| 581. |
Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, 2010 |
|
Tyran E. Dywersyfikacja jako proces dostosowawczy gospodarstw województwa małopolskiego
| Autor | Ewa Tyran |
| Tytuł | Dywersyfikacja jako proces dostosowawczy gospodarstw województwa małopolskiego |
| Title | Diversification as a adjustment process of farms in Malopolska district |
| Słowa kluczowe | dywersyfikacja, rolnictwo, województwo małopolskie |
| Key words | diversification, agriculture, Małopolska region |
| Abstrakt | Celem opracowania jest przedstawienie dywersyfikacja w kierunku działalności pozarolniczej jako szansy przetrwania lub godziwego życia małych gospodarstw rolniczych. Badania przeprowadzono w gospodarstwach prowadzących działalność agroturystyczną z terenu kilku gmin województwa małopolskiego. Z badań wynika, że przyczyny podjęcia takiej działalności to problemy ze znalezieniem pracy poza gospodarstwem rolnym lub trudności związane z uruchomieniem działalności gospodarczej, zaś podjęciu działalności sprzyjało posiadanie wolnych pomieszczeń, siły roboczej, relatywnie niskie koszty uruchomienia działalności oraz brak obciążeń podatkowych czy biurokratycznych. Badane gospodarstwa średnio oceniły wzrost dochodu przy prowadzeniu działalności agroturystycznej o 27%. W większości przypadków planowały rozwój działalności agroturystycznej dążąc do zwiększenia udziału z tej działalności w dochodach rodziny. |
| Abstract | Market economy, unemployment, increase of input costs, small scale of agricultural production –these are some of many important reason which caused that farmer families have been forced to look for additional, non-agricultural, out of farm sources of income. Diversification, especially to non-agricultural activities, is for many farms a chance to survive. The survey concerned farms which have chosen agritourism activities as a source of additional income. The main reason for such a decision was the problem with finding non-farm jobs and difficulties with undertaking non-agricultural activities on farms (costs, taxes) other than agritourism. Main reasons favouring agritourism were free rooms on farms, surplus of labour force, relatively low costs of starting agritourism. Investigated farms evaluated average share of income generated by agritourism activities at 27% of total income. Almost all farms planned to continue and develop their agritourism activities to increase the share of income generated by that activity. |
| Cytowanie | Tyran E. (2010) Dywersyfikacja jako proces dostosowawczy gospodarstw województwa małopolskiego.Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, t. 97, z. 4: 200-209 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | RNR_2010_n4_s200.pdf |
|
 |
| 582. |
Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, 2010 |
|
Sznajder M. Rok 1956 - problemy polityki rolnej Polski w odnalezionych zapiskach keynesisty
| Autor | Michał Sznajder |
| Tytuł | Rok 1956 - problemy polityki rolnej Polski w odnalezionych zapiskach keynesisty |
| Title | The year 1956 – problems of Polands agricultural policy in rediscovered notes taken by a Keynesian economist |
| Słowa kluczowe | Keynes, keynesizm, gospodarka centralnie planowana |
| Key words | Keynes, keynesism, centrally planned economy |
| Abstrakt | Sir William Aylsham Bryan Hopkin, uczeń Johna Maynarda Keynesa, pozostawił po sobie 70 stronic notatek z pobytu delegacji brytyjskich ekonomistów w Polsce w 1956 r. Jak wskakują zapiski wizyta była pożądana przez obie strony. Ekonomiści brytyjscy byli zwolennikami teorii Keynesa, który musiał wydawać się władzom PRL-u kuszącą teorią. Dla keynesistów ówczesne państwa demokracji ludowej stanowiły laboratorium do obserwowania skutków wbudowywania interwencjonizmu państwowego w mechanizm rynkowy. Niniejszy artykuł jest relacją i analizą spotkania delegacji brytyjskiej z oficjałami ministerstwa rolnictwa. Agenda spotkania obejmowała wiele istotnych problemów rolnictwa tamtych dni. Autor stara się odpowiedzieć na pytanie, kto i jakie korzyści wyniósł z tego spotkania. |
| Abstract | Sir William Aylsham Bryan Hopkin, a disciple of John Maynard Keynes, left 70 pages of notes taken during the stay of a delegation of British economists in Poland in 1956. As it is indicated in the notes, the visit was desired by both parties. British economists were followers of Keyness theory, which must have been a promising theory for the authorities of the Peoples Republic of Poland. For Keynesian economists the peoples democracy states at that time were a kind of a laboratory, in which effects of state interventionism incorporated in the market mechanisms could be observed. This article is a report and analysis of a meeting of the British delegation with officials from the Ministry of Agriculture. The agenda included many essential problems of agriculture in that time. The author attempted to identify who had benefited from that meeting and what those benefits were. |
| Cytowanie | Sznajder M. (2010) Rok 1956 - problemy polityki rolnej Polski w odnalezionych zapiskach keynesisty.Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, t. 97, z. 3: 258-268 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | RNR_2010_n3_s258.pdf |
|
 |
| 583. |
Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, 2010 |
|
Zegar J. Kategoria optymalności w rozwoju rolnictwa. Współczesne wyzwania
| Autor | Józef Zegar |
| Tytuł | Kategoria optymalności w rozwoju rolnictwa. Współczesne wyzwania |
| Title | The category of the rural development optimum. The present challenges |
| Słowa kluczowe | efekty zewnętrzne, racjonalność gospodarowania, optimum prywatne, optimum społeczne, polityka, globalizacja |
| Key words | side effects, production rationality, the private optimum, the social optimum, policy, globalisation |
