Wyniki wyszukiwania

Autor	Monika Utzig
Tytuł	Korzystanie z rynku depozytowo-kredytowego przez rolników w Polsce
Title	THE USE OF DEPOSIT AND LOAN MARKET BY FARMERS IN POLAND
Słowa kluczowe	kredyt, depozyt, rolnicy, banki
Key words	loan, deposit, farmers, banks
Abstrakt	W opracowaniu przedstawiono zmiany poziomu i struktury kredytów oraz depozytów rolników w monetarnych instytucjach finansowych w okresie 1996-2012 w Polsce. Wartość zarówno kredytów, jak i depozytów rolników zwiększyła się wraz z napływem dofinansowania z Unii Europejskiej. W strukturze kredytów rolników dominują kredyty inwestycyjne, natomiast w strukturze depozytów największy jest udział depozytów bieżących.
Abstract	In the paper, an analysis of the use of the deposit and loan market by farmers in Poland is presented. Changes in structure and level of farmer loans and deposits in monetary financial institutions in the span of 1996-2012 are presented. The value of loans as well as deposits of farmers has increased in conjunction with the inflow of financing from the European Union. In the structure of farmer loans, investment loans predominate whilst in the deposit structure the share of current deposits is the largest.
Cytowanie	Utzig M. (2012) Korzystanie z rynku depozytowo-kredytowego przez rolników w Polsce.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 99, z. 4: 64-74
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2012_n4_s64.pdf

Autor	Sylwia Małażewska, Adam Wąs
Tytuł	Przemiany strukturalne w rolnictwie w wybranych krajach europejskich
Title	STRUCTURAL CHANGES IN AGRICULTURE IN SELECTED EUROPEAN COUNTRIES
Słowa kluczowe	przemiany strukturalne, gospodarstwo, rolnictwo
Key words	structural changes, farm, agriculture
Abstrakt	Przemiany strukturalne w sektorze gospodarstw rolniczych postępują we wszyst­kich krajach Unii Europejskiej (UE). Liczba gospodarstw zmniejsza się, a średnia powierzchnia stale się zwiększa. Jednak zarówno tempo tych przemian, jak i obecna struktura gospodarstw są bardzo zróżnicowane. Celem opracowania jest przedstawienie zmian zachodzących w ostatnich latach w wybranych krajach UE w strukturze rolnictwa rozumianej jako struktura obszarowa gospodarstw oraz stopnia zaawansowania procesu tychże przemian na tle zmian podstawowych wskaźników charakteryzujących stan rozwoju gospodarczego. W artykule podjęto też próbę wskazania najkorzystniejszego kierunku przemian z punktu widzenia polskiego rolnictwa. Wyniki badań wskazują na istotne rozbieżności między tempem, poziomem zaawansowania i kierunkiem przemian strukturalnych sektora gospodarstw rolniczych w analizowanych krajach europejskich. Na podstawie badań wysunięto wniosek, że model przemian strukturalnych zmierzający w kierunku spolaryzowanej struktury obszarowej gospodarstw rolniczych może być adekwatny do polskich warunków.
Abstract	is decreasing while their average area is increasing. However, the rate of those changes and present farm structure is very diversified across Europe. The main aim of this paper is to present the changes in this subject and advancement in structural changes in agriculture against changes of main economic indicators in chosen European countries. Finally the authors attempt to indicate the optimal direction of structural changes in Polish agriculture. The direction, rate and advancement of structural changes in agriculture differ among selected European countries. Authors support the idea of applying a model of structural changes in Poland, leading to a polarized structure of farms.
Cytowanie	Małażewska S., Wąs A. (2012) Przemiany strukturalne w rolnictwie w wybranych krajach europejskich.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 99, z. 4: 75-88
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2012_n4_s75.pdf

Autor	Dorota Komorowska
Tytuł	Typ rolniczy a efektywność gospodarstw ekologicznych
Title	THE FARM TYPE VERSUS THE EFFECTIVENESS OF ECO-FARMS
Słowa kluczowe	rolnictwo ekologiczne, efektywność gospodarstw ekologicznych
Key words	ecological agriculture, effectiveness eco-farms
Abstrakt	Celem opracowania jest ocena wpływu specjalizacji gospodarstwa rolnego na efektywność gospodarowania zasobami produkcyjnymi gospodarstw ekologicznych wybranych typów rolniczych. Przedmiotem badania były gospodarstwa ekologiczne uczestniczące nie­przerwanie w Polskim FADN w latach 2007-2009 i sklasyfikowane według typów rolniczych. Najwyższy poziom produktywności i dochodowości zasobów ziemi w 2007 roku uzyskały gospodarstwa wielokierunkowe, natomiast w latach 2008-2009 gospodarstwa nastawione na chów bydła mlecznego. Ekonomiczna wydajność pracy i dochodowość pracy własnej kształ­towała się na wyższym poziomie w gospodarstwach nastawionych na produkcję zwierzęcą, ale były to gospodarstwa większe obszarowo. Natomiast produktywność zaangażowanego kapitału była relatywnie większa w gospodarstwach specjalizujących się w uprawach polowych, na ogół większa była także efektywność ekonomiczna zasobów kapitałowych w tych gospodarstwach.
Abstract	sources in organic farms representing selected types of farming. The object of the study was organic farms constantly participating in the Polish FADN in 2007-2009 and classified by type of farm. In 2007 the highest level of productivity and profitability of the farmland resources was realised in mixed-type farms, while in 2008-2009 - in farms focused on dairy cattle breeding. Economic efficiency and profitability of labour was at a higher level in farms oriented at animal production, but they were of larger area. Instead, capital productivity was relatively larger in farms specialized in production of field crops. The economic efficiency of capital resources was generally higher in these farms as well.
Cytowanie	Komorowska D. (2012) Typ rolniczy a efektywność gospodarstw ekologicznych.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 99, z. 4: 105-120
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2012_n4_s105.pdf

