i współzależności makroekonomicznych w gospodarce żywnościowej. Są one realizowane przez omówienie ogólnej problematyki wpływów i skutków ubocznych w badaniach ekonomicznych, jak też określenie uniwersalnych przesłanek tych badań. Dotyczą zarówno otoczenia makroekonomicznego, istotnego dla rozwoju sektora rolno-żywnościowego, jak też identyfikacji podstawowych relacji wskaźnikowych. Ponadto, opracowanie przedstawia obszary uwarunkowań makroekonomicznych badanego sektora, wiążąc je z oddziaływaniem opcji monetarnej i fiskalnej na sytuację bieżącą gospodarki żywnościowej i perspektywy jej rozwoju. Przedstawia także model przepływów międzygałęziowych jako użyteczny do prowadzenia badań w tym zakresie. Rozważania kończy indeks problemów, które wymagają badań makroekonomicznych w odniesieniu do gospodarki żywnościowej. Mogą być one zrealizowane z zastosowaniem wskazanych przesłanek, wskaźników i metod realizacji. |
| Abstract | The main aim of the paper is to present the macroeconomic relations influencing the development of agricultural sector. The nature of the survey is rather theoretical and methodical. Particular aims concern defining the importance of macroeconomic relations and dependences in agricultural sector. These aims are going to be accomplished through discussion about influences and side effects in economic research, as well as through defining some general determinants of this research. They concern both macroeconomic environment, which is so important for the development of agricultural sector, and identification of basic index relations. In the second part of the paper, author presents macroeconomic determinants of surveyed sector and relates them with the influence of monetary and fiscal options on the contemporary situation of the agricultural sector and development perspectives. He presents also an input-output model, which seems to be very useful in these research. The paper is completed with the list of other macroeconomic problems, which should become an object of macroeconomic research in relation to the agricultural sector. They might be implemented with the use of presented determinants, indices and methods. |
| Cytowanie | Czyżewski A. (2009) Potrzeba badań makroekonomicznych w gospodarce żywnościowej .Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, t. 96, z. 2: 9-21 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | RNR_2009_n2_s9.pdf |
|
 |