| Abstrakt | Przedstawiono problem rozbieżności pomiędzy optimum prywatnym i społecznym w rozwoju rolnictwa. To pierwsze wynika z kierowania się racjonalnością mikroekonomiczną, zaś drugie ? makroekonomiczną. Rozbieżność przedmiotowa wynika z pomijania efektów zewnętrznych w decyzjach gospodarczych podejmowanych przez rolników. Zadaniem polityki jest doprowadzenie do zgodności obu kategorii optymalności. To zadanie współcześnie staje się bardziej skomplikowane ze względu na proces globalizacji, który z jednej strony wnosi na wokandę kwestię racjonalności na poziomie globalnym, z drugiej zaś – zmniejsza możliwości działania państw narodowych, bez tworzenia skutecznych instytucji politycznych o zasięgu globalnym. |
| Abstract | The paper presents the problem of divergence between private and social optimum of agricultural development. The private optimum is the effect of microeconomics rationality, whereas the social optimum is developed by macroeconomics rationality. The subjected divergence is caused by passing over side effects during the process of taking agricultural decisions by farmers. The policy objective is balanced this two categories of the optimum. Presently, the policy objective is becoming more complicated on account of the process of globalisation. On the one hand, the process of globalisation underlines global rationality, but on the other hand, it reduces possibility of national states activity, without forming effective political institutions in global range. |
| Cytowanie | Zegar J. (2010) Kategoria optymalności w rozwoju rolnictwa. Współczesne wyzwania.Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, t. 97, z. 3: 301-312 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | RNR_2010_n3_s301.pdf |
|
 |
| 584. |
Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, 2010 |
|
Baer-Nawrocka A., Markiewicz N. Zróżnicowanie przestrzenne potencjału produkcyjnego rolnictwa w krajach Unii Europejskiej
| Autor | Agnieszka Baer-Nawrocka, Natalia Markiewicz |
| Tytuł | Zróżnicowanie przestrzenne potencjału produkcyjnego rolnictwa w krajach Unii Europejskiej |
| Title | The spatial differentiation of agricultural potential in EU countries |
| Słowa kluczowe | potencjał produkcyjny rolnictwa, kraje UE, miernik syntetyczny, metoda TOPSIS |
| Key words | agricultural potential, EU countries, synthetic coefficient, TOPSIS method |
| Abstrakt | Celem opracowania jest ocena przestrzennego zróżnicowania rolnictwa państw UE-27 ze względu na posiadany potencjał wytwórczy. W badaniach wykorzystano dane FADN, a do ich analizy posłużono się miernikiem syntetycznym skonstruowanym przy użyciu metody TOPSIS. Na podstawie wielkości mierników wyznaczonych dla poszczególnych państw wyodrębniono cztery grupy typologiczne odzwierciedlające poziom rozwoju rolnictwa państw w nich skupionych. Wyniki badań wykazały, że najwyższym rolniczym potencjałem produkcyjnym dysponują wysoko rozwinięte kraje UE-15, jak również dwa spośród nowych państw członkowskich – Czechy i Słowacja. Z kolei grupę o najniższym potencjale wytwórczym tworzą Grecja, Rumunia i Słowenia. Państwa te cechuje relatywnie największa dekoncentracja struktur produkcyjnych rolnictwa i najwyższe nakłady pracy. |
| Abstract | The paper aims to assess the differentiation of agricultural potential in EU-27 countries. Synthetic coefficient constructed using TOPSIS method, based on the FADN data was calculated. The values of the coefficient for analyzed countries was used to classify countries into four typology groups. The results show that the highest potential concern well developed countries of EU and two of the EU new member states – Czech Republic and Slovakia. While the lowest agricultural potential refers to Greece, Romania and Slovenia. These countries are characterized by relatively high deconcentration of agricultural production structure and AWU/ha numbers. |
| Cytowanie | Baer-Nawrocka A., Markiewicz N. (2010) Zróżnicowanie przestrzenne potencjału produkcyjnego rolnictwa w krajach Unii Europejskiej.Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, t. 97, z. 4: 9-15 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | RNR_2010_n4_s9.pdf |
|
 |
| 585. |
Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, 2010 |
|
Kasztelan P. Trwałość wielkoobszarowych przedsiębiorstw rolniczych
| Autor | Paweł Kasztelan |
| Tytuł | Trwałość wielkoobszarowych przedsiębiorstw rolniczych |
| Title | Sustainability of large scale agricultural enterprises |
| Słowa kluczowe | cykl życia przedsiębiorstwa, wielkoobszarowe przedsiębiorstwa rolnicze, trwałość przedsiębiorstw |
| Key words | company life cycle, large scale agricultural enterprises, sustainability |
| Abstrakt | W opracowaniu omówiono cykl życia przedsiębiorstwa na podstawie studium przypadku wielkoobszarowego przedsiębiorstwa rolniczego. Szczegółowej analizie poddano nowy etap cyklu życia, który dla jednostek tego typu rozpoczął się po przeprowadzeniu przekształceń własnościowych w rolnictwie. Analizą objęto lata 1995-2009, w których badana jednostka znajdowała się w pierwszej fazie cyklu: narodzin i młodości. Specyfika rolnictwa, związana m.in. z długością cykli w połączeniu z dużą niestabilnością czynników zewnętrznych i wewnętrznych, wymuszała na badanej jednostce (ukierunkowanej na rozwój) konieczność ciągłego podejmowania procesów dostosowawczych. Omawiany podmiot został zaprezentowany również jako przykład trwałości wielkoobszarowego przedsiębiorstwa rolniczego, w którym produkcja rolnicza prowadzona była od 1497 roku. |
| Abstract | The paper presents the enterprise life cycle theory on example of the large scale agricultural company. The new stage of enterprise development, which started after the ownership transformation in agriculture, has been described in details. The research covers period since 1995 to 2009. The company under consideration was then at the first stage of the cycle - its youth. The specifics of agriculture connected with the cycle’s longitude, in combination with instability of the external and internal factors, enforced the researched company to continuous process of adjustment. The company under a study is also a good example of the sustainable unit, where the agricultural production continues since 1497. |