Autor	Lilianna Jabłońska, Dawid Olewnicki
Tytuł	Długookresowa analiza rozwoju sektora pieczarkarskiego w Polsce
Title	LONG TERM ANALYSIS OF THE MUSHROOMS PRODUCTION DEVELOPMENT IN POLAND
Słowa kluczowe	produkcja pieczarek, eksport pieczarek
Key words	mushrooms production, mushrooms export
Abstrakt	Produkcja pieczarek w Polsce odznacza się wysoką dynamiką rozwoju. Produkcja tych grzybów w ostatnich latach kształtowała się na poziomie przekraczającym 200 tys. ton, a ich udział w ogólnej produkcji grzybów wynosił ponad 90%. Pieczarki stały się strategicznym produktem w polskim eksporcie produktów ogrodniczych. W latach 2009-2010 udział eksportu w krajowej produkcji pieczarek stanowił około 65%. Pomiędzy latami 2002 i 2010 zmniejszyła się o ponad 8% ogólna liczba gospodarstw uprawiających grzyby, ale jednocześnie wyraźnie zwiększył się udział gospodarstw z powierzchnią upraw powyżej 500 m2. Z przeprowadzonych badań wynika, że utrzyma się liniowa tendencja rosnąca zbiorów, cen oraz eksportu pieczarek.
Abstract	The production of mushrooms in Poland is characterized by high dynamics of development. Intensive develop­ment of mushroom cultivation in Poland has caused the production of these products in recent years to exceed 200 thousand tons. Their share in total domestic production of mushrooms has exceeded 90%. In recent years, mushrooms have become a strategic product in Polish exports of horticultural products, as was in the case of apples and onions beforehand. In 2009-2010 the share of exports in domestic production of mushrooms was about 65%. Despite the importance of mushroom production in Poland in national statistics, in recent years, relatively little attention has been paid to this sector, and the partial data available do not reflect the full significance of this production department. The aim of this study was to analyze the changes that have occurred in mushroom production in Poland during the last half century, and on this basis, attempt to determine the vision for the development of this sector in coming years.
Cytowanie	Jabłońska L., Olewnicki D. (2012) Długookresowa analiza rozwoju sektora pieczarkarskiego w Polsce.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 99, z. 4: 127-132
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2012_n4_s127.pdf

Autor	Ewa Matyjaszczyk
Tytuł	Dostępność środków ochrony roślin w Polsce a integrowana ochrona roślin i bezpieczeństwo żywności
Title	AVAILABILITY OF PLANT PROTECTION PRODUCTS IN POLAND VERSUS INTEGRATED PEST MANAGEMENT AND FOOD SAFETY
Słowa kluczowe	integrowana ochrona roślin, środki ochrony roślin, rejestracja, bezpieczeń­stwo żywności, Polska
Key words	integrated pest management, plant protection products, registration, food safety, Poland
Abstrakt	W XX wieku wiele środków ochrony roślin dopuszczonych do obrotu i stosowania w naszym kraju należało do grupy preparatów toksycznych. Istniała zatem potrzeba stworzenia odrębnej listy środków mniej szkodliwych i bardziej selektywnych, które uznano za bezpieczne i spełniające kryteria integrowanej ochrony roślin. Wskutek zmian prawnych nastąpiło zwięk­szenie bezpieczeństwa środków ochrony roślin dopuszczonych do obrotu i stosowania w Polsce, dlatego tworzenie odrębnej listy preparatów nadających się do stosowania w integrowanej ochronie roślin nie jest już konieczne. Zmiany prawne spowodowały również zmniejszenie liczby dostępnych substancji aktywnych i przyczyniły się do ograniczenia dostępności ochrony chemicznej dla niektórych upraw, co skutkuje stosowaniem środków niezgodnie z przepisami.
Abstract	For many years a part of plant protection products registered in Poland was non-selective and classified as toxic, therefore a need appeared for a separate list of safer products fulfilling the criteria of integrated pest management. The result of legal changes has been seen in the increase of safety of registered plant protection products, therefore a separate list of plant protection products suitable for integrated pest management is no longer necessary. Legal changes have contributed to a reduction in the number of available active substances and possi­bilities of chemical protection of some crops, which has resulted in the use of illegal plant protection products.
Cytowanie	Matyjaszczyk E. (2012) Dostępność środków ochrony roślin w Polsce a integrowana ochrona roślin i bezpieczeństwo żywności.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 99, z. 4: 145-150
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2012_n4_s145.pdf