| Cytowanie | Kasztelan P. (2010) Trwałość wielkoobszarowych przedsiębiorstw rolniczych.Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, t. 97, z. 4: 86-94 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | RNR_2010_n4_s86.pdf |
|
 |
| 586. |
Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, 2010 |
|
Kata R. Znaczenie banków lokalnych w dostępie rolników do kredytów bankowych
| Autor | Ryszard Kata |
| Tytuł | Znaczenie banków lokalnych w dostępie rolników do kredytów bankowych |
| Title | The importance of local banks to accessing of farmers to bank credit |
| Słowa kluczowe | banki lokalne, banki spółdzielcze, kredyt rolny, dostęp do kredytu |
| Key words | local banks, co-operative banks, agricultural credit, access to credit |
| Abstrakt | Celem opracowania jest określenie znaczenia banków lokalnych w kredytowaniu gospodarstw rolniczych w Polsce oraz umożliwieniu rolnikom dostępu do tego źródła finansowania. Jako przykład banków lokalnych przyjęto banki spółdzielcze. Źródłem materiałów empirycznych były dane statystyczne dotyczące zadłużenia i kredytowania rolnictwa w Polsce oraz badania ankietowe banków spółdzielczych i banków komercyjnych przeprowadzone w 2009 r. w południowo-wschodniej Polsce. Wyniki badań wskazują, iż banki spółdzielcze mają kluczowe znaczenie w kredytowaniu gospodarstw rolniczych w Polsce. Potwierdza to tezę, iż działalność banków lokalnych nie tylko ze względu na ich bliskość przestrzenną dla klientów, ale przede wszystkim model działania jest gwarantem dostępu rolników do kredytów bankowych. Sposób ich działania, na podstawie modelu bankowości relacyjnej, pozwala na zmniejszenie ograniczeń kredytowych, które mają źródło w asymetrii informacyjnej. |
| Abstract | The aim of the paper is to examine the importance of local banks in lending to the agricultural farms in Poland, and giving farmers access to this source of funding. As an example of local banks the cooperative banks was adopted. The source of empirical data were statistics on the debt and crediting of agriculture in Poland and the survey of cooperative banks and commercial banks, conducted in 2009 the south-east region of Poland. The findings show that co-operative banks, are crucial in crediting of agricultural farms in Poland. This confirms that the activities of local banks, not only because of their spatial proximity for clients, but also business model, is a guarantee of access to bank loans for farmers. Their model of action based on relationship banking allows reduces credit constraints stemming from information asymmetry. |
| Cytowanie | Kata R. (2010) Znaczenie banków lokalnych w dostępie rolników do kredytów bankowych.Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, t. 97, z. 4: 95-104 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | RNR_2010_n4_s95.pdf |
|
 |
| 587. |
Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, 2010 |
|
Kisielińska J. Struktura nakładów oraz wyników produkcyjnych i finansowych gospodarstw według grup obszarowych
| Autor | Joanna Kisielińska |
| Tytuł | Struktura nakładów oraz wyników produkcyjnych i finansowych gospodarstw według grup obszarowych |
| Title | The structure of investment, production and financial performance of farms by area groups |
| Słowa kluczowe | gospodarstwa rolnicze, nakłady i wyniki produkcyjne |
| Key words | farms, production inputs and outputs |
| Abstrakt | W opracowaniu przedstawiono analizę struktury nakładów i uzyskiwanych wyników produkcyjnych i finansowych według grup obszarowych w próbie gospodarstw rolnych FADN z lat 2004-2008. Pozwoliło to nie tylko dokonać oceny efektywności gospodarowania przez gospodarstwa towarowe w zależności od ich powierzchni, ale również zaobserwować koncentrację nakładów i wyników produkcyjnych i finansowych w poszczególnych grupach. Podejście takie daje pełniejszy obraz zbiorowości polskich gospodarstw rolniczych, który można włączyć do dyskusji nad ich przyszłością czy sposobem realizacji polityki państwa wobec nich. |
| Abstract | The article presents an analysis of the structure of inputs and production and financial results by area groups in the sample of farms from FADN 2004-2008. This will not only allow to assess the economic efficiency of farm commodity, depending on their surface, but also allow to observed concentrations of the various inputs and outputs of production and financial in particular groups. This approach gives a fuller picture the community of Polish farms during the continuing discussions over their future, and how to implement the state policy towards them. |
| Cytowanie | Kisielińska J. (2010) Struktura nakładów oraz wyników produkcyjnych i finansowych gospodarstw według grup obszarowych.Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, t. 97, z. 4: 105-116 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | RNR_2010_n4_s105.pdf |
|
 |
| 588. |
Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, 2010 |
|
Majewski J. Pszczelarstwo i jego rola dla rolnictwa polskiego
| Autor | Janusz Majewski |
| Tytuł | Pszczelarstwo i jego rola dla rolnictwa polskiego |
| Title | Beekeeping and its role for polish agriculture |
| Słowa kluczowe | pszczelarstwo, zapylanie roślin uprawnych, zróżnicowanie regionalne |
| Key words | beekeeping, plant’s pollination, regional differentiation |
| Abstrakt | W opracowaniu określono liczbę rodzin pszczelich potrzebnych do zapylenia głównych upraw rolniczych. Wskazano na zróżnicowanie regionalne tych potrzeb w Polsce oraz korzyści uzyskiwane przez właściciela plantacji dzięki zapyleniu. Przedstawiono także możliwą do uzyskania wielkość produkcji miodu w zależności od uprawianej rośliny. |
| Abstract | The article presents the role of bees as a pollinators in polish agriculture. The changes in the needs of pollination of the main plants (rape, fruit trees, berry plantations) in 2000-2009 were analyzed. The number of bee families in Poland is too small to pollinated all plants. The number of bee families needed for pollination plants increased in this time. It was caused by the increased area of rape. This crop were required for 45-54% needs of plants’ pollination in 2000 to 62-69% in 2009. The needs of fruit trees decreased from 37-46% to 24-32% in this time. |