Autor	Aldona Zawojska
Tytuł	Instytucje ekonomiczne i polityczne a ceny dóbr konsumpcyjnych
Title	ECONOMIC AND POLITICAL INSTITUTIONS AND CONSUMER PRICES
Słowa kluczowe	instytucje, ceny, dobra konsumpcyjne, żywność, UE
Key words	institutions, prices, consumer goods, food, EU
Abstrakt	W artykule dokonano analizy roli instytucji w zróżnicowaniu cen dóbr i usług konsumpcyjnych, w tym żywności, pomiędzy wybranymi krajami Unii Europejskiej. Badanie ma celu sprawdzenie, czy w państwach UE występuje statystyczny związek pomiędzy rela­tywnym poziomem cen a wybranymi wymiarami instytucji. Zmiennymi reprezentującymi instytucje i ich egzekwowanie są wskaźniki Wordwide Governance Indicators Banku Światowego, Economic Freedom of the World Instytutu Frasera oraz wybrane dane z Business Environment and Enterprise Performance Survey EBOR i Banku Światowego. Szeregi czasowe dotyczące relatywnych cen pozyskano z OECD oraz Eurostatu. Przyjęty okres badawczy zawiera się w latach 1996-2010. Do określenia statystycznego związku cen z instytucjami wykorzystano współczynniki korelacji liniowej Pearsona. Wyniki badania liniowego związku pomiędzy róż­nymi wymiarami instytucji i relatywnymi cenami nie wskazały jednoznacznych podobieństw między krajami lub podobieństw czasowych co do siły i kierunku powiązań, ale korelacje niektórych cech z cenami były umiarkowane lub wysokie.
Abstract	This paper analyzes the role of institutions in price setting and cross-country price disparity. The objective of the study was to test whether there is a statistical relationship between relative price levels and selected dimensions of quality of institutions. The whole observation period runs from 1996 to 2010. Data set includes comparative consumer and food price levels from the Eurostat-OECD PPP Programme as well as an institutional quality indices produced by the World Bank (Worldwide Governance Indicators), the Fraser Institute (the survey Economic Freedom of the World) and the EBRD-World Bank (Business Environment and Enterprise Perfor­mance Survey). The analysis separately covers Central and Eastern European EU Member States, and Poland with Denmark. The results of the linear relationship between the different dimensions of institutions and price levels did not indicate the similarities between countries and in time with regard to strength and direction of that relationships, although correlations between the prices and some institutional variables were moderate and high.
Cytowanie	Zawojska A. (2012) Instytucje ekonomiczne i polityczne a ceny dóbr konsumpcyjnych.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 99, z. 4: 7-28
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2012_n4_s7.pdf

Autor	Edyta Gajos
Tytuł	Dobrostan zwierząt a zrównoważony rozwój obszarów wiejskich na przykładzie chowu bydła mlecznego
Title	ANIMAL WELFARE IN THE CONTEXT OF SUSTAINABLE RURAL DEVELOPMENT ON THE EXAMPLE OF DAIRY FARMING
Słowa kluczowe	dobrostan zwierząt, zrównoważony rozwój obszarów wiejskich, chów bydła mlecznego
Key words	animal welfare, sustainable rural development, dairy farming
Abstrakt	W pracy przedstawiono opinie rolników na temat dobrostanu zwierząt oraz możliwe korzyści i koszty z prowadzenia produkcji pod marką prywatnego standardu zakładającego wysoki poziom dobrostanu zwierząt. Dane wykorzystane w pracy zostały zebrane z wykorzystaniem kwestionariusza wywiadu w 150 gospodarstwach rolnych w województwie mazowieckim i podlaskim. Stwierdzono, że 41% rolników byłoby zainteresowanych przystąpieniem do prywatnego standardu zakładającego wysoki poziom dobrostanu zwierząt jeżeli taka inicjatywa istniałaby w Polsce. Większość z nich już podjęła kroki mające na celu podniesienie poziomu dobrostanu w ich gospodarstwach. Wymogi związane z zapewnieniem zwierzętom wysokiego poziomu dobrostanu dają możliwość do zwiększenia opłacalności produkcji mleka. Wymogi te oznaczają nie tylko ograniczenia dla rolników i rozwoju gospodarstwa, lecz także pozwalają na osiągnięcie znaczących korzyści.
Abstract	The paper presents Polish farmer’s opinions about animal welfare and possible benefits and costs of producing under the private brand of high animal welfare standard. Data used in the study were collected using questionnaire interviews in 150 farms in the Mazowieckie and Podlaskie Provinces. It was found, that 41% of farmers expressed their desire to join the brand of some standard with high animal welfare requirements if such a possibility was made in Poland. The majority of them already took steps to raise the level of animal welfare on their farms. High animal welfare requirement gives an opportunity to increase a profitability of milk production. Those requirements imply not only restrictions for farmers and farm development, but also benefit in some significant advantages.
Cytowanie	Gajos E. (2012) Dobrostan zwierząt a zrównoważony rozwój obszarów wiejskich na przykładzie chowu bydła mlecznego.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 99, z. 3: 100-104
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2012_n3_s100.pdf

Autor	Aldona Zawojska
Tytuł	Zróżnicowanie i konwergencja cen dóbr konsumpcyjnych w integrującej się Europie
Title	DIFFERENCES AND CONVERGENCE OF CONSUMER PRICES IN THE INTEGRATING EUROPE
Słowa kluczowe	ceny, inflacja, dobra konsumpcyjne, żywność, konwergencja, UE
Key words	prices, inflation, consumer goods, food, convergence, EU
Abstrakt	W artykule przedstawiono zróżnicowanie poziomu i dynamiki zmian cen dóbr konsumpcyjnych (głównie żywności) pomiędzy krajami europejskimi oraz zasugerowano możliwe wyjaśnienia tego zjawiska. Badanie ma na celu sprawdzenie, czy w państwach Unii Europejskiej (UE) oraz Unii Gospodarczej i Walutowej (UGiW) następuje proces konwergencji cen zgodny z prawem jednej ceny, oraz określenie przyczyn jej ewentualnego braku. Szeregi czasowe dotyczące relatywnych cen, indeksów cen i stóp inflacji pozyskano z OECD oraz Eurostatu. Jako okres badawczy przyjęto lata 1990-2012. Dla zobrazowania zmienności cen posłużono się odchyleniem standardowym oraz współczynnikami zmienności. Stwierdzono konwergencję sigma cen dóbr konsumpcyjnych (w tym żywności) pomiędzy nowymi krajami członkowskimi po ich przystąpieniu do UE oraz w zasadzie brak takiej konwergencji w krajach strefy euro. Wyniki na ogół nie potwierdzają konwergencji stóp inflacji cenowej dla grupy ‘żywność’ i jej podgrup w krajach UGiW.
Abstract	This paper investigates the cross-country disparity and convergence of consumer/food price levels in the European countries concentrating on the EU and EMU member states. The main objective of the study was to test whether consumer prices (including food prices) in the EU are converging towards the law of one price, and whether the EMU advent gave rise to increased convergence of prices and inflation rates in the Eurozone. The whole observation period runs from 1990 to 2012 with a particular focus on the period since the EMU creation in 1999 and the 2004 enlargement of the EU. We used a data set on consumer and food prices from the Eurostat- -OECD PPP Program, and monthly (year to year) estimates of the Harmonized Indices of Consumer Prices (Eurostat) and inflation rates (OECD) for the food group and its specific subgroups. Results indicate on wide differences in consumer/food price levels across the EU with Denmark having (in 2011) the highest price levels and Bulgaria, Poland and Romania having the lowest prices. Also the experience of food price inflation differs markedly across the EU both with respect to its levels and variability. After the accession to the EU, the Central and Eastern European countries experienced the convergence of consumer and food prices. Conversely, after the introduction of the euro, the price convergence across EMU members was nearly absent. The findings do not fully support the hypothesis of the convergence of inflation rates for food group and its subgroups.
Cytowanie	Zawojska A. (2012) Zróżnicowanie i konwergencja cen dóbr konsumpcyjnych w integrującej się Europie .Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 99, z. 2: 16-32
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2012_n2_s16.pdf

Autor	Magdalena Czyżykowska
Tytuł	Ocena wpływu wybranych programów wspólnej polityki rolnej na rolnictwo w Polsce w latach 2004-2011
Title	EVALUATION OF THE IMPACT OF SELECTED PROGRAMS OF THE COMMON AGRICULTURAL POLICY OF THE AGRICULTURE IN POLAND IN THE PERIOD 2004-2011
Słowa kluczowe	rolnictwo zrównoważone, ochrona gleb i wód, ONW, JPO, absorpcja środków unijnych, WPR
Key words	sustainable agriculture, soil and water protection, LFA, SAPS , absorption of EU funds, CAP
Abstrakt	W pracy skoncentrowano się na ocenie potencjalnego wpływu wybranych programów WPR na rolnictwo w Polsce w latach 2004-2011. Analizowano powszechność wdrożenia oraz realną wartość transferów pakietów rolnictwo zrównoważone (RZ) i ochrona gleb i wód (OGiW) programu rolnośrodowiskowego (PRŚ) oraz płatności bezpośrednich (JPO) i ONW. Płatności bezpośrednie, ze względu na duży zasięg oddziaływania (87% gospodarstw uprawnionych), dominujący poziom transferowanych kwot i wymaganą zasadę zgodności środowiskowej (cross-compliance) miały relatywnie największe potencjalne oddziaływanie środowiskowe. Ważne znaczenie miały również płatności ONW (70% gospodarstw z ogółu gospodarstw uprawnionych). Programy rolnośrodowiskowe ze względu na relatywnie małe upowszechnienie oraz niski poziom transferowanych kwot nie mogły mieć potencjalnie dużego wpływu na rolnictwo w Polsce. Należy przypuszczać, że małe zainteresowanie niektórymi programami było powodowane niską i relatywnie malejącą atrakcyjnością stawek płatności.
Abstract	The aim of this article was the evaluation of the potential impact of selected programs of the Common Agricultural Policy on agriculture in Poland in the period 2004-2011. The widespread implementation and the real value of transfer packets in sustainable agriculture, soil and water protection of the agri-environmental program, the direct payments and LFA was analysed. Direct payments (87% farms over 1 ha UAA) and LFA (70% farms over 1 ha UAA) had the largest positive environmental effects. Direct payments (87%) and LFA (70%) have been very significant for beneficiaries. Due to relatively small-scale deployment and the low real value of transfer amounts, the agri-environmental program could not possibly have positive environmental effects in Poland.
Cytowanie	Czyżykowska M. (2012) Ocena wpływu wybranych programów wspólnej polityki rolnej na rolnictwo w Polsce w latach 2004-2011.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 99, z. 2: 33-44
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2012_n2_s33.pdf

Autor	Andrzej Czyżewski, Piotr Kułyk
Tytuł	Dostosowania cen i dochodów w rolnictwie w Polsce i Rosji. Próba porównania
Title	ADJUSTMENTS OF PRICES AND EARNINGS IN THE AGRICULTURE IN POLAND AND RUSSIA. ATTEMPT OF THE COMPARISONS
Słowa kluczowe	polityka rolna, finansowe wsparcie rolnictwa, globalizacja
Key words	agricultural policy, financial agriculture support, globalization
Abstrakt	Celem artykułu jest przedstawienie zmian zachodzących w rolnictwie Polski i Rosji jako przykładów odmiennych modeli rozwoju struktur w procesie globalizacji. Zwrócono uwagę na odmienność w warunkach makroekonomicznych i zróżnicowane ścieżki uzyskiwania równowagi makroekonomicznej naruszonej w wyniku transformacji ustrojowej. Scharakteryzowano zmiany zachodzące w rolnictwie na podstawie wskaźników: cen produktów żywnościowych, nożyc cenowych oraz parytetu dochodów gospodarstw rolnych. Omówiono przepływy strumieni retransferów kierowanych do rolnictwa w oparciu o metodykę pomiaru stosowaną przez Bank Światowy do oszacowania nadwyżki ekonomicznej. Zwrócono uwagę na dysproporcje pomiędzy retransferami do rolnictwa a przepływem nadwyżki ekonomicznej do pozarolniczych segmentów gospodarki. Wskazano na wyraźne zróżnicowanie w tej kwestii między Polską i Rosją będące wyrazem odmiennego modelu przekształceń rolnictwa.
Abstract	The aim of the article is the presentation of changes conditioning the economics of agriculture in Poland and Russia, using examples of different models of structural development which have conditioned globalization. Attention was paid to the dissimilarities which conditioned macroeconomics and differentiated paths of obtaining macroeconomic equilibrium which were violated as a result of constitutional transformation. One characterized change concerning agriculture was observed on the basis of the following indicators: prices of foodstuffs, price shears and the parity of earnings of farms. One discussed streams of re-transfers to agriculture based on the methodology of the measurement applied as a result of the World Bank’s appraisal of the economic surplus. Attention was paid to the imbalances among re-transfers to agriculture and the flow of the economic surplus to non-agricultural segments of the economy. Evidence shows imbalances in the considered countries resulting from different models of conversions in agriculture.
Cytowanie	Czyżewski A., Kułyk P. (2012) Dostosowania cen i dochodów w rolnictwie w Polsce i Rosji. Próba porównania.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 99, z. 2: 45-52
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2012_n2_s45.pdf