| Cytowanie | Majewski J. (2010) Pszczelarstwo i jego rola dla rolnictwa polskiego.Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, t. 97, z. 4: 127-134 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | RNR_2010_n4_s127.pdf |
|
 |
| 589. |
Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, 2010 |
|
Mrówczyńska-Kamińska A. Rola rolnictwa w zaspokajaniu popytu pośredniego i końcowego w krajach Unii Europejskiej
| Autor | Aldona Mrówczyńska-Kamińska |
| Tytuł | Rola rolnictwa w zaspokajaniu popytu pośredniego i końcowego w krajach Unii Europejskiej |
| Title | The importance of agriculture in meeting indirect and final demand in the EU countries |
| Słowa kluczowe | rolnictwo, popyt pośredni i końcowy, bilanse przepływów |
| Key words | agriculture, indirect and final demand, the input-output analysis |
| Abstrakt | Celem artykułu jest określenie znaczenia rolnictwa w zaspokajaniu popytu pośredniego i końcowego w krajach Unii Europejskiej, przy wykorzystaniu metody input-output. Proporcje rozdysponowania produktów sektora rolno-żywnościowego między popyt pośredni (zużycie pośrednie) a zaspokajanie popytu końcowego potwierdzają, że w większości krajów Unii Europejskiej sektor rolny ma charakter surowcowy w sektorze rolno-żywnościowym i w całej gospodarce narodowej. Różnice w tym zakresie występujące pomiędzy krajami UE wynikają głównie z poziomu rozwoju społeczno-gospodarczego danego kraju. |
| Abstract | The aim of the paper was to disclose the importance of agriculture in meeting indirect and final demand in EU’s countries using input-outputs methodology. Proportions of allocating agri-food sector’s products between indirect intermediate consumption and final demand prove that in most EU’ countries agriculture plays material role in agri-food sector as well as in national economy. The differences between EU’s countries relate to their level of socio-economic development. |
| Cytowanie | Mrówczyńska-Kamińska A. (2010) Rola rolnictwa w zaspokajaniu popytu pośredniego i końcowego w krajach Unii Europejskiej .Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, t. 97, z. 4: 149-156 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | RNR_2010_n4_s149.pdf |
|
 |
| 590. |
Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, 2010 |
|
Parzonko A. Rozwój czy zaniechanie produkcji mleka w przeciętnych polskich gospodarstwach mlecznych? - rozważania modelowe
| Autor | Andrzej Parzonko |
| Tytuł | Rozwój czy zaniechanie produkcji mleka w przeciętnych polskich gospodarstwach mlecznych? - rozważania modelowe |
| Title | Development or desisting from milk production in Polish average dairy farms? - modelling approach |
| Słowa kluczowe | koszty produkcji mleka, organizacja gospodarstw, programowanie liniowe, polityka rolna |
| Key words | milk production cost, farm organization, linear modelling, agricultural policy instruments |
| Abstrakt | Celem opracowania jest propozycja modelowych rozwiązań dla gospodarstw rodzinnych zajmujących się chowem bydła i produkcją mleka (o skali zbliżonej do przeciętnej hurtowej kwoty mlecznej przypadającej na gospodarstwo w roku kwotowym 2008/2009 i poziomie produkcyjności i intensywności produkcji dostosowanym do skali produkcji), które zapewniałyby najefektywniejsze ekonomicznie wykorzystanie podstawowych zasobów czynników produkcji. Problem rozwiązywano z wykorzystaniem programowania liniowego. W wyniku przeprowadzonych obliczeń stwierdzono, że dalszy wzrost cen pracy poza rolnictwem oraz wzrost cen ziemi (m.in. z powodu sposobu naliczania dopłat bezpośrednich) przyczyniał się będzie do rezygnacji z rozwijania produkcji mleka w gospodarstwach rolniczych. Bardziej racjonalnym działaniem (z punktu widzenia przyjętego kryterium celu) będzie rozwijanie towarowej produkcji roślinnej (szczególnie w gospodarstwach dysponujących dobrymi glebami) lub całkowita rezygnacja z produkcji rolniczej. Stosowane instrumenty polityki rolnej nie stymulują rozwoju przeciętnych gospodarstw mlecznych. |
| Abstract | The main purpose of the paper is to present the linear modelling approach of advised actions which should be undertaken on the average family farm in order to ensure the most effective use of the production factors and to maximize an income for the farmer and his family. It was concluded that the continuous increase of the labour prices outside the agriculture and enlargement of the land prices will stimulate resignation (especially young farmers) from milk production development at the farm. More rational action in this conditions would be development of a market crop production (especially at farms with good soils) or quitting farming at all. Current agricultural policy instruments does not stimulate development of the average dairy farms. |
| Cytowanie | Parzonko A. (2010) Rozwój czy zaniechanie produkcji mleka w przeciętnych polskich gospodarstwach mlecznych? - rozważania modelowe.Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, t. 97, z. 4: 157-171 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | RNR_2010_n4_s157.pdf |
|
 |
| 591. |
Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, 2010 |
|
Wicki L. Zróżnicowanie przestrzenne wykorzystania postępu biologicznego w produkcji roślinnej w Polsce
| Autor | Ludwik Wicki |
| Tytuł | Zróżnicowanie przestrzenne wykorzystania postępu biologicznego w produkcji roślinnej w Polsce |
| Title | The level of use of biological progress in plant production in Poland and its spatial differentiation |
| Słowa kluczowe | postęp biologiczny, nasiona kwalifikowane, produkcja roślinna, zróżnicowanie regionalne rolnictwa |
| Key words | biological progress, certified seed, plant production, spatial differentiation of agriculture |