Autor	Dariusz Kusz
Tytuł	Egzogeniczne i endogeniczne uwarunkowania procesu modernizacji rolnictwa
Title	EXOGENOUS AND ENDOGENOUS DETERMINANTS OF THE AGRICULTURAL MODERNIZATION PROCESS
Słowa kluczowe	egzo- i endogeniczne uwarunkowania, modernizacja rolnictwa
Key words	egzo- and endogenous determinants, agricultural modernization
Abstrakt	Celem pracy jest wskazanie czynników egzogenicznych i endogenicznych warunkujących proces modernizacji rolnictwa. Spośród czynników egzogenicznych zwrócono uwagę na uwarunkowania: demograficzne, środowiskowe, społeczno-kulturowe, ekonomiczne, instytucjonalne oraz czynniki technologiczne i proces globalizacji. Z kolei w obrębie czynników endogenicznych opisano zasoby i relacje czynników produkcji, stosowane technologie, kapitał ludzki, poziom generowanego dochodu, stopień powiązania z otoczeniem oraz specyfikę gospodarstwa rodzinnego.
Abstract	The aim of this work was to identify the exogenous and endogenous factor determinants of the agricultural modernization process. The exogenous factors are: increase in the human population, resource scarcity, especially land and water, the rate of economic growth, incomes, the long-term decline in real food prices, the rate of inflation, unemployment, economic conditions, interest rates, availability and interest of loans, the propensity to save and accumulate capital, tax rates, exchange rates, international trade, public finances, the quality of institutions, public agricultural research investments. The endogenous factors are mainly related to the production potential of agriculture. Farm modernization depends largely on production potential, the scale of production, economic strength and quality of human capital.
Cytowanie	Kusz D. (2012) Egzogeniczne i endogeniczne uwarunkowania procesu modernizacji rolnictwa.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 99, z. 2: 53-67
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2012_n2_s53.pdf

Autor	Aldona Mrówczyńska-Kamińska
Tytuł	Wydajność pracy w gospodarce żywnościowej w Polsce i Niemczech
Title	LABOUR PRODUCTIVITY IN FOOD ECONOMY IN POLAND AND GERMANY
Słowa kluczowe	zatrudnienie, produkcja globalna, wartość dodana brutto, wydajność pracy, gospodarka żywnościowa
Key words	employment, global production, gross value added, efficiency of employment, agri-food industry
Abstrakt	Celem opracowania jest porównanie wydajności pracy w gospodarce żywnościowej w Polsce i Niemczech w 2010 roku. Wydajność pracy obliczono jako wartość produkcji globalnej i wartość dodana brutto na jednego zatrudnionego. Z porównania wynika, że w Polsce wydajność ta była na znacznie niższym poziomie niż w gospodarce żywnościowej w Niemczech. Spowodowane to jest przede wszystkim zbyt dużymi zasobami pracy w polskim rolnictwie.
Abstract	The aim of the article was a comparative analysis of labour productivity in the agri-food economy in Poland and Germany in 2010. Labour productivity was calculated by referring to the value of output and gross value added per one employee. The comparison shows that productivity in Poland is much lower than in the agri-food industry in Germany. The reason for this is primarily a structural defect associated with very large reserves of labour in Polish agriculture.
Cytowanie	Mrówczyńska-Kamińska A. (2012) Wydajność pracy w gospodarce żywnościowej w Polsce i Niemczech.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 99, z. 2: 68-76
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2012_n2_s68.pdf

Autor	Maria Orłowska
Tytuł	Regionalne zmiany potencjału produkcyjnego gospodarstw rolniczych w Polsce po akcesji do Unii Europejskiej w świetle danych FADN
Title	REGIONAL CHANGES IN PRODUCTION POTENTIAL OF FARMS IN POLAND AFTER ACCESSION TO THE EU IN LIGHT OF THE FADN
Słowa kluczowe	potencjał produkcyjny, powierzchnia użytków rolnych, wielkość ekonomiczna, nakłady pracy ogółem, aktywa, produkcja, regionalne zmiany
Key words	production potential, total utilised agricultural area, economic size, total labour input, total assets, total output, regional changes
Abstrakt	Analizowano proces dostosowania potencjału produkcyjnego gospodarstw rolniczych w Polsce wywołany integracją z Unią Europejską (UE). Dokonano oceny zmian potencjału przeciętnego gospodarstwa z 4 wydzielonych w Polsce regionów: Pomorza i Mazur, Wielkopolski i Śląska, Mazowsza i Podlasia oraz Małopolski i Pogórza. Źródłem danych były informacje z gospodarstw prowadzących rachunkowość FADN w latach 2004-2009. Proces dostosowania potencjału gospodarstw rolniczych w Polsce do nowych warunków był zróżnicowany regionalnie. Ważnym skutkiem tych zmian był wzrost produkcji gospodarstw. Wzrosła ona najbardziej w najsilniejszych ekonomicznie gospodarstwach Wielkopolski i Śląska, Pomorza i Mazur oraz Mazowsza i Podlasia. Zmiany, jakie dokonały się w potencjale bardzo dużych pod względem wielkości ekonomicznej gospodarstwach Małopolski i Pogórza, nie wpłynęły na zwiększenie ich produkcji.
Abstract	An analysis of the process of adjusting production capacity of farms in Poland due to the conditions caused by the integration with the EU, was conducted. An assessment of potential changes in the average Polish farm and the EU and four separate regions in Poland has been made: Pomorze i Mazury, Wielkopolska and Slask, Mazowsze and Podlasie and Małopolska and Pogorze. The source of data was information from farms which ran the accounts of FADN in 2004-2009. The process of ensuring that the farms in Poland achieve the new conditions was varied regionally. An important consequence of these changes was an increase in the production of farms. The strongest increase was noticed in the largest economically farms in the regions of Wielkopolska and Slask, Pomorze and Mazury and Mazowsze and Podlasie. Changes which have occurred in the potential for very large in terms of economic size of farms in Małopolska and Pogórze have not increase their production.
Cytowanie	Orłowska M. (2012) Regionalne zmiany potencjału produkcyjnego gospodarstw rolniczych w Polsce po akcesji do Unii Europejskiej w świetle danych FADN.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 99, z. 2: 77-93
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2012_n2_s77.pdf

Autor	Irena Łącka
Tytuł	Integracja pionowa w przetwórstwie drobiu szansą na wzrost i rozwój firmy we współczesnej gospodarce (na przykładzie GK Indykpol S.A.)
Title	VERTICAL INTEGRATION IN POULTRY PROCESSING AS A CHANCE FOR GROWTH AND DEVELOPMENT OF THE ENTERPRISE IN THE MODERN ECONOMY (ON THE EXAMPLE OF GK INDYKPOL S.A.)
Słowa kluczowe	integracja pionowa, przetwórstwo drobiu, rozwój firmy, GK Indykpol S.A.
Key words	vertical integration, poultry processing, enterprise’s development, GK Indykpol S.A.
Abstrakt	We współczesnej gospodarce coraz częściej obserwuje się wykorzystywanie integracji pionowej i poziomej jako sposobów na wzrost i rozwój w długim okresie. Strategia ta stosowana jest także przez polskie firmy. Zjawisko to występuje w sektorze mięsnym – w segmencie mięsa czerwonego i drobiowego. Jako przykład skuteczności wykorzystywania pionowych więzi integracyjnych można podać rynek indyków i działającą na nim Grupę Kapitałową Indykpol S.A. Celem opracowania jest wykazanie, że integracja pionowa doprowadziła do uzyskania przez tą firmę pozycji lidera na rynku przetwórstwa indyczego. W opracowaniu przedstawiono historię powstania i ewolucję struktury GK Indykpol S.A. oraz jej zakres działalności. Na podstawie danych finansowych tego podmiotu za lata 2001-2011 wykazano, że przyjęta strategia okazała się właściwym sposobem na wzrost i rozwój w długim okresie.
Abstract	The article discusses the strategy of vertical integration in production and poultry processing in Poland. The Capital Group Indykpol was used as the example of the effectiveness of such action. The paper presents the history and evolution of the structure of the Group and its scope of activity. Hereinafter, chosen financial data of this subject between 2001 and 2011, were presented. It allowed to demonstrate, that the company strategy of vertical integration, accepted at the end of 1990s by Indykpol, turned out to be the right way for the growth and the development in the long term.
Cytowanie	Łącka I. (2012) Integracja pionowa w przetwórstwie drobiu szansą na wzrost i rozwój firmy we współczesnej gospodarce (na przykładzie GK Indykpol S.A.).Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 99, z. 2: 94-103
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2012_n2_s94.pdf

Autor	Maria Brejtkopf, Lilianna Jabłońska, Dawid Olewnicki
Tytuł	Ceny warzyw na polskim rynku hurtowym w latach 2002-2010
Title	VEGETABLE PRICES ON POLISH WHOLESALE MARKET IN THE YEARS 2002-2010
Słowa kluczowe	ceny hurtowe, cebula, kapusta, marchew, pomidor, ogórek, kalafior, pietruszka, seler
Key words	wholesale prices, onion, cabbage, carrots, tomato, cucumber, cauliflower, parsley, celeriac
Abstrakt	W pracy badano kierunek i dynamikę zmian cen warzyw otrzymywanych przez producentów na rynku hurtowym w Polsce, zmienność tych cen i sezonowość, a także układ między cenami poszczególnych warzyw. Analizowano również kierunek i dynamikę zmian cen wybranych środków produkcji i płac w rolnictwie, a także relacje tych cen do cen warzyw w postaci ekwiwalentów naturalnych. Przy generalnej tendencji wzrostowej cen okazało się, że w najgorszej sytuacji byli producenci kapusty głowiastej i ogórków szklarniowych, których ceny rosły wolniej niż ceny wszystkich czynników produkcji, w najlepszej zaś producenci pietruszki i ogórków gruntowych, których ceny rosły wolniej jedynie od cen nawozów sztucznych. Większą sezonowość cen odnotowuje się w przypadku warzyw uprawianych całkowicie lub częściowo pod osłonami, choć uległa ona nieznacznemu zmniejszeniu.
Abstract	In this study, the direction and dynamics of changes in prices received by producers in the wholesale market of vegetables in Poland, their variability and seasonality, and price structure between the vegetables have been examined. The direction and dynamics of changes in prices of selected means of production and wages in agriculture, and the relationship of those prices to the prices of vegetables in the form of natural equivalents have been analyzed as well. With the general upward trend in prices, the worst situation concerned producers of cabbages and cucumbers from greenhouses, whose prices increased more slowly than the prices of all production factors. The producers of parsley and cucumbers cultivated in the open ground, found themselves in the best situation. Their prices grew slower only than the prices of fertilizers. Greater seasonality of prices has been found in the case of vegetables grown completely or partially under cover, although it has decreased slightly. There was no reduction in the price seasonality of vegetables grown in the open.
Cytowanie	Brejtkopf M., Jabłońska L., Olewnicki D. (2012) Ceny warzyw na polskim rynku hurtowym w latach 2002-2010.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 99, z. 2: 104-113
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2012_n2_s104.pdf