| Abstrakt | Celem opracowania jest określenie poziomu wykorzystywania postępu biologicznego w produkcji roślinnej w Polsce. Badania przeprowadzono dla 2009 r. i obejmowały 95% powierzchni zasiewów w Polsce. Stwierdzono, że materiał kwalifikowany odmian populacyjnych i hybrydowych był wykorzystywany na 22% powierzchni zasiewów w Polsce. Przy założeniu wymiany ziarna zbóż i sadzeniaków ziemniaka co 2 lata było to 29%, co 3 lata – 37%, a co 4 lata – 42%. Wykorzystanie nośników postępu biologicznego w produkcji roślinnej było najwyższe w 6 w południowo-zachodniej Polsce – przekraczało tam 30%. Mniej niż 15% udziału kwalifikatów w zasiewach było obserwowany w województwach: mazowieckim, lubelskim, małopolskim i podkarpackim. Ograniczenia wzrostu produkcyjności nie są więc związane tylko ze zbyt niskim zakresem wykorzystania postępu biologicznego, lecz mogą zależeć od intensywności i technologii produkcji, a także jej skali. |
| Abstract | The paper aims to analyze the level of utilization of biological progress in crop production in Poland. It shows that certified seeds were used on 22% of sowing area. It is more than observed for cereals separately (9%). If using of farm saved seeds for cereals and potato for 3 years were assumed, the share of sowing area with utilizing of modern biological assets are counted on 42%. Additionally the results indicate that the level of utilization of biological progress is strongly differentiated across provinces. In west and central provinces it was more than 20% whereas in east ones slightly over 10%. Thus the biological progress utilization in plant production in Poland is still on moderate level, but it can be counted as sufficient for at least 6 south-west and west provinces of Poland. |
| Cytowanie | Wicki L. (2010) Zróżnicowanie przestrzenne wykorzystania postępu biologicznego w produkcji roślinnej w Polsce.Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, t. 97, z. 4: 221-229 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | RNR_2010_n4_s221.pdf |
|
 |
| 592. |
Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, 2010 |
|
Stolarski M., Szczukowski S., Tworkowski J. Ekonomiczne aspekty produkcji biomasy wierzby w systemie Eko-Salix
| Autor | Mariusz Stolarski, Stefan Szczukowski, Józef Tworkowski |
| Tytuł | Ekonomiczne aspekty produkcji biomasy wierzby w systemie Eko-Salix |
| Title | Economic aspects of willow biomass production in the eco-salix system |
| Słowa kluczowe | wierzba, system Eko-Salix, biomasa, koszty produkcji, ekonomiczna efektywność produkcji |
| Key words | willow, Eko-Salix system, biomass, costs of production, economic efficiency of production |
| Abstrakt | W pracy określono efektywność ekonomiczną produkcji biomasy wierzby w systemie Eko-Salix w 3-letniej rotacji na gruntach rolniczych nieprzydatnych pod kultury konsumpcyjne. Podstawą prowadzonych badań było ścisłe doświadczenie polowe dwuczynnikowe, prowadzone w trzech powtórzeniach, w latach 2006-2008 na madzie próchnicznej ciężkiej, całkowitej (okresowo nadmiernie wilgotnej) . w pradolinie Wisły na Nizinie Kwidzyńskiej. Bezpośrednie koszty całkowite założenia plantacji wierzby w systemie Eko-Salix wynosiły 11 613,6 zł/ha i 15 480,9 zł/ha, odpowiednio przy zagęszczeniu: 5,2 i 7,4 tys. szt. żywokołów/ha. Największy udział w strukturze bezpośrednich kosztów produkcji zrębków stanowiła praca ludzka (42,1-43,3%). Na drugim miejscu znajdowały się koszty związane z założeniem plantacji (około 23%). Wartości nadwyżki bezpośredniej produkcji zrębków wierzby w systemie Eko-Salix w rotacji 3-letniej wynosiły . 697,1 i 10 44,4 zł/ha/rok (przy cenie 20 zł/GJ), odpowiednio przy zagęszczeniu: 5,2 i 7,4 tys. szt. żywokołów/ha. |
| Abstract | This study determined the economic effectiveness of willow biomass production in the Eco-Salix system in a 3-year rotation cycle on agricultural land unusable for consumption crops. The study was based on a field experiment in a strict two-factorial design, in three replications, conducted in the years 2006-2008 on heavy humus alluvial soil (periodically with excessive humidity), in the ice-marginal valley of the Vistula river, in the Kwidzyn Lowlands. The direct costs of establishing the willow plantation in the Eco-Salix system amounted to PLN 11,613.6/ha and PLN 15,480.9/ha, with a density of 5,200 and 7,400 willow rods/ha, respectively. Human labour accounted for the greatest portion of the total direct cost of chips production (42.1-43.3%), followed by cost of establishing the plantation (ca. 23%). The direct surplus of willow chips production in the Eco-Salix system in a 3-year rotation cycle amounted to PLN 697.1 and PLN 1044.4/ha/year (assuming the energy price of PLN 20/GJ), with the density of 5,200 and 7,400 willow rods/ha, respectively. |
| Cytowanie | Stolarski M., Szczukowski S., Tworkowski J. (2010) Ekonomiczne aspekty produkcji biomasy wierzby w systemie Eko-Salix.Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, t. 97, z. 1: 82-89 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | RNR_2010_n1_s82.pdf |
|
 |
| 593. |
Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, 2010 |
|
Gutowska K., Kisiel R. Unijna pomoc finansowa jako czynnik stymulujący przekształcenia w polskim rolnictwie po akcesji europejskiej
| Autor | Katarzyna Gutowska, Roman Kisiel |
| Tytuł | Unijna pomoc finansowa jako czynnik stymulujący przekształcenia w polskim rolnictwie po akcesji europejskiej |
| Title | Union financial assistance as the stimulating factor of transformation in polish agriculture after european accesion |
| Słowa kluczowe | produkcja rolnicza, Wspólna Polityka Rolna, wykorzystanie funduszy unijnych |
| Key words | agriculture production, Common Agriculture Policy, utilization of union funds |
| Abstrakt | Opracowanie zawiera ocenę wykorzystania wsparcia unijnego oraz skutków realizacji projektów na rzecz polskiego rolnictwa w pierwszym okresie programowania po akcesji Polski do UE. Ocenę wykonano na podstawie ankiet przeprowadzonych wśród 51 właścicieli gospodarstw rolnych z powiatów ciechanowskiego i działdowskiego. W opracowaniu przedstawiono opinie respondentów, dotyczące wpływu wsparcia unijnego na dynamikę procesów restrukturyzacyjnych i modernizacyjnych w polskim rolnictwie, poziom dochodów rolników oraz konkurencyjność gospodarstw. Po zakończeniu pierwszego okresu programowania, respondenci zauważyli znaczną popraw ę w wyposażeniu gospodarstw w maszyny oraz urządzenia rolnicze i dostosowaniu ich do wymogów sanitarno-weterynaryjnych UE (54% rolników z powiatu ciechanowskiego, 48% z powiatu działdowskiego). Zasilenie gospodarstw środkami unijnymi wpłynęło na intensyfikację działań w zakresie modernizacji budynków gospodarczych (odpowiednio 35 i 28%), zwiększenie skali i wydajności produkcji (odpowiednio 47, 48%), a tym samym przyczyniło się do obniżenia kosztów wytwarzania i poprawy sytuacji materialnej rolników (odpowiednio 66, 80%). |
| Abstract | This article aims to assess the advantages of European Union relief and results of projects implemented in Polish agriculture in the first accession period. Surveys were conducted in a group of 51 farmers from land ciechanowski and dzialdowski. The purpose of this research was to evaluate the farmers. opinion about the influence of: EU financial assistance on the dynamism of the process of restructure and modernization in Polish agriculture, the level of Polish farmers. income and farm competitiveness. After the first accession period farm owners noticed considerable improvement in farm equipment and sanitary- veterinary conditions (54% from ciechanowski, 48% from dzialdowski). EU financial aid resulted in modernization of farms buildings (35%, 28%), increase in scale and efficiency of agriculture production (47%, 48%), what took effect in reduction in production costs and better financial situation of Polish farmers (66%, 80%). |
| Cytowanie | Gutowska K., Kisiel R. (2010) Unijna pomoc finansowa jako czynnik stymulujący przekształcenia w polskim rolnictwie po akcesji europejskiej.Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, t. 97, z. 1: 98-108 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | RNR_2010_n1_s98.pdf |
|
 |
| 594. |
Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, 2010 |
|
Majewski E. Udział młodych naukowców w realizacji projektów europejskich jako szansa poprawy warsztatu metodycznego
| Autor | Edward Majewski |
| Tytuł | Udział młodych naukowców w realizacji projektów europejskich jako szansa poprawy warsztatu metodycznego |
| Title | Participation of young researchers in realization of European research projects as an opportunity to improve methodological capabilities |
| Słowa kluczowe | międzynarodowe projekty badawcze, analiza kosztów i korzyści, młodzi pracownicy naukowi |
| Key words | international research projects, costs and benefits, young researchers |
| Abstrakt | Uczestnictwo w projektach badawczych jest bez wątpienia kluczowym czynnikiem w rozwoju zawodowym młodych pracowników naukowych. W szczególności cenne jest zaangażowanie w działalność badawczą w ramach międzynarodowych projektów finansowanych ze środków Unii Europejskiej ze względu na szanse, jakie stwarza udział w dużych zespołach badawczych otrzymujących znaczące fundusze na zaawansowane metodycznie projekty badawcze. W opracowaniu poddano analizie wyniki badań ankietowych przeprowadzonych na próbie 17 pracowników naukowych reprezentujących nauki ekonomiczno-rolnicze. Wynik tej analizy przeprowadzonej z zastosowaniem wzorca analizy SWOT prowadzi do wniosku, że zgłoszone przez ankietowanych korzyści i szanse wyraźnie przeważają nad osobistymi kosztami i zagrożeniami. Wśród korzyści młodzi naukowcy najwyżej oceniają możliwość doskonalenia warsztatu naukowego (głównie poprzez zdobywanie nowej wiedzy metodycznej) i nawiązywanie kontaktów z naukowcami z zagranicznych ośrodków naukowych. Inspiracje wynikające z pracy w tych projektach i perspektywy kontynuowania współpracy w przyszłości wymieniane są jako najważniejsze szanse. Do najsilniej podkreślanych osobistych „kosztów” należy zaliczyć konflikty z obowiązkami rodzinnymi i z innymi obowiązkami zawodowymi. |
| Abstract | Active involvement of young scientists in research activities in early stages of their careers in science undoubtedly is a key driver of their professional development. Specifically, participation in European research projects that provide substantial funding for collaborative research by international teams may be considered as a great opportunity for young researchers. In this paper results of the survey made on the sample of 17 young scientists are presented. The general conclusion from the analyses conducted with the use of SWOT analysis framework is that reported benefits and opportunities significantly overcome potential personal costs and threats. Of the benefits young researchers rank the highest is the possibility to gain new knowledge and skills and to establish contacts within the international research community. Inspiration resulting from previous activities and the possibility of being involved in future international projects are considered the most important opportunities. Conflict with other work responsibilities and less time devoted to families are the key personal costs. |
| Cytowanie | Majewski E. (2010) Udział młodych naukowców w realizacji projektów europejskich jako szansa poprawy warsztatu metodycznego.Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, t. 97, z. 2: 76-83 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | RNR_2010_n2_s76.pdf |
|
 |
| 595. |
Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, 2010 |
|
Płotkowski L. Gospodarka leśna w badaniach ekonomiki leśnictwa
| Autor | Lech Płotkowski |
| Tytuł | Gospodarka leśna w badaniach ekonomiki leśnictwa |
| Title | Forest management as a subject of forestry economics research |
| Słowa kluczowe | gospodarka leśna, wielofunkcyjna gospodarka leśna |
| Key words | forest management, sustainable forest management |