Autor	Krystyna Krzyżanowska, Marzena Trajer
Tytuł	Program „Owoce w szkole” – realizacja i skuteczność w kształtowaniu nawyków żywieniowych u dzieci
Title	“SCHOOL FRUIT SCHEME” – IMPLEMENTATION AND EFFICIENCY IN SHAPING CHILDREN`S DIETARY HABITS
Słowa kluczowe	program „Owoce w szkole”, wspólna polityka rolna, Agencja Rynku Rolnego
Key words	“School Fruit Scheme” programme, Common Agricultural Policy, Agricultural Market Agency
Abstrakt	W opracowaniu omówiono cele, zasady i warunki uczestnictwa w programie „Owoce w szkole” oraz efekty jego realizacji w Polsce. Przybliżono również propozycje Komisji Europejskiej dotyczące tego programu w perspektywie budżetowej 2014-2020.
Abstract	The study discusses goals, rules and conditions for participation in the “School Fruit Scheme” as well as the results of implementing that programme in Poland. Proposals have also been introduced by the European Commission referring to the “School Fruit Scheme” in the budgetary prospect for the years 2014-2020.
Cytowanie	Krzyżanowska K., Trajer M. (2012) Program „Owoce w szkole” – realizacja i skuteczność w kształtowaniu nawyków żywieniowych u dzieci.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 99, z. 2: 114-123
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2012_n2_s114.pdf

Autor	Ildikó Akócsi, Tibor Csonka, Tamás Tóth
Tytuł	Ludzie jako czynnik konkurencyjności
Title
Słowa kluczowe	gospodarka oparta na wiedzy, konkurencyjność, analiza głównych składowych, analiza regresji, analiza ścieżki
Key words	knowledge economy, competitiveness, principal component analysis, regression analyses, path analysis
Abstrakt	W dzisiejszych czasach ważną kwestią jest ustalenie co sprawia, że społeczeństwo, gospodarka lub region potrafi poradzić sobie z konkurencją w zglobalizowanym świecie. Badaniami zostały objęte aspekty relacji i inherentności zasobów ludzkich oraz konkurencyjność w Republice Czeskiej, Polsce, na Słowacji i na Węgrzech. Obecnie pojęcia „gospodarka oparta na wiedzy” i „gospodarka wiedzy” są coraz częściej używane i podkreślają znaczenie kapitału ludzkiego w procesie rozwoju społeczeństwa i gospodarki. Jednym z priorytetów ustalonych w strategii „Europa 2020” jest inteligentny rozwój, który oznacza budowanie społeczeństwa opartego na wiedzy i innowacjach. Doskonalenie zasobów ludzkich jest określane jako czynnik stymulowania rozwoju regionalnego. Tworzenie wyższej wartości dodanej jest możliwe przez poprawę potencjału kapitału ludzkiego. Rozwój badań, zwiększenie aktywnego udziału w tworzeniu innowacji może być realizowane wyłącznie na podstawie wysokiego poziomu szkolnictwa wyższego i kształcenia naukowego. Na podstawie powyższych informacji autorzy uważają, że należy przeanalizować zależność pomiędzy regionalną karencyjnością a poziomem kapitału ludzkiego, a także zweryfikować czy zasoby ludzkie na poziomie regionalnym mogą być czynnikami konkurencyjności w regionie.
Abstract	In our research we study the relationship and inherency of human resources and competitiveness in the regions of the Czech Republic, Hungary, Poland and Slovakia. At present, „knowledge based economy”, „economy of knowledge” are more and more frequently used concepts which emphasize the importance of human capital in the process of the development of the society and the economy. The „Europe 2020” strategy, accepted in spring 2010, also focuses on „keeping economic power of the community determining 500 million people’s life in competition” [European Committee 2010]. One of the priorities in the strategy is intelligent growth, which means the establishment of a society based on knowledge and innovation. However, building up a knowledge based society is only possible with a healthy and educated population. Improvement of human resources is a definite factor of establishing regional development. The created added value can be higher, if the potential of human capital is higher as well. One of the main goals of our research is to organize indicators which define human development into principal components, to create clusters from the regions of the V4 countries according to the principal components, and to uncover the differences between the clusters. Furthermore, we aimed to explore the connection between the level of development and competitiveness – defined by the principal components - of the human resources of a region.
Cytowanie	Akócsi I., Csonka T., Tóth T. (2012) Ludzie jako czynnik konkurencyjności.Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 99, z. 3: 7-20
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2012_n3_s7.pdf