| Abstrakt | W opracowaniu przedstawiono warunki społeczno-gospodarcze, które doprowadziły do narodzin gospodarki leśnej i wyodrębnienia się ekonomiki leśnictwa jako samodzielnej dyscypliny badawczej w grupie nauk leśnych. Scharakteryzowano klasyczny okres rozwoju tej dyscypliny oraz główne obszary zainteresowań badawczych ekonomiki leśnictwa. Na tym tle przedstawiono nowe kierunki badań ekonomiczno-leśnych związane z realizacją modelu wielofunkcyjnej gospodarki leśnej. |
| Abstract | Forestry has attracted the interest of economists for more than three hundred years. Some of the great contributors for economic doctrine, notably German theorists, developed their concept with the reference to forestry. Forests are economic resources because they are valuable in producing other final goods and services. Traditionally, forest economics has been concerned with the management of forests for production of wood for industrial manufacture into building materials, pulp and paper and other products. However, forests also yield other goods and services and are often managed to produce recreation, wildlife and water supplies. Such benefits are often produced in combination with industrial timber. Some of these values, especially biodiversity, recreational and environmental benefits, have become increasingly important in recent years.These increasing and overlapping demands on forest resources complicate the problem of allocating them among alternative uses and combinations of uses. Moreover, while there is usually a market price to indicate the economic value of industrial timber, some other benefits such as outdoor recreation and aesthetic and biodiversity values are not priced. The absence of price indicators only complicates the problems of economic analysis. These are issues discussed in detail in this paper. |
| Cytowanie | Płotkowski L. (2010) Gospodarka leśna w badaniach ekonomiki leśnictwa.Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, t. 97, z. 2: 110-120 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | RNR_2010_n2_s110.pdf |
|
 |
| 596. |
Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, 2010 |
|
Pawlak J. Rola mechanizacji w rozwoju rolnictwa
| Autor | Jan Pawlak |
| Tytuł | Rola mechanizacji w rozwoju rolnictwa |
| Title | Role of mechanization in the development of agriculture |
| Słowa kluczowe | rolnictwo, mechanizacja, zadania, efektywność, poszanowanie .środowiska |
| Key words | agriculture, mechanization, tasks, efficiency, enviroment conservation |
| Abstrakt | Znaczący udział w kosztach produkcji rolniczej z jednej strony, a wpływ na wydajność pracy z drugiej powodują, że mechanizacja rolnictwa spełnia ważną rolę w rozwoju rolnictwa. Zmiany uwarunkowań makroekonomicznych oraz ewolucja wymagań konsumentów żywności i ich relacji z kompleksem rolno-spożywczym, a także sytuacja na obszarach wiejskich stawiają nowe wyzwania wobec mechanizacji gospodarstw rolniczych. Powinna ona pomóc w zwiększeniu efektywności produkcji rolniczej, umożliwić dostarczenie konsumentom pełnej informacji o procesach produkcji żywności oraz zapewnić poszanowanie środowiska naturalnego i dobrostanu zwierząt. |
| Abstract | Significant share in costs of agricultural production on one hand, and the effect on labor productivity on the other, cause that the role of farm mechanization in the development of agriculture is important. Changes in macroeconomic conditions as well as in the behavior and in relations between consumers and the agri-food chain and in situation on rural areas raise new challenges towards farm mechanization. It should help to increase the efficiency of agricultural production, enable the traceability of food products, and ensure the environment conservation and animal welfare. |
| Cytowanie | Pawlak J. (2010) Rola mechanizacji w rozwoju rolnictwa.Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, t. 97, z. 2: 165-175 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | RNR_2010_n2_s165.pdf |
|
 |
| 597. |
Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, 2010 |
|
Cieślik J., Żmija J. Sytuacja ekonomiczna gospodarstw mlecznych w województwie małopolskim
| Autor | Jerzy Cieślik, Janusz Żmija |
| Tytuł | Sytuacja ekonomiczna gospodarstw mlecznych w województwie małopolskim |
| Title | Economic situation of dairy farms in Malopolska district |
| Słowa kluczowe | produkcja mleka, gospodarstwo mleczne, dochód z rodzinnego gospodarstwa rolnego |
| Key words | milk production, dairy farms, farms income |
| Abstrakt | Na podstawie danych z 57 gospodarstw rolnych położonych w różnych częściach woj. małopolskiego, specjalizujących się w produkcji mleka przedstawiono kształtowanie się dochodów rolniczych w 2009 roku. Dochody z rodzinnych gospodarstw rolnych zaprezentowano dla trzech grup gospodarstw wydzielonych według liczebności utrzymywanych krów mlecznych. Dochody przedstawiono w przeliczeniu na gospodarstwo, na osobę pełnozatrudnioną nieopłaconą oraz na 1 ha użytków rolnych. Sytuacja dochodowa gospodarstw mlecznych uwarunkowana była skalą produkcji. Im większa skala była produkcja mleka, tym wyższe dochody osiągały gospodarstwa. Wraz ze skalą produkcji rosła dochodowość ziemi oraz opłata pracy. Dochód zbliżony do parytetowego osiągały gospodarstwa z grupy 10-20 krów. |
| Abstract | Based on 57 investigated individual dairy farms of Malopolska district 3 groups of farms with different scale of production were determined. The first included farms with 2-5 milk cows, the second 5-15 milk cows and the third 10-20 milk cows. The work efficiency of employees (FWU) was determined by net added value of production. In the farms of the highest scale of production that value was more than two and a half higher than in the farms from group one and two. Also the value of income was determined according to production groups. The profit for the farms from the first group was about 9.2 thousand PLN, the second – 9.9 thousand PLN and in the third group – the biggest scale of production, it was 24.9 thousand PLN. |
| Cytowanie | Cieślik J., Żmija J. (2010) Sytuacja ekonomiczna gospodarstw mlecznych w województwie małopolskim.Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, t. 97, z. 3: 43-50 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | RNR_2010_n3_s43.pdf |
|
 |
| 598. |
Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, 2010 |
|
Czudec A., Zając D. Znaczenie programu rolnośrodowiskowego we wdrażaniu form wielofunkcyjnego rolnictwa
| Autor | Adam Czudec, Dariusz Zając |
| Tytuł | Znaczenie programu rolnośrodowiskowego we wdrażaniu form wielofunkcyjnego rolnictwa |
| Title | Agri-environmental programme enforcement as a form of multifunctional agriculture |
| Słowa kluczowe | wielofunkcyjność rolnictwa, program rolno-środowiskowy, region południowo-wschodniej Polski |
| Key words | multifunctionality of agriculture, agri-environmental programme, south-eastern region of Poland |
| Abstrakt | W opracowaniu przeprowadzono analizę zasobów czynników wytwórczych i wyników ekonomicznych gospodarstw rolnych realizujących program rolnośrodowiskowy w regionie południowo-wschodniej Polski. Z badań wynika, że gospodarstwa realizujące program rolnośrodowiskowy dysponowały znacznie większymi zasobami ziemi rolniczej niż typowe w tym regionie gospodarstwa rolne, a ponadto charakteryzowały się relatywnie dużą siłą ekonomiczną, mierzoną wielkością ESU. Ponadto gospodarstwa te są dość mocno zróżnicowane w zależności od rodzaju realizowanego pakietu rolnośrodowiskowego. Najsilniejsze związki z rynkiem miały gospodarstwa realizujące pakiet z zakresu ochrony gleb i wód, najsłabsze zaś gospodarstwa z ekstensywną uprawą łąk i pastwisk. |
| Abstract | The paper analyses the manufacturing resource base and the economic results of agricultural farms taking part in the agri-environmental programme in the south-eastern region of Poland. The results show that farms which have taken part in the agri-environmental programme have much larger resources of agricultural land at their disposal than typical farms in the region, not to mention their relatively higher economic power, assessed on the basis of ESU index. Furthermore, the farms are highly diversified depending on the agri-environmental scheme they have entered. The farms following the land and water conservation scheme evidence the highest dependence on market, contrary to the those taking part in the extensive cultivation of grazing lands. |
| Cytowanie | Czudec A., Zając D. (2010) Znaczenie programu rolnośrodowiskowego we wdrażaniu form wielofunkcyjnego rolnictwa.Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, t. 97, z. 3: 51-60 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | RNR_2010_n3_s51.pdf |
|
 |
| 599. |
Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, 2010 |
|
Golinowska M. Aktywność mieszkańców obszarów wiejskich na przykładzie odnowy wsi i dziedzictwa kulturowego
| Autor | Maria Golinowska |
| Tytuł | Aktywność mieszkańców obszarów wiejskich na przykładzie odnowy wsi i dziedzictwa kulturowego |
| Title | Activity of inhabitants of rural areas based on an example of revival of rural areas and cultural heritage |
| Słowa kluczowe | aktywność mieszkańców, odnowa wsi, górskie obszary, Dolny Śląsk |
| Key words | activity of inhabitants, revival of rural areas, mountain areas, Lower Silesia |
| Abstrakt | Zainicjowanie programu odnowy wsi i dziedzictwa kulturowego w Polsce miało miejsce w województwie opolskim przez Ryszarda Wilczyńskiego. Celem opracowania jest prezentacja działań podejmowanych na rzecz odnowy wsi w powiatach górskich woj. dolnośląskiego. Zaprezentowano aktywność mieszkańców obszarów górskich w ubieganiu się o wsparcie inwestycyjne w ramach działania SPO (Sektorowy Program Operacyjny) Odnowa wsi oraz zachowanie i ochrona dziedzictwa kulturowego w latach 2004-2006 oraz jego realizacja. |
| Abstract | The programme “Revival of rural areas and cultural heritage” was initiated in Poland in Opolskie Voivodship by Ryszard Wilczyński. The aim of the present study was to present the actions taken for the revival of rural areas in mountain poviats of Lower Silesia Voivodship. The activity of inhabitants of mountain areas in order to apply and for and realise investment support within SOP (Sectoral Operational Programme) action “Revival of rural areas and protection of cultural heritage” in the years 2004-2006 was presented. |
| Cytowanie | Golinowska M. (2010) Aktywność mieszkańców obszarów wiejskich na przykładzie odnowy wsi i dziedzictwa kulturowego.Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, t. 97, z. 3: 99-108 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | RNR_2010_n3_s99.pdf |
|
 |
| 600. |
Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, 2010 |
|
Juszczyk S. Uwarunkowania poziomu cen surowego mleka w USA
| Autor | Sławomir Juszczyk |
| Tytuł | Uwarunkowania poziomu cen surowego mleka w USA |
| Title | Factors determining the price level of row milk in the U.S. |
| Słowa kluczowe | zmienność cen mleka w USA, ceny OMP, masła i sera cheddar, modele ekonometryczne |
| Key words | variability of milk prices in the U.S., prices of SMP, butter and cheddar cheese, econometric models |
| Abstrakt | W opracowaniu przedstawiono koncepcję modeli ekonometrycznych pozwalających przewidywać poziom cen surowego mleka w USA na podstawie cen odtłuszczonego mleka w proszku (OMP), masła w blokach oraz sera cheddar jako produktów silnie skorelowanych z cenami mleka w skupie. Stwierdzono, że to ceny podstawowych produktów pochodnych, będących towarem w wymianie międzynarodowej kształtują ceny surowego mleka a nie odwrotnie. |
| Abstract | The paper presents the concept of econometric models for predicting the level of prices of raw milk in the U.S., based on the prices of SMP, butter and cheddar cheese blocks, as the products strongly correlated with the prices of raw milk. The article also stated that the prices of basic products which are a commodity in international exchanges shape the prices of raw milk and not vice versa. |
| Cytowanie | Juszczyk S. (2010) Uwarunkowania poziomu cen surowego mleka w USA.Roczniki Nauk Rolniczych, Seria G, t. 97, z. 3: 119-127 |
| HTML | wersja html |
| Pełny tekst | RNR_2010_n3_s119.pdf |
|
 |