Autor	Tetiana Balanovskауa, Olga Gogulya
Tytuł	Zarządzanie małymi przedsiębiorstwami na Ukrainie
Title	Management of small enterprises in Ukraine
Słowa kluczowe	przedsiębiorstwo, rynek, małe firmy, otoczenie konkurencyjne, programy wsparcia, regulacje państwowe
Key words	enterprise, market, small business, competitive environment, target programs of support, state regulation
Abstrakt	Artykuł przedstawia charakterystykę małych przedsiębiorstw oraz analizę ich rozwoju na Ukrainie. Biorąc pod uwagę doświadczenia międzynarodowe, w tym także polskie, przedstawiono sugerowane sposoby poprawy funkcjonowania i wsparcia rozwoju małych przedsiębiorstw na Ukrainie.
Abstract	Characteristics of small business are highlighted in the article. The current status and trends of the development of small business in Ukraine are analyzed. Some aspects of governmental support of business in Poland are observed. The ways of improving the development of domestic small business are suggested in the article, taking into account international experience.
Cytowanie	Balanovskауa T., Gogulya O. (2012) Zarządzanie małymi przedsiębiorstwami na Ukrainie .Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, t. 99, z. 3: 60-69
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2012_n3_s60.pdf

Autor	Jacek Maśniak
Tytuł	Znaczenie polityki rolnej państwa w rozwoju rynku ziemi rolniczej w Polsce
Title	The importance of Agricultural Policy In The Development Of Farmland Market In Poland
Słowa kluczowe	gospodarka ziemią, rynek ziemi rolniczej, prywatyzacja, nacjonalizacja
Key words	land management, agricultural land market, privatization, nationalization
Abstrakt	Celem artykułu jest przedstawienie znaczenia polityki państwa w funkcjonowaniu rynku ziemi rolniczej w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem takich działań, jak nacjonalizacja i prywatyzacja ziemi. Działania te zostały przedstawione na tle rynku ziemi rolniczej w Polsce. W ramach polityki kształtowania ustroju rolnego państwo wpływa na rozdysponowanie ziemi pomiędzy sektor prywatny i publiczny. Wspierany jest przepływ ziemi do przedsiębiorstw mających status gospodarstwa rodzinnego, co ogranicza rozwój innych jednostek gospodarczych. Jest to sprzeczne z racjonalnością ekonomiczną, gdyż w efekcie takiego modelowania rolnictwa blokowany jest przepływ ziemi do tych przedsiębiorstw, które wykazują największą zdolność do zaspakajania potrzeb konsumentów.
Abstract	This article presents the importance of state policy in the agricultural land market in Poland, with particular emphasis on measures such as nationalization and privatization of land. These activities are presented against the background of the agricultural land market in Poland. The policy on the agricultural system of the state affects the disposal of land between the private and public sectors. The flow of land to the farms with the status of family farms is supported, which limits the development of other economic units. This is contrary to economic rationality, as a result of such modeling is blocking the flow of agricultural land to those farms which show the greatest ability to satisfy consumer needs.
Cytowanie	Maśniak J. (2011) Znaczenie polityki rolnej państwa w rozwoju rynku ziemi rolniczej w Polsce .Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, t. 98, z. 3: 108-117
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2011_n3_s108.pdf

Autor	Aldona Skarżyńska
Tytuł	Skala produkcji rolniczych działalności produkcyjnych a ich opłacalność
Title	THE SCALE OF AGRICULTURAL PRODUCTION ACTVITIES AND THEIR PROFITABILITY
Słowa kluczowe	skala produkcji, koszt jednostkowy, koszt krańcowy, dochodowość produkcji, wskaźnik opłacalności
Key words	scale of production, unit cost, marginal cost, profitability of production, profitability index
Abstrakt	W artykule przedstawiono zróżnicowanie opłacalności produkcji siedmiu działalności produkcji roślinnej i trzech zwierzęcej w zależności od skali ich produkcji w gospodarstwie. Wydzielono trzy przedziały skali – małą, średnią i dużą. Wielkość skali ma bezpośredni związek z efektywnością produkcji, jednak wybór optymalnej jej wielkości oraz poziomu intensywności produkcji jest zagadnieniem bardzo złożonym. Przeanalizowano racjonalność zastosowanego poziomu intensywności w grupach gospodarstw różniących się wielkością skali. Ocenie poddano także pracochłonność produkcji oraz możliwość opłaty nakładów pracy własnej.
Abstract	The paper aims to analyse the diversity of the profitability of production (understood as the ratio of production value to the cost of production) and level of income from activity without subsidies for the ten production activities, namely: winter wheat, spring wheat, winter rye, spring barley, winter triticale, winter rape, sugar beets, dairy cows, pigs and beef for slaughter, depending on the scale of their production on a farm. Surveys were conducted between the years 2005 and 2009. It should be emphasized, that obtained results presented do not depict the situation of all such holdings in Poland, but only of those which provided farm accountancy data. Nonetheless this data allows for describing certain relations and in this context are giving the ground for formulating conclusions referring not only to the examined sample. Empirical data were collected and processed according to the rules of the AGROKOSZTY system. There were separated three bands of scale - small, medium and large. The size scale is directly linked with the efficiency of production, but the choice of the optimum size and intensity of production is a complex issue. A level of intensity of the production was recognized and examined. The paper argues that further action in the direction of increasing the volume through the growth of the expenditure will be rational action.
Cytowanie	Skarżyńska A. (2011) Skala produkcji rolniczych działalności produkcyjnych a ich opłacalność.Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, t. 98, z. 1: 7-21
HTML	wersja html
Pełny tekst	RNR_2011_n1_s7.pdf